Það er það að það er það.Óli Björn er nýbúin að gefa út bók sem heitir Villugöldu valsinstil varta frelsinu gegn miðstýringu, ríkisafskiptum og réttugsun.Eðlum álum samkvæmt er nokkuð vikið að skattamálum í þessari bók.Vertu velkomin, Óli?Takk hella. Ég ætla nú að, hérna aðeins að, hérna að gera aðtóðsend, ef ég má.Við réttöfundatitlun.Já.Ég lít ekki á mig sem réttöfund.Ég ber meiri virðingu fyrir réttöfund.En svo að ég, hérna, ætla að blanda mér í þeirra hóp.Ég baki ekki.Nei, þá verðum við bara að vera að sammála um að vera að ósamála.Ekki í fyrsta skipti.Nei, sannlega ekki.En, hérna, þú hafur allavega haft fyrir því að sitta saman og orða.Ég er náttúrulega mjög ánæða með þetta.Mér finnst, hérna, mér er gott að menn orði hugsun sína inn í form.Eins og bók, þetta er nú ekki í mynd, en ég er að klappa hérna bókinni.Og, hérna, þetta var nú sem stjórnválamenn gert hér áður á undan þér.Og þú hefur nú verið aðeins áður.Þú hefur skrifað bækur þar sem þú ert að móta pólitíska sín þína og hugsunog býður þá upp á umræðu, kjósi með það.Og, hérna, mér finnst að mér er mikilvægt í þessu samfélagi okkarað það sé meiri grunnumræða.Um hlutina.Að þessu sögðu þá ertu komin hinga til þess að ræða pælingareða vangaveltu þína varandi skattabál.Já, og aftur, hérna, Annes, að því að þú þekkir það jafnveil og égsem gammal bladamæður, að ekkert agaði meiraheldur en að setja hugsun þín á blad.Að ná að setja hugsun þín á blad og formgerana á bladi.Það hjálpar þér að ná svona utanum og formgera þettameð skipulegri hætti, heldur hún, ella.Þess vegna skiptir það mjög miklu máli að menn hafigefið sér tíma til þess að vera ekki bara með hugmyndir á bladieða upp á töflu.Heldur að setja snýður og formgera þær, lesa þær yfir,fara yfir, leiðrétta og svo framvegist.Þannig að það skiptir vóalega miklu máli.Ástæðan fyrir því að þetta eru auðvitað bók sem aðég er að svona að fara yfir svona megin hugmyndirog hugssjónir sem að ég hef verið að berjast hér mjög lengiog skattar eru auðvitað rauður, þráður í gegnum hugmyndirminnst að hvosti flestara frjálsíkjumanna og hæðrimannaborgaralega sinnaðs fólks.Af hverju?Vegna þess að skattkerfið eru auðvitaðog svo umgjörð sem að stjórnvöld, stjórnmálumennsvona móta í kringum fyrirtæki og í kringum heimili.Og menn geta sniðið þessa umgjörð, vítt, þannig að svigurúmiðog aðtapna frelsið sér mikill eða sniðið stakkinn þraunganog reynda að koma í vekk fyrir það að menn sé að reyfa sér mikilljafnvel ekki neitt.Það skiptir umræðan og fyrirkomulega á skattkerfinugríðarlega miklu máli.Þetta er spurningin um það.Eitt af því sem við göngum út frá sem frjálsir einstaklingarer að við höfum ekki bara frelsi til orðs, heldur líka tilað við höfum efnaðarslegt frelsi og skattar í eðlisínuskerða efnaðarslegt frelsi.Við þurfum auðvitað að vera hér með skattkerfjörðvögnumsem við höfum ákveðið að reyka ríki sem á að sinna ákveðinuverkefnum sem við teljum að sem betur komið í höndumsamílu um höndum okkar allra.Þá er það ríkisfaldið eða sveitafélugun eftir því sem við á.En þá skiptir máli að menn gangi þannig um að efnaðarslega frelsisé skert sem minnst.Og þess vegna skiptir skattkerfið og hvernig við snýðum þessa umgjörðmiklu meira máli heldur en fólk almennt gerur sér grein fyrir.Og ég fengi svona aðhóðshemdar á síðustu dögum að ægi þessi sjálfstæðismenneða þessi hægur menn er alltaf svo uppteknir að sköttu.Já, af hverju erum við uppteknir að skattkerfið?Vegna þess að það hefur áhrif á daglegt líf einstaklingaog það mótar möguleika fyrirtækjatil lengri tíma að vaksa og dafna.Og þegar svona eiga menn að huga vel að skattkerfinuog ég tala um því að það kemur á samkjæmtishefni í Íslands aðhullífsog við sjáum hvað ríkistjóttunir eru að gera núnatil dæmis með breytingum á virðustökkaskattihvað var það ferðarþjónustu.