Söguskoðun
128 - Suðurríkin, þrælahaldið og aðdragandi ameríska borgarastríðsins
Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um andstæður norður- og suðurríkja Bandaríkjanna sem gerðu vart um sig þegar leið á 19. öldina þar til uppúr sauð og borgarastyrjöld braust út. Bandaríkin voru á
0:00 0:00
Í spilun núna

Andri Jónsson og Ólafur Hersir Arnaldsson ræða sögu og sagnfræðileg málefni á léttu nótunum. 

🎙Umsjón Söguskoðun hlaðvarp
129þættir
2018frá
89mín. að jafnaði
Umfjöllunarefni
borgarastríðRússneska byltinginBolsévikahvíti herinnRússlandstjórnmálalþjóðlegar aðgerðirrauði hersinsþjófélagslegar breytingarmeðlimir sveitarinnartraustalþjóðlegt samstarf

Þættir

128 - Suðurríkin, þrælahaldið og aðdragandi ameríska borgarastríðsins
fim. 17. sep. 2026, 21:00 · 1:28:35
Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um andstæður norður- og suðurríkja Bandaríkjanna sem gerðu vart um sig þegar leið á 19. öldina þar til uppúr sauð og borgarastyrjöld braust út. Bandaríkin voru á
127 - Rússneska borgarastyrjöldin: Hverjir voru hvítliðar?
fös. 28. ágú. 2026, 16:00 · 1:58:41
Í þættinum í dag ræða Andri og Ólafur um rússnesku borgarastyrjöldina sem skók Rússland árin 1917–1922 eftir byltingu bolsévika, og skoða sérstaklega þann hóp sem lét í minni pokann í styrjöldinni, þ.
126 - Hannibal, Karþagó og Púnverjastríðin
fös. 17. júl. 2026, 14:00 · 1:44:32
Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um púnversku stríðin milli Rómar og Karþagó, með sérstaka áherslu á annað púnverska stríðið (218–201 f.Kr.) og leiðtoga Karþagómanna, Hannibal Barca. Hannibal er
125 - Hugmyndin um réttlátt stríð
þri. 7. júl. 2026, 19:00 · 1:34:07
Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um hugmyndina um réttlátt stríð, sem er í dag einn af hornsteinum alþjóðakerfisins en á sér heimspekilegar rætur allt aftur til fornaldar. Frá Aristótelesi til Ág
124 - Ríki, vald og realismi: Hvernig haga ríki sér?
mið. 24. jún. 2026, 16:00 · 1:27:08
Í þættinum í dag ræða Andri og Ólafur um raunsæisstefnuna í alþjóðastjórnmálafræði sem greiningartæki til að skilja sögulega hegðun ríkja. Ólafur las bókina How States Think: The Rationality of Foreig
123 - Skálholt: Hinn forni höfuðstaður Íslands
þri. 9. jún. 2026, 19:00 · 1:06:52
Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um biskupssetrið Skálholt sem var um sjö aldir einn helsti höfuðstaður landsins. Biskupsstóllinn í Skálholti var stofnaður árið 1056, skömmu eftir kristnitökuna á
122 - Danmörk-Noregur: Staða Noregs í Aldinborgararíkinu
sun. 15. feb. 2026, 23:00 · 1:24:28
Í þættinum í dag ræða Andri og Ólafur um stöðu Noregs í danska konungsríkinu fyrir 1814. Danska konungsríkið, sem Ísland var hluti af, var fjölþjóðlegt og samsett konungsríki. Ríkið var stóð saman af
121 - Um uppruna bandarísku þjóðarinnar
þri. 27. jan. 2026, 23:00 · 1:35:09
Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um uppruna bandarísku þjóðarinnar sem fyrst og fremst varð til upp úr landnámi breskra landema á 17. og 18. öld. Ólafur las bókina Albion's Seed: Four British Fo
120 - Jólaþáttur 2025 - Þorlákur helgi á Þorláksmessu
þri. 23. des. 2025, 10:00 · 1:07:43
Í dag er Þorláksmessa að vetri, 23. desember - síðasti dagur jólaföstu og aðventu. Í tilefni þess ræða Söguskoðunarbræður um Þorlák helga Þórhallsson (1033-1093), Skálholtsbiskup og verndardýrðling Ís
119 - Konungsríkið Jerúsalem og krossfararíkin í austri
fim. 18. des. 2025, 14:00 · 1:55:28
Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um krossafararíkin sem komið var á fót í Austurlöndum Nær í kjölfar fyrstu krossfararinnar 1095-1099. Konungsríkið Jerúsalem var stærst og mikilvægast krossfarar
118 - Þýska riddarareglan og krossferðirnar í norðri
fös. 5. des. 2025, 03:00 · 1:37:49
Í þættinum í dag ræða Andri og Ólafur um Þýsku riddararegluna, einnig þekkt sem Tevtónska reglan eða Maríuriddarar, sem kom á fót þýsku landnema- og krossfararíki við Eystrasaltið á 13. öld. Þýska ri
117 - Hellenisminn og arftakar Alexanders
fös. 21. nóv. 2025, 02:00 · 1:27:14
Í þættinum í dag halda Söguskoðunarmenn aftur til fornaldar til að ræða um hellenimsann sem var tímabilið í sögu Grikklands og Mið-Austurlanda eftir dauða Alexanders mikla og fram að öld Rómaveldis. Þ
116 - Um sósíalísku Júgóslavíu 1943-1992
fös. 7. nóv. 2025, 02:00 · 1:47:17
Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um Júgóslavíu eftir seinni heimsstyrjöld og fram að falli kommúnismans. Þátturinn er sjálfstætt framhald af þætti 89 - Um Júgóslavíu 1918-1941. Skæruliðar kommúni
115 - Kalda stríðið og þriðja heimsstyrjöldin II. hluti
lau. 25. okt. 2025, 23:00 · 1:30:35
Í þættinum í dag komu Ólafur og Andri saman til að ræða um þriðju heimsstyrjöldina sem sögulegt fyrirbæri, þ.e. stríðið sem aldrei varð á milli Bandaríkjanna og Sovétríkjanna á síðari hluta síðustu al
