Þetta er speilin, umsjónamaður er Rúnar Pálmarsson.Síðar í tættinum förum við til Jervan,þar sé ríki heimsleita leiða til að varðveita lífræðilega fjölbriðni,en við byrjum á að fjalla um áhrif gerfegreindar á störf tölvunarfræðinga.Við fjöldum í gær um aukið atbunlýsi hjá tölvunarfræðingum,en lengi vel var eftirspurnin eftir fólki með þessa mentun slíkað það var komið vinnu straxu útskrift eða eppil fyrr.Viðmælendur speilinsins í kvöld segja að gerfegreindin,sem hefur margvalda afkvöstuð hugbúnaðgerð,sé eina af skýringunum en margt spyrir inn í.Bæði eru þau bjart sína á atvinnum möguleika tölvunarfræðinga til framtíðar.Við byrjum á að heyri í Kára Harðarsinni,óhættir að kalla hann Reynslu Bolta,en hann byrjaði í tölvubransanum árið 1985,þá 19 ára gammal nefnandi í MH.Hann vann við tölfur í nokkur ár áður hann fórt í bandaríkjanaþar sem hann lögna á mjög stærðfræði og tölvunarfræði.Hann hefur aðalega unni við hugbúnaðgerð síðanaukþess að kenna við háskólan í Reykjavík.Kári segir að starf tölvunarfræðinga hefur breyst rosalega mikið og rosalega hratt.Bara fyrir ári þá var ég ennþá að fletta hlutunum upp á Google.Google hafði tekið við af handbókum sem voru prentaður út á borðinuog maður var bara alltaf að googla.Tölvunarfræðinga voru ekkert stóltir að því að þeir voru alltaf að fletta uppþví sem aðri höfðu gert og nota það sem skapilón eða sniðmátt.En núna er það nákallað það sem við höfum að gera.Við höfum að nota gerfigreindina og jáfnveld þrjú eintökafinnieins og að vera með þrjá undirmenn.Gerfigreindin leysi nú allskynnsverkarni sem áður kröðust mikillar vinnusvo sem við prófa nýra á hugbúnaði.Sumverkarni sem áður gáttu tekið heilan dag takkið nokkrar mínútur.Enn sem komið er notið flest fyrirtæki gerfigreindina til að gera þaðsem þau hafi alltaf gert en væru aðeins fljóttari að því.En það er að koma ný fyrirtæki sem gera sinni grein fyrir öllu því nýjasem hægt er að gera og til dæmi séu ég að það er einhver ungum maðurbúin að búa til Kepinaut við Word, Excel og PowerPoint og Adobe Lightroomog hann let gerfigreindin að gera þetta algjörlega frá grunni og þetta virist virka.Eins og staðin er nú þurfi hugbúnaði fyrirtæki ekki eins marga tölvunafræðingu áðuren það er eftir að breytast.Fyrst er að leyser geyslinn var fundin upp þá hafða hann ekkit nota gildiog allt inn eru komin heilu fyrirtækin sem er að gera leyser, sjón, skurð, aðgerðatækiog þannig að það er að opnast heil heimur af nýjum spennandi möguleikummeð gerfigreindinni og við erum núna ennþá í starttólanumþannig að tímaböndið held ég að við séum að sjá minni eftirspurni eftir fólkisem var að gera hlutina eins og þeir eru voru gerðir.Kári segir að starf tölvunafræðinga sé skemmtilega er að náðurþví nú séu að þetta gera svo miklu meira.Maður heyrir samt á sumum að þeim að við þátt skemmtilega þetta forriðað leysa í minns vandamál.Nú séu þessi verkunni meira að minnu söguni verna að gerfigreindirinnar.Er það svo?Já, sko.Það var þarna tölvunafræðin reynd á bæði heila kvelinog fyrir þá sem finnst gaman að dútla.Það er mjög mikil útráðs fyrir dútl eða var þaðað alveg eins og menn voru að smíða magnara með lóboltaog svona það er ákveð fólk sem að elska svo leiðis.Ég held þessi minna mögulegt núnaaf því að þú þart að hugsa í breyðari strókumaf því að gerfigreindinn sér um smáatriðin.Aturleysi og tölvunafræðingum hennu í Íslanda aukistog aðsóknir nám snar mingat.Myndir þú ráleika fólki að fara í tölvunafræði núna?