HúsfortíðarHúsfortíðarog umritun tilverunarKari Ósk Gretudóttirkemur í heimsók hér rétt á eftirog segir frá nýriljóðabók Undir þérjörðin. Þetta er önnurljóðabók Kari á eftirLes Birki sem komút fyrir nokkurum árum og vakti tölverðaaðtegli. Kari Ósk hefurlíka skrifað fyrir leikúsog tekið þátt í samsýningumskrifaðum myndlist og þýttbókmyndir úr norskuen hún er búsett í Norri.Í Undir þér jörðinkallast á þrýr ljóðabókkarþar sem jörðin og náttúraner viðfangsefnið út fráímsum sjónarhornum.Ljóðin spegla á margraiðan háttsálar líf mannsinssem er í stöðugri leitað hlutverkiog getur ímist verið tortimingarafl eða bjargvættur á þessustóra búsvæði í jörðinniUndirónum.Á bjargi byggðihikkin maður hús, segir ítekstanum. Húsið hlýsgeiðheitir nýjasta bók hjálmarsSveinssonar þar sem allthver vist um gamalt timburhúsá skólaföruhólti.Sögumæðurinn er í stórframkvæmdumverið að byggja heila hæð ofan á húsiðog í þeim miðjumfer hann að grúska um fyrrum íbúaog óhugnanlega söguþeirra. En frásögninþýsja líka rækilega úthvað er hús og hvernigmyndaðist húsgrunnurinnsvona í jarðsöguleguljósi. Hjalmar Sveinssonkemur í hús á eftirog segir mér betur frá.Skáltsagan Transcriptioneftir bandaríska reittöfundinog ljóðskaldið Ben Lernerhefur vakið heilmiklaaðtikli vestanhafs frá því að húnkom út í sögumar. Bókinhefst á óhappi sögumánsþegar hann ætlar að hýtta gamlan háskólakennara og læri föður sinntil að taka við hann eitt lokaviðtal. En lendir í því aðsnjálfsýmin hans eina tækitil að taka viðtalið uppfer bókstala í vaskin.Með dauðan síma þykist hanntaka upp samræðu tveggja mannaer það nótæft eða viðtaliðtekið í skóinumog enginn heyriða gerist það þá.Út frá þessu fer frásögniní óvendar áttir og spyr flókinaspurninga um samband mannsog tækni. Sagnahefð mannsins minniðog sannleikan. Alma MjöllÓlaf Stóttir ætlar að koma ílokþáttar og ræða þettaverk. Ég heiti JóhannesÓlafsson og þetta eru bara bækurvið byrjum á jörðinni undir fótum okkar.Sólreis á himni og brannÁvegstir fjalluofþróskaðir á jörðinamarglittur fyltu flötinskelljar skáru illjarsár greru ítla.Hundur geltiá langa skuggablóm dúaði undan fyngt hunangsflögumálmkent söðrafmag.Halakarta umbreytist í froskí taugaveiklaðan kermittofan á kistulokiskuggin hljópa undan þérog stráði þyrnum.Ef ég gætimyndi ég stöðva tímandvelja í fyrsta ugnabliki vögunarþegar dagreiningin er gullin sandureigði merkur landslagsem vindurinn mótarog horfa á eiglifðinainnan úr úlvalda auga.Sandkorn í sárihitinn magnar anganlegg ennið við kaldan steinveggherði ólslít blúndu af ermi.Allans hafiði reyntkalt kröftugthröftugt.Portugals stríðskip stýmarí áttilminn með sakl úr gleri.Hafið hér er grænt glersem þú stingu þér í.Þrýstir þér útvakkar síðan ofan ágræn glitrandi yfirborði.Guðdurnar eru hálarslýpaðar vagnhjólum, hófum,leðursólum. Þér skrekarfótur, fellur frammifyrir orustikiðju.Spjótenu beinir hún að hundastjörnuinnræð með þér svartur marmariinnræð með þér stríðsmunjasá.Í gættinni býður gamall óttivið myrkur og sápu í augun.Kari ÓskGreitur Dóttir verður velkomin í þáttin.Já, takk. Takk fyrir að bjóða mér.Það sem þú last varhluti af fyrsta hlutaí nýri ljóðabók eftir þig.Þinni annari ljóðabókundir þér, Jörðin.Og þetta eru svona þrýrljóðabálkar sem aðbókin samastendur af.Og þeir eru allirað einhver leiti umJörðina. Jörðina meðstóru jóði ogþað er náttúrulega að þetta orð ersvolítið merkjaða því að þetta er orðið sem eryfir það sem er undir fótonumokkar. Svo er þetta öll plánetansem heitir þetta.Viltu segja mér hans frá hvernig þessiljóðabók upp úr hvaðjarðvegi hún spratt?Já, hún spratt í raunað veru upp úrjarðvegin uminnra, hún er mikið undirvittundinogkannski að því þú talar umJörðina ogþá er það kannskilíka þessi leit aðsko tenginguvið, við JörðinaJá.Það hefur orðið eitthvað tengslar of kannskivið erum alltaf aðtala um þess að togstreitu ígegnum aldinnar, millimanns og náttúru, það varskilningunni lengi vel envið lefum átímum núna þar sem viðhöfum svo miklar upplýsingar umokkur sem dýrategunsem partur af þessu stóravist kervi og við vitum aðjá, einhver leiti eru viðskurkurinn í þessari sögu okkaren við erum líka stundum bjargvætturinnþannig að þessi ljóðeru svona, þú fannst þessariþessari sögu einhvert farvegií þessum ljóðumJá og kannski þú veistleið til þess að skiljasjálfan sig eðajá og kannskieinhver leið að heilunsko líka bara semmanneska í gegnumað tengjast náttúrunanáttúrunniog ég held líkaþú veist að maður líka les ínáttúruna, ég miss mikiðog það fyrir kannski bara eftir hvaðahugaraustandi maður er í en mér finnst þaðsvona, já mér finnst þaðalltaf mjög góð leið til þess að baraað tengja viðsjálfa mig og hérnaum mittég er að tengja þigog svo líka bara þú veist að það eruþú veist, eins og ég var að segjamaður les í hana og hún er náttúrulega baraþú veist þú bara íþú veist það eru svo mörg tákní náttúrunni líkaþannig