114 - Kalda stríðið og þriðja heimsstyrjöldin I. hluti
lau. 25. okt. 2025, 22:00 · 1:22:43
Í þættinum í dag komu Ólafur og Andri saman til að ræða um þriðju heimsstyrjöldina sem sögulegt fyrirbæri, þ.e. stríðið sem aldrei varð á milli Bandaríkjanna og Sovétríkjanna á síðari hluta síðustu al
113 - Íslam og arftakar Múhameðs: Hinar ýmsu greinar íslams
fös. 3. okt. 2025, 02:00 · 1:49:24
Í þættinum í dag fjalla Ólafur og Andri um íslam og hinar ýmsu hreyfingar og trúfélög innan íslamstrúar. Íslam er næstfjölmennustu trúarbrögð heims með yfir tvo milljarða fylgjendur. Eftir landvinnin
112 - Hundadagabyltingin 1809
fim. 18. sep. 2025, 20:00 · 1:19:58
Í þætinum í dag ræða Andri og Ólafur um einn óvenjulegasta atburð Íslandssögunnar, þegar Jörgen Jörgensen (Jörundur Hundadagakonungur) rændi völdum á Íslandi sumarið 1809 og lýsti yfir ótímabæru sjálf
111 - Íran-Írak stríðið
fös. 25. júl. 2025, 20:00 · 1:13:19
Í framhaldi af síðasta þætti um írönsku byltinguna ræða Andri og Ólafur í dag eitt af mannskæðustu stríðum 20. aldarinnar – stríðið milli Írans og Íraks 1980–1988. Saddam Hussein hóf forsetatíð sína í
110 - Íranska byltingin 1979
fös. 11. júl. 2025, 22:00 · 2:18:16
Í hlaðvarpinu í dag ræða Ólafur og Andri um írönsku byltinguna árið 1979, þegar síðasti keisari Írans (sha) var steypt af stóli og stofnað var róttækt íslamskt lýðveldi undir klerkastjórn. Íranska byl
109 - Danmörk og Svíþjóð og baráttan um Norðurlönd
fös. 27. jún. 2025, 00:00 · 1:25:29
Í þættinum í dag fjalla Andri og Ólafur um langvarandi og blóðuga togstreitu Danmerkur og Svíþjóðar um yfirráð í Skandinavíu og við Eystrasalt, frá endalokum Kalmarsambandsins til Napóleonsstyrjaldann
108 - Páfinn: Um biskupinn í Róm frá Pétri postula til nútímans
fös. 13. jún. 2025, 14:00 · 1:43:20
Í þættinum í dag ræða Söguskoðunarbræður sögu páfadæmisins, þessa fornu stofnunar sem hefur gegnt lykilhlutverki í kristinni trú og evrópskri sögu öldum saman. Mögulega er páfadómurinn eitt elsta emb
107 - "Ástandið": Sambönd íslenskra kvenna við hermenn í seinni heimsstyrjöld og viðbrögð yfirvalda
fös. 9. maí 2025, 13:00 · 1:36:23
Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um hið svonefnda "ástand" á Íslandi í seinni heimsstyrjöld: Ástarsambönd íslenskra kvenna og breskra og bandarískra hermanna, og afskipti íslenskra yfirvalda af þ
106 - Um samúræja og sjóguna í Japan
fös. 11. apr. 2025, 13:00 · 1:26:39
Í þættinum í dag ræða Söguskoðunarmenn um samúræjana – stríðsmenn gamla Japans og táknmyndir japanskrar menningar. Samúræjarnir voru kjarninn í japönsku lénsskipulagi og áttu gullöld sína á Tokugawa
105 - Ítalía í seinni heimsstyrjöld og stórveldisbrölt Mussolinis II. hluti
fös. 21. mar. 2025, 14:00 · 1:16:54
Í þættinum í dag ræða Söguskoðunarmenn um stórveldisdrauma ítalska einræðisherrans Benito Mussolini og misheppnaðar tilraunir Ítalíu til að verða stórveldi á árunum 1923-1943. Eftir fyrri heimsstyrjöl
104 - Ítalía í seinni heimsstyrjöld og stórveldisbrölt Mussolinis I. hluti
fös. 21. mar. 2025, 13:00 · 1:19:04
Í þættinum í dag ræða Söguskoðunarmenn um stórveldisdrauma ítalska einræðisherrans Benito Mussolini og misheppnaðar tilraunir Ítalíu til að verða stórveldi á árunum 1923-1943. Eftir fyrri heimsstyrjöl
103 - Markús Árelíus: Heimspekikóngurinn og síðasti gullaldarkeisari Rómar
fim. 6. mar. 2025, 22:00 · 1:41:58
Í þættinum í dag ræða Söguskoðunarmenn um Markús Árelíus, keisara og heimspeking, sem stundum er kallaður síðasti gullaldarkeisari Rómaveldis. Stjórn hans markaði lok tímabils friðar og stöðugleika í
102 - Íslenska skattlandið: Gamli sáttmáli, Noregsveldið og upphaf konungsvalds á Íslandi
fim. 20. feb. 2025, 23:00 · 1:46:03
Í þættinum í dag skoða Söguskoðunarmenn innreið konungsvalds og upphaf íslenzka skattlandsins þegar íslenskir höfðingjar gengu Noregskonungi á hönd á 13. öld. Konungsvald á Íslandi hefur alltaf verið
101 - Á söguslóðum: Orrustan um Narvik 1940
fös. 20. des. 2024, 16:00 · 1:03:49
Í framhaldi af hundrað þátta hittingi Söguskoðunarmanna í Norður-Noregi lögðu hlaðvarpsmenn land undir fót og héldu í vettvangsferð á söguslóður í Narvik. Þann 9. apríl 1940 gerðu Þjóðverjar innrás
100 - Í návígi á norðurslóðum
fös. 20. des. 2024, 16:00 · 1:46:12
Þessi þáttur er aðgengilegur með hljóði og mynd á Youtube. Í tilefni hundraðasta þáttarins komu Söguskoðunarbræður saman í egin persónu í herstöðvarbænum Setermoen i Norður-Noregi og ræddu um sagnf
99 - Síonisminn og stofnun Ísraelsríkis 1948 II. hluti
fös. 6. des. 2024, 18:00 · 1:29:20
Í þættinum í dag ræða Andri og Ólafur sögulegan aðdraganda stofnun Ísraelsríkis árið 1948, en stofnun þess ríkis átti heldur betur eftir að draga dilk á eftir sér og gerir enn. Síonisminn (eða Zíonis
98 - Síonisminn og stofnun Ísraelsríkis 1948 I. hluti