Þannig er þetta erfitt að spáfyrir um framtíðineins og einhvers aðeins.Ég held að til lengri tíma verði fullt að geraen til skemmri tíma þá er ákveðin skortsugsun núna.Við erum ennþá að leysa sömu verkefninmeð allt og öflugum tækjumog við þurfum að búa til ný verkefnissem að eru sæmandi þessur nýju kraftmiklu tækjumsem er gerfigreindinn.Það er nóga að geraen við erum bara ekki búin að sjá það en þá.Áfram verði því þörf fyrir fólksem kunna hugsa hlutina frá grunni.Þú getur ekki beði gerfigreindinaum að hugsa allt fyrir því.Hún er ekki þar og verður þar sennilega ekki.Það væri mjög spennandi að það er ángten eins og ég sé þetta núnaþá er hún ekki færum að verðanæsta Björkið Albert Einstein.Kári tilur að aðrir þættir enn gerfigreindingeti skýrt aðlunlýsimeð all tölvunafræðinga hér á landi.Ég myndi hafa meira áhugjur að þvíhvort að Íslandi eru að búa tillandar sem er gott að vera í tölvubransanumaf því að nú eru fyrirtækiað hafa fyrirtæki verið að loka héreins og netta, bósæren og kalitrisog það er ekki út af gerfigreindinni.Heldur er það vegna þess að hér er baradyrrtíð. Allt og stærk krónaég heyrði þetta allt á stöðu þettaað það er allt í lægið að það sé dyrrtað kaupa út í búðögna sem við séumeins og hálaun, en þessi summa hálaunkoma í vegferð er að þú getur veriðsamgefnishæfur við hannu lönd.Gerfigreindið er ekki gerfigreind.Aukið aðlunlýsi sé því ekkihitt endil að vegna gerfigreindarinnar.Ég held að gerfigreindin sinn ofnýkominn til að áhrifa hennarsem svona mikið færið að geta.Segir Kári Harðarsson, tölvunafræðingurog reynslubolti.Advanja er eitt stærstatæknifyrirtæki landsins.Sigur hún ámyndadóttir, framkvæmt að stjórihugbúnaðarlausna Advanja, segir gerfigreindinahafa haft gríðarlega áhrif á vinnulaghugbúnaðarsjárfræðinga.Allt frá því að í byrjun gerfigreindarinnarað þetta voru tillögur að kóðasem komið frá greindinni og voru teknarinní það að gerfigreindin í daggetur séð algjöla um forröðunað hluta hugbúnaverkarina.Kóðin og þetta sem að áðu fyrr varog tók mjög langan tíma í að hamra innkóða sem kannskií mörgum tilfellum var ekkertenginn gemmisindi, sá hluti aðgreindin stillir því öll uppog er því mjögvinnusparandi.Hvaða áhrif hefur það þá ástarfsmunna fjölda því þessir?Mísmyndandi, þetta hefurhaft áhrif áhvað segum maður,svona litlu verkefnin,einfaldari verkefnin, framhenda verkefninsem að gerfigreindin á auðveldarameð að klára, en íviðamikiðli hugbúna gerðanser oft raunin hjá okkur að við erum að vinnaí jæfnvel margra áraverkefnum, mjög flóknummeð miklum samþæktingum,flókinni lókik,þarer raðin og ávinningur um miklu minniog þarfinnarhafa verið það miklar hjá okkarviðskiptafinnum að við höfum ekki náðaannað þar sem við kollumverkefnalistanum baklokkog það þýðir að við erumað ná framlega meira og raðar fyrir okkarviðskiptafinn. Sigur hún segir aðundanfærin 1-2 ár hafi hægst ánýraðningum. Starfsfólk hafi veriðfært í þau verkefni sem gerfegreindinhefur síður árf á en fólki fækkaðí hópum sem vinna verkefnu sem gerfegreindinræður við. Hver er þið fólkar að helstsem við veitum eftir núnaí nýraðningum?Við þurfum og þurfum alltaftæknilega stertfólk. Við þurfummiklu frekar núna því að það múið segja að gerfegreindinhafi einhvernog einhvern náttekið við starfið þeirra semerum með minni reynsluog eru svona að taka við fyrirmælumfrá arkitektum eða sérfræðingumþá þurfum viðsérfræðingan. Við þurfumgagnavísenda fólk. Við þurfumfólk sem er með þekking og gerfegreindþekkingu á samþætingumer með reynslu stærrihugbúnaverkjum með verkefnustjóra sem erutæknilegir og gott með eða samskiptií ræð og hrjuti við okkar virkistöfinniþannig það erfólkið semþessi gerfegreinda bylgjamun hafa minnst áhrif á.En hvað er þeim nýjútskryf að fólk með BS í tölunafræði?