0:00 0:00
Í spilun núna

Umræðurit

Það er því að það er því að það er.Það er því að það er því.Það er því að það er því.Það er því að það er því.Það er því að það er því.Það er því að það er því.Það er því að það er því.Það er því að það er því.Það er því að það er því.Það er því að það er því.Það er því að það er því.Það er því að það er því.Það er því að það er því.Það er því að það er því.Það er því að það er því.Það er því að það er því.Það er því að það er því.normennu þetta eruhafa þetta held ég tekið stórt stökkí kveikmyndagerðsíðustu árog ég held að það séekki það ég held að það þykist fyrir ykkur sérfræðingurum kveikmyndagerð sko en það er bara svona það sem það er veriðheirt út undan sér, getur vel verið að ég sé að bylla með þaðen það verðist núkoma á hverjum jólumþá kemur ykkur svona blockbusterheimstyrildamindog það er það að segjayfirslegt um þær myndirJá, það varstu búin að sjá hana kvistlingmyndinaJá, ég er búin að sjá hanaKom hún ekki fyrra?Já, hann kom fyrraJá, var hann góð?Já, mjög stannar ákveð, mjög stannar líka sérstaklegamér er alltaf að það er sérstaklega áhugaverðfyrir þær sækir hvað hannapresturinn hafið þiðþað er mikilvægt hlutverki þeirri myndSálusorgari hansÞað var svolítið áherslan í bíómyndinþar að þessi er náttúrulega mér að sérstaklega áhugaverðJáJá, jáEn, þetta leður ut á huguná íslenskri kveikum, það gerir líka áþað er nú svo sem að miklu að taka í íslenskrisögu sem að veri áhugaverðað setja ákvítatjaldu og hafa raudu verið gert, en svonaþegar maður er hugsaður um íslenska sögulega kveikmyndiþá fær maður ekki svonajá, mann ekki eftir því að það er að við svonaheitla mann sérstaklega mikiðen eins og við tölum umhérna, við tölum um mann hérnajörund, það væri mjög flott að búið til svonanútímalega þætti um þaðekki nokkur spurtingótrúlega saga, skoótrúlega saga, og líka eins og aðeinsþetta sem við, önnurmálumni sem við verðum rætt til dæmis, það hefuralltaf verið flottilegum að gera þætti umTyrkjarána til dæmisÞað getur nú orðiðstór seria, jörundurer gott að meðTyrkjarána, þið er líka barahefur svo sérstaklega sessi í sögu íslendingaog í sögulegu minni íslendingaog við sjáum það um til dæmis bara þaðþátturinn sem við gerum um hlaðarpi, ég held aðsíðast til að ég tjekkaeða þá var, sá þátturvinsalist þátturinn okkarsvo sem við fengi mestmest aðegliþað er því fólk er að leita þvíeða fólk, það dokur upp hjá fólkiog fólk lustar á þaðen svo, reynda, þátt með líka núni í hugþátturinn á síðaskiptinngetur líka verið mjög flotturþátturþá ætla að síðast að þannsé að stríðið á Íslanduog borgarstyrjöldinn og enda með þegarJónar og svona er hálsökunþað getur nú orðiðvirkilega flottir þættirþá er þaðsvona uppörfandikveikmyndigerðamennað lusta á þáttinn, þá hafið það í hugagera sérium Jón Arsson og fjallasíðasta Íslandíkinég ætti ekki verið aðsjá mig neitt um þettaég horfi svo lítið á sjórfég horfi allt og allt og lítið á sjórfþað er ekki að verka neitt sem ég segi umjá, það er þetta samma hérég er líka hættið þvíég er ekki með sjórfinn sem ég stofiðnæ, það er mitten erðuí þettin mynd dagætlum við að hverfaaðeins á bröndumþú ætlar að, það var mjögskemmtlið til þetta að vera nokkur síðan þegar þúsegðir okkur fráuppbruna bandarísku þjóðarinnarmjög áhóverst að svonaaðeins að taka hausiná sér út úrEurópu og þessuvennilega sem við erum alltaf að tala um hérna, að tala umeinhverja önnur málefni og aðra staðiog við fórum aðeins til bandaríkina og mjög skemmtilegtog okkur dættií þettinum í dagað þú myndi segja okkur aðeins meira frá þvíog við myndum ræða aðeins meira um þaðþví hún og vera að kynna er aðeinssögu amiríska söður sinnseinmittog við ætlum að þessa fókuser á söðuríkinþetta er auðvitað magnaðu staðursöðuríkin í bandaríkjunumauðvitað þessu komstaðeru tölum um þettabandaríkin eru auðvitaðfjölbrytt og þau eru mörgríkin í bandaríkjunumog mjög áhugavertað sjá svona þessar menningarlegurætur bandarísku þjóðurinnsem eru margar og djúparog fara víttog söðuríkþetta er mjög sérstaktekki minnst út af því aðþað breyst út borgaristurí bandaríkjunumá sjönda áru töknýtjóndu aldarþar sem að söðuríkinslíti sér úr sambandinuog það var auðvitað gríðarlega afdrefa ríktoghvað ætlum við að tala um í dag?Já, auðvitað var að þræla haldiðenþað flóknar en svoþað var líkahópusökkverðingar sem var bent áþræla haldið hefði ekki verið megin ástæðanþað hefði verið aðra ástæðansem erfnægis ástæðurog mismjöndi sín og frelsiðog menningamunur og slíktog maður líka bara bætaðiinn í fyrirgjöðu aðþað eru bara við Íslandingarsem tölum um þrælastriðiðþað er ekki tautaginn í nöðru tungumáliNei, ég mittJá, það er goða punkturJá, það er mjög goða punkturEn allavegnaþað sem ég lúka til þess aðfyrstufænist á að tala um er þá aðdragandiþessari styrjandar, þess að ekki tala umborgarastriðið sjálfthaldur og horfaá hvað gerðist áðurvegna þess aðborgarastriðið sé mjög áhugavertog endilega efnií þáttöktum að setja mérþá var aðdragandi sérstaklegaáhugaverðurþess að saga náttúrulega er aldreiákveðin fyrirframþú getur alltaf farið á annan veg enn hún geriren engu að síðurog þá er það sérstaklegamerkjölduð með bandarikinnþettasérstaklega fyrirbríðeins og við tölum um