ég kannski nálgast þaðmeira þannig en út fráeinhverju svona hugmynd ummannöld eðaeða hérna, eða þannigþannig rófog mörg, einmitt þautákn eru mann gerðoft við ljáum einhverjueinhverja rosalega tákranamerkingusem við losnum ekkert viðnei og stundum eru þetta einmittbara eins og því ég var á leiðinni hingaog var að býða eftir streytu og talandu um náttúrunnaog ég var að taka hérna þristinnbara frá grandagarðiallt í húnum satt ég með sko reyðs og stóransvartan fresh cut í fanginuþannig að stundum líka bara ekkitreður náttúrunn sér alveg innog svo getum að lesið eitthvað í þaðen þú veist, jáVið erum svo gjörðna að sjá minnsturog við verðum að sjá minnsturþað er bara okkar, við höfum bara þróastþannig sem tegundvið sjáum minnstur allstæðarallstæðar, jáMá ég spyrja það þá út í kápunaþað er náttúrulega svona einskonar minnstureða tákn, þetta er svona eins ogeinhvers konar hústekningeða þetta getur verið ótalmartsegð mér aðeins frá þessuJá, þetta er grundtekning af kirkjuog það kemur þetta aldrei tilég vann bara hennilega að spurhvort ég væri með einhverja hugmyndirað kápu, svona myndræntog þetta er bara líkamínu upplifun af því aðað lesa ljóð og skrifa ljóðað ég upplifi það semeins og ég sé hennilega ísvona rými þar sem að það er eitthvaðfyrir framann og það eru hliðarskipog eitthvað aftafið mig að það eröðruvísi upplifun en að verainn í skáltsöguþannig að það er einhvers svona rýmistilfinningog svo fyrir bóki mín varþá var kápand á liti svonaeins og eila gólfið áíþrótta velli, badminton vellieða korfubólta velliog það var ekkit endilega hugsuninhjá hönnunum þannig að mér fannst líka bara gamanað vera aftur með eitthvað svonagólfÞað er lesbyrkiog svo náttúrulega ég ersíðasti hlutin í bókinnisem aðtitillin er bætt í bænog hérnasem að fjallar um það hvernigfólk hjálparef við hvernig við hjálpum hvort öðruog ég átti mjöghérnamerkilega upplifunlitla upplifun enn í kirkjuþað sem aðjá það var baranunna sem að snerta á minn néttog sagði hérnaég bæti þér í bænjá einhvern veginn hún fæði mig kvöldbænirog hún bara snerta á minnog þessi var eitthvað með þessa snertinguog það að einhvern veginnþú veist, já þessi kannski svonaþú veist hvernig við getumverið til staðarfyrir hvort annar bara áagnarsmáin hátt sem er samt mjögþýðingamikilog maður finnur líka bara þörfinna fyrirmeiri einhvern veginnsamkend ogsamhigð ísamfélaginu, það sem að maður er búin að upplifasvo lengi einhverja svonaofsalega einstaklingshegju ogmaður er jáfnvel farin að heyra einmitt afaukinni bara trúrækniog notuðum orðiðtengslarof hérna, það hefur orðið eitthvaðsamfélagslegt tengslarofheldur betur og ég tel það veraeiginlega okkar eina vonað við komum saman og tengjumsteimið, þú talar um trú, það getur við líka veriðá allskonarhátt en semhópurinn, hóptýrið sem að við erumog jáað það séur einn að vera það eina sem að geturbjarga okkur eins ogþetta lítur út núnaSko ég nefndi þetta á þann að maðurinn er stundumskurkur í þessustóra umhverju sínuSko það er rosa sterk mynd íöðrum hlutanum, það sem aðvillisvín fær ör í sighvaðan kemur svo mynd?Sko þessi bóka kannski dálitið eins ogeins og svona bara ringurog ég upplifi lífið dálitið þannigþú veist maður fer í gegnum, það er alltaf einhver nýrringur sem maður hefst og kannskier það bara svokur ástífið eða eitthvaðen þannig að það ereinhvers konar örvænting hvernigí fyrsta hlutanum ogog jörðin er svolítið bara að hverfahérna undanfótum ljóðmælandansog svo lendir ljóðmælandin dálitiðí hérnamillilhutanum og svo er einhverhérna heilun í síðasta kaplanumog villisvínsko, ég var mjög líka svolítiðinnblásin af ummyndum óvísþví ég var að skrifaog þar kemur villisvínferirog það er einmitt eins og þetta, stundum fær maðurég veit ekki allveg hvaðan þessar myndirkoma, það er svonaer það hjá mér, það er bara allt í enu byrtasteinhverja myndir koma upp íkollin á mér og svo fer ég bara að reyna að skiljaokkur hvaðan er þessimynd og hvað vill húnhvað vill hún segja mérþetta er náttúrulega kraftur góðsagnanaþetta er kraftur góðsagnana, jáeitthvað sem bara, við vitum ekki allveg hvaðan kemuren það er bara býr í mannijá, og myndir eru þettabara eins og einhverju nómatar, þær baraferðast, eða sitt líf og sprettuhér og hvarog villisvínu, það ernáttúrulega líka einhvers svona aggrísjónlíka í villisvínunuog kannskier maður með eitthvað svona villisvíninn í sig líka, því það er líkakannski eitthvað svolítið tema þarna líkaað skömminog takast á við skuggahliðarer líka eitthvað sem við verðumað geraokkar gjörðajá, ekki gjörða, heldur baraþú veist að mannesken er þannig saman settég segi bara takkkella það fyrir spjalliðtakk fyrir kella og takk fyrir að bjóða mértakkÖrflíkur og himnisker sjónlínu hæfir villigöldsem líkt og allir vitafalti sér reyður í myrku kjarriöskur í særðu dýrisvarblótt blóð í dökku græsigreinarna brotniðuundan