fös. 6. des. 2024, 17:00 · 1:16:28
Í þættinum í dag ræða Andri og Ólafur sögulegan aðdraganda stofnun Ísraelsríkis árið 1948, en stofnun þess ríkis átti heldur betur eftir að draga dilk á eftir sér og gerir enn. Síonisminn (eða Zíonis
97 - Saurmál á miðöldum
fös. 22. nóv. 2024, 22:00 · 1:25:22
Varúð! Þessi þáttur er helgaður mannaúrgangi. Ólafur og Andri halda áfram að velta fyrir sér mýtunni um hinar "myrku miðaldir" og að þessu sinni um ímynd okkar um að Evrópubúar miðalda hafi lifað í e
96 - Mólok og barnafórnir Föníkumanna
fim. 31. okt. 2024, 14:00 · 1:11:26
Í tilefni hrekkjavökunnar komu Söguskoðunarmenn saman til að draga fram óhugnað úr fortíðinni. Hlaðvarpið Söguskoðun má nálgast hér: Soguskodun.com | soguskodun@gmail.com Einnig á Facebook og Youtube
95 - Föníka, fyrsta verslunarveldi fornaldar
fös. 25. okt. 2024, 19:00 · 1:25:06
Í þættinum í dag komu Ólafur og Andri saman til að tala hið forna samfélag Föníkumanna við botn Miðjarðarhafs, en gullöld þeirra var á tímabilinu 1000-800 f.kr. Föníkumenn voru fólk sem bjó á því sv
94 - Keltnesk kristni og uppruni Íslendinga
fös. 11. okt. 2024, 19:00 · 1:21:14
Í þættinum í dag ræða Andri og Ólafur keltneska kristni, eða írsku miðaldakirkjuna og hugmyndir manna um möguleg áhrif hennar á Íslandi á landnámsöld. Oft hefur því verið haldið fram að keltnesk kris
93 - Hugmyndasaga, PTSD og andleg heilsa
fös. 27. sep. 2024, 17:00 · 1:49:48
Hlaðvarpsmenn komu saman í dag til að ræða áfallastreituröskun (PTSD) og hugmyndasögulegan bakgrunn þess fyrirbæris í tengslum við hernað, og önnur tengd málefni. Í heimildum koma fyrir frásagnir af
92 - Kommúnistaflokkur Íslands
fös. 6. sep. 2024, 21:00 · 1:45:46
Í þættinum í dag ræða Andri og Ólafur um íslensku kommúnistahreyfinguna á millistríðsárunum og Kommúnistaflokk Íslands. Eftir að hreyfing sósíalista á heimsvísu klofnaði í kjölfar fyrri heimsstyrjal
91 - Nýlendur og nýlendustríð í Norður-Ameríku
fös. 23. ágú. 2024, 21:00 · 2:11:56
Þátturinn byrjar á 53. mínútu. Söguskoðunarmenn snúa aftur eftir sumarið til að taka gott spjall um nýlendur Englendinga og Frakka í Norður-Ameríku á síðari hluta 18. aldar. Englendingar komu á fót
90 - Sól og sagnfræði
fös. 5. júl. 2024, 20:00 · 1:11:38
Í síðasta þætti hlaðvarpsins fyrir sumarfrí ræðum við um sagnfræði, herinn, hlaðvörp, bækur og fleira og fleira. Hlaðvarpið Söguskoðun má nálgast hér: Soguskodun.com | soguskodun@gmail.com Einnig á Fa
89 - Um Júgóslavíu 1918-1941
lau. 8. jún. 2024, 22:00 · 1:23:32
Andri og Ólafur komu saman til að ræða um Júgóslavíu sem sögulegt fyrirbrigði, stofnun hennar og fyrstu áratugi þess ríkis 1918-1941. Júgóslavía (Konungsríki Serba, Króata og Slóvena) varð til 1. des
88 - Austurríki-Ungverjaland í fyrri heimsstyrjöld
fös. 31. maí 2024, 22:00 · 2:01:30
Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um síðustu ár Austurríkis-Ungverjalands og þáttöku þess í fyrri heimsstyrjöld. Austurríki-Ungverjaland var eitt þeirra gömlu keisaradæma sem féll eftir stríðið
87 - Oppenheimer og kjarnorkusprengjan
fös. 10. maí 2024, 13:00 · 1:43:40
Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um J. Robert Oppenheimer og fæðingu kjarnorskusprengjunnar Ólafur las bókina American Prometheus: The Triumph and Tragedy of J. Robert Oppenheimer eftir Kai Bir
86 - Konstantínus mikli
fös. 3. maí 2024, 13:00 · 1:32:39
Í þættinum í dag ræða Söguskoðunarmenn rómarkeisarann Konstantínus I, sem er einn þeirra sem fengið hafa nafnbótina hinn mikli. Konstantínus ruddist til valda í Rómaveldi árið 306 eftir talsvert val
85 - Þriðju aldar kreppan í Rómaveldi
fös. 19. apr. 2024, 12:00 · 1:22:41
Í þættinum í dag ræða Andri og Ólafur sögu Rómverska keisaradæmisins á 3. öld e. kr. en þá geisaði hin svonefnda þriðju aldar kreppa, sem varð ríkinu næstum að falli. Rómaveldi þanndist talsvert út á
84 - Reconquista
fös. 8. mar. 2024, 11:00 · 58:36
Í framhaldi af umræðum okkar um Al-Andalus ræðum við í þættinum í dag um "endurheimtina", eða reconquista, þegar kristnu ríkin á Íberíuskaga endurheimtu land Vísigota úr höndum múslíma. Reconquist
83 - Al-Andalus: Veldi múslima á Spáni
lau. 2. mar. 2024, 23:00 · 1:18:38
Í þættinum í dag ræða Andri og Ólafur veldi múslima á Spáni 711-1492. Á 7. og 8. öld breiddist íslam leiftursnökkt út frá Arabíu í allar áttir. Árið 711 féll ríki Vísigota á Íberíuskaga fyrir Aröbum
82 - Um stríðslög og stríðsglæpi
fös. 16. feb. 2024, 23:00 · 1:12:11
Í framhaldi af umræðum okkar um Rauða krossinn ræða Söguskoðunarmenn í dag um málefni tengd Genfarsáttmálanum og öðrum alþjóðareglum sem gilda í stríði. Menn hafa frá örófi alda reynt að hafa einhve
81 - Rauði krossinn
fös. 9. feb. 2024, 20:00 · 1:18:00
Í þættinum í dag ræða Andri og Ólafur sögu Rauða krossins, frá stofnun hans árið 1863 og fram á miðja 20. öld, en á þessu ári eru einmitt 100 ár síðan landsdeild Rauða krossins á Íslandi var stofnuð
