Þetta er speilin um sjónamadurir Ævarar Njósefsson.Rjúpnaveiði tímabilið hefst á morgun og bjart sínir ríki með alvegðimannaen það hefur rjúpnavstofnun ekki verið sterkar í ára tugi.Rjúpnaveiðimannum hefur hins vegar fækkað mikkið í gegnum árun.Fjallað verður um þetta og bólusetningar gegn hinn um aðskilanlegustu sjúkdómumhér á eftir en fyrst er það lausar en óhenduar leguibúðir.Í skýrslögu húsnaðis mannverkja og skipulastofnunna eða HMSsem byrtar í dag kemur fram að kaupsamningar í ágúst hafa ekki verið færri í tólf ár.Um 6.800 íbúðir eru til sölu, um þriðjungi fleiri ennum áramotinn.Talning HMS í september leiti ljós að háti 2.000 nýjar íbúðir standa tómar og óseldar.Mjög dýrt er að setja uppi með óseldar nýjar íbúðir í stóru stílþví ofan á byggingarkosnað bætist fjármaks kosnaður sem er ærin.Byggingarfjörðu hafa bröðist við þessu ástandi með ímsum hætti.Í einhverjum tilvöldum hafa nýjar íbúðir sem ekki hafa selst verið boðnað til leigu.En leigumarkaðurinn hefur líka kólnað.Og hvernig gengur þá að leia þessar íbúðir út?Við rættum það meðal annars við Vigni Má Lýðsson,stopnanda og frangatastjóra íglós er eitthvað vinnsela leigusýðu myiglu.is.Ef fjölaðslæði kerfið og stóru leigufjörðun eru undanskilinneru um 70% af leigusamningum gerðir með millegöngu fjölaðsinseða um 15.000 samningar á ári, segir Vignir.Fjölaðið býr því að vera mjög góðum upplýsingum um markaðinn.Vignir segir að íbúðum sem boðnar eru til leigu á ígló.ishafið fjölgað mikið úr tæmlega 800 í september í fyrraí rúmlega 1100 í september á þessu árisem jafngildir um 40% aukningu.Það er mjög aðdeglisvert að á sama tímaer mikil eftirspurnið eftir leiguhúsnaði.Það eru alltaf þrýr til fimm umsækjendurum hverja íbúðað meðaltali.Þannig að maður hefði haldið að þetta ætti einhvern veginn að leysastað þessar íbúður ætti að fara út og ekki hanga inni og þess að þar.Vandin sé að þær íbúður sem hafa bæst inn á markaðinnhend ekki leigumarkaðnum sérlega vel.Markaðið sem eignum sem hafa verið að koma inn á veifin nýveriðeru frá byggingavertugum eða fólki sem hefur verið að reyna að selja.Við sáum það til dæmis að það er eitthvað í kringum 25-30%af eignunum sem er í glúi í dagvoru á sölu á MBL-vísi veifinum fyrir kannski 4-6 vikum.Það er að segja að það eru voru auglistar til sölumöguleg ekki selst og síðan verið settar á leigumarkaðinnog er núna að vera að reyna að leiði út.Og við sjáum að það er eitthvað endala heldur að gangafyrir margar af þessum típum sem selist ekki.Og ef maður skoðar frambóð af eignunum sem eru óseldarþá er þetta mjög oft, ef maður skoðar íbúðunarþað er að segja að það eru oft stórar tveggjaharpegýpurstórar þryggjaharpegýpurkannski 80-90% tveggjaharpegýpur sem við búum að byggja mjög mikið afog svo yfir 100% þryggjaharpegýpurog þetta er svona að segjabölgið af þessum eignunum sem eru óseldaren það er held ekkit mjög vel í leiguþað er að segja sem fjallvistingvegna þess að það er kannski ekki mikileinhver umfram greiðslu viljitil að greiða mikla prímíu fyrir90-150 tveggjaharpegýpur.Leyendur hugsi aðalum fjölda herbergjaog eru ekki tilbúinu til að borga herraverðfyrir stærri íbúð með jafnmörgum herbergjum.