Góða daginn og velkomin í skattaspjallið.Sigurur Máru Jónsson heiti égog það eru samtök skattgreðnd á Íslandisem standa fyrir þessu hlaðavarpi.Við ætlum í dag aðeins að kíkjatil grunnvallar er fjárlaga fremvarpiðog fjárlögin almennt útgjöldur í kísjóðs.Einu sinni sem oftar getur við sagtþetta er láttúrulega stendur okkurskattgreðundum næri ogtil mín eru komnirþeir Arnar Arnbjörnarssonog Róbert Braggarssonsérfræðingar samtöka skattgreðendaþeir eru alveg að vera hér ofta áðurog þeir eða dögur löngum í að rýnaí gögn og greina og horfaí þessa útgjölda þætti sérstaklegaog það er kannskimaður finnst alltafsko, lúru fjárlög kom framog þau eru kitt sem hallalus fjárlögenginn trúi því í raun og veruþingja á eftir að fara yfir þaðog það er svonareknir regla að þar koma týjirviljarða inn fyrir utan það aðísa fórsetu fjárlagaaf að þegar veri gaggrindarsko, ef ég byrja kannski á þérRóbert, svonaég ljósi þessa ingangsmýrk oghérna, bara fyrstþú persónulegahvernig hefur þú trúið fjárlögumeins og þau byrtast?Nei, ég hef það nú ekkiog ég held aðstjórnvöld séu barahreinlega ófær um að takaá þeim vandarsöðustöndum frami fyrirJá, þú skefur nú ekki að þvíog hefur ekki gert það hérna til þessað sko, þjó séu vandarsöðustönduframi fyrir, við erum nokkulega héryfirleitt að rýna í útgjaldathróunríkisins oghvað er það svona sem aðhérnaþeir voru nú nýlegaágætt að grein í morgunblæðinusérfræðingar samtakanaen hvað er það svona sem þeir eruhorfa sérstaklega til þegar þeirhorfi á hérnahættumerki í útgjaldathróunríkisins, kerfi skallaef ég lefi mér að nota það voruJá, það er eiginlega rétt að nota það voruþví það er það sem við einbitum okkur aðsko, við erum að reyna að skilja akkverjuallt sem að ríki gerirbara blæs út endalustog akkverju hérna, þetta skilar ekkiþeim ávinningi sem að lagtir upp með byrjunogakkurat núna finnstog skinnir við bara á samfélaginu, það er verulegaáhuga á velferðarmálunum og útlendingamálunumViðteljum okkur vitaog skilja í hverju kerfiskallar og velferðarkerfi sem slikjaog við teljum okkur geta raukstuþetta að veru stæðstútgjaldathætti frúnagegnust neitt, velferðarkerfi og heilbyrjanskerfiJá, og er að vaksa bara mjög ræðVelferðarkerfi við sjáum þar mikilvægstJá, já, jáog hérnaviðerum að reyna aðbóða að fagna það reyndiðvekja aðtækli þingmanaogsetja stjórnafilltrú að stjórnmáluflokkanaá þessum kerfislegugöllum, það er gallií lífeyrstryggingakerfin okkarogsem veldur ímistundirtryggingu eða yfirtrygginguog það er yfirtrygginga þátturen sem skýri það að útlendingarsækja svona mikið í þettakerfi núnaog ef við horfumst ekki auðvitaðþá setjum við uppið með vandamalsem að ég er ekki vissum að fólki þessi greinfyrir hversu erfitt verður að leysaþegar við komum með vandamalað því aðhér er fullt af fólkisem er að mynda rétttil þess að fá greiðslur úr þessu kerfiþetta kerfi erí sjálf sér alveg hræðilegagallað að því að þaðþað býr tilhelsefassvanda hjá fólkiþað er augljóst ef maður horfir áhérna vöxtinen við þarfum kerfið sem sé mjög óhjálplegtþví að það er eins ogdagskipinni þar sé bara fyrst og fremstað afneita þessu mandaþó hann sé augljósJá, við hafumkannski séð að það er svonaþetta er auðvitaðkannski langtferðlisem að við erum aðþessi sjálfvirkni kannski íútgjaldarþróinu er langtferðliog menn hafa kannskiekki gætt að því að fara að spyrjagaggrinn að spurninga inn íþví að það hefur komið ljósa eftirtryggingastofnunargagvart