svartþröstunumþú skeltir soltnum augumeins og skoltiég reyti úr mérslitrótt orðróta í moldfjalltrínumittsmá taktursmá söðog yðinaðurfrá þýsku tilraunarockurunumænstjóðurænstjóðurænstjóðurþannig var skóla veriðhóllt fyrir tíu þúsund árumsvo er Íslandið smátt og smáttnýtt landslæg verið tildalir og hólltkvalböggjökulrákirstórgríti og jökulröðningarset og vattsest í dældir og dalbótnaþar myndast mýrarþetta er holta og mýralandnýju þúsund árum síðarkom fyrsta fólkið til að veratil landsins og byrðið sér bátalega skálafyrir alltaf 30 manns á sjávarkampií hvo smillitvekja holtaþúsund árum síðar byrðudanskir köpminn fáin vestunarhúsurTimbri, fyrst á eigjum og skerjum útifyrir landinu en eftir að þær tóka sígaí sjóu af ókunnum ástæðumhlutti þeir húsina fast land sjávarkampsinsþeir letu hökka grjóturgrágrítinu í holtum og hlýðumog byrðið úr því alþingishús fyrir fólkið í landinu10 árum áður hefðu verið byrkthekningarhús upp á holtinu með grjótiog sömu námu. Grjótnumann var ámiðju holtinu sunnanverðu, það sem nú heitirÓðinsgata. Súgata likurað baldurskvötu í söðri. Við þaugatnamót byrðu tveir íslenski sjómensér einfalt tveggja hæða íbúðarhúsá grágrítisgruninum áriðin 1920Hjálmar Sveinsson verður velkominí bara vægur tilhafingi með þessa nýju bók, HúsiðKlískeið. TakkSko, Húsið, þetta ermá ég lega segjasvona miðjan í þessarisögu, þessarifrásögn. Þetta er núbara húsið þitt, eða ekki?Jú, það ég get ekkineyta því. Kæmst ekki undan því?Kæmst ekki undan því og það er barajá, það er bara þannigog ég get svo sem heldur ekkiskora stundum því aðégsá sem að sýtur hérna gengt erí þessu stúdióiog sögumöður viðurum skosé að tengir aðilar.Ekki samt, hérna alvegnákvæmlega sama persóma.Það er í margtmjög nákvæmlegt svona samílegt.Já, já, það erþannig og fyrst og fremstnáttúrulega þetta hús ogsagan hverfist umþetta hús oghérna, svo ég reykiþað eins að þá og senst aðkoma út fyrir nokkrum árumbók eftir mjög sem heitur borginheimkin okkarsem ég skrifaði með Frönd Skarpíðinstóttursem að er samgönguverkvæðingur í Stokkólmiog þetta var svona fræðiðsemifræðilu bók og fekk ákynnsviðtökur og þar var fjallað og mjögeða nokkuð breið um grunnium bara fyrirbæri borgum samfélagi borg og strúttunborg, engum eins og þróaðistá 2000. völdog engum í Reykjavíkumog borgþannig svona breiðurhérna vettvanguren í þessari bókibara eitt húsann er að ég líti áþessum punktstöðuþessu sögu, þetta er punktstaðaog líkasem aðhérnaég vildi strax af að þannigþetta er svona úr núinu í Reykjavíksagan geristárin2004-25cirka bátvið eru einni á sama tímaog hún er skrifiðog það eru þarnaþað eru þarna framkvæmdirsem að maður kemst ekki hjáþegar maður er húsegandiað þurfa að halda við húsinu sínuog þann eru svakalegaframkvæmdir í gangiog í þeim framkvæmdumsprettur upp líkakemur fortíðin til sögunarog þar hérnagrenslast sögumæðurum fyrir umhvað var í húsinu og það er held égöryng sem að flestir sem bú ígömlum húsum sérstaklegavelta fyrir sér einhverjum tímbútihverjir byggur hérna áður og hvaðég ekki er áog bara þarna komí ljósaga sem ég vissivoði lítið umog með því að sögumæðurhann fer íá borgarskjálasafnunnisvo kallar virðingarþað sem er líst nákvæmlegahvernig kemur bygginga lefi og hvað má byggjaog hvað er byggt og hvernig er það gertog síðaní rauninni úr í þjóðskráminnimér það sem aðsögumæður finnurnokkur nákvæmlega upplýsingarum það sem að byggu þarna hverjum tímaog það ervar alvegþó nokkuð fjöldi skosem að byggja þarnaþetta er allt sem að allþjóðu fólkog það er ábærandi það kemur lang flestog einlega alltkemur utan af landiþetta eru aðflutir reykingarog húsið er byggt1920ogog svo er líkasér sögumæður að það erþað eru svona ákveðintáktölurþað er alveg svolítið áhugavertog það fjallar um hvaðhvaðan viðkomund erer hann íslendingureða þjóðverieða danniog allt nokkuð nákvæmtog mér minni meiri segjahvernig égfyrir aftan einhverjum nöfnog það þýðir að viðkomundirfelin geðveikurog jáþannig að þetta er barasvona sagaþví hvernig allþjóðu fólkbyggir upp Reykjavíkþetta hverfi var á sín tímakallað Kína hverfiðþetta var byggt á vanifnumog það er hérnavið hlýðina eða norðanvið hverfið sem að kallaðFína hverfiðsem er sjafnargatafjölninsvegur berstæðistrættiog þar bygguvelmögjandi borgararí stórum steiftum villumog stórum görðumallt samkvæmt skipilagshugmyndum þess tímaum 1920og síðan byggjóefna minni fólkiðbyggjó í svona húsajásvona húsum sem vorujafnvel sett saman úrhúsum í þessu hverfisem var kallað Kína hverfiðhúsið okkar er eins ogeldspýtust okkur við hlýðina á serióspakkaá sínum tíma stóð til að rýfahúsin hérna og byggja þryggja til fjögurað hæða húsaræðirslíkbyggð hefur verið kvöldur randbyggðsvo hugmynd byggðist á gömlum uppdráttumfrá þriðið áratögnumsem gerðir aðferði verulegri þetningu byggjarannarí þingóltum og skólaföruhóltiog alls herjar niður yfir gamallatympurhúsa. Í staðin átt