að þú ert meðjú aðmegnu til þetta fólk frá bregðan segjuen engu að síðurmeð allra þjóða kvikindisem koma þetta samanog það eru mynduþessu sambandsríkiog það byrjuðu þetta sem bara 13 sambandsríkiog þessu sambandsríki sé hægtrólega að búið til fleiri sambandsríkiog svo verðu tilúr þessuþetta fyrirbríði sem bandarikinn eru í dagmeðfylgin og með allríkiðog samspilið þar á milliog þetta aðdragandiborgaristýrjaldurinn er sérstaklegaáhugaverður fyrir það sakirað sjá hvernig geta lönd komið sig samaneða samfélags einingkomið sig saman umþað hvernig á að stýra okkurog þáer spurningi út af hvað er ég að byrjaí þessari umræðuog ég hugsa með mérað ég ætlum að byrja ífælsistríðinu eða fyrir þaðþað er ofsnemtþannig að ég sá fyrir mér að maður byrjartil dæmis 848að þvíþá kom sérstaklegasendibóði frá MexikotilLosingtonnánar til dreyðfebruar, 19. februar848þessi sendibóði hafi þá ferðastfrá Mexiko borg niður til Veracruzí Mexikoáfram síðan teki skip þann til Mobileí Alabamaog haldi síðan þaðað norður eftir til Bandarækjanameð fyrirðasamlingog stríðunum mellir Bandarækjanaog Mexiko var sérstaklega þá að ljúkaog það er nefnilega mjögmikilvæg styrjumþví eftir að Texasgegg inn í þetta ríkasambandþá voru þessar deilurmeð Texas ríkisþví Texas fylgir eina fylgir Bandarækjanaþannig séð sem hefur verið sjálfstætt ríkiáður en það gengur inn í Bandarækjanaþess vegna hefur Texasalveg einstakar söguí sögu Bandarækjanaog þess vegna er einkenni Texas búaað ýmsu leiti mikið sterkarien kannski margra annara fylgjaþví það er þessi skojá þessi sjálfstæðishefðeinn góða síðurhverjir voru það sem stjórnud Texashvers voru þaðvestrænir eða hverjum þessivoru það svona breskir inflytjundur líkajá, breskir inflytjundurjá, mjög mikið breskir inflytjunduren auðvitað líka eitthvað afMexikobúum og auðvitað síðan svortum þrælumjáþannig að viðvið vorum að nefna alltaf þettaen allavega það sem gerist á þetta þegar stríðuná milli Bandarækjana og Mexikolíkurað þá leggja Bandarækju undir sigalveg gífurlegt landsvæðþegar leggja undir sig það sem í dag erKalifornia, það sem er Nevadaog Utah, stórlutaNýju Mexiko og Arizonaog hluti að það sem sé að setna mérvar líka þá síðan Colorado og Wyomingþetta er vilt að vestriðþetta er vilt að vestriðþetta er alveg gífurlegt landflæmiog þetta þýttir þá að Bandarækju núnanáðu þó alveg frá allsafinutil Kirrafség mittog þetta hangi saman við þessarráðandi hugmyndir í Bandarækjunum á þessum tímaþegar þau kölluðu sálega Manifest Destinyþetta voru sko örlugBandarækjana fólust í því aðBandarækjun væri framtíðinBandarækjun ættu ut að vera ríkasambandsem hundur ná alveg fráallsafinu til Kirrafsog þetta væri hinn gleysta framtíðmannsins, að vera þarnaí þessu frjálsa ríkiég mitten þetta er ennblúið að stóra enniðþessi gleysta framtíðvar hún skofrjáls ríkieins og í norðuríkjónumeða var húnfrælaríki söðuríkjanaog það er ennblúið að sem þess að áhörþess að hann skipti Mexiko stríð svo miklu málií öllu þessu og útænastlanhann að austuröftirþvíí raun og verið þetta svolítið einfalt þegarBandarækjun fá sjálfstæði sittog eru stopnuð allt hannþá ertum með þetta mörgnorðuríki sem eru svonanokkut megin frjáls ríkiog svo ertum með frælaríkinu söðurinuog svo ertum alltaf bara meðsvona stöðuna þáen þegar þú er farin að taka einn ný ríkiinn í sambandsríkiðhvort eru það það frjáls ríki eða frælaríkiþví það alltaf hefur áhrifsíðan á valdægabæðen aðeins til þess aðhérna útskýra aðeinsþetta frjáls ríki og frælaríkiskoút með þessi norðuríkisem aðþú veist, og hluti að þessum 13 nýlendumsem aðþú veist, þetta eru ríki sem eru stopnudjá, bara strax í upphafivið töluðum um þaðhérna í þessum síðast þettavið töluðum um uppröðunar hvernigefnaransmóttelið og menningamótteliðí þessum ríkjum varþegar þú segir frjáls ríki þá ertu auðvitað að meinaríki sem að frælahaldir ólöglegt og er ekkisem vinnuaflþegar þú segir frælaríki þá ertu auðvitað að meinasöðuríkin sem aðþað sem að fræla haldir ekki baraleifilegt heldur erundirstaðan í efnaransmóttelinujáog þá eru við að tala um ríkisvo norður og söður Karolínujávið erum að tala um Georgivið erum að tala um Tennesseeog svo þetta eru þessieldstur ríki, svo koma þarna en setnaAlabamaMississippiLouisianaþetta eru fylki sem aðgangi bandalegimjög snemma á 19. öld1812, 17 og 19ogFlorida kemur síðan1845 svo sentsaman tíma á Texasjáog mikilvægt að skóti henni líka VirginjuVirginju er alltaf var frælaríkiog Virginju er alltaf að spila sérstaklegamikilvæg að rullu í öllu þessu vegnaþannig að Georg Washingtonvarfrá Virginjuog fyrstu fórseta bandaleginaGeorg Washingtonþað er mikilvægten eins og hann segiþetta er frælaríkiog síðan er það mátta eftir með ríkieins og PennsylvaniaMassachusettsþetta voru frálst ríkiog gamla nýja Englandþað er svolítið að það voruþað er mikilvægt að halda þettaað öll ríki bandaleginaþannig að það voru frælaríki til að byrja meðþað frælahaldi var leifilegt allstæðaren síðan eins og þegar við vorum að talaum þess að rætur bandaleginaer aðþað sem er sérstaklega áhugaverter að náttúrun oglofslæðið setti líka sínatakmarkanirþað er allir veins leitið til þess að nýjöldunarþetta nýrsttil dæmis þú Spensyvæniog Massachusettsog Maine