80 - Gítarþátturinn
fös. 26. jan. 2024, 23:00 · 1:02:35
Í tilefni af 80. þætti hlaðvarpsins bregðum við út af vananum og ræðum eitthvað allt, allt annað... Við kynnum einnig til leiks nýja vefsíðu þáttarins: Soguskodun.com. Söguskoðun er einnig á Faceboo
79 - Íslömsku "púðurveldin": Safavídar, Mógúlar og Ottómanar
fös. 12. jan. 2024, 10:00 · 1:28:31
Ólafur og Andri settust niður til að ræða þrjú íslömsk ríki á árnýjöld; Ottómanaríkið, Safavídaríkið í Persíu og Mógúlaríkið á Indlandi, sem stundum hafa verið flokkuð til hinna svokölluðu "púðurvelda
78 - Krímstríðið 1853-1856
fös. 5. jan. 2024, 22:00 · 1:05:21
Andri og Ólafur ræða í þessum þætti gang og afleiðingar Krímstríðsins 1853-1856 milli Rússa annars vegar og Frakka, Breta, Tyrkja og Sardiníumanna hins vegar. Krímstríðið var fyrsta styrjöldin sem h
77 - Evrópski konsertinn og aðdragandi Krímstríðsins
fös. 29. des. 2023, 16:00 · 1:08:32
Í þættinum í dag ræða Andri og Ólafur aðdraganda Krímstríðsins 1853-1856 og hið pólitíska landslag Vínarfundarins í Evrópu sem komið var á laggirnar 1815 þegar Napóleon var yfirbugaður. Styrjöldin v
76 - Jólaþáttur 2023 - Hinn sögulegi Jesús
mán. 25. des. 2023, 00:00 · 1:23:36
Í tilefni jólanna komu Söguskoðunarmenn saman til að ræða Jesú Jósefsson frá Nasaret, en hann fæddist (samkvæmt vestrænni hefð) á þessum degi fyrir 2727 árum, nánar tiltekið árið u.þ.b. 4 fyrir okkar
75 - Fasismi og nasismi í Austurríki
fim. 14. des. 2023, 17:00 · 1:44:40
Í þættinum í dag ræða Söguskoðunarmenn sögu Austurríkis á árunum milli stríða, 1918-1938. Austurríki-Ungverjaland var 50 milljón manna fjölmenningarríki sem hrundi eftir fyrri heimsstyrjöld, þjakað af
74 - Keltar á Íslandi
mán. 23. okt. 2023, 14:00 · 1:30:03
Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um Kelta á Íslandi og keltnesk áhrif á íslenska menningu, tungumál og sögu. Norrænir menn komust í mikil tengsl við Kelta á Bretlandseyjum um það leyti er Íslan
73 - Galdrar, brennur og galdrafár
þri. 26. sep. 2023, 21:00 · 2:04:31
Í þættinum í dag ræða Söguskoðunarmenn galdrafárið í Evrópu og galdramálin á Íslandi á 17. öld. Í Evrópu voru tugir þúsunda meintra norna og galdramanna brennd á báli, eða tekin af lífi með öðrum hætt
72 - Silkivegurinn
fim. 31. ágú. 2023, 22:00 · 1:31:20
Andri og Ólafur koma saman í þættinum í dag til að ræða silkiveginn í víðu og þröngu samhengi. Silkivegurinn er nafið sem loðað hefur við leiðina frá Miðjarðarhafinu (Evrópu og Rómarveldi), í gegnum
71 - Býsanska lýðveldið
þri. 22. ágú. 2023, 21:00 · 1:32:37
Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri kenningu sagnfræðingsins Anthony Kaldellis um "býsanska lýðveldið" sem hann birti í bók sinni The Byzantine Republic sem kom út árið 2015. Kaldellis er góðvinur h
70 - Sumargleði Söguskoðunarbræðra
lau. 17. jún. 2023, 10:00 · 1:26:09
Söguskoðunarmenn komu saman í eigin persónu, í annað sinn síðan hlaðvarpið hóf göngu sína, og ræddu heima og geima áður en haldið var í sumarfrí. Þessi þáttur er aðgengilegur með hljóði og mynd á Yo
69 - Konungsríkið Kongó
þri. 30. maí 2023, 22:00 · 1:22:55
Í þættinum í dag ræða Andri og Ólafur miðaldakonungsríkið Kongó í Mið-Afríku sem stofnað var undir lok 14. aldar og leið ekki formlega undir lok fyrr en á 20. öld. Fá miðstýrð ríki voru til staðar í A
68 - Ris og fall kommúnismans í Austur-Evrópu II. hluti
þri. 16. maí 2023, 21:00 · 1:16:50
Austurblokkin var samansafn kommúnistaríkja í Mið- og Austur-Evrópu sem Sovétmenn settu á laggirnar í aðdraganda kalda stríðsins. Árið 1989 hrundu þau öll eins og spilaborgir, í flestum tilfellum frið
67 - Ris og fall kommúnismans í Austur-Evrópu I. hluti
þri. 16. maí 2023, 21:00 · 1:20:13
Austurblokkin var samansafn kommúnistaríkja í Mið- og Austur-Evrópu sem Sovétmenn settu á laggirnar í aðdraganda kalda stríðsins. Árið 1989 hrundu þau öll eins og spilaborgir, í flestum tilfellum frið
66 - Heródótos og Persastríðin
fim. 27. apr. 2023, 21:00 · 2:02:13
Heródótos frá Kalikarnassos er kallaður faðir sagnfræðinnar (og faðir lyganna). Í þættinum í dag hverfum við aftur til fornaldar og skoðum það sem kallað hefur verið fyrsta eiginlega sagnfræðiverkið í
65 - Ancien Régime: Frakkland á barmi byltingar
fös. 7. apr. 2023, 09:00 · 1:50:34
Franska byltingin hófst árið 1789 og er hún jafnan talin á meðal merkustu atburða mannkynssögunnar. Byltingin varð til í umróti nýrra hugmynda í landi sem bar einkenni mikils félagslegs óréttlætis. Í
64 - Um söguskoðun og sögustaði
þri. 21. mar. 2023, 22:00 · 1:13:29
Fyrir jólin kom út ný bók eftir Helga Þorláksson, Á sögustöðum, þar sem fjallað er um sex fræga sögustaði á Íslandi, sögu þeirra og framsetningu sögunnar. Bókin vakti mikla athygli enda er beint sjónu
63 - Hvað var þetta svokallaða Heilaga rómverska ríki?