Þá skilja menn ekki enþá að íslensk ferðarþjónustaer í samkjæmni við ferðarþjónustu í Þýskalandisamkjæmni við ferðarþjónustu í Albani og Bulgari og svo að framviðistog ef við göngum svo langt að við erum að leggja þingri byrðar á Íslenska ferðarþjónustuheldur um gengur og gerist í samkjæmtislandum okkarhvað gerist?í samkjæmninni verður Íslensk ferðarþjónusta undirog hverjir græða á því?Það verður ekki Íslendingarþað verður aðrar þjóðir sem að hafa nátt til dæmisað byggja upp skattkerfi sem að er hérnaþað sem er meira sviðrúmþað sem að menn ná hérna meira súrefni til sínheldur en ferðarþjónustan hér og ÍslandiÞú deyð myndið að tala um ofta ef við rættum skattkerfiþá verður mennið auðvitað að sko horfa til upphæðanhvað er, hvað er há skattlutvelli nérurhvað er verið að græða mikiðhvað viðfem skattefntan erhvaða leiðir eru undir skattefntuen þú ert kannski, þú ert kannski að horfa tilstruktúrsins eða fyrirkomulaksinshvað, þannig að kerfi sem slíkt sé ekkisko það er eitt að afla tekla eins og viðSem að við erum öll samála með við þurfumJá allavega til þeirra grunnþátt að við viljum að ríkið sinniÞað er náttúrulega önnur umræða skohvað það á að vera viðfemten allavega sko aðskattkerfi sjálfsé ekki sko bara hamlandieins og þúmér heyrðist þú verið að benda áað stakkurinn sé ekki sniðin og þraungurheldur að menn hafi sviðrúmog möguleika til að aðtafna sigog að skattkerfi sé þannig að það brengli ekkiákvarðanir meira heldur en auðvitað sem þetta ereinhvers veginn sem það er alveg ljóstað þér eru leggur á skattaað þá hérna allavega menn sé að þvítaka ákvarðanirút frá því og svo framvegistþað er svona svona svonastíghakkandi tekjuskattureinhver vestaform af skattinn sem hægt erog við erum með stíghakkandi eðaþrepa skiptan tekjuskattmeð öllum þeim jæðarsköttumog svo framvegist sem hægt erþessna er ég að talsmaða þess að viðinnlegðum hér flatan tekjuskatten að við móti látu meðpersónaafsláttuneða skattlifssmörkinnsem eru þá tölfur tærri heldur en þeir eru í daghérnasvona fara lækandieftir því sem að tekjur mannaeru meiriog að lóta. Þú telur að það sé betri aðferðuJá það er miklu betri aðferðu vegna þess aðþá festast menn ekki í þessumhérna sveimandi háujæðarsköttum og svotil að auka þá að þá erualls konar bótakræðslur eins ogbarnabæturog hérnavaxtabætur sem eru tekjutengtarog svo framvegist. Þannig að fólkier stöðugt refsaðharkarlegaá tíðum fyrir að abla sér meiriférvera hérnaná sér í herri launog svo framvegist og svo framvegistog þetta eru áhrif á hvernigfólk hegða sér. Þessna er égtil dæmis hef ég talað fyrir þvíað menn hætti aðvera hér með barnabæturog innleði hér personaafslátt fyrir börnsem að fóröldra nýta sérupp að 16 ára aldriþegar að þú verða sjálfstæðirfyrir hattgreðendurbörnin okkarog það getur verið hlutfall á fullumpersonaafsláttifóröldranagetur verið 25 eða 50%getur þess vegna veriðmismunundi eftir aldri barnaað veri kannski tíngsteða mest hérna í upphafiog svo framvegist. Og ég held að þetta sémiklu betri leiðí staðin fyrir að tala um barnabæturþá finnst mér eins og við séum farin aðlíta á börnin sem bóta þegar skovið erum að fá bætur fyrir börnin okkaren þetta eru þettapersonaafsláttur fyrir börninsem að fóröldrana geta þánýtt sér, sameiglegaeða það fóröldrana sem aðhérna hefur forræðiyfir börnin. Mér finnst hérnasko við erumtalsett bundin íalls konar umræðum skatta ogskattkerfið og sérstaklegaeða skatta sérstaklegaog undarfæri hafum við náttúrulega veriðskattgreidulega að þess að piliti veribörn vegna ásælniríkisfálsins, það sem getur engi þrættfyrir það, það er verið að hækka skattaog göld áfólk ogfyrirtækiog síðan er það politískdeilumál hvort aðþess að, hvort