0:00 0:00
Í spilun núna

Umræðurit

Tjá, tjá! Þetta er þátturinn Ítalja Hillar og ég heiti Magga.Þegar þú horfir yfir Napoli frá hæðunum fyrir ofan borgina, sérðu eitt fallegasta útsinni Ítalju.Þegar þú horfir yfir Napoli frá hæðunum fyrir ofan borgina, sérðu eitt fallegasta útsinni Ítalju.Þegar þú horfir yfir Napoli frá hæðunum fyrir ofan borgina, sérðu eitt fallegasta útsinni Ítalju.Þrátt fyrir að hún hafi gegnum tíðina verið gaggrínt fyrir umferðina, rustlið, skipulægið og háfaðan.En kannski einmitt þess vegna.Þeir hafa sérstakann hæfileika til að elska borgina sína með öllum hennar göllum.Það er eiginlega eins og þeir segi, jújú, hún er dálitið klikkuð, en hún er okkar.Það er eiginlega eins og þeir segi, jújú, hún er dálitið klikkuð, en hún er okkar.Ég er í búð á þriðju hæð í fjölbyllishúsi við stort tork skamt frá pjatsa Garí Baldí og aðalesta stöðinni, Napoli Centrale.Og þar var líf. Alltaf. Ég held nauðnast allan sólaringin.Og það er það sem kemur þér sennilega mest á óvart þegar þú kemur til Napoli.Hversu lifandi borgin?er. Á littlum kaffibörum standa menn og ræða fótbolta af slíkri innlifun að þú gætir haldið að heimsfríðurinn velti á úrslitum síðasta leiks.Á svölum blakta fött á fótastnórum. Eldri kona hallar sér út um gluggan og kallar eitthvað niður á götu.Engur svarar af svölunum beint á móti. Tveir nágrannar bætast við og innan fára mínútna er hálf gatan farin að ræða sama málið.Við á Íslandi myndum líklega að stopna Facebook-kóp en í Napoli nægir að opna gluggan.Svo er það kaffið. Á Íslandi fáum við okkur gjarnan stóran kaffibotla.Í Napoli færðu lítinn espresso. Mjög lítinn. Svo lítinn að þú gætir haldið að barþjóðnin hafi glemt að klára að hella í botlan.En nei, svona á þetta vera. Þú drekkur hann í einum eða tveimur sopum, segir gratsið, borgar og heldur áfram.Allt þetta tekur kannski tvær mínútur.Og svo er það ilmurinn á götunum. Ný bakað brauð, pizza, tómatar, kvíðlaukur, sjáarloft, kaffi.Stundum allt í einu.Ég ræð þér frá því að heimsækja Napoli á fastandi maða ef þú ert að taka mataræðið í gegn.En það sem gerir borgina einstaka eru ekki byggingarnar.Það er fólkið.Napoli lifir í gegnum fólkið sitt.Láturinn, samræðurnar, handarheifingarnar, söngin og þessa sérstöku lífsgliði sem verðist geta lifað af næstum því hvað sem er.Hvað sem er?Hvað sem er?Hvað sem er?Hvað sem er?Hvað sem er?Hvað sem er?Hvað sem er?Hvað sem er?Hvað sem er?Hvað sem er?Hvað sem er?Hvað sem er?Næstu mínuturnar ætla ég að bjóða þér með í ferðalag um þess að ofennilugu borg.Við ætlum meira en 2500 ár aftur í tíman og komum við sögu hjá gríkkjum, romverjum, normunum, spánverjum, konungum, byltingarmannum og ýmsu öðru fólki sem taldi sig eiga Napoli.Í þætti,í tvö um Napoli langar mjög síðan til að spjalla um hjátrúna, tónlistina og matinn í Napoli og loks í þriðja þætti að koma með gaglegar ábendingar fyrir ferðamannin í Napoli.Og kannski reynum við í þessum þáttum að svara spurningunni, er hægt að skilja Napoli?