og Vermontog þessi fylkiþetta gamla nýja Englandlofslæðið er þannigþannig að það borgaði sér ekki að halda úttil stórum frælanýlandumog svartir menn frá Afriku fenguhérna hínu þessu sjúktömaþegar þeir dói í stærri mælien til dæmis fyrir sunnanþú ert líka með svona baranáttúruleg landfræðilegskiljá því þú ert líka kannski meðjá og náttúrulega líkaþað sem er verið að framlegakannski mannaflsfregara getur það veriðbómullar, plantegrunnar, sykurplantegrunnar, tópakiðtópakiðþá ætlar sér hérna annar hluti sem kemur inn á þetta líkaenda náttúrulega meginyðnað, ekki yðinaðurmegin framleiðslaðsuguríkjanaþetta var bómulljáþetta var gríðarlegaþetta var eftir að veragríðarlega mikið af þrælum þarnajáog til dæmis líka áhugavert skoég lasa þetta um dægin aðþetta var eini staður enn í nýja heiminumþað er að segja ameríska söðriðþar sem að sko þræladnir vorusjálfbærir, það er að segjaþeir fjölguðu sér sjálfirjáþurftur ekki alltaf að koma nýja og nýja allan tímanþað er alveg líkaenn og svo sestrætt skoþrælahald og þrælahaldin er ekki að samaþað er alltaf stór hlutiogþað eru alltaf að passa sér líka þegar maður er að tala umþetta og að því þar alltaf eruþetta svoþað er svo mikið til munur áok, ég var að segja þrælahald og þrælahaldiog nú er ég ekki fara að verja þrælahaldí söðri kjörnumjú, verjum þrælahalder einmittþað er að fengja mjög ósangjöndan meðöldin í sögunnijáen til dæmisþrælahaldin þessi Brasilíueða Kúbu eða hvaða varþannig sem þú segir þarnasko, þrælahaldin þarna var oft svoaðlegaharneskulegtað það leti til náttúrulega að dauðastórluta þrælum, þannig að þess að það var stöðugurinnflutningur af þrælumá meðan eins og þú segir að í söðri kjörnumað þar varinnflutningur af þrælum var bannaðursíðan, tiltölu að snemmaég mannu ekki hvaða ár það varen alveg einhverjum áratugum áður enborgarisliði byrjar, það var bannað að flytjaeinn þrælatið söðri kjörnaog það er þá allri ekki stjórnir sem aðsettur þau lög ogjá, og söðri kjörn voru tilbúinlíka í að fylgja þvíog svo er þettavel að merkja, það er ekki baravegna þess að söðri kjörn þræla haldarer svo góðir að þeir hugsameð sér sem svoað það er svo ítla gert að taka eitthvað auðmingastfólk frá Afrik og neppi þrældum og flytjahérna til okkar og svo lotta að vinnaá plantekjörnum, neiþað sem gefur við þetta auga leiðað þegar þræla haldþegar banna flytjum þræla frá Afrikþá ætla að takmarka frambúðá þrælum og takmarkaframbúð á okkurþá ætla að eikuru verðið á þvíþannig að það er alltaf lettir til þess aðþrælarnir í söðri kjörnum eru meira virðiþannig að þess að það verði yngir stórþræla haldar í söðri kjörnum þannig að þess að þessivildi flytja inn fleiriþræla því að það alltaf hefði lækka þáhansþrælai verði og hans kapitalþannig að hann alltaf hefði verið út á útfátakariþannig séð, einmitt, einmittþannig að það alltaf koma svona hlutir inn í þetta en einhversíður er það alltaf alveg mjög áhugaverthvað hann aðþrælajá, hlutin í bandarkjörnum var sjálfbærog saman tíma sem það er líkamikilvægt að halda ítihagaef ég mann réttþá eru aðaf öllum þeim þræla sem hann fluttirfrá Afríku til Ameríkuþá er núna við Norður og Suður Ameríkuþá held ég innan við 10%það að það eru hlutin til bandarkjörnajá, það getur alveg passaðfóruð þeir ekki lang flest til Brasilíu?jú, ég held að lang flest til Brasilíuog þá líka eins og þá talum viðhérna í upphafi með þúst bíomendinþá er það að vera líka áhrif á okkurhversu margar þúst þræla bíomendirhefur maður ekki séð, vegna þess að bandar ekkiverið búið til svo mikið af þræla bíomendumreglulegaog auðvitað vegna þess að þetta hefðináttúrulega með gífuleg áhuga á bandarins samfélagien eng og síður í sko sögulegusamhengi og í starra samhengiþá var þrælahaldináttúrulega bara lítill hluti af þrælahaldiheimsinsog við auðvitað höfumrætt um þess ogvið höfum tölum um Portugaleinhvert tímaþá var ég að skoða þettakomið svo óvart aðþú veist, Portugala, þú veist, ég fer ekkisvo mikið fyrir því svona yfirleitt þegar maður talar umþess að nýlöndu þjóður og svona, en þetta eru auðvitaðbæði eldstaog yngsta nýlönduríkiðí Evrópu auðvitaðog þá voru þeir sem að stóðu fyrirlangstæstum hluta afþræla vestlurinn á Allandsafimilli Afrikuog Brasíliu, bæðibæði Portugalar sjálfur auðvitaðfyrst og svo auðvitað náttúrulega bara Brasília sjálfeftir að hún var sjálfstæðsko, en mittþetta eru þetta ekki allir sem vita þettanein, alls ekkiþetta er mjög áhuga verð vefsiðasem að, það sem að, það var eitthvaðrannsvoknaverkefni, þetta heitir eitthvaðAtlantic Slave Trade, mér geturað googla það, það er þetta að sjá mjögáhuga verð að tölustatistíkum þetta, jáen mitten, en eins og þú segirenga og síður, umhlaðu gríðarlega mikilvægtfyrir Suðuríkinu og kannski ekkisíst, eitthvað sem viðvítum svo mikið um og þekkjum svo velút af því hversu djúpspórþetta við markaði í söguBandaríkina, auðvitaðsem að við fáum með móðumjólkinnií vesturjáruppu. Ja, algjörlega við fáum þaðað því séin líka annarhlutiaf þessar söguog það er það til þess að fyrstu þrælarsem fluttir til Bandaríkinajá, fyrstu þrælarsem var fluttir til nýlendnaðanasem séin að setna mér út í Bandaríkinþað voru ekki svartir þrælar frá Afríkuheldur voru það írskir þrælaralveg