þeim sem aðþykja bætur er í skötulíkiJá, og það erraun og veru veriðst enginhafa, það veriðst engin kraftur veriðþví að horfa gaggrinnum og augumá hverjir erukomnir inn í kerfiðog á hvað leið við erummeð það, þannig að skofyrir viki verður þessi útgjaldað þróun sjálfvirkaf því að það stopparengin við og nefna kannski samtum skattgreinda sem eru raun og veru að taka að sérað vera eitthvað skonarfjárhagslegafjárhagslega heilbriðií þessu kerfiJáJá, já, og að meðan baravexvandin ogþað er eins og það sé bara erfitt aðað hefjaumræðina um þetta því að þú veistþað er hérna svo mikið afþannig aðgóða fólki bregst svoharkalega við ef eitthvað er sett út ávelferðarkerfið og útlýningamálinJá, nú er skolóttulega fjárlega alveg en daltþingis er að fara yfir frumvarpi og þarkoma yfirleitt menn til þess að byðjumpeningog það er verið að reynaað leysa það eru hínur þessi forstöðmeð stofnana og afskórun sem er aðbyðjum pening. Það erað því að við erumsvo ofta að rýna í kerfiskallahvernighugsanirnar leið okkur áframeða vanhugsunin á því að þaðfjárlega nefndur verist ekki að hafaneitt hlutverk að gætaþegar kemur að skilvirkniog hagraðingu í helbyrðiskerfinuNei, ég fyrir ekki að ég fjárlegaJá, ég held að þetta er góða punkturég held að við þarfum viðsem að stýri stefnum út af þessi sviðier bara eitthvað svona hjálpumöllum við þarfen hjálp þarf að verarétt tímasett og í réttu magnitil að hún virkiog það er eins og öll áherslaí velferðarkerfinu okkar sem ég að leipasem flestum inn á þaðÞað kann ekki að verja sigNeiÉg veit ekki hvort að þetta er ásettinguren það kann greinlega ekki að bregðast viðJá, það er svonautanfrá lítverða pínu lítið úteins og að fólksé bara búið að gefast upp á þessumofnbæru vinnustöðumsem að hafa með þetta að geraog þetta sem hún endir þetta með eftirlítiðhann kemur fram í svörumvið fyrirsputumBergþórs Ólarssonarog Nönnuþar var einn fyrirsputsem að emittis nýri aðfjölda eftirlítismalahjá TR í sögulegu samingiog þá sjáum viðað það hefur dreyið úrfjölda eftirlítismala alveg verulegahjá TRakkurat á sama tímaog það verður sprengingi ásokná þetta kerfifrá Elendur Ríksborgþað er mjög enginlega í þróinJá, jáþað er kannski akkurat þessi sprengingog þess að gríðalegaog kannski ófyrir séðaásokn á einhverju tímaafhjúpar veikleikakerfisins en frekarog dreygur upp þettasem við höfum verið að ræða uppsko, kerfisgallaí þessuhérnaég veit að þið eru núað hluti að því sem aðsamtöngu skattgrindu er að taka við fyrirspöndumog ábendingum, þið fáið svolítiðábendingum fara á fólki sem aðþekki þetta af eigin raun, jáfnveg linnanum kerfinu. Já, jáfnveg linnan um kerfinuog það er búið að vera svolítið gamaní sumar að því að við erumsvona, sem sagt, fáþetta búið að aukastað tilokka að leita fólk sem að vinnurinn í kerfinusem aðsér vandamálinnog vilhjálpa tilað leysa þauogogog er aðkoma þá með ábendingarþetta er svonahálfgerðið sko, hérna, hvað kallast þaðuppljóstarar, whistleblowers skojáað það er í raun og veruþví að við orðið varum við þaðég skilur ykkur þannig að við varum við þaðað fólk er virkilegahefur áhyggjur inn í kerfinuen það er eins og það komist ekkiinn í framkvæmdinaég veit ekki hvort aðkerfi sjálf það getur ekkitekist á við þettanei, skomér finnst áhugavert aðþetta fólk sem að leita til okkar er yfirleitt meðHáhans Darfsaldur hjá hennu obreraogþetta er svona hæfilegaríkt fólksem að með mikla getuog