þetta sé anstættþví sem að hafi verið sagt eitthvað slíktþað er annar málen skoþessi umræða sem þú ert að bjóða uppog sem trillega barasko það er náttúrulega eitt að skohvað á ríkið að takaeða hefur höfuð að taka mikiðen vandinnsem ég voru að sjáog þú komst inn á það áðanvandinnisá að við höfumkannski ekki alvegmótaðþaðtil hvað sé við ætlumst af ríkinuhvaða verkefni ætlumst við tilað ríkið sinnivið erum sammálun það að við rekum hérsameili tryggingakerfisem er að hjálpa í þessu þjónustuvið erum sammálun það að ríkiðberi ábjörð á því að standaströma af kostnaði bannan okkarsvo er það alltaf alveg mál hver greiðurog hver veitur þjónustunaen það er kannski og langt mál til að fara í gegnumþaðég er líka hef veriðsvona á undaförnum árumalltafmeira og meira að hugsiyfirsvona hvert viðerum að fara ekki bara varðandiþað stendur líkaheldur hvernig svona samfélagier að þróast og aldur samsetninginog hvaða áhrif hún hefurvegna þess að við erum auðvitaðelda sem þjóðfæðingatíðinnifer lækandiog við erum aðstöndum frammi fyrir alveg gríðarlegaum áskorunum og ég velti fyrir méraf hverju er það þannigað fæðingatíðinnihefur farið lækandihér á Íslandi eins og ég er önnium vestarhennum þjóðumer það vegna þess aðung fólk vill ekkieigna spötn það kann vel að veraað það sé hluti af skýringunniég held að það sé ekkistæstistæsti áhuga veldurinnég hef áhugjörað því að eina ástæðansé svo að fjáraslegasjáufólkframilla fram úr því aðgeta staðið undir þvíað stopna fjölskyldukaupa íbúð, greiða hanaog eigna síðan börn líkaog svo framvegis vera kannskifjárverendi á vinnumarkaði í einhver tímasvona fyrstu mánuðineða jafnvegilega ár þessara barnaogþannig að það er einhverþað er einhver fjáraslegástæðasem liggur hérna baki og svoeru öruglega fleiriein er svo að ég held aðfóröldarar, ungirungt fólk sem aðer að velta fyrir sér hvort að égað egnast eitt eða tvöeða vonandi fleiriþrjú, fjögurveltar því líka fyrir sérþað er reysa ákvörðunekki bara fjáraslegheldur líka varðandi svona framgangá vinnumarkaðiþað hefur áhrif ogþað eru þetta þannigennþann dag í dag að það er fremurvonan sem aðtekur ákvörðun um það að verfakannski að vinnumarkaði áfyrstu árum barnanaog kemur út ogkemur síðan hérna út á vinnumarkaðin afturog stendur þar að leiðin tilhallum fæti í samkjönd hefur við kallinnjafnaldra eru sem eru búin að veraút á vinnumarkaði, vinna sér uppí fyrirtæki og svo fram við þessog ég held aðþetta sé hugsunaháttursem við þurfum að faraað ræða og breytaog við þurfum að fara að viðukenna þaðað það aðalla uppböllsé eitthvað mesteftirsóknarverðastaþegar að kemur að því að ráðastarfsmenn, að það sélitið á það semeftirsóknarverður, starfsmæðurer sá sem að hefur eignaspöll og hérna komiðþeim á legg, komið þeiminn í leggskóla eðagrunnskóla og svo framvegisog það sé eftirsóknarverðog menna ég að meta þaðhérna með því að greiðaþessu meginstaklingukonu eða kartlileið þegar að kemur að starfsframanogþá komum við að þvíað ein leið til aðlétta þessu undir vegna þessi árfyrstu ári á vinnumarkaðiþegar þú ert aðhérna finna þær makaþú ert að finna þær íbúÞetta eru gríðarlegarskorunni sem þú stendur fram íLjúkanámiLjúkanámi, ert með skuldbindingarvegna þess, svo ert aðkaupa þér íbúð og það eru enn meiriskuldbindingar og svo framvegisog þá ert að velta þig fyrirrátt og eigna spatnaði ekkiÉg man eftir þvíaðhafa notið þessog þú örglega líkaað þegar aðskattljósa ári var hérárið1987þá var égsvo gefur samur aðgeta unniðeins mikið og ég vildivið nöðum einnandi mynd þá morgumblæðigaf mér í rauninni sjálfdæmiog ég vann gríðarlega mikiðog eins konan mínþannig við ölluðum aðmikið til að tekna á þessueina áriog þetta gjörbreytti fjárhastuð okkará þessum tímaog lagði grunninn aðeigna myndun okkarog