Ég er ekki viss.En kannski er það heldur ekki tilgángurinn.Stundum er nóg að leifa borg að koma sér á óvart.Og ef yngver borg kann það, þá er það Napoli.Sögulegur miðbær Napoli geymir meira en 2500 ára sögu.Sumstaðar liggja grískar götur, romverskar byggingar og miðaldakjallarar bótslutur.Stamlega hvert ofan á öðru.En hvernig varð borgin til?Eins og svo ofta á Ítaliu hefst sagan hjá grekkum.Eða reyndar hjá hafmegu eða sírenu.Það fer svo litið eftir því hvort við ætlum að hlusta á sagnfræðingana eða skaldin.Og í Napoli er yfirleitt skemmtilegast að hlusta.Á báða.Samkvæmt einni frægustu góðsögn borgarinnar tengist upp af hennar sírenunni Parthenópi.Þetta eru sömu sírenurnar og við þekkjum úr Ótisefs kviðu homers.Það er sungu svo fagurlega að sjómenn gleymdu bæði hvert til voru að faraog þeirri grundvalla reglu sjómennskunnar að æskilegt væri að forra.Það er sjómafæðast kletta.Ótisefur hafið hins verður fengið viðurinn.Hann létt áhöfnin að setja vaks í eyrun en létt binda sjálfan sig við mastrið.Þannig gætt hann hlustað ám þess að stýra skipinu beint upp í næsta sker.Mjög einsamlegt.En Parthenópi varð svo harmis legin yfir því að hafa ekki náða að tayla Ótisefað hún kastaði sér í sjóun og ljast.Líkama hennar rakaði landi þar sem Napoli stendur núog þar reys byggð sem fekk nafn hennar.En þetta er goðsögn ef þú skildir ekki vera viss.Sagnfræðin er ögn hjartmundnari.Grískir landnimar settu stað á eiginni Iskjaí Napoli flóa á 8. öld fyrir kristog stopniðu einnig hennar upplögu borg Kumanorðvestur af Napoli flóa.Þaðan færðu þeir sér lengra inn á svæðið.Á hæðinni Pizzo Falcone, þar sem útsíni er yfir flóanvar til byggð sem kölluð var Parthenópe.Það þarf ekki mikið ímyndunarafl til að skiljahvers vegna gríkir völdu staðinn.Fyrir taks hafnarstæði, frjóðsamt land,myllt loftslag, fiskur í sjónum og stólkoslegt útsíni.Á 7. eða 5. öld fyrir krist var síðan stopnið nýog stærri borg skamt frá.Og hvað skildi nú nýja borgin eigað heita?Jú, nýja borgin eða nýja borgin eða nýja borgin.Nýja pólis, nýja borgin.Nýja sem þýðir ný og pólis, borg.Þannig heitir einn eldsta borg Evrópu en í dag í raun nýja borgin.Gamla Parthenópe fjekk þá viðingandi nafnið Palaepolis, gamla borgin.Þetta voru praktiskir menn þessir gríkir.Það merkilega er að gríska Napoli,er ekki alveg horfin.Þegar þú gengur um sögulega miðbæin,ertu að mörguleiti enn að ganga eftir skipulagi grísku borgarinnar.Langar götur lágu frá austri til vestursog minni götur þvert á þær.Þessar laungu götur voru síðar kallaðar Dekumani á romveskum tíma.Einna þeirra þekkjum við í dag,sem spakka Napoli,svo sem klýfur Napoli.Og við hegum eftir að kynast henni betur.Þegar þú horfi niður eftir henni, skilur þau nafnið,því gatan verðist skera gamla bæinn nánast í tvent.Þarna ertu því ekki bara að rölda eftir fallegri ítalskri götu.Þú ert að fylgja borgarskipulagi sem á rætur meira en 2000 ár aftur.Það er þálið til magnað.Árið 326 fyrir Krist komst Neapolis undir yfirráðn Romverja.En Napoli gerði það sem hún átti eftir að gera aftur og aftur næstu 2000 árin.Hún fekk nýja stjórnendur, tók það besta frá þeim en hjælt í sitt eigið.Romverjar lefði þess að það er aftur og aftur.