það er bara eins ogþað sjálft sér bara einhvern veginnsvolítið í ungum sínum yfir því sem er að gerasthjá hennu obreraen vantir kannski styrkt til þess að standaupp í hárinu ástjórnendumJáen það er eins og við vorum nefnaá þann og sko við höfum séð þetta við þetta í nákvæmlegalöndum okkarað því við höfum þessa hliðstaðu að til dæmis í Skandinvið erum þessi viðamikluog hérnastóru velferðakerfialmannatryggingakerfisem ætlaði að greipagreipa fólk og þetta hefur verið skokannski stoltþessara samfélagaeitthvað leyti en nú leið hafaðusko leyti þessum vandum við sjáum þaðDanir og Svíjarað vera breyðast viðí raun og veru þessuinnflæði fólkssem að telur að þetta séusko hvað bara segjahérna gæðisem býðir þeirra við það að flytja sig ámilli landa þegar það kemurinn og við erum núnaþegar við erum nú að tala um að við séumeftir í þróunen við erum sko ég skiljaðþannig og þegar við erum verið að byrta greinar um þettaað þegar við horfum áað þetta erstór hluti af vandalum að við erumsko alveg jæfn andvaralus eins og þessiþjóðfélag voru en þau hafa verið að reynaað taka á þessu en við erum ekki að gera þaðÞað er rétt og einhverjum ástæðumþá erustjórnveldi á Íslandi ekki að nýtalagalega hérnaúræði í þeimmæli sem þeir kannski ættu að geraen svolítið er bara að tryggja framfæslu getuþeirra sem er að segja um landistaleifiá Íslandi eðadvalleifi eða ríkisbökarietJá, jáþetta verður þá sérstakur skohvað var að segjajá hvaðþetta kemurutan á þetta velferðakerfi okkar sem við fyrirþað er svonavart sem stöðlar að því að það er erfiðt að bregðastvið sem fyrir kerfi virist verajásjálfverkniþví að við séðum það í ykkar dæmumþað er alvegveruleg místnótkuná kerfinu af hálfu þessar fólksJáþað er mér sko til vísbendingar um þaðog hérnaog nú erum við hljómsið að fara til að skoðavelferðatölfærisveitafélaga beturvið höfum náttúrulega verið í marga mánuað einbit okkur aðþessu hjá ríkinuog þar eru við byrjar að segjasvona mjög ískikilega hlutien svo hlutum við bararákvæmst að þaðvið fyrir nokkundum í velferðatölfærireykjækuborgarhún geið mér upplýsingar um fjöldabartasem fá greiningar hjá borginniá hverju áriog hún er sundugreit eftir því hvort að greininginkomi að við færi fram utan húseða innan húshjá velferðasíði reykjækuborgareða einhverjum öðrum stofnunumogég vil segja frá 21, 22 og 23þá er fjöldabartnasem fær greininguí reykjækuborgþannig að náðu því að vera henn samiog fjöldabartna sem fæðast í borginniþað er skökulegtJá, þetta erskrítið tölfræðiþá ertala um að það er náttúrulega kemurmikið að börnum aðfæðast ekkien já, þetta erþetta dreifast náttúrulega um alla aldursflokkarþessi börn sem að flítjastaðflutt, já, ekki fætt hér á stafanumþetta er ekki sumu börn sem er að greina séren það er samt ískiklið þróunað skoað borg skulle vera að greinabörn veikjá, pratt og þau fæðastskoog við sjáumí þessari tölfræði og allir annari tölfræðiþetta er eiginlegagegnum ganga því allir í svona velferðar tölfræðiað það er að sókn ísvona velferðar úrræðiog velferðar þjóðnastuhún vekst svo miklu miklu hraðarheldur en fjöldi skomögulega að nota þettaeins og í þessu bara barnaogþetta getur tengstsko, þú getur styrkt stöðið þínatil dæmissækjum dvalaleifieða allþjóðlega vernd á Íslandieða eitthvað þingin leikþú getur styrkt þannig meðtil dæmis svona vandamálumog þúeða þú fær barnið þitt greintí því ferlið þegar þú sækjumjá, þá getur þú haldið því fram að