Þannig að fólk vill ekki greiðasem að kannski fjallvistri myndi kallaeðlilegt leiguverðsvo er náttúrulega undilt um hvað er eðlilegt leiguverðog það er mjög skonar af þvíen svona út frá íbúða fjallvistingueða út frá einhvers konar keisifyrir leigussala að fjallvisti eignuað leiga núta þá er þetta mjög slæma leigu eignir.Vignir segist velta því fyrir sérhvernig ákvörðunum um fjármögnuná byggingaverkunum sé háttal.Hvort skoðað sé, hvort gott sé að leiga út íbúðirtakist ekki að selja þeir.Þetta skipti máli vegna áhættustýringarhjá landveitundum en líka út fráþjóðhagslegum hagsmunum að hér sé ekkiverið að byggja mikið af íbúðum semhvorki sé hægt að selja, nýja leiga út.Hann segir að um helmingurinnaf þeim íbúðum sem eru bóðnað til leigaá myiglu.is sé ég eigu einstaklingaen hinn helmingurinn ég eigu lög aðila.Allt önnur skipting var á þeim íbúðumsem hafa bæst við síðan í sumar.Nú ef við skoðum þessar íbúðursem hafa verið að koma inn og veriðbyggðar eftir 24kannski, svona sýslið2-3 ár, að þá er þettamiklu næri 80% lög aðila.Og ef við skoðum eigninasem hafa verið að koma inn nýverjaðþá er þetta mikið tilnýlega regnir sem eru aðlega út og þar erhlutvalli miklu næri á 75-80%lög aðila.En hvaða áhrif hefur aukið frambúðá legu íbúðum á legu verð?Vignir segir að ásett legu verðá mæ í íglupunkturins hafa minnstakostiekki hækka mikið.En við sjáum ofta að það eruoft sem að eralltaf 5-6-7%munur á verðinu sem aðlegusala voru að auglýsa ogendur svo á því að lega út áog við sjáum líka annaðað það er að segja, við sjáum þegarað legusali auglýsi verðog við sjáum þegar að hann breytir verðinu líkaog það er búið að vera tölversvona aukningi því að kannski fyrir árisíðan og þá setur við legusala innverð og voru ekki að breyta þvíog svo legist eignin út.Núna sjáum við miklu mér að það að fólk sé aðlækka verð í svona þrepum. Það er svonaþeim veikni fyrir inn og svolækkar hann og lækkarog kannski lækkar tveist af þrísvarára hann og lægist út. Þannig að leguverð hefurfarið lækkandi eða hvað? Það er alltafekki að hækka mikiðog ég held að það er mjögskrítið reyndar ástandaá markenum einnig að svo leguverð ermjög hátt, það er að segja að það er dýrt að legaen á sama tíma er ekkiendilega mjög góða businessað vera leið út. Þetta er ekkiþað er sko að kaupaíbúð og lega hann út. Í dager ekkit frábær businessendilega. Þá er mjög aðdeglisverðþróun átt í stað þegar kemur að endurnýjun legu samninga. Það er nánastengin hækkun þegarað vera endur nýja legu samninga. Það er mjöglítið um það að legu salarhækki verð þegarlegu tæki endur nýja samninginog vil vera áfram í egninni. Og égheld að legu salar reyna að haldaí góða leiðindur í dag og það erjafnvel þannig að við sjáum að þetta erkannski ekki stórhundi en það ertöluvert um það að legu salarhæknilega ekki verða líka til þess að haldagóðum leiðindum inn í egnunum sín.En þess að eign sem stendur auðer þannig að hún kostarfleiri hundru þúsund á mánuði.Segir viknirMá Lýðsson stopnandi og framkvæmtastjóriYgglú og Rúnar Palmálsson tók saman.Hún er bara mjög góð. Rúnasolni nedi í hámarki. Stærsti toppursíðan 1981 frá því að mælingar hófissvona í raun tíma. Þannig að mennurer mjög spenntir. Segir ákjaOrman Jónsson formaðu skotfiði fyrirÍslands þegar hann er spurður umstemningunni hjá rúknarskiptum fyrirveiði tímabilli sem hefst á morgun.Góð aðslokn hefur verið á veiðinámskeið sem skotfís heldurbæði fyrir nýliða sem er aðfá skotvotnaréttindi í fyrsta sinnen einni fyrir bissu eigendursem er að sækja sér veiði kortsem allir þurfa að hafatil að mega ganga til veiða á Íslandi.