mið. 22. feb. 2023, 22:00 · 1:28:06
Heilaga rómverska ríki hinnar þýsku þjóðar hefur oft borið á góma hér í hlaðvarpinu, enda spannar saga þess 1000 ár í hjarta Evrópu. Saga þessa ríkis hófst með krýningu Karlamagnúsar sem nýs Rómarkeis
62 - Brúðukeisarinn
fim. 9. feb. 2023, 09:00 · 1:17:09
Í þættinum í dag segir Ólafur frá Aisin Gioro Puyi sem var síðasti keisari Kína. Puyi fæddist á miklum umrótartímum og ber ævi hans þann vott. Hann var settur af sem keisari þegar Kína varð lýðveldi á
61 - Deus vult! Fyrsta krossferðin II. hluti
mán. 30. jan. 2023, 23:00 · 1:16:38
Krossferðirnar eru mikilvægur þáttur í sögu Evrópu á hámiðöldum. Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri aðdraganda og gang fyrstu krossferðarinnar 1096-1099. Þá héldu tugir þúsunda kaþólskra pílagríma
60 - Deus vult! Fyrsta krossferðin I. hluti
lau. 28. jan. 2023, 23:00 · 1:29:33
Krossferðirnar eru mikilvægur þáttur í sögu Evrópu á hámiðöldum. Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri aðdraganda og gang fyrstu krossferðarinnar 1096-1099. Þá héldu tugir þúsunda kaþólskra pílagríma
59 - Bastarðurinn 1066
mið. 11. jan. 2023, 23:00 · 1:25:56
Á jóladag 1066 var Vilhjálmur bastarður hertogi af Normandí, krýndur konungur Englands. Rúðujarlinn hafði þá leitt innrás franskra og normanskra riddara til Englands, sem yfirbuguðu húskarla síðasta e
58 - Síðasti einvaldurinn
þri. 6. des. 2022, 22:00 · 1:46:10
Fyrr á þessu ári ræddum við sögu rússneska keisaradæmisins frá fæðingu þess á miðöldum og fram að þeim tíma er Rússland varð evrópskt stórveldi á 18. og 19. öld. Í þessum þætti ljúkum við þríleiknum m
57 - Stutt greinargerð um Ísland 1593
fim. 17. nóv. 2022, 22:00 · 1:18:58
Arngrímur Jónsson lærði er gamalkunnur góðvinur þáttarins. Arngrímur var höfundur fyrsta Íslandssöguritsins, Crymogæa, sem kom út á latínu árið 1609. Sem ungur og upprennandi fræðimaður árið 1592 var
56 - Af varúlfum og morðingjum
mán. 31. okt. 2022, 08:00 · 1:05:23
Í anda hrekkjavökunnar koma Söguskoðunarmenn saman í dag til þess að ræða varúlfa, raðmorðingja og annað skelfilegt. Hlaðvarpið Söguskoðun má nálgast hér: Soguskodun.com | soguskodun@gmail.com Einnig
55 - Tyrkjaránið
sun. 2. okt. 2022, 19:00 · 1:41:06
Tyrkjaránið er vafalaust einn óhuggulegasti atburður Íslandssögunar. Sumarið 1627, á tímum gríðarlegra hallæra og fátæktar á Íslandi, og á hápunkti hins harða lúterska réttrúnaðar, gerðu sjóræningjar
54 - Eric Hobsbawm: Tvíbyltingin, langa 19. öldin og stutta 20. öldin
fim. 15. sep. 2022, 22:00 · 1:24:49
Eric Hobsbawm (1917-2012) er í hópi fremstu sagnfræðinga 20. aldar. Þekktastur er hann fyrir stórvirki sín um "löngu 19. öldina" 1789-1914, og framhaldið um öld öfganna, "stuttu 20. öldina" 1914-1991
53 - Vetrarstríðið
þri. 12. júl. 2022, 22:00 · 1:34:27
Í þessum síðasta þætti hlaðvarpsins á þessari önn ræða Ólafur og Andri um innrás Sovétríkjanna í Finnland í nóvember 1939, og hið þriggja mánaða langa vetrarstríð sem eftir fylgdi. Fjölmargir illa bú
52 - Innrásin á Kýpur 1974
mið. 29. jún. 2022, 21:00 · 1:18:46
Í júlí árið 1974 gerðu Tyrkir innrás í Kýpur og hefur hernám þeirra á norðurhluta eyjarinnar staðið yfir í 47 ár. Innrásin er mjög umdeild og hefur verið harðlega gagnrýnd af alþjóðasamfélaginu. Tyrki
51 - Julius Caesar II. hluti
fim. 16. jún. 2022, 09:00 · 1:13:27
Í þessum 50-51. þætti hlaðvarpsins í tveimur hlutum ræða Ólafur og Andri ævi og störf mögulega eins frægasta manns sögunnar. Julius Caesar hefur verið sagður einn merkasti stjórnmálaskörungur og herst
50 - Julius Caesar I. hluti
fim. 16. jún. 2022, 09:00 · 1:06:40
Í þessum 50. þætti hlaðvarpsins í tveimur hlutum ræða Ólafur og Andri ævi og störf mögulega eins frægasta manns sögunnar. Julius Caesar hefur verið sagður einn merkasti stjórnmálaskörungur og herstjór
49 - Rússneska keisaradæmið
þri. 24. maí 2022, 05:00 · 1:40:47
Þessi þáttur er sjálfstætt framhald síðasta þáttar um uppruna Rússlands sem stórveldis. Pétur mikli færði höfuðborg keisaradæmisins frá Moskvu, þriðju Róm, vestur til Pétursborgar í upphafi 18. aldar
48 - Þriðja Róm
fim. 12. maí 2022, 06:00 · 1:23:18
Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri sögu Rússlands á miðöldum og frameftir til þess að skoða hvaðan þetta mikla veldi kemur, en hegðun Rússa sem stórveldi hefur verið mikið í umræðunni síðustu misse
47 - Strategikon og herkænska Austrómverja
fös. 18. mar. 2022, 23:00 · 1:19:46
Hernaður er mikið í deiglunni þessa dagana svo við höldum okkur á þeim nótunum að sinni. Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um hernað og herkænsku Austrómverska ríkisins en þetta gríska áframhald R
46 - Rússarnir koma!
