Hvað er daginn og velkomin í skattaspjallið. Sigurður Mári Jónsson heiti ég og gestur minn í dag er Ragnar Sigurður Kristjánsson,hagfræðingur viðskiptaráðs. Verður velkomin Ragnar. Takk fyrir. Þú nú komið hingað áður. Jújú.Við erum reiknaðast nú til að þetta verið í 2004. þátturinn sem við erum að senda út af skattaspjallinu og sem fyrir er það samtökk skattgreðinda á Íslandi sem standa að þessu.Og það sem ég fekk því nú til að koma til að spjalla við okkur er að eitt sameigleitt áhuga mál samtökk að skattgreðinda og viðskiptaráðsýninsmiður, það eru reikniveilar.Ég heldur betur. Við erum hér, svo ég nefnið að við erum með mjög goða reikniveilar inn á síðu samtökk að skattgreðinda.Og þið hafi nú í gegnum tíðina verið ötulur við það að setja fram reikniveilar til þess að aðstóða fólk við að skilja undur skattgreðinsins og bæði hvernig aðdrættir inn í skattgreðinu eru og hvert peningunum er varið og nú eruðu konið með nýja reikniveil.Já, það passar. Við höfum einmitt reynt að auka skilning almennings á því.Bæði hversu mikiðan greiðir í skatt og hvert skattarni fara og þessi skattareikniveil okkar er svona eitt liður í því, mætti segja.Við, hérna, við sem sagt, hafðum lengi haft þessa hugmynd að taka saman alla, sem sagt, tekjuskattin, alla neysluskattana, all ofinbjörgjöldin sem þú borgar og geta sett það bara inn í eina reikniveil.Því að ég held að margir upplifi það að um hver mánu.Svona ámótt þegar að viðkomandi er búin að greiða tekjuskattin á launónu sínum, að þá sé viðkomandi bara búin að skila sínu til hins ofinbjörg.Þá er hann bara búin að greiða skattin þann mánuðin.En það eru þetta alls ekki þannig eina, því að það má segja þessi tekjinskattur af hverju einasta fjárhagslega skrefi sem við tökum.Ef maður vestla mat út í bú, þá tekjinn virðsöka skattur af því.Ef maður dælir eldsneitt á bílinn, þá tekjir kólefniskelt af því og svo kerur í burtu, þá þarf það að greiða kilómetragjaldið.Ef einstaklingar alltaf gerir sér gladan dag og fá sér í glas, þá eru tekjinn heiminn á áfengisköld af hverju mánuðin drikk.Og síðan að þú ætlar að spara það sem eftir stendur, þá eru eitthvað fjármastekjuskattur af því.Þannig að skattkerfið er alltum líkjandi og það er mjög mikilvægt að borgarar í landinu skilji það vel.Bara gerir nánast ekki neitt hér án þess að skattkerfið snerti það?Já, það, fyrir fólk að fá svona útlistun á því, sko, hvað það fær, það flestir átt að segna á því hvað eru meðitekjur.Og svo sjáður hvað þeir drey í tekjuskatt.En síðan þessi, ég var náttúrulega að skoða þetta á hann og þetta er mjög skilmerkilega að setja upp og fróðlegt að skoða þetta,hvernig þetta bara tvinnast nýður, sérstætt, að öll aðtapaður,afnasemi eða útgjöld, nöðsileg sem ónöðsileg, eru skattlögð eða gjöld á því.Af því að við erum með þarna hinnum einu, hérna, alltaf því ósegjandi afl sem er fjármála þörr hins opið bera.Já, það er sem sagt, já, ég bara, bara svo ég komi hérna því að þá getur hver og eitt farið inn á waffe.is heima síðu viðskiptur ásog skoða þessa skattareikni.