Það er ennum 20% aukninghraði fyrra og við teljum þaðalltaf bara að vera því að rúknarskiptunni ermjög stóri ár og menn eru spenntir að faraog eins og ístemningaer síðu þá gerum við alltaf síðu stunduen það mennur að drífa sig aðklára þetta í gæru og í dag til þess aðkomast á morgun. Það er hendingsegir ákjað á þessum námskeiðumsjáist fólk um og yfir tvítugten í þeim aldus hópið séafar lítist áhugi fyrir skotveiðiog þeir sem ganga til rúknarveiðanúorðið eru mun færre enfyrir tveimu til þremur áratögum.Já, þegar ég byrjaðiþessu fyrir 20-30 árum síðan þá voru600-700 manns að fara í kerfiðokkur í ári. Ég fyrir að voruað 250 og kannski vera 300núna í ár og þegar égbyrjaði þessu þá hérna varfólk að koma inn sem bara búiðtítuðir stráka sem voru aðvið erum búin að býða þrjú ár eftir að komast ánámskeið til að geta fara að veiða löglega rúpuen núna er þetta meira fjelastrýstingurfrá ættingum eðavinnufélugum eða öðrum félugumen þannig að fólk er kannski30-40 að koma inn núnainn á námskeiðin, meira mæliog það er náttúrulega meira kónurlíka núna þarum 20% kónur sem kom innHver er ástæðan fyrir þvíhefur það eitthvað rannsakaðaf hverju unga fólkitegur ekki þátt í þessuog þetta sé kannski á endanumdegjend íþróttef maður tegur meðar aldurinnJá, þannig að við erum að færast úrsveiti borgþannig að þessi tengsl við náttúrun er að rofnaþannig að menn voru aldreiuppkanski við áti í setinu að fara meðfólkdruð sínum eðaeða ættingum á veiðar frá blötu barsmennien núna er það að rofnaþetta er svona meira þegar að fólk er komið inní ekkert svona veið mann að samfélugeða gíftast inn í þau eitthvað slíktþá kemur frum hvaðið að fara að veiðaEn svo okkið segir þárjúfnastofnin í ár sá stæstifrá upphæðaransókna sem hópustfyrir 45 árumeða árið 1981Það sína rjúfnatallinganáttúrufræðistofnunar á Norðausturlandií sumar en vísi talaað varfstopp sinns var 14,1karri á ferrkilometraog líklega þurfið að fara liðlega 70ár aftur í tíman til að finnastærri rjúfnastofni þessum landslutaViðkoma rjúpunareða ungar sem komast á leggvar þó í meðalagi miða við fyrri árNú verður þriðja sinnveitt sangan fyrirkomalagi sem tekivar upp höstu 2024þar sem landin hefurskiptið sex veiðisvæðiog veiði tíminn miðslángurHann er styrstur á Norðvestur og Suðurlandieða til 17. óvimberVestfyrningamega veiða til2004. óvimberÁ Norðöstur og Vesturlandin er tímabilitil 1. desemberog á Þausturlandi eru flesti dagarog má veiða til 20. annars desemberÁkik kalla þettaaðlugunar stjórnkerfisem eiga aðlaga á stýrasanga teim gögnum sem aflað erá meðan veiðarstanda yfirÞað er til dæmis eitt nýttað veiði mennum fyrir fækandumfjögurprósta hverja áriog það er einhver faktor sem það þarfað reikna inn í kerfiðað því að menn haldataldiað veiðisæðin séu reiknu út þannigað það sé bara stoppstaratölursem er það ekkiÞetta reikna átrúði hvað veiðisæðinu er stórhversu margir fara til veiða á sæðinuog líka hversu stór stofnin erog hversu mikið veiðiálagan þólirEn það sem hefur vantat inn í þetta kerfiðþað að við erum bara meðfrá því að veiðisæðinu voru frá 9til 15-16það vantar þessi lengri veiðitemilþannig að við vorum að gera þá tilog að núna eru alltafnota tækifæriða því að stofninu er svo stóraað hafa bara 45 dagumalland og fá einn þess aðlanga veiðitemil til þess að fá húnog testa kerfiðen því miður verið þetta sem að það sé ekki alvegvilji fyrir þvíog það þykju okkur