rétt, jáog svo þá er það líka spurning skoð, hvað er þrælahaldog hvað er þrælahaldþetta var svona halgjörð vistaband, að það ekkijú, þeir kölluðu þettamaður gæti örgulega því til þetta sem vistabandþað er þetta indentured servitudeþað séin að þú skrifaður undir samningsem var þess efningst að þúþrælið svo og svo langan tímaok, ég er náttúrulega þrælið, þú getur auðvitaðað kalla þjóttinu eða hvað þú vilten einhver síður, samningur semskrifaður undirfólst í því að vinna að byrjaog þú varst einhversmanns í kannski tíu árieða fymta ári eða hvað það erég held að tíu ára hóftur er standartog þeir til þess að skrifa undir þessa samningafóru oft mun verðheldur það með þess að það voru þrælar út lífiðþví í auðvitað þessumharnaskulega heimi semvið lifum í, þá gefur þauauðvitað leið að ef þú vart með eitthvaðeinstakling og þú vart meðátt vinnuaflans bara í tíu árað ef þú ert aðleytast við bara aðhámarka eigin framlegsluog hagnað, að þá auðvitaðreynur að nýta vinnuaflinn sem ekkigetur og svo kastarviðkomandi bara út, bara á dýrþegar að tíminnum erliðinn og þannig að þaðleytið til þess og við sjáum þaðí heimildum að rosalega margirsem ef mitt fóru í þettakerfi, indentured servitudelifðu ekki af þessi áreða komu út úr þessumárum mjög illa farðineinstaklingarþannig að það var mjög harnaskulegtfyrirbreyði líka og það fellurmjög mikið í skuggan ásvarta þrælahaldinuengi sem mann eftir þessuen náttúrulega það sem er mikilvægt að hafa í huga útað það hafa þrælar allstæðþar alltaf á öllum týpumalgjörlega, og ennþann dag í dagog ennþann dag í dag, þetta hafa aldrei veriðmargið þrælar í heiminum eins og í dageins og ótrúldog mann er kannski finnst þaðeins og ótrúld og það verðist, jáen það er í stannijá, því þegar maður talar um þrælaþá hugst sér maður eftir þessar myndirsem maður eru að séð frásöðuríkjónum í bandaríkjónumþó sem þeir líti ekki þannig út þrælarinnir í dagþá er það þræla haldiþá er það þræla haldi, jáen aftur þá að bandaríkjónumog hann að stríðir um Mexikojáþá var þetta auðvitaðvið getum að auðvitað sagt að þetta hafi auðvitað veriðgrundvallar vandamál í bandarskur samfélagiog við sjáum allir með þessu stjórnaskráðuntil dæmis endurspeglarþetta vandamálhvernig fáum við það til þess aðstandast að við erum meðþessa frelsi okkarog réttindiog slíkt á samtíma sem við erum með þrælaeins og til dæmisbandarska frelsi stríðivið stýnstum þaðvið erum ekki með okkarfulltrúa í þingjun í Breitlandibetur hvað er breska þingjiðað skipta sér okkar málumog til dæmis í stjórnaskráðunniþá er þetta með frækt laga ákveðið þarþar sem allir dæmissvartirþegnar ríkisinsþeir gildi heldur bara 3.50á við kvítaþegnar ríkisinsí stjórnaskráðbandarikina?já, það er stendur stjórnaskráðunniog þetta heldur með segjum sem hefur verið mikiðgaggríntu, þetta er enn sögulegaþá er þetta hlutu stjórnaskráðunnien svo oftur á mótur hínliðin á sérað það erþannig séu, það erég myndi segja að það er skiljanlegt út fránorðuríkjónum að hafa barist fyrir því aðsvartirþegnar þá er íbúðá söðuríkjana, myndu vegaminna, gagvafulltrú á þinginuút af því náttúrulegaað þegar þú ert að mótiþræla haldi og þegar þú ert að mótiþessu samfélagskeipansem er í söðuríkjónumþá viltu þau þetta ekki að söðuríkinfá fleirifulltrú að í þinginuút á allast að þræla segja reygaþað er mitt, það er mittþað er alltaf hinnliðin á þessuþá skiljum við alveg svonaþess að þess að það er börist fyrir því aðsvartir væri minna verðiog sama tímasem er alltaf rosaldvið erum alltaf okkar samtímaað hugsa til þess aðþú ekkert neginn geti mælteinstaklinga og þennan háttog sagt jájá, svartir eru bara3.50 á því hvitajáen var notað hugtækisvartur þar að segja húðuliturinneða uppuruninneða var notað hugtæki þrællaf því það eru auðvitaðjágetur auðvitað verið svolítið mjöunur á því skoþað er góða punkturþað er mörgir að húkla snögtþví mikkur unir það sé kannski frekarsleif enneiþeir verið að nota þetta free personsþað erthose bound to serviceþað eruþá frjálsir menn og þrælarauðvitað sem erother personsjá það er þessiþað er þessijá við maður kallaðu eufemismfyrir þrælarnaþeir nota other personség nota þeir sem ekki eru skatlaðirþannig að þeir reyna að komast fram hjá þvíþannig, þú veist þeir segja ekkiþrælar eða svartir eða þannigheldurað vera að tala um hýnaeða það sem ekki eru skatlaðiðeða verið okkur slíktjáen hvernig er með viðþorfið til þrælahaldsinsaf því að nú eru við að tala um aðalmennt síðið í norðrunuhafi menn verið andvíðir þrælahaldiog það er þá kannskiskoðun sem er komin áog er orðin main streamþegar kemur fram á nýtjóndöldinaer ekki talað umer ekki nýtjónundruðogtvöeða eitthvað mjög snemma á nýtjóndöldsem að breytarhafnum að þrælaheldí breska heimsöldinujáer það ekki?jáogþað er að þjóðir fylgja eftirjáeftir að breyta pressa á þaðjájáen í söðrunuþar vorunáttúrulega þessiumræðumþrælahaldihúnþróastu þettaer ekki líkaog menn hafaréttlætingarfyrir þrælahaldinusem þú eru hérst talaðmeð þettapositivepositive goodversus necessary evilog allar þessar hugmyndirjáeins og til að misein ákveðun hugmynd vartil að missvona þessi íhaldsamma hugmyndumað þú veistþetta varur náttúrulegamaulbaraað sömur varu frjálsirog að það eru varu þrælarogþróastu