að komasamfeltar húsaræðir við göturritinameð inngörðum. Gömlu skipilagshugsuðunum var megin ítlað við gömlusunduleysu tympurhúsa byggðina og alvegsérstaklega öll bakhúsin á skúrana ígörðunum. Hverfið þar sem viðbúum á sunnanverðu skólaföruhóltinuvar einu sunni kallað Kína hverfiðtil aðgrunningar frá Fína hverfinusem er sunnan njarðagötu. ÍFína hverfinu voru byggð glæsili húsvið bogaðregna götur fyrir betri borgarameð stórum görðum og stiftumgrundverkum. Fína hverfið varbeinlinis hugsað sem hverfið fyrir efnamennsem leiðu mikið upp úr útsíni og fegurðen þyrftu ekki að horfa í auðrin.Hins vegar áttu vinnumanna hverfið að rýsavið útjæðar íbúða byggðarinnar, nálagtaðtunnsvæðunum. Fókusin íbókin er þetta hús ogalla þessa framkvendirsagan ogallskynnspælingarer samt í það en einuð þennpersonum og fær auðvitaðalltaf hérnafókus er maðursem var raunvurlurhér Tarri VilhjómsRater flytur fyrir1940 til Íslandsoger hér kennarikennir þýskuogeitthvað meiraen hann á miðum aldriað þá uppgóttarað það að hann hefur meiri áhugaá kynferðslegan áhugaá karlum og konum ogkannski sérstaklega svona ungummönnumog piltumog það er síðangróf líkamsáráð sem á sér staðí óttúbjörn 1968það sem aðþrýr unglingspiltar gangaað honum nokkurnegin veðanæstum því döðum. Það voru ekki alvegallega einmann og komin held í ofertallegaþá kom fram einhverstaðar að þeirvoru aðrefsónum fyrir sínakynneiðog síðan lendir hann ímiklum ógöngum, hann er hennií fangelsi ogflýr til Ísland, nefnir flýr tilsvíþjóðarsem er veltegjum átónumþannig séðog kemur aldrei meir til Íslandsen er alltaf mjög aktífurhann skrifa mikið í blöðinótrúlega gott vald á Íslandskuog hann er líka reytumundurhann semur ljóðbæð á Þýsku Íslandskuog það er allega 2300 eftir hannokkur þig 100 eftir hann áþjóðabokluðinu sem ég fanná ÞýskuÞað er komið að því að klæða grindina innanmeð crossfit spjötum. Það gengur ágætlegaen það er mikið og senlegt púsluspilað ganga frá rísloftinu í kringumsperruendana, eins og við vissumSamar að segja um gifsithefði óhjákvæmilega gifs. Það fyrirfinnstsumstaðar í jörðinni hefur vist veriðnota frá ómunna tíð. Mikilvægtí eðinæði til að mynda nota í sementUm aldamótin 1900 þróaði bandarækjamaðuraðferðilega framlega gifsplöturúr pressuðu gifsitklatar pappa á báðum hliðunKosturum í svona plötur er að þær eru óbrennanlegarArkitektinn segir að það sé skildaað klæða nýg timpurhúsað innan með gifsplötumog reynda líkaðu utan. En við þurfumþess ekki vegna þess að þetta telst gamalt húsAnnar stór kostur við gifsiter hvað það er meðfærilegt og hægt að snýðaþað til með dúganhýf. Plöturnareru yfirleitt 13 mm á þygtog kannski 21-270 má stærð. Það eru skrúvarmeð sérstaklega gifs skrúum á triegryndureða stalgryndur. Svo er líka hægt aðklæða veggi og loft með crossfit splötumog skrúva gifsplötunar á þar eins og hjá okkurMikið mög sem tók sem tímasérstaklega púsli ykringu sperruendanaÞað var þó ekkert með það sembeði málararnaEn svo segir húsið eraðal atriðið í bókinniog það erframtíð húsins og fortíð húsinsen titillin eðaundir titillin eiginlega á bókinnier hlýskeið ogþað svona vísar íennþá starri tíma ogsvona þennan jarðsögulega tímaog hvernig grunnurinnað húsinu myndast hvar viðbyggjum húsin. Heimskur maðurbyggði í húsið á sandisegir í tekstanum en þannig er talaðum sterkan grunnog þú ferð svona út ípælingarnar um bara af hverju maðurinnog hvernig hann fór að byggja borgirog af hverju kýstu þaðað ramma þetta inn í þettarisa stóra sögulegaJá, bara vegnað sem ég fæstbara áhugaverttil aðsvona spá í þettaog þessi jarðsagahérna á Íslandi og auðvitað allstæðurhún alltaf er mjög spennandihér varÍsaldarjökull yfir öllujafnvel alltafþúsund metra þykkurog síðan fer hann að einhverjum ástæðumað hópa, freka hrattfyrir tíðhúsd árumog eftir er þetta landslagsem einkennist af holdumklöppum og mýrumþað er Reykjavík, það erenginni Reykjavíkurþetta er landslag sem að Jökullin hefur mótaðog löngu, löngu, löngulöngu síðar kemuryngar fólk oglöngu síðar síðanfer fólk að byggja hér íholdunuskólafruholdunu sem er nú svonakannski miðpunktur sögunarogþað eru grjóðnámur þarnavið eina gödunaog síðaner það aðþað berastendalus að frettir að þvísunumog Evrópu að það sé að vera að slánokkuð ískikilu hýta mittog hérnaog bara það var aldrei mælisteinsem ykkur hýtaren íslenska vorið það er alltafþað kaldasta í manna minnumog hérnaþannig að þarna ermér fannst þetta bara áhugavertog það er ekkit alveg vitaðeftir því sem ég best veithvort að viðvið lifum núnaá hlýskiði sem mun taka endaþegar kemur önnur í söldþað er ekki alveg vitaðþað talir jafnvel á lofslagsáhrifhafið ekkur áhrifá þann ferilen er ekki vitaðog það er sjálfuð sér ekkiumfjöldlunarefniheldur þessar svona mikluhérna jarðsuglu breytingarþannig að mér fannst þessi stórirammu vera mjög áhugaverðuhvernig grákastgrítisgrunnun í Reykjavík verið tilvið byggjum