Það erðu borginni að halda töluverðu af grískri menningu sinni.Gríska var áfram töluð og leikús, heimsbeggi, tónlist og bókmyndir skiptu miklu máli.Napoli varð eins konar gríst atkvarf inni í romverska heiminum.Efnaðir romverjar komu hinga til að njóta sjávarins, loftslagsins og menningarinnar.Við ströndina resu glæsilegar villur og bæi aðisvestar því flóan varð frægur luxus dvalarstaður romversku yfirstjættarinnar.Og þangað komi keisarar, stjórnmálamenn og auðmenn.Við getum því kannski hugsað okkur Napoli flóan sem eins konar kostatil sól romaveldis.Skáldið virkil, höfundur eneasar kveðu, tengdist Napoli sterkum böndum, dvaldið þar mikill og er grafin í borginni.Napoli búar tóku síðar slíku ástfóstri viðan að í þjóðsögum varð hann nánast að töframanni.Á miðaldum voru honum egnaðir yfir náttúrulegir hæfileikar og jafnvegur.Það er vel vernd borgarinnar.Þetta er líka dálítið Napolíst.Í öðrum borgum fær frekt skáld stittu, en í Napoli fær það töframátt.Og hér komum við að einu því sem mér finnst einna merkilegast við borginna.Napoli var aldrei einfallega revin nefur og byggðu upp á nýtt.Menn byggðu eitt tímabyrðið.Til ofan á annað.Grykkitnir byggðu.Rómverjarnir byggðu ofan á þá.Miðaldamenn breyttu því sem rómverjarnir skildu eftir.Síðan komu spánverjar,búrbónkonungar og nútímamenn.Undir húsum og göttumeru göng, vatsleðslur,grafhísi og leifar mannverkja frá ýmsum tímum.Það er bóstarlega heil Napoli undir Napoli.Þegar þú situr á kaffihúsi í sögulega miðbænum með þitt espressogætu því verið rómverskar leifar nokkrum metrum undir stólnum þínumog enn neðar eitthvað gríst.Þetta er sennilega eini staðurinn í heiminumþar sem þú vættir að spyrja fastegna salanhvað eru margar aldir undir kjallarannum.Ef saga Napoli væri sjónvarsþáttaröðþyrti ansi marga leikara.Stundum virðist sem næstum allir sem komist til valdaeinhver staður í Evrópuhafi hort suður á kortið og hugsaðNapoli, já, ég væri alveg til ég að eignast hana.Það er kannski ekki skrítið.Þarna var þessi stóra og mikilvæga höfnlandið frjóðsamt, verslun, gott loftslagog mikilvæg staðsetning.Eftir fall vest-rómverska heimsveldisinsá 5. öllt eftir kristfór borgin milli valdhafa.Gotar komu, bísansmennog um tíma var Napoli nokkuð sjálfstætthertuadæmi undir bísanskum áhrifum.Síðan komu menna norðan.Norrmannar, já, norrmannar í Napoli.Uppbrunni þeirra lá hjá norrænum vikingumsem höfðu sérstað í Normandi í Fraklandi.Nokkrum kynnslóðum síðar voru afkomendur þeirraornir frönskumælandi kristnir ríttararsem höfðu sérstaðt lagað því að byrtasteinhver staðar og taka yfir.Við þekkjum innrást þeirra í England árið 1066en þeir fóru líka söður, mjög langt söður.Á 1112 þó tóku norrmannar völdá stórum hluta söður Ítalíuog árið 1139 komst Napoli undir stjórn þeirra.Þannig má segja að afkomendur vikingahafi stjórnað Napoli um tíma.Þetta er góð staðurinn til að eiga inniþegar einhver heldur því fram að saga Ítalíukomi Norðurlandum ekkert við.