ekki þessar hugmyndireitthvaðjúþessar hugmyndir þróast líkaog eins og nefniraðtil að byrja meðvoru ímsið semtjólu um þettasem svonanöðsynlegaílskuenþað breytir séðanúr því að þálítið á þessunöðsynlega ílskuyfir í að það séekki nöðsynlega ílskuheldur þau sé hreint oghreint oggottþrálega heldur þau séjákvættog til dæmisþá berarSuðuríkineða þáeinstaklegarinná Suðuríkinað bera þetta sabbaviðaðstæðarinnNorðuríkjónumþar semþeir gottu bentá borgerinnsvona New Yorkog sagtbýtuhvað er því aðgangri nokkurfyrir þrálega heldurbýtuhvernig er verksmiðunaraukurverkamæðurinn þarhann vinnurog vinnurog slítur sér útog hann með slítið útog hann vinnurhann eins lengjumog geturog þegar hann geturekki unni lengurhvað gerist þánú þá er hann reikinnog þá er hann kastaðút á götuog hvað gerirverkamæðurinnút á götunniog getur baraþað sem er út til frísgetur það sem er út til frísvið gerum það ekkihér í söðrunuvið pössum uppog okkarþrálegaþrálega getur ekkiunni lengurþá á hannsín staðá plantakrunniog hann fær sín matþá fær hannheilbriðstjónustujáhann fær sín heilbriðstjónustuástraðanarstjónustujáog vel að merkjaþað sem er svo sérstaklegakannski ekki kalter að meira segjaá mörgu stöðumþá varþrælornum veittákveðið frelsisvona einu söðun áriþar sem aðþað var þá haldiðsko rosalegahátnarosalega hátíðog veislurþar sem það varhellingur og matog nóg af áfengiog þar sem aðþrælarni fengiðsvona prufaðaað vera frálsirokog þá drukkuður sérkannski alveg blindfullaog borðuðursmikið og vilduog allt þettaog síðan eftirölaiðiðog allt þetta komog vanlýðaneftir að hafasofið íllaog drukkiðallt og mikillþá kjölfarað þvífengið mérað upplifasvonajá frelsiðikannski ekki svo gottþetta hefurná endalatíkast á betri bæjumjá á betri bæjumþað voru meiribetri efnahagurjá það er svobyggjald að haldaþví líkjandi hagarað skoalgjör minni hlutiíbúiðsöðursynsáttu þrælajánú hef égtætt aðskrifa það nýðurþað er töluren ef ég ætti að kastafram einhverju tölurþá myndi ég skjótaá svona um 10%eða minnaaf íbúumþessar að fylgjaí söðurinuhefur átt þrælaalgjör megin þorrináttu enga þrælaog það leytitil þess þá líkatil því að það vartil þessi elitaí söðuríkjónummjög fáiraðalsmennsvona arstokrættaraðalsmennsem áttu megin þorriná þrælasko ég googlahérna östnögtbara Gerfi Greindinskohún segirhérnasko við séumhérna4,9%offree individualpopulationin slaveholdingstateswas officiallyregistered asa slave ownerjá mittjá það basaralveg við þaðþað er ekki mikiðnei þaðþað er alls ekki mikiðen þetta er auðvitaðbaraskohversu hálf prosentafíbúumumEurópuá miðaldavoru landegjandureðahversu hálf prosentafíbúumsem bandareikjanaí dageigaframhjöfstveikinmjög fáirjá jájá það eru mjög fáirá saman tímaþað er auðvitaðþað er samt líkaspurningég er ekki kynnt meðallirsem skoða Rómavældiog myndið að takaRómavældi árið100 eftir kristkannski margirskorómverskirríkisborgaráttur umað þrælaég er ekkert vissumað það var kannskiþað margirog svonameðan rómveriáttu kannskiekki að þrælaen svoþað er kannskimuniðog lítiðallirspörtuég held núallirspartverskirþegnaren núnabúið viðá svo góðum tímumá málaðum minnaað við getum barafengið svona tölurbara hérnafrá gerðvigrindinnijáspurðu gerðvigrindinaog hún segir mérhérnaað það sésvonacirka 15-25%af frjálsumrómverskum heimilumhafi áttað minnstu kostieinnþræljáá hápunktirómverskaþrælahalsinsþað er að segjaum 100-200fyrir kristjápæltu svoþað er áhugaverð15-20%það er mikið lægraheldur en ég heldað maður skotta það ájáhvernig heldur þettaað vera á Íslandiog landnámsöldjáþað er góð spurðingég myndi held aðheldur aðheldur að gerðvigrindingeti svarað þvíneihún geti ekki svarað þvíég nenni ekkisvona að spyrja hananeiég veistu þaðen jáþetta erneiþetta kemurekkert og óvartað þeir sem að eigaaðtunum einaog þeir sem að eigaframlösandreikinþað séuöru lítið hlutisalfélagsinsneisamt sérstaklegaí bandargjörnumnáttúrulegahafa verið svo mikiðgert úr því aðað kvítir hafi veriðsvo mikið þræla í undurog síðan tengstþessu viðskadabætturog eitthvað slíktenað þvíég viðgjörði fyrirmitt eftiráður en ég byrjatil þess að kynna mérþessu hlutiþá hefur ég alvegkeift þaðef ykkur sattmeð sér að það er20-30%áttu þrælaég hefur keift þá töluenen það er réttsem Gerður Grind sérþað hefur bara verið5%þú veist þaðað það er maðurað vera ímynd að séraðþú veistjújúþú ert kannskinokkekkert aðþað getur velstaðibóndiþú ert kannskimeð eitt þrælþú skiluren það sem er áhugaverter að það verist að verieða það var þannigað það vorufyrstu veriðþessu stóru plantien skoþað sem ég segi4,9%aföllum frjálsummönnumí söðuríkjónumvoru þræla eigendurfattur viðþannig aðþú veistþað eru fáireinstaklingarsem eiga það skojájáen svo segir hann sko25-30%afkvítumsöðuríkjafjölskyldumor aboutone in fourhouseholdsjámittjáþað ersamkvæmtsamkvæmt Googleþað erualls konar tölurtil um þettaneiég veit að með svona tölurþað er náttúrulegaskilt miklu bólskilgarinn er nákvæmlegahvað er það að tala umog hvað er það ekki að tala umog leggja það allt framog svonaen einhverju að síðuþá er náttúrulegaalgjör minnlinduhópurað það var skráður eigandifyrir þrælónumog sem ég veit líkaað hluta af þessuþræla eignahaldiflækist líkavið það aðsvartir áttu líka þrælaþá eru svartir mennsem áttu