flest okkur húshér á grákgrítisgrunnien líka, það eru líka mýrarsem hafið byggst uppallt þetta fannst mér áhugaverðog líka í ljósi þess aðþessi saga ersvona punktstaða í Reykjavíkeitt hús og þá fannst mérþessi stóri rammu áhugaverðurHugsaður svonaþegar þú gengur um borginnaþú náttúrulega margir þekkja þigúr borgarmálunumþetta af þínum mikla áhugaá borgarskipulegi og því tengduHugsaður svonaþegar þú gengur umgöttunarinn í ReykjavíkJá, kannski ekkiþessum jársugulega tímaen ég er og það kosturvið það að vera mikið á gangiog líka á hjóli eins og ég erog þá tekur eftir svo mörgum smáödrunog tekur eftir allskynnssundumog bakgörðumþú tekur eftir sem að kemur framí bókinni, Östubæja skólaVítabar og HrapsLuipnum sem er þarna hóttniBergþórugötuog Vítastíksí Östubæja skólaog Hlemntorgog allir þessi staðir komaði aldrei við söguþannig að við getum orðaðþannig að ég hef alltaf vakandiauga fyrir umhverju mínu í borginog mér finnst það alltaf mjög áhugavertog mér finnst það alltafáhugavert hvernigmaðurinn tiltrúlega sendifyrir að þjæppafyrir að þjættabíðina og búa til borgirog hérnaþannig að það kemurfram held í bókinni að sögumað það spyr sig okkur líðu allavega70.000 ár að maðurinnfyrir að sjá kostiþess að búa í borgumog svona alltaf verður borginnlevandi fyrirbærisem er í stöður í mótunog þróun og það er verið aðrífa niður og allt þettaþetta verður eins og baraeinhver líferaJá, nákvæmlega, þannig er borginekki fyrirtæki eins ogsögumir úr nýfrálsvíkjudeildinni kjósa að kalla þaðað borgin er samfélagog hún er eins og öll lífran samfélagermarkbreytilegog húnbreytist og hún fer aldreinákvæmlega í þá átt sem að menntelja á einhverju tímabiliog það er alveg hægt að stýraí mannvæna áttog ekki mannvæna áttSvo er þettaog það kemur svolítið fram í þessari bókbara það að eiga húsþað er náttúrulega ákveðin romantískhlið á því og það erað geta litið til sögunarog svonaímynda sér hverjir bygguðar áðurog svonaen svo er það líka þessi praktiska hliðog þú kemur líka inn á þaðþað eru húsnæðislóninog það er húsjóðurog það er viðhaldog þessi tókstreitaþessi rosalega praktík og romantíkog vistar verunar okkareru þarna milliJá, einnittþað er ég fórin eitt um að skoðaað orði húsþaðá sér mjög gamlanuppbrunaímann ekki hvort það eru að finnaeinhverjar uppspretturþví orði í sanskríten allavegahús þýðirupphavlega skjólog skíliskjól og skíliog hús er líkaorðið eraðeins skilt orðinu húðog þetta er það maður að segjahúsin erueru ákveðin húðsem við búum til vittanum okkuraf því að við erum meðviðkvæma mjúkasem eru ekki loðnirallavega festið okkar mjög loðnaþannig að við verðum að bú okkur tilsvona skjólvið erum miklu að háða þér að þvíen okkur önnur dýratjóndog þannig aðmér fennst þettaáhugavertsvona þetta skjólþetta fyrirheitum öryggilíka sem að húsþví að þú lítur á húsiðþessum byrjum sem ákveðin gríðarstþessum verður meðekki fyrir áráseins og verð í þessu húsiog það er reyndarmeira um árásir í þessari bókog svona ákveðu ábeldien hérnaþannig aðog svo er þetta þannig aðborgin sem að ég hef alltaf verið heilaður afsem samfélagi og sem struktúrþað er náttúrulega samastenduraffjöldanum öllum á húsumog svo ég segi það líka aðmér langar ekki að skrifaeksta sem væri þannig aðsíðanreystum við þetta húsá tveimur sumrum og búiðmér langar að lýsa þessunákvæmlegabæði efni og hvað er mikilvægt aðá gamla treygrindnota ekki12mm krossaðu plötur9mm krossaðu plöturað því að það skiptir öllum álifyrir hús og það er að komaað þau andiog þannig aðsögumæður læri er þarnahelling bara rauninni eðlisfræðiog fyllist ákveðinni aðdánafyrir miklu verk kunnáttusem að bæði smíðurinnog arkitektinn sem eru nú einskonasöguhutjur þessar bókarbúa yfir og rosa rappiyfir því aðvera ekki, að hafa ekki fengiðeinhverja menn til verksinssem allt ekki stvita en þeirra á reynirkunnar ekki neittog það er líka þekking sem aðég hefur glatastsem almenn þekkingþessi kunnotta og þekking áefni við verkfærumog hvað er þetta flókið ferðliog þú lýsir því mjög velþegar að koma kablar sem að lýsaframkvæmdum og húsasmíðumEnnitt það var nákvæmlega það sem aðmér fannst baramikilvægtog þess vegna ger ég þettameð þessum hættimér fannst þetta bara merkilegtog hérnajá, það var eitthvað semég ætlaði nefnir frá viðpöfuHúsið, hlýskið, þetta vekurmargar spurningar ogbara virkilega velgjertHjalmar Sveinsson, takk helga fyrir kominu í þáttiJá, takkÞað var Hjalmar Sveinssonsem saði mér frá nýju bókinu sinniHúsið, hlýskiðsem var að koma útHún er á litin eins og grágrítisgrunnurinn undir mörgum húsa okkarog er fjallaðum í bókinuHúsin, já þau talaog borgirnar eru lifandiEn við ætlum að faranæst út úr húsiog höldum vestur um hafþar sem kom út bókfyrir ekki svo lungu síðanog er að gera allt viðtumumÞað er allustTranscription eftir Ben LernerÞetta hefst alltþegar síminn dettur í vaskinmaður í kunnulegribandarískri borgsem