mán. 7. mar. 2022, 22:00 · 1:48:51
Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri innrás Rússa í Úkraínu sem er í brennidepli þessa dagana. Við erum að upplifa sögulega tíma og margir spá því að átökin í Úkraínu og uppgangur kalda stríðins mill
45 - Leitin að eyjunni hans Ingólfs
mán. 10. jan. 2022, 23:00 · 1:34:02
Í desember síðastliðnum kom út ný bók um landnám Íslands: Eyjan hans Ingólfs eftir Ásgeir Jónsson. Í bók Ásgeirs eru meðal annars settar fram kenningar um veiðimennsku og útflutning rostungsafurða á L
44 - Jólaþáttur 2021 - Jólasögur með Söguskoðunarbræðrum
fim. 23. des. 2021, 22:00 · 2:21:04
Jólasveinar, jólabjór, heiðin jól, neysluhyggja og kapítalismi, jólahefðir, fæðing frelsarans, jólahirðfífl, paradísareyjar, jólalambið og jólagölturinn, jól í skotgröfum og jól undir kommúnismanum.
43 - Hinsegin saga
sun. 12. des. 2021, 00:00 · 1:34:33
Réttindabarátta hinsegin fólks hefur náð fram miklum sigrum og viðhorfsbreytingum á Íslandi síðastliðna áratugi, og sú þróun er enn að eiga sér stað mjög hratt í okkar samtíma. Saga hinsegin fólks hef
42 - Slésvíkurvandinn
fös. 3. des. 2021, 00:00 · 1:24:47
Frá miðbiki þarsíðustu aldar og fram á fyrri hluta þeirrar síðustu var stórt vandamál við landamæri Þýskalands og Danmerkur. Hertogadæmin tvö, Slésvík og Holstein, sem verið höfðu í persónusambandi vi
41 - Ágústínus, hernaður og frjáls vilji
mán. 15. nóv. 2021, 21:00 · 1:39:53
Söguskoðun snýr aftur með nýtt season eftir talsvert hlé. Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um heilagan Ágústínus frá Hippo, kirkjuföður og einn af áhrifamestu hugsuðum vestrænnar heimspeki. Ágúst
40 - Þrjátíu ára stríðið
fim. 5. ágú. 2021, 01:00 · 1:27:10
Þessi þáttur er einnig aðgengilegur með hljóði og mynd á YouTube. Hlaðvarpið Söguskoðun snýr snögglega aftur úr sumarfríi með sérstakan sumar-special í tilefni þess að báðir meðlimir hlaðvarpsins er
39 - Baráttan um land Eiríks rauða
fös. 28. maí 2021, 23:00 · 1:17:33
Þegar Dansk-norska ríkið liðaðist í sundur eftir Napóleonsstyrjaldirnar árið 1814 varð Noregur hluti Svíþjóðar en Danir héldu yfirráðum yfir eyjunum á Atlantshafi: Íslandi, Grænlandi og Færeyjum. Rú
38 - Heimildaspjall II - Var Gamli sáttmáli uppspuni?
mán. 26. apr. 2021, 00:00 · 1:48:32
Í þessum framhaldsþætti um heimildir ræða Ólafur og Andri um Ólafur og Andri um ýmsar tegundir heimilda og hvar þær er að finna. Gamli sáttmáli er tekinn til rækilegrar umræðu í ljósi rannsóknar Pat
37 - Heimildaspjall I - Af skinni á skjáinn
mán. 19. apr. 2021, 16:00 · 1:30:51
Í þessum þætti ræða Ólafur og Andri um heimildir vítt og breytt. Allt starf sagnfræðinga byggist á notkun heimilda og eru þær gluggi okkar inn í fortíðina. Þegar fram líða stundir breytist verk sjálf
36 - Genghis Khan og veldi Mongóla
lau. 3. apr. 2021, 00:00 · 1:28:24
Hirðingjaþjóðir Mið-Asíu hafa alltaf spilað rullu í sögu Evrópu og Austur Asíu beint og óbeint. Hræringar þeirra hafa komið af stað breytingum í báðum heimshlutum sem lengst av voru ótengdir, og einni
35 - Nýja Róm
mið. 24. mar. 2021, 00:41 · 1:27:08
Þegar Vestrómverska ríkið féll með Rómarborg árið 476 e. kr. lifði Austrómverska ríkið áfram í mörg hundruð ár. Í raun lifði ríkið allt fram til ársins 1453 þegar borgin Konstantínópel, Nýja Róm, féll
34 - Var Ísland nýlenda?