svarta þrælaog vel að merkjaþað kann líka verið vegnaþess aðþúöðulegist frelsieinhver luti vegnaog til þess að bjargaþessu mömuðinnieða bróðinumþá kannst þú keifta hanssem þrælog áttir hanná papirinu sem þrælen þetta var en ekkertþræll hjá þérþú veist bara að þú eruað berga fullskuldumöðilumiúr þrælahaldijá, já, jáog svo til þess að gera þettalíka ennþáflóknaraað það áttu að vera líkaindjánarsem áttu fullt af þrælumog ef mann rétt aðþá eru indjánarsem byggu á þessumhvað maður kalla þessumindjánarsvæðumþar sem þeir nutu ákveðinafríðhelgigagvartaldrei kynusíðustu einstaklingatsem áttu þrælaí bandarækjónumþað er ótrúlegtþað er svona það að það eruindjánar sem áttusíðustu svörst þrælunaeftirþað er ótrúlegtborgarastriðiðog eftir að það búiðafnum að þrælahaldiðþannig að þú veistþrælahaldið náttúrulega erjá, var mjög flókiðfyrirbríðien nutu þeir það okkurað sé réttindaþví þeir voru okkursvona resörfjáog þannig er þettaenþannig að þetta erí bandarækjónumað indjánarnireru með sínsvæðiekkert alliren okkur nættbolgarog þar ertil dæmisþar er til dæmisþeir stýra þáeigin lögssöguog slíkten mitten einhver sýðurþetta er alltafflækjur út á sögunaog eru náttúrulegaokkur hlutar líkaaf þessu öllu samanen að því aðþú vist að segjaþetta með að viðvorum tilþræla haldsog svona réttlatinginfyrir þvíhún byrjarer hægt að segja þaðí gróðum dröttumog hún að þeir mennhafi verið að notahaugtækiðnecessæri ívúlþú veist þess að byrja meðsvo þú ert komiðþegar að framlegaer þákannski myndir þú segjaþetta sé að harfnaþú veistá meðan kannskiaðri hlutar í heiminumeru sko aðhverfa frá þræla haldier þástuðningurinnvið þræla haldog rökinn fyrir þræla haldieru þau aðað hardna í suðrunnuþegar framliðurá 19.öldinajáþú ert alveg segt aðþú ert alveg segt aðþað hardniog að þaðverði hérnaeða það myndisthægt og rólegamismunandi hugmyndirumfrelsiþar sem aðNorðuríki lítastsem svo áaðþaðmaður vinnurmaður semsapnar samanafrækstir vinnunarmaður er þáeignastþað sem þú ert búin að verabúa tilmaður er veriðefnagslega sjálfstæðurog efnagslega sjálfstæðiþað býr síðantil þess að það ersjálfstæða borgaraog þettaskiptirrosalega miklu málu uppá þess að ég sénáttúrulega nýju landsvæðinsem að vera að leggjaundir sigþví ég er úrt meðopi landsvæðiþú ert búin aðrekja indíánunarbrott og hvað það erokþannig að þú ert aðþað meðtómt landen að geða selapavið tökum viðþetta landsvæðiog síðanþú vinnurbyggir þú uppsjálfstæðurborgariá meðan aðþræla haldiðkannar benda áaðþetta er ekkiallveg svonaþvíþað er náttúrulega líkaákveðinskomisnótkuní þessu kerfiþú ert náttúrulega öll meðríkahérnayðinjöfrasem eru aðjámisnóta aðstuðusínaog eru meðfólk íhvað þú kallakannskiviðjumlaunakerfisinnsþú vinnursvona svo marga tímaog síðan farður greittog svo þegar það er að það búiðað nota þvíþá er það kastað útþannig að það ergott að benda áað það er kannskitann ekki frelsií þessu kerfivið passum upp okkar fólkog svokomaogenn og afturég er náttúrulega ekki að verjaþess að söðurríka hugmynder einhvað síðurþað er árætt að benda áhvað við segjaílsku kapitalismansí norðriþetta voru ekkieitthvaðeitthvað útópýjurþessirverksmiðu bæirnorðursinsog sama tímasem auðvitaðplantiðeinhverju söðuríkjaen það hefur heldureinhverju útópýjarþar sem allir unni samanog sungu samaná ökronumog fór svo heimog borðiðþú veistcornbreadogskemmtu sérþað er samtþettaskoþetta er svona semmeð ánöðabændurtil dæmis í Evrópuþú veistþú getur sagt aðþú veistþeir hafi veriðbasicallyþrælarbasicallyskilur þér ítilveranvar þaðekki þess aðekki það er ekkert svo ólíktþví að vera þrælþað er það samteinhvern veginnsvo stór munurá því að veraofficiallyeignengverseða að veraofficially frælsmaðurþaðog þaðallir minnst að veralaunathræltil dæmisí versmiðuþó þú sértþú veistað mörguleitiþaðþá er það samtskiptir það svo miklu máliog þú ert allavegaofficial frælsalgjörlegaþaðég er allir samanþetta er þetta sögðumenn í austuraustur Evróputil dæmis ég mennaþað var gaggrína vestriðskilur ég mennaþví það var gaggrínakommunisman hérog svonaen ég mennaí vestriðunniþað er nú ömurlegtað vera launathrælog engin tækifæriog eitthvað svonafrælsjá enhvað fær peningurinnhvað fær peningurinnþennipeningurinn fær í að borgahúsaleguog hann fær í mathann fær ítryggingarhann fær ífötog hvað það erjá kannski frálsertujú þú færði eitthvaðfleiri krónuren það kverfallar í þettavið verðum alltaf tækifæritil þess að skoverða eins og jóog ekki maðuren skolifa aminsku drömmjá við verðum tækifæri til þessá meðan á Syðuríkjaer þetta sagt skovið verðum dúlivið verðum dúlijá við verðum dúlivið verðum drunnið upp úr sérá meðan á Syðuríkjaplanta ykkur eigandien það er skoég er pappið þeirraég er pappin sem passir upp á mínajájóef ykkur er veikurþá fær hann auðvitað bara að vera heimaog svo passa ég upp á mínaþað er þessi svonapaternalisminsem við veitum kallaðvil okkur ekki til þess að notaþeirraveldiðþað er þessi þeirra hugmyndinfullskjönduhugmyndinsem svolítið litaði Syðuríkjaen svo auðvitaðá sama tímaþað auðvitaðnáttúrulega voru þrælegandunþannig að Syðuríkjunum auðvitaðnóttuðu mikið effortvið það að haldaþrælunum nauðugum auðvitaðog refsa þeimlíkamlegaog hörðu viður lögvið stróku þrælum og svonajáog líkaog