miðurþetta er alveg einstakta tækifærið núna til þess aðhafa langt veiðitemil allandog testa þessi tvei mótirsem verður að keppa samanannars svo er að fjöldi veiðitæghafi engin áhrif og hins svo er aðfjöldi veiðitæg hafi öll áhrifog eins og staðinni í dag þá er mótilegaað skila að fjöldi veiðitæghefur 80-90% engin áhrifog ef við tökum sérlangt veiðitemil þá erum við að testa þess aðþjóru í alveg til í sítirastasem þyrra sjöluban á rúpuog kannanir meðal veiðimannahafa sínt að meðal veiðin erum11 rúpur og mann sem ákveðsegir að sé um það bil einn veiðitagurJá, við hefum líka spurthérna hjá þeimhvað þurfið er makkar rúpurog það er búið að vera alltafskemmtilegt að segja frá því aðbúið að gera þetta í 4-5 ár núnaog það er alltaf sama svarþað er svona í kringum 8-12 rúpursem mann þurfa á að haldaog það er svona eitthvað sem bara ermaður sér í veiðtölumþað er þetta veiðin sem mann þurfa að ná íog það er alltaf náttúrulega mjög öðurleganúna þetta áriðþað ertu ég að velja að duða bara einn veiðitagurþví mjög öðurEn sölubanniðþað var nú kannski umdeltog mikið umtala þegar var settsölubannið á rúpuen það heldur eða hvað?Já, það veist alltaf mjög öðurlegaen að veiðitölu síndu að veiðinminkaði um helming við sölubanniðog það ertu auðvelvið til þess aðdraga úr ásöfni í rúpurog þetta er bara gengið mjög velog núna erstofnin það stóraðað allir að það fá sittog hann verður líklega stóra aftur næst árþannig að þetta er bara að virka mjög veleins og stafnið í dagSæði ákjárman JónssonÁgúst Óláfsson talaði við hannMeð bólefnumog bólusetningu hefur sjúkdómumá borði bólusótt verið útrýmtog í auksín er að lömunaveikifari sömuleiðMagnús Gottfræðsson, professor í smittsjúkdómumvið Háskóli Íslandssegir að bólusetning, til dæmis gegn flensuog COVID, geti líka haftáhrif til varnar fleiri sjúkdómumenn þeim sem bólusetter viðBólefni og bólusetningarer sennilega eitt mestaframfarraskref í sögulefninsaðinarogverðt að minna á það að bólusetningarhafa áorka þvíað við losnum viðalveg skjálfilega drepsóttsem er bólusóttog bólusetningar draga í unnappsitt af bólusóttinniþeim hörmurlega smittsjúkdómi sem að feldija, eitt þriðjaíslensku þjóðurinnarí gröfinna frá vestlietog sásjúkdómurhefur núna veriðtekinir ennúru af listanumyfir virka smittsjúkdómahann er ekki tilengunnema bara veirinu til í fristumhjá stórveldunumen þetta er ekki vandamár lengurog við erum hægt að bólusetjagegn bólusóttog sjúdómi nummið tvöverður vonandi löfmanavikieða mænusóttog það erstort verkefni sem er ennþan dagí gangi, hefurmiðað vel en ofhægtog löfmanavikier einmitt dæmi um alveg skjálfilegansjúdóm sem hefur lagstþungt á allar þjóðurheimsvil ég segjabólöfni sem aðnotaðir hérvar þróa árið 1955þannig að það eru komin 70 árfrá því að menn byrjuð að nota þetta bólöfniog það hefur skilaðalveg gríðalega dramatískumárangrifækkun tilfella er langt yfir99,9% á heimsvísuEvrópa er orðin lausvið löfmanavikisaman má segja um Norður Ameríkuog í raun og veru er það þannigað í dag eru aðeins tvör landí heiminumað þessi vilda bólumænusóttar vera að leikur ennþálausum hala og það er í Pakistan og í Afghanistanog þar eru þettasvona ákveðum fáfræðiog skorturá helbristjónustu sem að ræðu ríkjumog stundum andstaðakannski við aðgerðir sem að nýtastalmenningiþess vegna vil rótari hreyfinginsem hefur verið svolítið leiðandi aflí því að klára þetta verkefnihún vil