sun. 7. mar. 2021, 01:44 · 1:27:16
Árið 1944 varð Ísland sjálfstætt lýðveldi og rofnuðu þá síðustu böndin á milli Íslendinga og Danakonungs. Oft hefur því verið fleygt fram eftir unnið sjálfstæði að Ísland hafi verið dönsk nýlenda á fy
33 - Siðaskiptin og síðasti Íslendingurinn
þri. 9. feb. 2021, 00:21 · 1:35:13
Lengi hefur verið litið á Jón Arason, síðasta kaþólska biskupinn á Íslandi, sem þjóðhetju sem barðist gegn erlendu valdi, en hann og synir hans voru hálshöggnir árið 1550. Jón Sigurðsson kallaði nafna
32 - Ísland og nasisminn
mán. 25. jan. 2021, 01:04 · 1:34:34
Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um íslenska nasista og tengsl þýskra nasista við Ísland á árunum fyrir síðari heimsstyrjöld. Ekki hefur mikið borið á sagnfræðilegri umræðu um þetta málefni síðas
31 - Fall Rómarveldis og upphaf miðalda
mán. 11. jan. 2021, 00:22 · 1:23:32
Söguskoðun snýr aftur ef dágott jólafrí á nýju ári 2021! Í dag spjalla Ólafur og Andri m.a. um tímabilaskiptingu sögunnar og þann atburð sem talinn er marka upphaf evrópskra miðalda og var vafalaust e
30 - Pælingar um sögu og samtíma
mán. 7. des. 2020, 00:49 · 1:07:23
Í þættinum í dag ætluðu Andri og Ólafur að ræða meira um fornaldarsögu, en vegna anna urðu úr nokkuð samhengislausar og handahófskenndar umræður um sögu og samtíma. Við sögu kemur m.a. doktorsnám, tím
29 - Þegar Alexander lagði Persaveldi
mið. 25. nóv. 2020, 20:30 · 1:31:32
Í þættinum í dag halda Andri og Ólafur til fornaldar og ræða um fornaldarsögu, aðdráttarafl hennar og áskoranir sem tengjast henni. Fókusinn er á mögulega einn frægasta mann fornaldar, og þann sem stu
28 - Íslenska söguendurskoðunin
sun. 15. nóv. 2020, 01:22 · 1:21:25
Undir lok síðustu aldar var mikið rætt um sögukennslu og framreiðslu sögunnar á Íslandi. Íslenskir sagnfræðingar höfðu þá á síðustu áratugum 20. aldar skorað á hina hefðbundnu söguskoðun sjálfstæðisba
Leiðin til Hiroshima - Þríleikur
fös. 6. nóv. 2020, 23:00 · 4:13:53
Í ágúst var þess minnst að 75 ár eru liðin frá kjarnorkusprengingunum í Hiroshima og Nagasaki. Þrátt fyrir þessa gríðarlegu eyðileggingu er Japan eitt af fremstu iðnríkjum heims. Í þessari trílógíu er
27 - Japan í síðari heimsstyrjöld
mið. 28. okt. 2020, 00:23 · 1:34:36
Í ágúst var þess minnst að 75 ár eru liðin frá kjarnorkusprengingunum í Hiroshima og Nagasaki. Þrátt fyrir þessa gríðarlegu eyðileggingu er Japan eitt af fremstu iðnríkjum heims. Í þessari trílógíu er
26 - Lýðræði og fasismi í Japan
þri. 6. okt. 2020, 23:32 · 1:17:49
Í ágúst var þess minnst að 75 ár eru liðin frá kjarnorkusprengingunum í Hiroshima og Nagasaki. Þrátt fyrir þessa gríðarlegu eyðileggingu er Japan eitt af fremstu iðnríkjum heims. Í þessari trílógíu er
25 - Opnun Japans
mið. 16. sep. 2020, 12:32 · 1:27:29
Í ágúst var þess minnst að 75 ár eru liðin frá kjarnorkusprengingunum í Hiroshima og Nagasaki. Þrátt fyrir þessa gríðarlegu eyðileggingu er Japan eitt af fremstu iðnríkjum heims. Í þessari trílógíu er
24 - Landnám Íslands
þri. 25. ágú. 2020, 22:44 · 1:30:00
Hlaðvarpið Crymogæa snýr aftur úr sumarfríi undir nýju og öllu þægilegra nafni í framburði og ritun: Söguskoðun! Í þessum þætti ræða þeir félagar Andri og Ólafur um landnám Íslands sem mætti ætla að
23 - Um valdarán Napóleons
mán. 22. jún. 2020, 21:46 · 1:23:07
Í þessum síðasta þætti Crymogæu fyrir sumarfrí ræða Ólafur og Andri áfram um Napóleon þar sem frá horfði þegar hann snéri heim frá Egyptalandi árið 1799 og hrifsaði völdin í Frakklandi. Rætt er um val
22 - Napóleon í Egyptalandi
þri. 9. jún. 2020, 22:43 · 1:33:03
Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um herför Napoleons Bonaparte til Egyptalands árið 1798, en þá var hann hershöfðingi fyrsta franska lýðveldisins sem átti í stríði m.a. við Breta. Leiðangurinn va
21 - Edward Said og óríentalisminn
mið. 27. maí 2020, 22:57 · 1:15:37
Í þættinum í dag taka Ólafur og Andri bókina Orientalism eftir bókmenntafræðinginn Edward Said til umræðu. Bókin kom út árið 1978 og hafði gríðarleg áhrif um allan heim en hún fjallar krítískt um orðr
20 - Hvað ef...?: Efsaga og hjásaga
mið. 22. apr. 2020, 22:29 · 1:17:00
Í þættinum í dag halda Ólafur og Andri áfram umræðum um ekki-sögu, og er nú rætt um "Hvað ef...?" sagnfræði. Vangaveltur um það sem hefði getað gerst hefur orðið vinsælt þema í bókmenntum og öðrum ská
19 - Gervisaga og gervisagnfræði
mið. 8. apr. 2020, 23:05 · 1:20:55
Ólafur Hersir las bókina The Baltic Origins of Homer's Epic Tales; The Iliad, The Odyssey, and the Migration of Myth eftir Felice Vinci, staðráðinn í að hér væri á ferðinni "pseudohistory", eða það se
18 - Hugleiðingar um kórónavírusinn
sun. 22. mar. 2020, 22:00 · 44:47
Crymogæu fannst ekki annað hægt en að hlýða ákalli Landsbókasafns Íslands og annarra um að skrásetja hugleiðingar okkar um kórónavíruskrísuna vorið 2020, enda þegar ljóst að við erum að upplifa sögule
17 - Fernand Braudel og Annales-skólinn
mið. 18. mar. 2020, 23:21 · 1:14:11
Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um franska sagnfræðinginn Fernand Braudel og meistaraverk hans Miðjarðarhafið, sem kom út fyrir rúmlega hálfri öld síðan. Nafn Braudels og verk hans koma oft fyri
16 - Íslenska þjóðveldið og rómverska lýðveldið
þri. 3. mar. 2020, 22:57 · 1:12:41
Crymogæumenn snúa aftur til þess að ræða afar klassísk sagnfræðileg málefni að þessu sinni. Ólafur Hersir býður upp á athygliverðan samanburð á falli íslenska þjóðveldisins árið 1262 og falli rómversk
15 - Ísland í síðari heimsstyrjöld, nasistar og kommúnistar
fim. 6. feb. 2020, 20:21 · 1:22:42
Í þessum þætti er haldið áfram þar sem frá var horfið í síðasta þætti um sagnaritun eftir endalok kommúnismans. Þeir Ólafur og Andri ræða um það hvernig sagnaritun um íslenska kommúnista hefur farið f
14 - Fall Sovétríkjanna
þri. 21. jan. 2020, 09:54 · 1:30:41
Í þættinum í dag ræða Andri og Ólafur um hrun Sovétríkjanna og aðdraganda þess 1985-1991. Rætt er um sögulega þýðingu þess atburðar og hvernig fjallað hefur verið um hann á þeim stutta tíma sem liðinn
13 - Endalok Ottomanveldisins
þri. 7. jan. 2020, 23:01 · 1:25:22
Á árinu sem leið voru hundrað ár frá einum örlagaríkasta alþjóðaviðburði síðustu aldar - Parísarráðstefnunni árið 1919. Í þessum fyrsta þætti ársins ræða Ólafur og Andri um einn anga þeirra afleiðinga
12 - Hinar myrku miðaldir?
