Það er það að það er það.Það er það að það er það.En við langar að segja nokkra sögur.Þessar sögur eru allar af mæðurum.Mömmum.Þeir eru líka sögur af konum sem hafa vext af geðsjúktámieða sem hafa glimt við geðrunan vanda.Sem sagt, sögur af geðveikum mömmum.Reyndar koma stór sögur líka við sögur.Metanarratífur.Rísastóru sögurnar sem eiga að útskýra allt.Hvernig eitthvað raunverulega gerðistog hvernig við erum í rauninni.Sögurnar sem segja hvað er mikilvægtog hvernig við eigum að skilja hlutina.En þær segja samt ekki frá öllu.Þeir lýsa bara einni hlið af raunveruleikanum.Loka svo litið á aðrar eða íta þeim til hliðar.Þar sem að stór sögurnar einfalda veruleikansína persónlegu frásagnirnar,litlu sögurnar,einsögurnar,fjölbreytileikan.En þótt að þessi þáttur og þættirséu mömmur og sögurnar þeirraþá ætlum ég að byrja á frásögdóttur.Það er með við sæ付ir að einstattög og sérfæri og séu mömmureðan ég f parl dimensional úr skóknokkurli.Dótt 1.3 franchiseMegðar í straf 없는Við erum alveg alveg og við erum lífsum í einum rýrkjónu.Unnum á aðast, sem við hefðum í fjóleng希望i skísið.Svona um bangi var út miklumuleiktinn, eða sekul� for einnige úr forrk ashægt.og það var einhvern sem var hjá mérnema allt í einuég var sopnuð og ég vaknaðmeð einhvern háfaða og lætiog allt í einu þá heyrðum við einhverjuóskamlega drunurfyrir tal húsog ég vaknaðég var sopnuðog kem framvið byggjum heldig á annari hæfog égég lít út um glögganog þá sé ég baraað það kemur bara brekkanniðurþetta hröndi bara brekkaneins og hún lagði sigfyrir ofan hússiðhelma að tala um þettaþá segir maðurhvað segir þaðjúhússið var byggt fyrir neðanspítalastíg sem hann likuráttfyrir ofanog brekkan er fyrir spítalastígog var snarbröðþá kom svo mikið flóðundir grassirog brekkan hröndi niðurog koma húsinuog þessi brekkavar sínilegí lengri, lengri tímaog ég mann þetta svo velþví ég baraþetta greiftist í minni mittsvofast að það fyrir ekkiÞetta er um KristínHún fættist árið 1942á AkureyriDóttir Kristjáns og GuðrúnarEn svo skreiðan sem fjallog rutt í brekkunnineðan við spítalavegupp að glukkanum í Hafnæstrætií september 1946þá gjör breytist lífþessara litlu fjölskylduþegar mamma Kristínar vektistsegna sama árHún Guðrún vektistog var sendt söðursöður á kleppÍ bað Kristínuum að segja mig frá deginumþegar mamma hennar fórÉg sé bara mamma mínað fara inn í bílkannski var það sökra bílkannski var það baravennlega bílað kom einhverja sækjanaég mann þaðog ég get ekki gertamma tóðaðiðtóðaðið í migog ég á að fara með henniog vera hjá henniog viðég mann að ég grænjaði svo mikiðað hún saði að mérhætt að grænja því að ég grænjaðihát og mikiðog við fórum uppbrekkunaallalega upp á leikhúsiþar var égnæstu því að hætta að grænjaen hættið samt ekkiog égbara skildi ekkihvað var að skiljaég skildi ekki hvað var að skiljaog það var ekkert sagt við mérekkert sagtmamma henni veikeða eitthvað því hennijú kannski var það sagthún er veikhún þarf spítalaekkert annafog ég náttúrulega bara tók þvíað skiljaað skiljaen af hverju er ég að segja eitthvað þess að sögujúaf því að hún Kristíner amma mínog Guðrúnvar langamma mínsagan þeirraer sagan mínpartur af fjölskyldusögunnipartur af fjölskyldusögunnipartur af fjölskyldusögunniánþess að ég sé að spilla fyrir fremaldinuþað var langamma mín sem sagtí tíu ár á kleppifrá 1946til 1956svona cirkaþetta er alltaðeins á reikiog viðfjölskyldanennarveitum ekki alveg af hverjuþað var aldrei talað umkleppog ég vissi ekki eitthvað að kleppur varogþað var aldrei talað umekki afiog ekki amaog ekki fremt fólkogég gerði mér bara ekki greinfyrir hvað kleppur varég vissi bara að kleppur varfyrir sunnanekki fyrir norðanog þar varmóði mínég vissi þaðsem ástafinn vissi ég þaðég þiði aldreifylland að fólki tala um þettaekki fynnivarfaður múlingurþá þú veit aðvissi ég að hvað það er skeiðogþað var aldreitalað um hana fram að þvíhún var aldreinefnd með nafniog það var bara sunnog það var bara ekki talað um þettaog það var bara sunnog það var bara ekki talað um þettaég hefði byrjaðalveg gerður breytti tímarfrá því sem varég bara skiljaði ekki hvernigfólk fór að að tala ekki um þessahlutiþú var bara með þunglundiog ekkert annareftir því sem ég best veiteftir því sem ég best veitEn var það samt svo les?