þess vegna finnst mér eðlert að viðförum að velta því fyrir okkurog útfæra þaðhvort að við tökum ekki uppþað einfálta kerfiaðeinstaklingargetiákviðiðhvena sem erupp að 35 ára aldrieða 40eða hvaða aldur við miðum viðeinhvern aldurspílfrá 16 ára þáþegar þú ert orðin sjálfstæðurskattgreðendu og upp í 35eða 40 áraákviðið að taka eitt skattlust árogauðvitaer það þannig aðfólk munu auðvitalang flestir munu áttasig á því að það er ekkiskynsalegt kannski að taka skattlust áriðþegar þú ert 20-ur eða þegar þúnýkominu námi og ert svonafótaði og vinnumarkaðivegna þess að launin eru kannski ekki til aðhrópa hurra fyrirþannig að þú myndu auðvitahugsanlega að taka þetta síðarþegar þú kominn vel hérnainn á vinnumarkaðin meðherri laun og svo framiðsvo nýta þá hérna skattlust áriðauðvita er þetta ekki svona einfalt vegnaað það getur líka verið fjárháslegaskynsalegt fyrir það að gera það miklu fyrrfyrir eftir hvaða fjárháslega skuldbyndingaen punkturinn er þessiég held að það séfátsem að hægt er að geratil að styðja við fólkheldur hann aðveita því svona skattlust árþað er miklu heilbriðar að heldur hanntil dæmis að vera greið útvaxtabætur eða húsalegubætureða gera fólkað einhverjum bótaþegumheldur að mennfá að njóta þessa skattlust árog ég held aðhérna minnst ákvæmstef ég dregsvona lærdóm að minni reynsluþá hygg ég aðlangflestir munninjóta þessþegar að framlýðastundir að hafa fengiðeitt skattlust árvegna þess að allt sem aðvið eigum að vera að geraskiptir ekki máli hvort að það eruvarandi skattkerfið eða atvinnumálieða leikskólamáli eða mentamálá alltaf að snúast um þaðað tryggja fjárhastlegt sjálfstæðiðeinstaklingsinsog ef við erum samanlum það að reyna að byggjaundir fjárhastlegt sjálfstæðiðeinstaklingsins og fjölskyldunarþá verðum viðað huga á skattkerfinuÞetta er aðtæklusverðhugmynd ogég held að sko aðá næsta ári er fjörti ár frá þvískattlust áriðverðið fá því aftur þá til þess aðþað er hérnavið erum nú verið að búna með tíman hjá okkur í dagen það var mjög aðtæklusverð aðgerðá sínum tímaog fyrir henni má færamjög margar hagranarhérna svonahagranrögen þú hefur núáður verið að einnpráðu þessusvona bara í lokinhvaða viðbröð hefur þú fengið við þessu?Bara ágætt, ég finna að það fer á vísu eftirhvernig ég er að tala ogeinhver erþað eru þettahenni skattagluðuer ekkert sérstaklega gladiÞað eru þeir sem er það með ekki á höfusogþegar að þú ert með fólksem er til dæmis að stýraefnars- og viðskiptarnemnd sem að bera nú ábyrðá allri tekjauöflugunríkisinsþegar að formað þeirrarnemndarkemur fram og segjastekki þjakaður afeða þjökuð af skattarhæsluað þá hef ég áhugjurJá, þannig aðhugmyndunum skattlust ársem svonaupphagspunkt fyrir únt fólker kannski djörg hugmyndfyrir marga að meðtakaJá, ég held henni aðminnstakosti, ég ætla aðfullera það á hans éghérna hafi gert neina sérstaklega rannsókn á þvíþá hyggja þessihugmyndeigi góðan stuðningmeð orgaralögur flokkasem eru sjálfstæðisflokkurmiðflokkur og framsóknarflokkurþannig að kannski þurfahenni þólumóðuog við erum þólumóður með enn Sigururað býðaframið við næstu kostningarogþá verðihugsanlega draumurinn um skattlust árisem að við munum ekki njótaen það fengum við að njóta þessu á sínum tímaað veruleika. Ég held að þettaveruleika miklu máliog ég held aðstjórnarnarstöðu flokkarnirþrýr orgaralögur sinnuðiættu kannski að fara að hefja baráttunumfyrir þessu skattlust árinúna. SannarlegaÓli Björn Kárasón, takk kjærlegafyrir komina og til hafingumbókina Villegutur valsiðissem kom nýlega útog ég held að sé svonagóð lesting fyrir þá semað hafi áhuga á því aðtakast á um hugmyndafræði ogpolitíska ströyma. En þessilóki hjá okkur hér í dag. Sigur MániJónsson heiti ég. Þetta varSkattarspjallið og við takkum fyrirað sefja.