Á næstu öldum varð söður Ítalíuhluti af öflugu konusríki sem náði etnig yfir sikileg.Eftir blóðuga uppreysn á sikileg árið 1282sikileska aftansöngin Vespri Sicilianiskildi sikileg sig frá meginlandinu.Napoli varð höfðborgaríkisins á meginlandinuog tók verulega að stækka.Konungar reystu hallir, kirkjur og kastala.Ef þú hefur gengið um Napoli og veld fyrir þérhvers vegna borgin þar svona marga kastalaer svarið einfald.Hún hefur átt mjög marga óvinniog ansi marga konunga.Á miðöldum og endurreysna tímanumbörðust efurúskar konusættir um yfirráð yfir söður Ítalíu.Frakkar vildu Napoli.Sömu leiðis Spanverjarog árið 1503 náðu Spanverjar yfirráðumog næstu tvær aldir var borginni að mestu stjórnafaf fulltrúum spænsku krúnunar.Á þessum tíma varð Napoli risastórog á 17. öld var hún ein fjölmennasta borg Evrópumeð stöð viðskifta, menningar, tónlistar, listaog hlutum.Það var stjórnmála.Við tölum stundum um Napoli eins og hún sé borg á jæðri Evrópuen um aldir var hún ein af stór borgum álvinnar.Mönurinn á ríkum og fátækum var hins vegar gríðarlefur.Árið 1647 þá söið uppur.Skattar voru háir, óanæjan mikilog þegar nýjir skattur var lagður á ávextiþá hófst uppreysn.Stundum þarf ekki mikið til að koma byltinga á stað.Í farabroti var 27 ára fiskimæðurað nafni Masaniello.Á örfáinn dögum varð hann leið tói almenningsog tákn uppreysnar gegn spænskum yfirvöldum.Hann varð svo áhrifamikil að yfirvöld urðuað semja við hann.Ævintýrið endist þó aðins í nokkra daga.Masaniello var drepinn en nafnið livði áfram.En í dag er hann tákn uppreysnar gerðsNapolibúa sem segir við yfirvöldNo er no komið.Sem verðist vera setning sem hefur átt nokkuðlangan líftíma í borginni.Eftir stutt tímabil austurískra stjórnartók ný grein búrbónættarinnar völdárið 1734og Napoli varð aftur höfuð borg sjálfstæðs konungsríkis.Búrbón konungarnir vildu sína að ríkið væri upplugtnútímalegt og menningarlegt.Þeir byggðu og byggðuog byggðu aðeins meira.Eitt glæsilegasta dæmið er konushöllin í casertarétt norðan við Napoli.Hún er svo stór að versalahöllingæti næstum fengið minni máta kjönd.Tónlistalífið blómstræði líka.Teatro di San Carlo var opnað árið 1737og er eitt eldsta starfandi óperuhús heims.Napoli var aðeins aðeinsvar ein af helstu tónlistarog menningarborgum Evrópu.Og það er mikilvægt að muna þettavegna þess að þegar talað er um Napoli nútímansbeinist aðtiklinn stundum fyrstað vandamálum borgarinnar.En í margar aldir var Napoliein af menningarhöfuðborgum Evrópu.Það er erfitt að segja sögu Evrópukringum árið 1800án þess að Napoléon byrtist einhvern veginn.Og Napoli var engin undatekning.Franskir herir komu,konungar fóru,nýjir konungar komuog búrbónarni snýru aftur.Þetta er sá hluti sögunarþar sem aður þarf helst stort blað,þrjá liti af túspennumog töluverfa þólimaðitil að halda utanumhver stjórnaði hverjum aukvenar.En síðan kom maðursem að ég hef minnst á áðurí hláðum aðeins.Það var það að það varfinuGiuseppe Garibaldi.Árið 1860þá syldi hann með hinn að fræguþúsund manna sveit sínatil Sikilæjar.Hann vann hratt ákonungsriki búrbónarnaog held síðan norður eftir meginlandinu.Í september kom hann til Napoliog var tekið með miklum fögnuði.Skömmu síðarvarð gamla konungsrikiðhluti af nýri,saminæðri í Ítalíuog árið 1861varð konungsrikið Ítalíja til.En Napolivar þá ekki lengur höfuborgog það hafði afleðingar.