Það er ekki svil eins og við köllum hana. Þú getur sem sagt, þar getur hver og eitt farið inn og stimplað inn sín mánadalögn og mánadalega neistluog séð hvað við gefum bæði upp krónutöluna, hversu mikið við komandi greiðir í skatt og hlutfallið þá aftekjum hversu mikið, hérna,hversu hátt hlutfalla aftekjum þinnum fer í skatt á hverju mánuði. Og þannig erum við með undirliði sem er þá mánadalögn og síðan neistla.Við reynum að neyður, hérna, greina það neyður eftir sem sagt við tökum út fyrir svega þá liðið þar sem að falla í lægra tekjuskattstrepiðog svo erum við með annað eins og rekstur bíl og fasta liði í rekstri fastegnar sem að hérna, sem að allir koma tilog síðan eru nefnskattarnir sem að enginn þarf að steint blina því að við þurfum öll að borga það.Það er náttúrulega útvarskjaldið og síðan gælt í framkvæmtasjóðaldraðra.Já, þeir fylgja þetta en sko að því að nú erum við, nú er fjárlega fremvarpið nýg komið framog við erum kannski svolítið upptekina af því að skilja, það er bóðað sem hallalauðs fjárlegu, ok, það er lagt fram sem slíktog síðan er það bara sko hvað fólk hefur trú á því að það gangi eftir, við vitum að í meðferðu þingsinsþá hefa það náttúrulega fjárlegu alltaf breyst og það er yfirlega...Það er eitt tögi miljarað sem bætast þá inn á fjárlegu, þannig að við sjáum að í þessu ástandi er ríkisjóður mjög krefjandiá fjármölu fóls og við höfum náttúrulega verið að upplifa það undanfarið að skattarur eruðu svona einhverleiti umræðefnifyrir síðustu kostningar, það sem var lofað að ekki eruðu laðir aukni skattar á almenningÞað er mitt, venjulegt fólkVenjulegt fólk og hérna, við teljum okkur allir að vera venjulegt fólkJá, já, menn hafa nú, menn hafa rækta mikið hver þessir skattar sem ég átt ekki er, hérna, leggjast á venjulegt fólkhvar má þá leggja skattarna og ég held að þetta sé óttalegt fimpilfamp bara að menn draga það fram í umræðuna sem að þeir viljaí þessu segja þetta, þú veist, badlónaskattur þar er ekki skattur á venjulegt fólk, þau er skattur á hérnaFjármölu ráð þar að sagða um bylninni að þetta væri svo mikill luxusJá, jáað hækka skattinn, þann tók sér dæmi að það kostiði 7500 að fara hún í lón og eftir að hann væri búin að leggja þennan nýjanbadlónaskatt á þá værið það 8900 minnum í mannins að tölur og það munnaði ekkert um þaðJá, já, en menn verða samt í samhengi við sko badlónaskattin að átta sig á því að þetta er tvöföldun á skattbyrðinni á einu áriþetta bara fer úr 11% í 24% og gott og vel ef að mennum finnst að badlónineigi að vera í hæra skattrippi, það er alveg hægt að taka þá umræðuen að dempa því á með svona skömmum fyrirvara eru þetta mjög brattsamhlið að því að ætla að setja á þetta innviðagjald á ferðarþjónustunaþannig erum við að tala um að sko það er aukin skattheimta upp á 9 miljardar á ferðarþjónustunaþá erum við að horfa, þá er ég ekki að taka með hversu mikið bílalegunar greiða af kilómetragjaldinusem að menn hafa setta sérþað sé kannski um miljardur og ef við horfum í það, þetta sé 9-10 auknir miljardarþarna, þá er þetta gríðarlega9-10 miljardar skattahækkun á ferðarþjónustunaÞað er talan sem við erum að horfa fram á?Það er talan sem er lögð fram í fjárlega frumvarpinu, það er annarsvegar baðlóninog hins vegar innviðagjaldi sem á að leggjast á ferðamanna staði í eiguríkisinsstaði í eiguríkisinsþað hefur tölvöld verið rætt um guldnarhinginog þetta er grein sem að skila 20 miljardum í afgangeða semst í hagnað á síðast ári samanlagtog þá hækka skattana um 10 miljardaá greininaþannig að við sjáum að þetta er alveg gríðarlega bratt í einu skrefiog eins og ég segi, það er hægt að taka umröðunum þaðhvort að baðlóni eigi að vera í neðra eða efra skattrefieða hvort að það eigi