Þarna erum við aðeins aðgeta ég eidurnarreynaað fylla upp í sögunaaf því að eins og ég sagði á þannaf því að eins og ég sagði á þannþá vitum við ekki af hverju langamasem var sendt sögur á kleppog af hverju hún varðar mögulegaí tíu árí tíu árí tíu árí tíu árí tíu árí tíu árí tíu árí tíu árEn svo þekk égaðra litla stelpusem var líka fjögur áraþegar mamma hennarÞað er hún dótti mínÞað er hún dótti mínÉg er nefnilega sjálfgeðaveg mammaHún segir alveg sjálf við migað ég sé geðaveg mammaen þá meina hún reyndarað ég sé ótrulanna eisog skemmtilegsniðug og góði að hlustaog teiknaEn svo veit hún líkaog skilursvona eins mikið ásex ára manneska geturað stöndum veikist égog næþá ekki alveg að veraþessi geðavega mammasem hún þekkiroftastStöndum finnst méreins og þetta sé svona minnií okkar fjölskyldu söguað amma mínog dótti mínog þá þarf verið fjögur áraþegar við mömmunnar mögtumstNúna finnst mérað þetta reyndar hljómamjög skringilaþegar ég segi þetta upp áttAlvegáhuga að vera sagasamtEn hvernig mammavar langamam?Ég hef ofthúsum um það aðherahvaðaminningar ég á um hanaog ég veitað ég á mjög fáað minningar um hanaen allar voru góðarog ég man að hún kjandi mérvísur og söngog barahljóði og mylltog góðMamma varafskaplega góð konaog allir sem hefði hitt hanasetnasagði alltaf viðhún er svo góðhún er svo góðí hljóttmjögdísMammaMammahljóði hljóttmjöghún er svo góðhún er svo góðhún er svo góðhún er svogóðhún er svo góðþningÞningEach little fledgling under the hedglingUnder the darkening sky by the snowSwallow and tuckle downSparrow and stallionLittle darlingI want youMéttsamband við Klepper allt annað en langarMéttsamband við Klepper allt annað alvöruog mér leið eins og það væriloksins hlustað á migÞað er nefnileg ekkialltaf þannig að það sé hlustaðkannski af því aðmaður er konaÞað var samtalsækjart auðveltað fara þángað innþótt að ég viss alveg að ég myndi baravera það afnig í eitthvað klukkutímaBara það að keira inn á bílastæðiðvar erfittÞað hjálpaði samt að þurfi ekki að fara inní aðalbyggingunaÞetta hús sem er fallegtá sinn hátten geymi samt svo þunga söguSvona sögu sem mann langarenganvegin að tengjastAð fara inn í viðbyggingunasem lítur bara út eins ogeinhverjur vennjulega helsugjærslu stöðvar auðveldraKleppur er nefnileg ekki bara húseða staðurheldur eitthvað svo miklu stærraog þá er ég ekki að meinabara fyrir þá sem nýta sér þjónustanaað því að kleppurhefur svo sterk að þýðinguí samfélaginuog líka bara í menningunniKleppur er víðaog allt þaðað þýðir eitthvað svo mikiðað hafa veriðeða vera á kleppiEn eins og amma sagði á þannþá var kleppursamt einu svoni frekar ósynilurstopnun þar sem fólk var vistaðog svo var bara ekki talað um það meirsem geðspítaligeðdildþá er kleppur kannskistórsaga geðsúktomahérna á ÍslandiÞað minnst eitthvað stil hluti af henniFlestir hugsa samt öðruvísitil þessa staðar í dagen fyrir einhverjum álutíum síðanEn það er samt eitthvaðþessum gamlu sögum og myndumsem sýtur eftirStórsagan sýtur eftirAð vera inni á geðdilder eittAð koma útaf geðdild er annaðÞað byrja nýr kapliþegar maður kemur aftur útaftur heimEinu af þessum gamlu sögumum kleppvar eitthvað neina á þá leiðað þeir sem að útskrifuðu staðanværueða ætt að verabreyttar manneskurAftur ordnar svona heilarEn maður skilur þennan tímaá spítarlegaekki beint eftirekki ég að minnsta kostiheldur fylgjirann manni áframog þóttu degi að vera prívatþá lítar geðdildinen þá svo margtAllavegna svona fyrstÞóttu mannlangið samt ekkert meiraen að losa sig við hanaog fara bara aftur tilbakaÉg ímynda mérað langum hafi líka líðu þannigþegar hún fór aftur tilbakaÞað var öndabilnýja áreða tíu