Á það er það sem að fá vinni hjá okkur?Nei, ekki það og raunverulega meðan verkefnustæðaner eins og hún er að þáraunverulega eru verkja að taka inn mikiðað nýju fólkisem er synd að því aðauðvitað þarf í einhverjum verkefnum þarf þettafólk að fá þjálfun. Því gerfegreindinbýður upp á svo marga möguleikaþar er svo mikil innviðarskuld oft í þessumhugbúnaverkerfum. Þannigað nýta tíma núnaeigum við að vera að gera bæð okkar visskiptafinirog við sjálf sem erum í vörðróntil þess að herða okkar kerfisamþætt að við gerfegreindar líkuninnog annað. Við eigum að veraað nota tíman í þettaen því meður verðisteins og við sjáum bara ástyrkakerfunu í rannisog stuðningvið nýsköpunni í landinuþá er aðeins verða að halda sér höndum þarog það hefur líka áhrifinni geira.Nýsköpunafyrirtæki hafi getað sótt umstyrki hjá rannis og fleirum.Í dag er búið að skruaverðalega fyrir það fjármagn sem kemurgegnum þessa nýþróna styrki til fyrirtækjaog maður hefur séð og heyrtfrá slíkum fyrirtækjum að þau eruað, hvað sem að leggja ekki í þessa áhættuað þau eru ekki með fjármagniðog eru þá annarkvort að færa þróunúr landi þar sem eruút í þessari svæði eða hjá viljaað hætta.Sigurum bendir á að hugbúnaverkaniséð í eðlisínu fjórfesting og við þaraðstæður sem nú eru í efnagastlífinuhaldi mörg fyrirtækju og stopnannir að sér höndum.Það er í meiri þátt íaðlísi með tölvunafræðinga en gerfugreindin.En nú þegar gerfugreindinflýtir vinnunni og dregur úrmannabstörfinni, krefjast viðstöfuner ekki í þess að fá lægra verð?Jú, það má eiginlega segja kannskiað sko, ef við tölum umþegar við erum að gera tilbóð í okkarí verkefni, þá er þaðannarkort fast verðstilbóð.Ef við þekkjum þarfinnar mjög vel ogkröfinnar, þá getur við gert fast tilbóði verðiverkið eða í tímaverði.Barnadarinn kemur allur eða virðið tilviðskiptafina að því að tímatnirverða miklu færi.Verkefni sem áður hafi tekið þrjárvíkurgetur nú tekið einavíku, en þettafari reyndar mjög eftir öðli verkefnana.Í öðrum verkefnum ersamið um fast verð, til dæmis íMadvania bauð í. Þau treystusér til að bjóða langt undir áalluðukostnæðverði um helmingi lægra enaðri bjóðundur, því þau höfðu ákveð aðhagnýta gerfegreindina til fulls viðverkefnið. Forreitararnirfengu þau fyrirmæli að þau ættu ekki aðforreita einn einasta staf, heldurláta gerfegreindina sjáum það frá A til Ö.Vinnu, lægið og ferliðvar mjög breytt. Þetta varfólkstróldið í byggtíma eftir því aðfá allar upplýsingarnafrá kúnanum til að geta promptað inn ígerfegreindina. Forreitarunum okkur fannst þetta leiðilegt.Þetta var svona higg. Þeir gátt ekki baraað byrja að forreita eins og það fannst skaman.En síðan, þegar allt var tilbúið, þá var þettabara keirt inn í gerfegreindina og svo vunnslatók bara hátt í viku að matlaog svo þurfti kannski að laga einhver prompt og keiraaftur. Oft hafi verið miða við aðí verkanu sem þessum farum 40-50%tímans í eiginlega forreitunen það sá gerfegreindinalgjörlega um með tilhengandi tímarspartnæði.Hvað myndir þú ráleiki ungu fólkiað hefja námi tólunar frá þetta?Hei, svari og mér er alltaf jáog kannski er það út á mínum eigin áhugaá greininni og bara hvað viðerum að gera í dag.