að leggja umröðunumþað er ekki að innviða gælt á ferðamannastaði í eiguríkisinsen til dæmis eins og með innviða gæltiðþað líkur ekki fyrir útfærsla á gæltinuþað líkur ekki fyrir hvaða staðir í eiguríkisins eru undirhvar á að rukka gæltiðþað líkur ekki fyrir hvenar þá að byrja að rukka þetta gæltog síðan er algjörlega óljóst hvernig þetta spilar samanvið bílastæðigjaldin sem eru þegar rukkuð á þessum staðþannig að þetta er gríðarlega óvisa fyrir greinsem starfar oft 2-3 ár fram í tímanþað er sem að menn eru kannski búin að gera plöðum 2-3 ár fram í tímanþá að vera að dempa þessari gæltöku á þámeð nánast engum fyrirvaraÞetta er mjög ósakjandar starfsafstæðu sem þú ert að lýsa þarnaog auðvitað, sko, nú erum við stundin að tala um þaðað það eigi að vera góð greiningavinnaog undirbúningsvinna fyrir öllverkog þetta er nú meðins ég að oft veru til umræðuvarandi ríkið, einstöka aðgerðir og verkhvort að líki fyrir eðlilegar áhættugreiningareða afmörku verkefni einsinsgetur við sagtog þetta er áttúrulega bara óbóðileg vinnubröðeins og við erum að sjá í þessuvegna þess að það er, ég veit ekki hvort það er einhvers konargullgrafaræði hjá, ég nú opið byrja þegar horfir áferraþjónustuna sem hefur verið að stekka og vaksaog það hefur verið náttúrulega aðal uppsprettagjaldiristekna þjóðarinnar og suma greinar hafa náðaað skila ágætum árangri, það hefur mikla fjárfestingarþannig að skoþetta lýsir ekki mikill í stefnueins og þú ert að draga hér framog við verðum líka mun að þú segir sko að sumirhlutar ferraþjónustuna hafa náða að skilahagnaði og hérna farið í fjárfestingarþað hlýtur að vera markmiðið með því að vera byggið uppatvinnugreinar hérna á Íslandi, það er að fjárfestafjárfesta þannig einn að það sé þá hægt að bjóða upp á betriþjónustu eða betri vöru til sölu og fá þáherra borgandi ferðamenn og ég held að badlónin séufrábært dæmi um þetta að við erum komið meðfjölda badlóna út um allt landog þetta eru algjörir svonaseglar á svæðin að því að þannig verða að bjóða uppá hágeða þjónustu, jújú hún kostar svolítiðen það þýðir að við fáum þá líkaferðamenn sem eru tilbúinir að borgameira fyrir þessa flottu þjónustusem við erum að bjóða upp á og menn verða líkahorfaðis á badlónin í samhengivið í hvaða umhverfi þau starfaog hvernig þetta er í öðrum löndumí öðrum löndum eru jafnan svona ferðamanna seglarþeir eru jafnan settir í lægra skattreppeins og til dæmis skýðasvæði í Östuríkiog svoleiðis, þeir vita það að þetta eru seglarþannig að það er sett, sko, læra skattrepp á þettaþess vegna er eðlilegt að þauseglar þeir draga inn fólkskýlar sér síðan út til allraút í allt hagkenniðþannig að þetta er það sem badlónin eru farin að gera hérvið sjáum kannanir það sem að flestir ferðamennþeir eru spurður út í hvaða aftreyngu þeir nýta sérá Íslandi, það er hérna badlóninog við verðum líka mun að stærstur hlutiþessara badlónin eru utan hugborkasvæðisinsþannig að þau gegna mikilvæg hlutverki í þvíað hérna dreifa ferðamennumum allt landið eins ogeins og við höfum séð meðskóarböðin, vög ogsjóböðin þarna áHúsavík að þettaþetta eru mikli seglar fyrir þessi svæðien menn hafa sagtbæði held ég hafa menn líst yfirhjá vög og sjóböðinum á Húsavíkað ef aðreksturinn yfir veturinn er þegar í mínusog ef að það verður komið til aukinn skattimtaþá munið að menn eginnfaldilega þurfa að loka yfir veturinnog þá verður ennþá erfiður