hann hefur þó ekkiguðiðkomið til árum samanbýr sig undir að taka viðtalGamli profesorinnTómas býr enn í borginnimaður sem eitt sinnkendi húnum að hlustaá mæltmál, á tónlist, á bókmyndirá það sem leynist undirorðunum. Profesorinn eru90 ára, þetta verður líklegasíðasta samtal hans við sögumanninsem vill varðveita röttþessa mikilvæga mannsEn þá dettur síminn í vaskiná augur stundu hann eidilegstúðirnar eru lokaðarGamli maðurinn á bara landlínu símaog samtalið er að hefjastNokkurnið einn svonahefst skaldsagan Transcriptioneftir Ben LernerÞetta er smetlinn byrjun, eitthvað sem vekurtilfinningar hjá síma sjúkum nútímamanninum. Sögur, minniog sannlegur, þetta er bara orðiðskrun og skroll, lífið ersvartur skjár, tilveran er appOg viðtalið, jáviðtalið er ekki tekið uppog átti það sér þástað. Samtal verðurað minningu og minningin uppbreytuð sem frásögeitthvað sem gæti verið sattÞegar miðlun upplýsinga erumbyllt, verður við ofsalegaexistentialistjafnvel hrettTranscription tekur svo óvæntastefnu við kynnumst síniTómasar, Max, sem ervínur sögumansÞeir ega báðir ungar dætur semmótaðar eru af skjámDóttir sögumansins er þjöguð af skólaforðun og símin magnar uppfélagsflægjurDóttir Max er með ádröskunen fyrr svo að borða matbara þegar hún horfir á ókunnuer hendur opna pakka af leikföngumá YouTubeMax kveður föður sinní gegnum tölfu skjámilliliður fyrir orðinsem hafa beðið í áratögiOg spurningin erhvort eitthvað þurfað að vera skráðtil að hafa raunvölda gerstTranscription er stuttbók en að er aðná ótal spurningar sem brennaá nútíma manninumBen Lerner er frá bandaregjönumhann er skáld og reittöfundurnokkuð afkasta mikillhann hefur gefið út þó nokkuða bókumaðalega ljóð og skáldsögurog hann starfar sem ennsku profesorvið Bruklinn háskólaTranscription er fjóruða skáldsaga Lernersog hefur vakið heilmikla aðtikli og umtalAlma Mjöll Ólafstóttirer reittlistanemi og hefur starfaðsem blaðamæðurhún las bókina og ég fekk hana til mín í spjallsem við tókum uppblessunanlega og ég spurða hana fyrsthvort símin í vaskinumværi ekki versta martröðblaðamanns nútímannsÉg hefði bara hægt viðég myndi kannski nota ef ég hef glemt símunþað er kannski nota upplýsingarþað er eins og hann var reyna að gerasem eitthvað svona upplýsingaröflunen ég er aldrei þóra að notaþessi kynni og þessar upplýsingaröflunsem aðal efnið íen ég man ég hugsa oftþegar ég var blákuna að í gamla dagvar fólk náttúrulega bara með blíjand og blaðþannig að það var bara takkingur og setningarog einhver stikkorðsvo var ég að hugsa myndi og leiðin ég var að keraþú veist það er ástæða fyrir að nafn blaðamannsinser á greininni, þú veist á vittalinuað þetta er tólkun blaðamannsinsá viðmaldin, þetta er ekkiviðmaldin sjálfur. Mér finnst það líka að veraþað sem hann er kannski reyna að ná framí þessari bók er, þú veist það er meðillinen ekki meiningin semmér finnst hann að vera að fjalla umog þetta minnir mér ósa áég var að reyna íslenska þetta á hannmeðillinir meinatriðeða mediumism messageþetta er Marcel McLuhanog það er líka einhvern veginn skemmtilegagert hjá hann, þú veist hann er með hann að nýraað mann og hann talar um aðfyrstu minningar hann sé af útvarpiemmittog fyrsta röttin sem hann heyrði varí Hitler. Já, hann talar um þaðþú veist að reyndar að fyrstu röttinnarsem við heyrum erum ímóðukveðiog þannig að fyrsta reynslaokkar af heiminum er eins og þurfi hlustumá útvarp, en já, þú talar um Hitlerað röttin hans hafi farið upp, skilurog það sé fyrsta minningin hans útvarpiog svo erum við með þannig að bladumannsem er á miðjum aldri, þannig að hann er aldri nýjögþannig að hann hefur upplegað bladumennsku örviðsigheldur en ég hefur upplegað hana, skilur við erum alltaf aðtaka svo mikið mið af tímanum sem við lefum áog svo erum við með börninsem er að ringi pappasinn ámessenger-víduoða hvaða er sem það er að notaog svo erum við með hann að stelpunhans mags sem ermeð einhverja ótrúlega erfiða ádraðskunHann er sónur þessa gamlaThomas, jáÞað er líka um kynsluður, þú veist, hvernig miðlinn breytistí gegnum kynsluður, þannig að fyrstaviðbröðum mitt var, oh my god, þetta er hæðilegten svo þegar ég fór að hugsa þetta meðframheilunum, það var ég bara vája á, þetta er líkabara um mig, mér finnst ekki að hansniðurst að vera að þetta sé endilegaslemt, þetta hafi gæst, þetta er bara huglegumum það, að ég var einmitt að hugsaþú veist, hvað er íslensku orðið yfir transkripsuneða ekki umreitin, þú veist, þá er mér alltaf að umreitaog við erum alltaf íheimi sem við búum í dag þar sem við gerumrosalega kröfðið sannleikans sem er gottað þá eigum viðerfið með þetta, ég held að fólkfyrir á tíðum var kannski ekkert mikið aðspyrja hvernig blagamenn vinnan, þú er alltaf rosalegtvandröðist gaggar blagamennum og það hefuralltaf komið upp í tíðina rosalegdæmi um það sem að blagamenn ersvindla eins og þeirra komið uppað kapóti skálta þess einustusenuna í kvöldu blóðiog ég veit ekki hvort manni sé samaeða ekki, því hún er svo ótrúlega löðræðinog hún er algjörlega hans tólkuná þessum viðbyrjum, að þú veist þetta er lokaaðtreyði bara þegar hann stendur við leiðiþú veist það hefur ekki eitthvað svona staðrindarlegaséð hann ekki að breyta, þú veist, fyrir morðingineða klukkan hvað eitthvað svonaen þetta er bara eitthvað svona einhver áhrifsem hann er að reyna að draga fram með þessari senuog ég mani hugsa alveg bara, erum við samið ekki?