Það eru endalusverkefni sem á eftir að leysaog það eru áskoranirmeð gögnin okkar sem er ekkitilbúin fyrir gerfegreindina. Ég myndisegja við fólk, já, en bætivið hver, farið ígagnavísindi, farið í gerfegreind,farið í cybersecurity, farið íþað sem er virði. Getum alveg sagtef við tölum bara umörgirliðina, það er ekkert aðfækka árásum og innbrótumog þetta er orðið hvað sem ervopn í nútum með hærnaði, það semer innviðir og orguinnviðir ogannaði líka hvað sem eru baraí hættu. Þarna þurfum við að sterka fólki.Og verður að verða aðvunni tækja verið?Pott hett.Það er að verða að verða að verðaog plantu tægundir, visskerfi og svo framvegisfinna leiðir til að mætaþörfum mannfolksins án þess aðspilla um hverjunu og svo aðþróa tæki tól og aðra lausnirsem döga til að ná hinnummarkmiðunum. Öllum þessummarkmiðum átti og á að náfyrir árið 2030.Þrjú þeirra vega sínu þingst.Mikilvægast og metnaða fyrst þeirraer markmiðum að tryggja verndþar að segja friðun, 30%af yfirborði gerðar.Það er þriðjúngs allra lífog visskerfi heimsins, jæmt á landisem í sjó. Í öðru leiði á aðfellja niður minst 500 miljardardala niðugreyslu til jarðelsneitisframleislu og kólefnismengandiyðnaður og loks á að reynsaendur heimta, endur lífka30% af flatarmálispildra visskerfaá láði jæmt sem leiði.Í stuttumáli sagt það hafað enginn þessara23 markmiða náðust ogekkert útliti fyrir að þau náistfyrir 2030.Rændar hafa enginn markmiðsem allþjóð og samfélagi hefur sett sérá og frá ríjóni í2022 náðust, en það erönnursaga. Þorgirum var ég að Þorbjörnog dóttirformað landrændar er í JerevanHöfuborg, Armeníu, þar sem17. heimsra ástöfnun um lífræðileganfjölbreytileika er í fullum gangi.Ég spurði Þorgiru hvort fólkværi bjartsynd á að þetta breytistað það takist að ná þessum markmiðum á næstufjórum árum, eða í það minstaeinhverjum þeirra. Nei, ég held aðgrundtotnin hérna á ráðstöfninu eruáhegjur af ástandinuog alltaf skýslur og göggsem er að koma fram snúastum það að það sé gæt,það sé stort gæt á millimetnarinn sem að varfyrir fjórum árumog síðan því sem við stefnum að.Þannig að það erlangtfrá því að við náum þessuog gútt heriðsæði hérna fyrirástöfnuna þegar hann held erindisvona upphafi aðvið værum í rauninni ennþá ístríði við náttúrunaog yfirskyftin síðast varfríður við náttúrunaog þetta kemur svona kannski sérstaklega að viðtaugum hjá okkur í Íslandingum að því aðheldur lagsnistælið einmitt um hernaðingegn landinu fyrir um60 árum og 8 við vóllendiðog okkur hefur einmitt gengið frekarilla að endurheimta það vóllendiðsem hefur verið rasköðað. Það er kannski ágjörlegalýsandi fyrir hverniggengur en á bara markmiðum hjá þessumsamningi almennt. Hvað stendurnýfurinn í kunni? Já það er alvegskiptarskónir á því enég held að sko umræðin umfjármagn er stór ogumræðin um fjármagn er alltafstór á svona ráðstöfnum vegna þess aðþað eru ríkari þjóðir sem aðhérnasem kannski eiga minni náttúruheldur en þessar sem fátakari eruþað er um gerðnan þannig þó Íslandser í rauninni ákveðin undantekningen að það þarf aðþað er umræðin snýst mikið um þaðað færa fjármagn á millien svo er bara ekki druslega mikið fjármagní þessum geyra yfir höfuðþannig að það erbæði þá vera