strángu pappijá og strángu pappisem passaði upp á þaðað börnin lærði ekki að lesaþví það var líka mikilvæg hlutæðusiað halda þærra og niðriaf bari skekliðmeð slæsiað því þrætt sem búin að læra að lesagetur út að lesasíðan einhverjahvað er það að segjapappirar sem eru prentaðirog drifta meðal fólksjá jáþvíþað sem gerðist útþað er að það hardnaðiþetta hægt og rólegaallt þettaþessar deilurog Norðuríkinurðuðuðhardar og hardar í þvíað þetta væri algjör viðustyggþetta væri algjör syndmeð mittog mjög mikið til dæmisog þetta er alveg að veramjög trúarilu umræðið líkaþvísíðuríkin gáttu þetta bent áað það þræla haldt í gannartastamentinuog réttlátt á þannigheyrðuþað þræla haldt þarnaþetta er alltaf þræla haldtþetta er bara eðlilegurhluti mannleg samfélagsá meðan Norðuríkin gáttu líkabent ájá envið erum ölljöfnfram fyrir guðivið þúhvernig geturneftið einhvern annan manní þrældomþú veisthvað með nákakærleikanog þessar trúarilu hugmyndirhefur þettagífurlega áhrifog sérstaklega í Norðurínuþávorusko megniðað þeir sem böruskekk þræla haldikomufrá svona trúarilumbakgrunniekki púritanarog slíktog litið á þettasem allgjöranviðbjóðallgjöranandstegþetta þræla haldtog það er alltafhertialltaf umræðuog svosem gerðistalltaf þessar málamiðlunumþegar það er leggjúttí þessi ríkiþákomist mennað samkoma lægium aðþræla haldtog gilda þessu svæðuog ekki þessu svæðuog eitthvað svonaen það sem erkannskimikilvægist í þessar umræðuvið fyrir svolítiðhratt yfirvar aðSuðuríkin höfðutölvvert kapitalþeir höfðu þettatölvvertpolitist kapitalþannig að þeir náðu að vinnamarga svonasmásígraenþeir náðu aldrei að vinnastóra sígurinnþannig að þeir náðuþeir er umræðubara alltaf aðsko draga úreðaekki draga úrhæja ánæmþað er ekki eins og sem sé hægumég myndi aðfrestakannski frestastóru springingunnioktil dæmisþegar varum við að leggjaundir sérþessi nýju lendur í vestriog þátil dæmishvað var þaðMissouri Settlementtil dæmisþar sem ég er um aðfyrir sko sunna þessahvað er það ekkilengdagróðueða breyttagróðuþámæju verið þrælaren ekki fyrir norðaneða til dæmisþessi hætnaFugitive Slave Acthvað gerur meðþrælarna sem nóðu að flýjaþá er náðu til dæmisað syður ekki að berja það í gegnaðflotta þrælarað það væri að handtaka þá líkaí norðuríkjarnumog flytja aftur til syðuríkjarnuþannig að þau er unnu það málkomið því í gegnog það vekti mikla reyð í norðuríkjarnumog það er bara máliog þessi er nættilvægt bara frestaðurí sprengingunniþá gæti allt í hennieinhver skovenjulegu borgariíBaltibóreða íNew Yorkeðaeinhver svona borghann gæti allt í henni vaknaðfyrir það aðsvartin ákrarna hansvar í tekinog fluttur til syðuríkjarnslega þrælþví það komur ljósog hann hefði flúið þrældáá sínum tímaþað var alltaf gerðiðfólkinu í norðuríkjarnumbúin brálaðþannig að syðuríkjarnumvar að kera í gegnallavega á svona lögjofeins aðkanns að það er braskaþannig að þeir til þeimkomastþví að það sé allavegadeilur um þettanáttúrulegahvað áhvað svo mikið á alriekki að skipta sér af þessuog þá var einnþingmarsu stakk uppað þið komið að legafólkinu bara að kjósafólkinu ákveða sjálftþví aðþetta var alltaf ferliþú laður undir í landsvæðiþað er skipulegja landsvæðilandsvæði var séðangert að fylkisvo sótti fylkið umum það að verðameðluminn í bandaríkjónumog þetta var alltaf svonaferli sem tókt á þenn tímaog þá var einu svon datt í hugDouglas séðanað leva bara fólkinu ákveðaok, en hvað gera hérna íKansas-Nebraskajú, þá kostingarþá fór fullt af stuðningsmönnumþræla halds, fór þá til Kansasfrá tliltumisMissouri og fylkið um í kringog kusið þá ólöglegasem leytið á til þess að Kansas var þrælaríkiog öllu líkjum þá hefðiKansas vorið þræla ríki hvort þið erþví meirin lutið stuttið þræla halden þegar Suðuríkjumvoru nota svonabellibraugðþá eiðurluðu meira fyrir sérog þettavar það ekki óeriðirjú, blóðu átöksem að kallast bleeding Kansasjú, þetta voru blóðu átökþetta lendi samanþessum þáhvað var að segjafulltrúðum þræla samfélagsinsog fulltrúðumfráls samfélagsog enn fremurþess að hann skipti svo miklu mólaþess að hann byrjaði með Mexiko stríðinuþví sko áður en bandar ekkileggja undir þessi landsfæðiþá var þetta ekki vandamálí þeim skilningi að þú kannst lifa með því aðok, því þarna verið sunnanþið eru með eitthvað skrítnu hugmyndirok, þið gerir svona svonaok, við setjum okkur bara um þaðvið hefum þetta í norðrínuok, við gerum þetta hins einnog svo öfum við út og allt þettaen þetta þegar fleiri fylkikom inn í bandar ekki, þá er það spurninginsko, heyrðuverða núna of mörg þræla fylkiá móti frálsum fylkjumeinmitt, einmitthvernig er með valda efvæðið hérnahvernig ætlum við að hafa þettaþetta er sami bandar ekki um einn dagég verða að skjóta það hérnabandar ekkiekki nokkur möguleiká því að bandar ekki takk inn fleiri fylkinúna á næstu árum eða áratökumog ég myndið meira svo þóraekki eins og nýstekki sjens að bandar ekki takk inn fleiri fylkiþví ef bandar ekki myndið takk innfleiri fylki, þá myndið þaðsvoleið sér riðurlega öllu valda efvæðií bandarsku samfélagiað það eru allt brálaðþað er ástæði fyrir því að okkurPorto Rico og Washington DC er ekki fylkivegna þess að ef þessi landsfæðieru fylki, þá myndir demokrataverði meira hlutaeða kanadalega með