Ég veit það ekkiÞað er líka gaman úrskullin netna hannvegna þess að hann er náttúrulega íhópi bladamanna og rittöndaí bandaregjónumsem voru að gera nákvæmlega þettaað vinna á þessum mörgum skaldskaparog bladamennskuþá talaðum ný bladamenn á 7. og 8. ártögnumog svo ný ný bladamennog svo ný ný bladamennsem að unni ekkert negin með staðrindirmeð tækjum og tólum skaldskaparinsog skrifuðu ég bara skáldsögurum raunvörulega atbyrðiÞað er svolítið pælingarí þessari sögu umhlutverk skáldsögunarog bara hvað skáldsagan getur gertað þegar ég manég man eftir í svona þegar aðsnjál símandnir og allt þettavar að reyða sér til rúmsþá fór maður að heyra svonaþetta á ekki heim í skáldsögumþað er ekki að skrifa skáldsögur um þettamaður á ekki að setja snjálfóritinn í skáldsögþað er algjörð nonuog hann tarur um það sjálfurbara fyrir alltaf að ég bara hætta sérheldur hann að fara að fjallum snjáltsíma í skáldsögþetta breytur allri vitund okkarað vera með þessi snjáltækií nútímanumþað væri mjög skrítið ef enginn alltaf fjallum þaðen mér finnst þetta ekki bara að vera fjallum þaðen svo finnst mér eins og ásvæðertað því að forsiðan þarna er náttúrulega upptökuég myndi að halda þetta að vera bara svonavoice recording inn á iPhonejá, þetta er bara svört kápa meðkvítum texta og svo er þessirauði upptöku takkiþetta er Evróska útgáfanég hef ekki séð hannhinn er svolítið áhugaverðmeð eins og steintöflusem lítur út eins og snjálfsímisem er vísunlíka einhvern veginní hérnafornöld ogog svona þú veisthefur einhverja með þetta að geraþetta talmálmúti rítmálinu og svo rítmáliðá múti eiginlega aftur talmálinuvið erum svonafæra okkur aftur út fyrir rítmáliðmeð á þessariskrítna öll sem við lifum áþví þú ert með steintöfluþað þartu virkilega að velja hvað þú setur á hanaþú hefur bara takk marga plásog þetta er mjög mikil vinnasem fælst í því aðhöggveikva í steinþannig að þú veistsúsaga er líka það sem hún sleftirog hvað ákvast að koma fyriren svo líka í byrjunakaflanumþá er hann alltaf að segja okkurhversu háður símanum hann erog sannar að ganga þetta í gegnumháskólusvæðið oghann getur ekki tekið upp mapshann getur ekki tekiðþú veist upp myndavjöldþess að taka myndir af því sem hann sérog ég held að þú veistvið sem erum án svona vön símanumað þú veistfinnst okkur við vera upplöðkannum við getum tekið myndaðiþú veist þannig að þetta er orðinsko algjör svona framlegging afbæði skinnjun okkar og bara líkhamanumþú veist maður væri alveg svolítið týnduref maður væri ekki með síman sem er í útlandumeða þetta er svo bara fullt af fólkisem við þekkjum að getum tala viðþess að Tómassem bara ömur okkur af þaðsem bara farir skiljum til útlandaog það er bara allt önnur skinnjuná heiminum skoog mér veist skinnjunun á heiminumvera leðileg skoað því að maður getur þú veistég hef alveg gert það nokkursem hef þurfið fyrir til útlandaað vera eitthvað svona að kynna mérborgina sem ég er að fara íog þú hefur bara búin að sjá hann allaeitthvað en á InstagramJá, mér fannst líka þetta mér falletmeð hvernig sko bönninhvernig við miðlum tímanumog okkur sjálfummeð að segja til dæmis barasögur og okkurtil bönnun okkarog líka bara hvernig skostundum sér maður sjálf þessií bönnunum sírumalveg óþægilega mikið skoeins og núna er svona minnaað byrja í skólaog ég er bara aðhorfa sjálfa migbyrja í skólaþað er ógæðslega að fyndiog ég er baraplease ekkiverið svo ég var ensamt er þess aðþú finnst mér að dásalitrisé það í hónumþannig að þetta er líkaleikur að þvíhversu mikið fer í bönnun okkarþað er líka bara svonakynnslof, kynnslof, kynnslofeinhvern veginnhvernig vittneskja fer áframog þá erum alltafmiðlað í gegnumeinu manneski einuog ég var á námskeiðumhelgin þess að vorum aðkanna þess aðævindri, grimsævindrisérstaklegaog hvernig Karl Jungvar að skoða þessi ævindriog þá erum við að talameð eitthvað svonaalheimst takksem koma fyrir í ævindriþess að það er þessuótrúlega góðbara svona gott hækverðið að skoða ævindriað því að það er alltafað koma sömu takknaftur og afturí þessum ævindriog áðurna var að skrifaneyru steintöblurog hérnaog svona alltaf sömirþjóðfélagstakkanhefði ekki ekki aðgangað því að skrifaað það voru náttúrulegabara munmæla sögurog það stóði í þessumtexta sem ég var að lesaað ef einhver sögumað reyndi aðkoma fyrirog sértækum upplýsingumpersónulegum