mið. 4. des. 2019, 22:37 · 1:22:22
Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um miðaldir sem sögulegt tímabil í mannkynssögunni. Rætt er um hvernig tímabilið hefur birst okkur í sagnfræði og í poppkúltur, hvaða ímynd við höfum af miðöldum
11 - Landráð og andspyrna í seinni heimsstyrjöld
sun. 17. nóv. 2019, 18:56 · 1:30:02
Í þessum þætti ræða Crymogæumenn vítt og breytt um landráð og andspyrnu í Evrópu undir hernámi þjóðverja í síðari heimsstyrjöld. Dregin eru fram ólík dæmi hernáms og andspyrnu frá Austur og Vestur Evr
10 - Lærðir menn og handritasöfnun á 17. öld
mið. 6. nóv. 2019, 00:01 · 1:13:41
Ólafur las bókina Í spor Jóns lærða eftir Hjörleif Guttormsson og í kjölfar þess ræða Ólafur og Andri um menn lærdómsaldarinnar. Jón lærði Guðmundsson, Arngrímur lærði, Brynjólfur Sveinsson, Árni Magn
09 - Norræna byggðin á Grænlandi
fim. 17. okt. 2019, 22:43 · 1:29:00
Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um norrænu byggðina í Grænlandi sem lifði í um 450 ár þar til hún lagðist af á leyndardómsfullan hátt um miðja 15 öld. Rætt er um samband fornleifafræði og sagnfr
08 - Um Þjóðverja og Þýskaland
lau. 24. ágú. 2019, 13:00 · 1:22:22
Í Crymogæu í dag ræða Ólafur og Andri vítt og breytt um sögu Þjóðverja og aðra germanskra þjóða. Rætt er um þýska sagnaritun og söguskoðanir um þýska sögu og um stöðu Þýskalands innan Evrópu og Evrópu
07 - Landafundir og landnám í Nýja heiminum
þri. 26. mar. 2019, 15:00 · 1:21:25
Í þessum síðasta þætti Crymogæu fyrir sumarfrí ræða Andri og Ólafur um Landafundina miklu í víðu og þröngu samhengi. Rætt er um orsakir og afleiðingar landafunda Evrópumanna í Nýja heiminum á 15. og 1
06 - Getur sagan ráðið framtíðina? II. hluti
sun. 3. mar. 2019, 22:00 · 1:19:55
Í þessum þætti höldum við áfram með umræður um framtíðarspeki með hjálp kenningasmiða á borð við Francis Fukuyama, Yuval Harari og Karl Marx. Hér er einnig tekin fyrir nánar kenning Samuel Huntingon u
05 - Getur sagan ráðið framtíðina? I. hluti
mán. 25. feb. 2019, 22:00 · 1:20:04
Í þessum þætti ræða þeir Ólafur og Andri um framtíðina. Hvað getur sagan kennt okkur um framtíðina? Er hægt að ráða í framtíðina með hjálp sagnfræðilegra kenningasmiða á borð við Karl Marx, Francis Fu
04 - Austrið og vestrið
þri. 29. jan. 2019, 19:00 · 1:24:51
í þessum fjórða þætti Crymogæu er stefnan tekin nær okkur í tíma - þó eftir smá umræður um verk Arngríms lærða, Crymogæu, þaðan sem hlaðvarpið hefur nú fengið lánað nafn sitt. Annars er rætt um andstæ
03 - Fornminjar og forntextar
mán. 7. jan. 2019, 22:00 · 1:24:46
Í þessum þætti er rætt um frumheimildir, handrit og fornminjar af ýmsu tagi, mest forn grískar, býsanskar og íslenskar. Þá er m.a. rætt um textavæðingu samfélagsins, konungsvaldið og lagabókstaf. Í lo
02 - Um kristni og íslam
mið. 28. nóv. 2018, 18:00 · 1:19:39
Í þessum þætti er farið yfir sögu kirkjunnar og stöðu hennar í dag, siðaskiptin á Íslandi og í Noregi og samband ríkis og kirkju á síðari öldum. Ennfremur er rætt um klassíska bók Henri Pirenne, Moham
01 - Kimar sögunnar (pilot)
þri. 2. okt. 2018, 22:00 · 1:24:56
Í þessum þætti er farið yfir víðan völl innan vébanda sagnfræðinnar, Farið er yfir rúnir og rúnalestur, misgáfulegar samsæriskenningar, tímabilaskiptingar fyrri alda og 20. aldar og margt margt fleira
128 - Suðurríkin, þrælahaldið og aðdragandi ameríska borgarastríðsins
Söguskoðun
0:00 0:00
♪