að draga ferðamenn út á landyfir veturinn, það er náttúrulega sérstök áskorunþannig að ég held að þetta séþetta er vanhugsað að mörgu leitiað leggja aukinn skatt á baðlóninog ég held að við ættum frekar að íta undirfjárfestingið þessu, fjölga þessum seglum um allt landog þar að leiðandi munu skatteggjurnarkoma á endanumÞetta er mjög glæsileg uppbygging, ég kom við þarna í2-3 þeirra síðast upp í löðarásiog hafði nú komið í skoarpöðinog maður er að sömleiti undrandiá því hvað þetta er glæsilegten þetta er alveg gríðarlegametnaðafull projekttog maður finnur það að fólk er að komaaf því að þetta erbara talsveit sterk lífsreyslaað koma í þetta og þetta er náttúrulega hluti af sérstöðu Íslandsen hérna kannski aðeinsí lokin sko nú erviðskiptar á það erhugmyndaveita, þingdangog þeir eruað koma með ný sjónarhórnog eins og það sem upphafisamtalsokkar um þessa reikniog þeir eru að reiknaað heika samtalvið hith opimbera umstefnu og knýjahith opimbera svaraþað er mjög nöðsilegt vegna þess aðalmenningur, ég menna við reynum hérað veikumætti hjá samtökuskattgreðandi að halda úti umræðu og bendaáhvernig hlutinir eru að þróastog hvað maður breyta og hvað ber að varastþað er svolítið oft kjartin í því semviðmælendur okkur er aðræða það, kannski þróun yfirtiltegni tíma og tiltegni sviðihvernig gengur, hvernig erusamskiptivið hith opimberaer þetta barafinnst þið að því að núheyrum að það við þá eru viðskiptar á þaðvið höfum ekkert við þá að talavið svo sembeitum okkur helst kakvartinuopimbera með umsagnaskrifumskrifum mikið umsagnumvið laga frumörog fylgjum því stundum eftirkakvart þinginu með því aðheims fara á fundi þingnemndaog slíktþar eryfirleitt bara mjög góðumræða og mennspyrja bara góðra spurningaog eru áhuga samirum að heyra sjóna miðúr öllum áttumþað er náttúrulega mjög mikið fjöldí hagsmunnaðala kallaðurfyrir nefndirnaralveg frá kannskialgjörlega frá þessumatvinnur rekenda samtökum eins ogviðskiptar á þeir yfir í verkaliðssamtökinog svo fleri hagsmunnaðalarmér finnst menn eru yfirleittbara áhuga samir að hlustaen svo er spurninginhversu mikið að því ratar inn íhefur áhrifég hefekkiáerfiðt með aðhenda ekkurekkur svonaekkur mati á þaðjájámann sér aðstundir þau bara rínað í áliðskerðireða sagnir umfram vörpaað áliðskerðirfrá viðskiptar á þeir eru mjögáhugaverðar ogkoma inn ávið mikilvæga þætti vel unnarog svo sem mann sér það frá ímsum öðrumaðilum líka en mann hefur þvíhún á aðþað sé ekki endilega að vera að hlustaþannig að hinnum einn skoþað er svolítið vandinjá það eru þetta bara áskorunog áskorun á hverju sinni að reynaað koma með eitthvað að borðinu sem er bæðiraunhæftog hérnaog sem er hægt að grýpa til þá barastraxen við beitum okkur líka skomeð öðrum hætti með því til dæmis að setja útþessa skattareikni vel ogsetja út úttektir á hinn og þessu vikaá mútu úttekta húsnaði stuðningifyrir okki svo laungu síðanog hérnaog fleri málum, líferskerfinu og fleri málumog þá erum við svona kannski að reyna að vekja uppumræðu um málin líkaog ég held að það sé ekki síður mikilvægtað reyna að fá almenning til að átta sigbetur á hvernig peningunumer varið, hvað vart að borga mikiðog hérnaskapa þannig umræðu í samfélaginu þannig að fólkgeti þá beitt sér gagvart hérnasem kjósendur síðarog sem hérnabara borgarar í líðræði samfélagivera betur upplýst um hvert peningarnirer að fara og geta þá hérnatekið