upplýsingumí sögunaþað fóruð alltafmeð næsta sögumaniþegar fólk hefur ekki áhugaá sértækum upplýsingumþað hefur bara áhuga ágrunn söguniog þú veistég var um þetta að lesaódissísk fyrir því daginnog þú veistmér finnst ótrúlegtað lesa svona ótrúlega gamla sögog fara að grátaað því að þú veisthann fór neðil heljarog hann var að tala um mömmi sínaog svo var hann að talaum allar konundarsem hefur mistþú veistmennina sínaog séni sínaog ég fór bara að grátaþví mér fannst þetta svoþú veistþetta er bara tilfinninginum að missabadnisitt skiljuðþú veisthún fyrir gegnum aldinnarþað er ógærslega merkilegten við vonum náttúrulegainnilega aðmeð þessum sneltækjumað þá séskáltsvæðan ekki hverfaog svo er náttúrulegavar ég að fá námsæfnifyrir tímantíman sem er íí háskólinumog þáeru við að fjalla umskovitvílarog hvort að það er síðanmögulega að fara að stela skáltsvæðanvið vitum það náttúrulega ekkitog það eru náttúrulega baraþú veistþessi mannlegu minnigeta ekki verið að sagja þiggegnum robotaþú veistroboti geta velskoframleitt þessi minnien hann hefur eitthvaðtilfinningu fyrir þvíhvað þessi minniþýðahann hefur ekki gengiðgegnum missieða fæðinguskiluren það er bara mjög skeriað vita aðþví að skáltsvæðan getur líkaþú veistmaður getur ferðast í tímaog hann gerir þaðí þessari bókþú veistþetta eru bara lítil brotskáltsvæðan ermáttugen þávonandimig ást þetta líkasvolítið gottsem þú sagðiðmeð hvernigminningar og reynslakemur svonaniðurmeð kynsluðunumeins og þreppog það er náttúrulegaumrýtunupplýsingaog svonastóra umrýtununí samskiptumþessara personaí þessari bókþað erhvernigþekkingmiðlastkynsluðþað virkar á migsem svonastóra sögninum okkurog hvert við stefnumog ég held að það sé líkaástæðan fyrir þessi bókvar það svonaog er svona vinsælog umrættað við erum á þessumkrosskutumþar sem við spyrjum okkurvið erum að þróa tækniog búin að vera að þróatækni lengisem er að breytasvolítiðmikilvæguhluta af sjálfum okkurog við verðum eitthvaðað plana fram í tímanhvernig við ætlum aðkljóst við það í raunniþannig að þetta er svona kannskiþetta er svona stutt bóksem að einhvern veginntekst á þetta allt samantekst á þetta allt samanog það er eitt sem ég verða að segjasem ég finnst mjög mikilvægtað ég var að hérnalesa mér aðeins tilMarcel McLuhanog hún er svolítið gömulsú bókþar hann er alltaf eitthvaðsko útarbyð og svo sjómvarbyðog hann talar sko um sjómvarbyðeins og við tölum um snjálfsímaog sem er alltaf baraef hann hefði séð hvernig snjálfsímaþá hefði hann skrifað aðra bóken hann talar um skoað allir miðlarog þessi tæki eru allt miðlarsé í raunni framleggingaf okkur sjálfumaf manneskinninema að nú eru við fyrsta skiptibara í mannkynnsöðnieru við með miðilsem er þá þessi vitvéleða bara gerfigreindþar sem að eins og erer hún miðil að við getum setteitthvað inn í hann og fengi eitthvaðaftur út úr hennien það er bara öllum ljóssem að starfa við þettaog þú veistu bara aðhún er að fara að takasér egin ákvörnirhún er ekki bara eitthvaðsem að fara í gegnum húnog svo kemur eitthvað úthún er bara að fara að taka ákvörnirog hún er þegar búin að vera að hakka sérinn í allskonarog þú veistu hún er að fara að takaog þetta er ekki mannlegþetta er ekki lengur framleggingá okkur sjálfumþetta er eitthvað allt annaðog þess vegna verðum við að passa okkarþví við erumþað er, þú veistmér finnst allir fallið að hugsaþú veist sjómarbiðog snjálfsímaog allt þetta semframlegging á okkur sjálfumþví verðum við að nálgasta þannigþá bæðum viðkostum og göllumokkar sembara mannkynnsþeir byrtast allir í þessum tækjumí öllum þessum meðlumað við byggum það tilen þannig erum við með eitthvað allt annaðsem við ráðum ekki viðAf hverju er heimirunnið svo nýr?Og hvert stefnir hann?Ég held sko að þetta sé til margsmíð þaðhvað þetta sé í raunnilítil en rosa öflug bóksem við erum búin að vera að ræðaTranskripsjónVið myndum því þannig sem umrýtunÉg nefna einhver komið eitthvað betra á þaðÉg veit ekki hvort það sé tilAlma Mjöld, takk kjælega fyrir komuna í þettaTakk fyrir migTakk fyrir migÉg rættiÞetta við Alma Mjöld Ólafsdótturum skáldsöguna Transkripsjóneftir bandaríska rítuundin Ben Lernersem hefur vakið mikiðog jákvætt umtal í bókaheiminum undan fariðog er það verðskuldaðÞessi bók er engin smetlibrella. Hún kemur rækil og óvartog stelur aðteglimans á bestamögulega háttVonandi verður hún teila á íslensku eitthvað tímanVið Alma Mjöldbjóðum allavegna upp á títilinUmrýtun í byliEn hér setjum við punktin í dagÞað voru þrjárbækur á dagskráUndir þér JörðinLjóðabók eftir Kari Ósk GretudótturHúsið hlýskeið eftir Hjálmar SveinssonOg hér síðastTranskripsjón eftir Ben LernerMæli með þessu ölluog þanga til við heyrumst næstá sama tíma að viku liðinni hér á Rás 1Þá er þetta að finna allt efnií rúf spilaranumTakk fyrir að hlustaÉg heiti Jóhannes Ólafssonog þetta voru bara bækurvið þið sæl