minna ámikilagi bólusetningarog sérstaklega á mikilagi bólusetningaren auðvita bara í stóra samhinginuhversu ótrúlega mikilagi bólusetningareru fyrir okkur allÞað skiptir miklu að slaka ekki á í bólusetninguþótt minna fari fyrir vissum sjúkdómummeð náðurViðkomandi veira eða síkilgetur þá verið svolítiðundir radar um tímaog ef fólk slaka síðan áþá getur hún náðsir að streika afturog það er það sem erþað er svona atbyrrað sem við sjáumgerast núna í rauntímatil dæmis í bandaríkjunumþar sem að misslingar eru afturá uppleiða ákvörnum svæðumþaðnáttúrulega kemur afskaplega óþægilega viðmanna sjá jæfn hörmulega sjúkdómumeins og misslinga ná svonamikilagi útbreyslu afturþegar við vitum hvað virkarog hvað hægt er að geramjög einfaldar aðgerðirtil að forða börnum frá því að veikjast alvarlegaStæsta hindrunin í vegifyrir því að lömuna veikieða mænusótt verði útrýmt á heimsvísuþað eru þessi afskektu svæðiþar sem að erfiðt er að nátil almennings, það er fólk sem aðkannski er ólæstþað skortir alfariðheilbyrjastjónastu á svæðinustjórnveld eru upptæknari afeigin valdabaróttuog kúunog innri átökumþannig að það er ekki óvarlegakannski að fórkast listanum að bólusittjalítil börn gegn mænusóttog þess aðer þá talsett um þaðað það eru kannski óbólusett börnfrávitumál, skolpog annaðþað er náttúrulega ekkieins og bestþyrta vera og þetta ervera, nú er ég að tala ummænusóttarveruna, þetta er vera sem að smitastimmit vegna þess að frávitumálskolplagnir og annað er ekkimeð þeim hætti sem við höfum vanistog þannig getur vera boristmeð matvælummeð menguðu vatni til fólksog þara með albætnaAlmennt hugsu við um bólusetningu og bóluefnieins og við virkið gegn ákveðunum sjúkdómumÞað hefur hins að vera að koma í ljósnúna í vaksendi mæliað ímisskona bólusetningartil dæmis eins og bólusetningargegn influensubólusetningar gegn COVID og núna síðastbólusetningar gegn hlaupabóluverunnisem að veldur líka ristlisem er afskaplag fimmleður kvilliÞetta er allt samanbóluefni sem aðsamkvæmt nýjustur ansóknumverðast hafa óvæntanviðbótar ávinning fyrirþá sem að þykja þau bóluefniog það lýsi sér í þvíað viðkomandieru ímargtakt minni hættu á því að fáalls konar kervissjúkdómaTökum sem dæmi kransaða stíplugátaflögthjertabilunog svo auðvitaðhefur verið talsett mikið talað umallsammir sjúkdóm í þessu samhengiog núna bara fyrirrétt rúmum mánuði var að vera að byrtaennina greinin að það sem aðbýstna samfærandi gögnbúru lögðframsem að síndu fram á þettaÖröskir hjertalagnarhafa núna beininni sett þettainn í sínar klínisku lögbenningarað það eru núru fjórar stóðirsem við þurfum að huga að það kemurað meðferð hjertasjúklingaþað er að miðhendla blóþristingþað er að lekkablóðfittur, syk og síkiþarf að taka förstum tökumog svo er fjóruðið að stóðiní þeirra forvatnar áallinog þetta er eitthvað sem að beinistaðallum hjertalagnum og öðrum sem er að sinna fólkimí hjertasjúklinga, það eru bólusetningarþannig að það eru jafn virkareins og allt þetta þrænt sem ég nefndihérna á þanní því skyni að lekkatíðinni hjertasjúklingaSæðið Magnús Gottfræðssonvið talið við önnu Kristínu JónsdótturFleira er ekki speklinumÞorgils Jónsson var umsjöna með kveldsryttaMargret Júlia Ingemarstóttir stjórnaðiútþendingu þeirra entækni með að þau var Kári GundssonHættir að hlusta á þennan þátt og aðra eldri í spílarnamá veif okkar rúf.isVeriðið sælSæðið Magnús Gottfræðsson