upplýstar í ákverðunþannig að við gerum þetta svona tvíþætterum bæði að reyna að gefa út úttektirsem eru ætlaðar kannskihérna breyðar í hópi helduren umsagninnar okkar og svo nýtum viðofta þessar úttektir í umsagnirsem eru þokkar þingi eða stjórnvöldumJáþá er gott að fá að farayfir þetta með þér Ragnarog hérna eins og ég sagðiþað er hérnamikilvægt að reyna að haldaþessari umræðu skovakandi og draga fleri sjónarmeð maður finnstundum eins ogeins og það sé svona aðeinsmaður vilji ekki fara inn á þessabraut að ræðasvona íalmennu stefnu í útgjölda þróunhinn ekki síns og þáeðlilega um leið tekið þróunnisem að við sjáummjög víða bara alvarlegskovarúðamerki í þróunnisem að ég held að allir hugsaði mennhljóta að hafa áýgjur afÞað hefur sést líka bara núna nýveriðað hérna ástunumað krafa á skuldabrif bara nánastþvert á heiminn hefur verið að hækkaog það er náttúrulega út af því aðhérna vestulund almennthafa bara verið að skuldsetja sigmeð þú veistað því er ég myndi að segjaóbyrgum hætti oftríkisjóður, það er ekki áhersluá að reyka ríkisjóðu með afgangiog þar að leiðandi skilabæði skuldlausumríkisjóði fram tilnæstu kynnslóða eða skilaskattalækunum til einstaklingaþannig að það er mjög mikilvægt að hafaeins og þú segir að halda upp í umræðuum útgjald að þróunríkisins og þróun skattkerfisinsog skattstofnana upp á þaðvið séum ekki að takaá mikið hverju sinniog sérstaklega upp á það að viðséum ekki aðeiða á miklu hverju sinniskuldirnar hafa aukist hérna á Íslandimjög hrattog það er mjög mikilvægt að við fyrum að vinna á þvíog ég apfæl þótt að það sékomin hérna hallalausfjárlög núna eða fjárlaga frumvarpisem sé lagt fram hallalaustað þá er annar mælikvæli sem erlítið rættur sem erlansfjárjöfnuður inn íhérna frumvarpinuog lansfjárjöfnuðursegir til um það hvort aðríkið sé að sapna skuldumeða greiða niður skuldirog lansfjárjöfnuður er neikvæður í árog er búin að vera neikvæður um árabílsem að þýðir að við höldum áfram að sapna skuldummenn að vísureyna aðhafvægstagsbáinn sem er inn í frumvarpinugerir ráðfyrir þvíað landsframlegslan mun vaksahraðar en skuldirnar og þar alveghlutfalli lækka en það eruþetta óvisa um þaðþannig að það er ábyrgast að stefna nýjuser einfallega að skilaafgangi og skeraniður útgjöld til þess að greiða skuldirnaniður þá líka lækkarútgjöldin inn í framtíðina því að vakstagjöldineru orðin mesthæsti fjárlæðaliðurÞað er mjög margt sem að þarna þarf að horfatil ogvið að má sjá alvarlegavaruða merki þó við séumað horfa fram áþessa drömsýn meðhallalauðs fjárlöf sem hafa verið lögð framen alveg Ragnartakk fyrir að koma hérna og farayfir hérnaþessa reiknivél sem við erum búin að setja framog það er ástæða til þess að vekjaaðtygglega á þetta er inn á heimasíðuViðskiptar á þesswafi.is og það geturhver sem er spreitt sigá þessari reiknivélHvern fólk til að fara að þettaþetta er mjög vel uppsett og skilbergilegtog hérnaáhugavert að fá þettatækifæri til þess að renna yfirhvernig peningónuðinu meðvarið. Enað venju þábendi ég á heimasíðusamtaka skattgreðundaskattgreðundu.isþar er hægt að koma meðtillegg til samtakanafrjálfsframlög ef menn kjómsa þaðþessi samtökuer ekki á fjárlögum og þykja ekkiofberastyrki. Þannig að ef menn viljastyrkja þá umræðu og það eransokli sem fara fram ínafni samtaka skattgreðunda þá hvetiþað til þess að skoða þessa möguleika.En þættinu meðlokiða sinni. Ég þakka fyrir.