þaðþá getur þið ekki fá viðeðandi hilpristjónusti, heimalandi og eitthvað svonasíðan styrkiru stöðið þínaí sérst bóta kærunuþví að þú getur ráðlega fengiðbara auka peningi hverjumá mánuði ef að barnið þitt færréttu greiningunaog okkur finnst augljóstað þessi sprenging sem er orðið í greiningumhjá Reykjavíkuborgstafi afvið teljum að þetta sémest megniserlendbörn á þessu tímpilatna eftir 2020og við teljumað þú myndir sjá svipaðar hlutií öllum bæafylgum á höfburgsvænumþessi tölfræði erekkiekki eins aðgengileghjá öllum bæafylgum eins og ereins og hún er hjá Reykjavíken það eru örugtað þetta fer um allt kerfiðJá, þetta erþað er ekki verið aðhorfa á þessa tölfræði innaní kerfinu, það er fyrst þegar þiðfarið að bera samanþessar tölur sem þærsvona, hvað maður að segjaþetta hlýtur allavega að veika mann tilumhugsunar, að svonasé þaðog það er kannski eðlilegt að menn spyrjaþað spurning og leiti svaraakkur er það svonaJá, ogbæði ég og Arnar höfum þá reynsluþess að þegar við byrjuðum að kynna okkurþessa hluti, þá bara kom þaðokkur svo að óvært að sjáhversu mikið vandamál getaaukist inn í kerfinuán þess að þessi sérfræðingar sem að vinnaí kerfinu vekki aðti gláðiJá, þeirmjög enginlegaen vita er það ekki?Já, ég get við þettaþú get við þetta, það er hægt að ná í þessari upplýsingarog ég myndi halda að þessari upplýsingarsé sko mun aðgengil ertil dæmis þeim sem að starfa hjá velferðarsýðirReykjavíkur, það sem dæmien þeir segja ekki neittþó að markfaldist hlutfallgreindra barna í Reykjavíkurog þetta er greiningará einhvers konar sjútómumvantilega að geða sjútómum mikið tilJá, þetta erhérna kannski skýrt dæmi um þaðsem að eðlilegt erað leita svara viðþannig að það er nú fyrstað fá einhver svör viðþví aðtölfræðin hún bara dregur þetta framog svona misvægi hefur byrstog hérna við kannskisvonakannski þeir eru núalltaf að vinnaað svona einhverju gagla skýslumeð eitthvað sérstakt sem þeir eru með í gangi núnasem að hægt er að segja fráveit að þeir komi nú afturog kynni það þegar það er að kemurJá, við erum að vinna núnaí samstarfi viðaðela bara utan úr bæeða utan úr kerfinuskýslu umþessast rúmlega sögulagasetningarí útlýtingamálimyfirferðið við þaðstöðuna í dagog tilögur til úrbótaþví það er alveg ljóst aðef við allir mikið lenda í verulegumbara innan fára árameð velferakerfiðþá verður að fara að takaá þessum göllum sem að eru að þvíJá, ég held aðeins og kannski ég sagðihér upp af því sko þegar við horfum á fjárlauginnúna þá sjáum viðþessar, þegar hortir og prósönduhækkarinn í tilteknum líðumþá sjáum við þessamjög sterkenkenni á þessum kerfisköllumeða afbreyðumskulum við segja sem að við þurfumþá vantarlega að fá skýringar áJáHérnavið kannski baralátum þetta gott heiti í dagég þakku ykkur kellaða fyrirArnar sá nú aðlega um takkanahér og upptökunni, Robert er búin að farahér ákveðlega yfir hlutinaað venju vil égvenda á hérnagóðu heimasýðu samtakanaskattgreðu.isþar er auðvitað hægt að fá allar upplýsingar um félagiðþar er hægt aðleggja til framlegatil félagsinsfélagið treystir á stöðnismennvið vinnum sínaþannig að ef menn viljastiðjaði félagið þá er þetta að fara þar innog skilja eftir framlegakjósið þar. Nú þar auki er hægt að finnagreinarog upplýsingar og síðanþað er reikni velar sem aðfélagið hefur verið að setja fram í gegnum tíðinaEn þessuloki hér hjá okkur í dag, Sigur Mári Jónssonheiti ég og þakka fyrir að sinniTakk