Í margar aldirhafði borgin verið miðpunktureigin ríkis.Þar var hirðin, stjórn síslan,peningarnirog valdið.En nú færðistmiðpunkturinn norður.Saminni í Ítalíuvar stór sögulegur áfangien þróuninnfyrir söður Ítalíuvar flókin.Fátækt og atvinnuleysivoru mikilog gríðalegur fjöldifólksflutti burt.Á síðarilhuta 19. aldarog byrjun þeirra 20.yfir gáfumiljónir manna söður Ítalíu.Þeir fórumeðal annars til Bandaríkjana,Argentínu og Brásilju.Og með þeimfór menningNapoli úti heim.Maturinn, tónlistinn,tungumáliðog fjölskylduhefðinnarog við þaðpitsan.Síðari heimstyröldinnfór illa með Napoli.Borgin varð fyrir miklum loftarísumvegna mikilværarhafnar sínar.Þúsundir óbreyktraborgar að létust og miklarskemdir urðu.En eitt merkilegastaaugnabligg í sögu borgarinnarvarð í september1943.Þískir herrmenn höfðuhernu með Napolieftir að Ítalíu samti umvopnaléfið bandamenn.Napoli búarfengu nóg.Almennir borgarartóku upp vopn,karlar, konur ogjætmæl unglingarog í fjóra daga börðust þeirgegn Þíska hernámsliðinu.Atburðunir eru þekktirsem Le Quattro Giornatedi Napoli.Hinn er fjórir dagarNapoli.Þjóðverjar hörfuðuog þegar bandamenn komu inní borginna var hún að stórum hlutaþegar laus undanÞísku hernámi.Þetta segirkannski meira um Napolien margar bækur.Borginni hefur veriðstjórnað af ótal konungumog keisurum enNapoli búar hafa aldrei veriðsérstaklega hryfnir af því aðeinhver segi þeim hvað þeir eiga að gera.Svo er það hinnhliðin á Napoli.Ég er vissum aðmörgum dettur eitt ákveðiðorði hug þegar talaðer um Napoli.MafiaÍ Napoliog kampaníu hér aðier það fyrst og fremstCamorra.Einn þeirra sem hefurgreitt að dýru verðiað skrifa um Camorramafjuna er Roberto Saviano.Hann fættistí Napoli árið1979ólst upp ícaserta hér aði og gafárið 2006 út bókinaGó Morraum Camorraog efnahagskerfiðí gegnum skipulaða glæpastarsemi.Bókinvarð alþjóðlegtmeðsölu ritt en eftirmorðhótanir hefur Savianolengi þurft á laurugluvernd að halda.Gó Morravarð síðar bæði kvíkumirog sjómastvættir.En það er mikilvægt að munaað Gó Morraer ekki Napoli.Camorra erhluti af söguog vandamálum svæðisinsen Stórborg verður ekki skilgreindaf glæpastandökum.Alveg eins og Chicagoer ekki Al Capone.Og það erekkert romantíst viðraunverulega skipulaða glæpastarsemi.Hún snýstumpeninga, völd,óta, fíknu efni,peningaþvætti,úrgang,opinber útbóðog venjulegt fólk sem þarf aðlifa með afliðingunum.Camorraer ekki heldurnákvæmlega sama fyrirbæriog síkileiska mafíanKosa Nostra. Hún hefur lengiverðið samsett úr mörgumættum og klíkumsem geta mynda bandalög.Barist hverfi aðra,skiptum bandamenn,brotnað upp ogsaminast aftur.Uppbrunni hennarer ekki fullkomlega skýren skipulað glæpastarsemiaf þessu tægi varðábyrrandi í Napoli á 19. öldí umhverfimikillarfátæktar,þjettbílis, smygls,fjárhættispils ogfjárkúunar.Þú kannastkannski við orðipizzo, verndargjald.Vestlunareigandi eða fyrirtækier látið greiðaglæpa hópifyrir verndgegnhverjum, tjaoftast þeim semrukkar fyrir verndina.