árog þá var hún bara heilog hún kom norðurogþað gætt náttúrulega mikið á þvíhún komog hún kom norður afturogég mann nú ekki eftiröðru aðtvíkja en þvíað sem mér var sagtþegna að húnhafi komið heimtil af og að mögog að það sækja migþá var ég 13.14ára, 13.1213.14ogogog ég áttiog ég átti að búa hjá henniog ég vildi ekkert faraog þá stóða Afifyrir frá mér og saðiKristi vil ekkert faraog verður hérog þar með var það út kljáðenþað varði ekkerteins og ég vildieftir þettaþað breytist alltallt með klífbaraþað breytist allt með klífég fór að verða kærulausur af skólanogog barafóldi ekki sömtað það ekki innrætt mér þaðað ég ætti að koma svona fram við hanaeða baraeitthvað sem að ger vistí minni bensku sem aðbaragerði það verkumog ég bara gæti ekkitala við hanaen ég talaði ekkert um þetta við aðraog aðra vissi ekkert um þettaog aðra vissi ekkert um þettaaðra vissi ekkert um þetta við aðraskammast migfyrir hvernig ég kom fram við hanaog ég gerði þaðég skammaðist mérog langaði til að hitta hanaog langaði til að vera með henniég bara gati ekki stíðyfir þennan fröskuldog þetta fröskuldsem varaná millokkar. Það var bara einhvern þröskuldur sem ég komst ekki yfir og það er náttúrulega bara að setja í mérfrá bara benskunni og að vera tekin frá henni og hún var farin frá mér og svo vissi ég ekki meirog þá myndaðist bara þetta bíl á millokkar.Í dag mynda fólk tala um þetta við bara að það útskýra en það var sko ekki þá.Ég var ekki eins lengi í burtu frá dóttu minni og langama og ég fó bara beint heimtil fjölskyldana minnar þegar ég var búin að vera í viku á ringbröð, á stoppstöðinni.En ég man að mér fannst ég ekki alveg tilbúin að fara aftur heim.Kanski ég var stoppuð á stutt.Kanski fannst mér ég ekki vera orðin heil.Að minnst það kosti leiðmir þannig á þeim tíma.En ég var breytt manneskja.Komið með svona nýjan merkji með það.Sem ég hafði alls enga náhuga á.Og allt var breytt hjá okkur.Eins og hjá ömmu og langamu.Mín dóttir vissir endar frá að ég fór að ég væri á spítalanum.Engin smáadriði en hún vissi að ég væri veik.Við ákveðum að segja að ég væri veik í heilanum og væri þess vegna á spítalanum.Bara svona eins og þeir sem eru veikir í hjartinu eða fætinum þurfa.Við gerðum þetta svo hún fær ekki ímynda sér af hverju ég hefði farið.Saga ömmu og langamu var nefnilega alltaf þarna í bakgrunnunum.Og ég vildi alls ekki að hún myndi andurtaka sig.Alls ekki búa til einhverju stórsögu um ömmur.Og dætur í fjölskyldunum minni.En þessar fáu minningar sem amma mín á um ömmu sína eru bara brót.Minningabrót sem segja ekki alla söguna.Og mér langar að vita hvað það er.Og mér langar að vita meira um langamu en bara þetta.Ömmu langar það líka.Það er mæðgur áttur endur eftir að hittast aftur.En það kemur setna.Þetta verður sem sagt framhaldssaga.Núna veit ég reyndir ekki hvernig hún endar.En við amma ætlum hérna að komast að því hvers vegna langama var sendu sögur.Og hvers vegna hún var í heilan áratög inn á klappi.Næst heyrðum við líka fleiri sögur.Við langama erum jú ekki einar um að hafa verið og vera geðveikar mömmur.Þegar ég ger inn á sali annað sinnStóð mig í hann þar og vorði beint í huga minnHún tók mína hönd og við gengum saman dvægSvo að ég lifti henni hjarta mínu næHún myrtist svo björnst og er hrein af heilögum handaÉg reyndi að gera af hennSvo hún myrti alltafOg ég væri einu sorg húnFattlegin konaÞann hún særi aldrei neittLett mig býð á hónaErðið skuð og dálHún gat aldrei gert neitt rálÞó svo að hún hafi lóðið veturlálMeð tímanum þór hún að stinga mig með nálÍ vonum að alveg hérna við öllum lengarMálHún fætti þig upp á steinOg tengið að vinnanHún gat aldrei verið reyðÞví ungar því tvinnanHún sæmaði henni til ég mérMinn yngur um hanaSvo býð mitt að byrja á mérEn hann er alveg samantownsendurÆtli en hún hlæðiEn með sjóri sérumÁ því eg мær það að hafaEn þá stjórn á mérÉg vona að hún far öfiUp með eftir sjálfByði í perceptionAð blóður mitt tættihanaðir já.