aðeinblýna á þessarþessar niðugreislur sem þú rættiren líka um það hvernig áað gæta velsæltfólks og þá íþróunaríkjum ekki sístog verndanáttúruna þeirra á sama tímaTokstrætan millir ríkustu, yðin ogtaknuvættustu þjóðana og hinnasem fátakari eru er ekkinýjafn álunni. Þeim síðan nefndu þykkilítið réttleiti fólki í því aðyðinríkin sem byggja auðsin á áratögagengdalvisu ólju og kólabrensluætlisti þess að þróunaríkihætti að nota jærðarnælsneitiá þess að fá það bætt með viðegandiaðstofið orkuskipti og uppbygginguyðinríkin að halda áfram að nýðugreðajærðarnælsneiti til heimabrúksen um það háttalags aðiAntonio Guterres við setningur ástöfnunarað nýðugreða jærðarnælsneitijafn gildi því að nýðugreðasjálfsmorð. Já það er talað umbæði nýðgreðslur í óljubrensluen líka til dæmisí landbúnaði þannig að það eruþað er ýmislegt í þessumnýðgreðslum en svo er líkaþegar það verða að tala um þessiþróðuríki og þessiþróunaríki aðþróunaríkin í rauninni haldamiklu leitiokkur öllum uppi með til dæmisAmazon-skóinum með aðhafa hannog varðveita hann sem gengur nú misvelað þá í rauninni eru þau að geraþjónustu við restinaaf plánutunni og þaueru með það sem svolítið svonavogarafl í þessum samningaviðraðumog svolítið með yfirhönd þaðþannig að það er svonaalls konar alþjóða politík í þessuen kannski leðilegt ef að húnkemur í veg fyrir að við náumárangrien ég held að það sem þarftil þess að við náum árangri í þessu er að viðkomum slíka út fyrir þessiherbergi og þessi síló sem aðvið erum í áður sem er ástefnumþað eru sérstakt kopp og umræður umloftslagsmál og sérstakt um lífræðilegafylgbreytni, svo annaðum eigðmerkumindunþetta eru allt þessi þrýr samningarog svo eru fleiri samningar tilen þetta þarf náttúrulega alltaf að haldastí hendur og líka baraefnahagsmál og mannrettindamálog þetta tengist allt svo mikið, ég held aðef við förum ekki að reyna að takahöndum saman, millið þessara samningaað þá komumst við mjög skamtÞað er mikið talað, en hvernigalltaf menna að tryggjaað eitthvað veri gert? Jáþað náttúrulega verður að vera þannigað þegar heimer komiðað þá gerist eitthvað meiraþað er ekki alveg nógu að mæta ásvona rástöfnur og segjafalli orð, heldur snýst þettamiklu leiti um það aðmetnaðurinn aukist líka þegar heimerkomið og millið rástöfnaog það hefur kannski veriðí svona minna lægiþví miður og Íslandi þarf enginundertekning okkar aðgera á allinumlífræðilega fylgbreytni er mjögþunnur pappir og mætti alvegsetja meira áttak þar ogmjög víða í löndunumsem er á rástöfnunu ognáttúrulega auðvitað í löndunum sem ekki er á rástöfnunulíka eins og bandaríkinumsem að sniðganga þennan samningeins og svo margt þessa daganaHér heima, hvað er brínast að gerahér heima á þess að tryggja lífræðilegafylgbreytni sem ekki er verið að gera?Já, það hefur náttúrulega gengið mjög hægt aðendurheimta vótlendi og það er einhvern veginnallir sem vilja endurheimta vótlendieins og gerist lítið og það þarf að finnaút úr því hvaða fyrirstöðureru þar til staðarog rjúfa þær, rjúfa fyrirstöðurþannig að það er kelt í stæstiþátturinn til þess aðendurheimta lífræðilega fylgbreytnien svo þetta þurfum við að passa upp áþau vistkerfi sem við eigumog vernda þau með markvið sem hættiþannig að það er ímslegt sem við getum gerten þetta eru 23 markmið, ég hlúm ekki að fara í gegnum því öllen ég held að það sé eitthvað sem við getum gertundir þeim öllumundir þeim öllum