Það er einstaklega skilvirtviðskipta mótilef maður leggur síðferðiðalgjörlega til hlýðar.Starf semí Camorra nærlangt út fyrir Napoliog kampanju hér aðog tengist meðal annarsalþjólegum fýtniöfna viðskiptumog peningatvætti.Mafian er því ekkimaður í svörstum jakkafötum.Hún er efnahagskerfi.En því þið þettaað vennjulegur ferðamaðureigi að forðast Napoli?Nei,Camorra deilursnúast fyrst og fremst umglæpaheimin.Fyrir ferðamann er skinsamlegra að hafasömu almennu varúð og í öðrumstórborgum og láta ekkiglæpasamtök verða aðþeirri mynd sem maður hefuraf miljóna borg.Og þannigkomum við til Napolinútímans.Borgin sem þú heimsækir í dagber öll þessitímabil með sér.Ískugöturnar,rómversku leifarnar,miðaldakirkurnar,spænsku hverfin,burbónhallinnar,stríðisárinog nútímablokkjurnar.Og þottiná milli svalana.Ekkert hefur alveghorfið.Allt hefur bæst ofan á það semfyrir var.Kanski er það einmittþess vegna sem Napoli getur virstsvo óreiðukend.Hún hefur haft2500 ár til að sapnahlutum.En þrátt fyrir öllstjórnarskiptin og styrjaldinnar,eldgósin, fátæktinaog pólitísku átökinhefur eitthvaðhaldist ótrúlegastöðugt.Napoli búarnir sjálfir.Þessisterka tilfinning fyrir þvíað vera frá Napoliað vera Napolitano.Því til þessað skilja Napolinægir ekki að þekka söguna.Þú þart að hitta fólkiðog helstað fylgjast með höndunum á þvíá meðan það talar.Þú geturhæglega heimsótt Napolián þess að skreppatil Pompei eðaganga upp á Vesuvius.Það er meira segja tæknilega mögulegtað fara frá Napoli.Það er meira segja tæknilega mögulegtán þess að hafa borðað pitsu.Ég veit raunar ekkihversakna nokkur maður myndi gera þaðen það er mögulegt.En það er ekki hægtað heimsækja Napolián þess að taka eftirNapoli búum.Þeir tala, kalla,hlæja, raukræðaog syngja.Og umfram alltþeir nota hendurnar.Við segjum stundumað Ítalir tali með höndunumog það er meira segja tæknilega mögulegten í Napoli hefur þetta veriðþróað upp í listgrein.Handarreyfinggetur verið spurning.Önnurreyfing getur þýtthvað verður þeir eiginlega að segja?Og enn önnurkontu þeir hérðan?Svo er það auðvitað hinn fræðarreyfingþar sem fingur gómatnirsnertastallir, höndin snýru uppog hún reyfðfram og aftur.Hún getur þýtteitthvað á borð viðma kevoihvað viltu eiginlega?En merkingin fer eftiraðstæðum, svip, bregðumog ákæmðog þar vandast máliðfyrir okkur útlendingana.Við lærum jú reyfinguná þremur mínútum og teljumokkur síðan tilbúin að nota hann í Napoli.En ég mælimeð ákveðinni varfærni.Það er svo litið eins og að læraþrjú orði í íslenskuog ákveðast strax að ræða við heimameð um kvotakerfið.Í Napoli ertákmál handana einstaklega ríktog það hendar borgþar sem samskipti fara fram allstæðará götunniút um gluggan, af sölunumá markanumkaffibörnum og jatnvelúr einum bíl yfir í annanáferðsem ég mæli ekki með að þú reynir.Eitt af því sem heilarvið Napoli er að mörkinmilli engalífs og götulífseru ekki alltaf mjög skýr.Í gamlu kverfunumstanda húsinþjett, svalirnarnánast snertast,þvotturinn hangir yfir götunumog lífið inni á heimilunumflæðir út á götu.Engver kallarAntó!Svarkemur úr næsta húsi.Önur rött bætist viðaf þriðjuhæðog áður nú veist afertu farin að fylgjast með samtaliheilar fjölskyldu án þess að hafanokkra hugmyndumum hvað máli snýst.Kanski er verða ákveðahvað á að hafa í kvöldmattin.Miða við hljóðstyrkingæti maður þóhaldið að veri væri að semja um friðí miðausturlandum.En eruað Apolí búar alltaf að rýfast?Þetta eralgengur miskilingur.Fólk frá norður Evrópuheyrir stundum tvosuður ítalið tala samanog hugsahvudminn góður.Þeir eru alveg brjálaðirhvort út í annan.Svo líkur samtalinu meðCiao amigo!Kossi á báðar kinnarog kaffi.Þeir voru ekkert að rýfast.Þeir voru kannski bara að ræða hvortpastað ætt að sjóða í nýjueða tíu mínútur.Það var einfallega mikilvægt mál.Í Napoli þarf ekki endilegafjela tilfinningarnar.Gleði má sjástog pyrringur má heyrast.Áhugi má sjást og heyrast.Og húmorinn er sjaldanlangt undan.Napoli hefur ekki alltafátt auðvelt líf.Fátækt ogatvinnuleysi, jarðskjáltarog eldkoss, stríð,farsóttir,pólitísk átök og glæpastar semvið hafa sett margsitt á borgina.Kanski er það ymmiþess vegna sem húmorinn hefurorðið svona mikilvægur.Napolískur húmorgetur verið kalthæðin,sjálfsgagnuríninog stundum svartur.Það er eins og hann segiJá, þetta er vandamál.En við ætlum að hlæjaað því áðurum það færa sigur okkur.Þetta byrtist velhjá einum fræðasta grínistaNapoli, Toto.Hann fættistí hinnu fátækaSanità Kverfi árið1898og varð síðar einn ástsælastigamanleikar í Ítalíu.Hann gerði grínað valdhöfum, stjættaskiptingu,fátækt og ekkisíst sjálfum sér.Og Napoli búar elskuðanog gera það enn.Fjölskyldu tengsl hafa lengi veriðsterk í napolískri menningu.Fóreldrar, börn,sískinu, fræntfólk,amma og önnur ammaog mögulega konaí nesta húsi sem hefur þekktifrá fæðingu og hefurþar með öðurlastu rétt til að segja þérað þú sett orðin ofgrannureða ofgrann.Og þú skallt fara varlegaí að segjaég ætla bara að borða eitthvað smávisþegar þér er búðiðí mat.Eitthvað smávis geturþýtt antipast og pastakjöt meðlætti ávegstiköku og kaffi.Síðan horfir einhver á þigáhyggjufullur og segirno næ mann, giða þú næntiþú borðaðir ekki neitt.Á meðanert þú að velta fyrir þérhvort hægt sé að panta sjúkrabílvegna ofáðs.Í næstaþætti, þættitvö um Napoli, ætla égað spjalla um hjátrúna,tónlistina og matinþar á meðal pitsunaog segja þér hvert erbest að fara ef þú villtaka hauskúpu í fóstur.Tjá tjá!Að presto!Tjá tjá!Tjá tjá!

11. Napólí I – Meira en bara pizza og Vesúvíus

mið. 7. okt. 2026, 08:00 · 37:45

Napólí er borg sem erfitt er að lýsa í fáum orðum. Hún er hávær, litrík, óreiðukennd, söguleg – og umfram allt full af lífi. Í þessum fyrsta þætti um Napólí förum við í ferðalag um meira en 2.500 ára

Samantekt

Í þessum þætti fáum við innsýn í lifandi borginni Napoli. Magga fer yfir fegurð borgarinnar, menningu hennar og hvernig sérstaklega íbúar hennar elska borgina sína þrátt fyrir göll hennar. Hún talar um hvernig Napoli er rík af sögu, þar sem grískir, rómverskir, normandskir og spænskir áhrifavaldar hafa mótað borgina. Þátturinn leggur áherslu á mikilvægi fólksins í Napoli og hvernig samskipti þeirra, líkamsmál og húmor skapar sérkennilega borgarmenningu. Þar að auki er einnig rætt um veikleika borgarinnar, þar á meðal mafíuna, og hvernig þetta hefur áhrif á íbúana og ferðamenn.

Lykilorð

11. Napólí I – Meira en bara pizza og Vesúvíus
Ítalía heillar
0:00 0:00
♪