sér í fylkiþá myndir kanadalega menna öllu nýgutinkjóst á demokrata, ekki eru blúkanaog það myndir að leiða til þess aðþað myndir görsamlegariðlega öllu valda efvæðieins með Íslandsir fylki eða hvaða erþað er óhugstandiGrænlandi er því líklegateritoriGrænlandi er því teritori, það er að verafyrir grænlandiÞað er erfitt fyrirkanadalega menna að þurfaað vera teritoriþað er fyrstu helst að fá að veraað vera teritori, að vera vikien allavegaog þess vegnaer skoþetta kerfi þá sem livði afþó allavega þessi áratvíbandarikin áttur í stopnu1776 eða hvaða ersem borgarstríðið er og allt þettaog friðurinn síðanog allt þetta tókuði þetta einhver áren allavegaog borgarstríðið brist síðanekki út fyrir þetta 1860ogeitt hefði maðurrétt fyrir 1860en það sem að gerist þásérstaklega kannski 15 árfyrir borgarstríðiðer að kerfið hægt og rólegabrotnar brotna nýðurog meðal ennastbrotnar skoflokkakerfiðog þetta hefur getið náttúrulega eitt heilum þættií það að tala bara um stjórnbánuflokkarþví að það voru tveir stjórnbánuflokkarþað voru vikflokkurinnsem voru svonamerka grinnrútiallrikið og gaggrinnrútiþennslu og slíktsem alltaf var demokrataflokkurinndemokrataflokkurinn vildi með sterkarallrikið, þennsludemokrataflokkurinn kemur frá hannAndrew Jacksonvar mjög áhugaverður og litrikureinstaklingurmjög blóðu í sagahafa hann fórsetið bandarkjörnaog er mjög umdeldur í bandarkjörnum í dagen allavegnaþað sem gerist séðanhægt og rólega er að vikflokkurinnbrotnar allveghérna nýðurog það leiði til þess aðrepublikanaflokkurinn verður tilen það er mikilvægt að halda ítiað Abraham Lincoln var republikaninnog það er republikanaflokkurinnsem frelsar séðan þrælarna í bandarkjörnumdemokrataflokkurinnvilduþrælahaldvoru þrælaflokkur, nema hvaðað demokrataflokkurinnbrotnu líkahægt og rólega eða meira kannskiskiptist í þá norðurog söðurog þá er það þrælahaldisem þájá, splundrar vikfloknumog deilirdemokratafloknum í tvendjáerum við að tala um á þessum tímaað þetta flokkakerfisvona þessi, þessi tveir flokkarfyrst vik og demokrataog svo republikanar og demokrataer það þannig líkaí öllum fylgjónumþú veist ekki bara á alríkislevelunheldur líka niður á ríkjalevelunumhvað varðardemokrata og vikflokkinþeir voru í öllum fylgjónumá menna republikanarflokkurinnvar bara í norðurinujá, jáað því að koma séðan inn í þetta líka önnurhættna deilöfnis og hæsturí bandarækjana líka þegar reygin inn í þettaallirðans frækt máldomsmál, drætt skottmáliða sem að hæstur rétturinnslær því fyrstu að frællsé þrællþrælla eigandansog málið sér að byrjaþannig sem að þrællin hafi sérbúið á svæðið sem þræll hættu að bannaðen hafi sér fyllt þrællaeigandans sínumog domstóruldin dæmis sem svo að þrællin séennþá þrællog þetta gerði norðuríkin alveg brjáluðþetta er rétt skottmáliðen þaðþað sem mér finnst sérstaklegaáhugaðart við bandarækjanabandarækjarsöguer svo að þegar bandarækinu voru stopnuðá sínum tímaþá voru að tala náttúrulega um hámentaða mennmenn sem þekktu tilað þennu spörtuPerópska Asterísinshvernig líðræði í að þennu virkaðiþetta voru menn sem þekktu tilRómarlíðræði í Rómaborghvernig líðræði þar fjallog einræði tók viðkonungar síðan að Guðs náðá miðöldum og allt þettaþeir eru þekktu tilút af bildingarinnar íEnglandi og Cromwellog allt þettaþannig að þessi menn sem stopnuði bandarækinhafðuð það að markmiðað nú ætluðu að vera að stopna ríkisem væri þá líðræðisríkiað sem væri stert valdafæsem þú komið vekk fyrirað það meðndir getarisið upp einhvers konar einræðisherrameð litþannig að þess að það var búið tilþetta einstakakerfiað þú vart með þóþettaþingiðöldungardeldina líkavart með framkvæmdavaldiðstert fórsöldavaldvart með hæstarétt líkaog hæstarétturkannski var það sem var svonaóljósasta fyrirbríðið til að byrja meðen hæstaréttur séðantók sér ákveði valdsem kemur ekki skipt framí stjórnudaskrániþess að hann skiptiði að gífa alveg miklu máliþegar hæstaréttur séðan þarna segirherðuþrællin er eigandanstekur afstöðimjög umdeltu máliog á sama tímaog kannski vald hæstaréttarer umdeltJá, og þá getaNorðuríki benda að byrjuþrælaveldið vex og vexþrælaveldið er búin að keiraofin í kokkja okkur aftur og afturþeir eru búin að búa þetta til nýþrælafylki í vestriþeir eru að sækja núnaþræla inn í Norðuríkininn í frjálsuríkin okkarþeir eru aðþeir eru aðþeir eru aðþeir eru að tala um það aðfara í stríð við spán og gerakúpu að þrælafylkiþeir eru að dreyma um það að geraNíkaraqua eðaallar Meksíkó að þrælafylkiog vel að merkjaí Meksíkóþegar Meksíkóvar seirað og allir sér landsvegðvoru lögðu undi í bandarikinþrælahaldu ólögðu í Meksíkóþannig að þarnakomi bandarikin og þau þvinguþrælahaldu upp og þónýfylgiþannig að þess vegna var þetta alltafsérstaklega eitræðog öll þessu umræðaleti það síðan til þess aðvikflokkurinn splundrastog demokrataflokkurinn skiptist í tventog republikanflokkurinnkemur þetta frammeð Abraham Lincoln þá í fórsvariog svo náttúrulega frægfræg að kapraðurá milliLincolns og hans Stephen Douglasþar sem Abraham Lincolnsér skoef þrælahald er ekki rangtþá er ekki eitthvað rangtog Lincoln var sérstaklegaá móti þrælahaldiþó að sé vel ámerkjamikilvægt að halda þetta í hagaað Lincoln var ekki móti þrælahaldivegna sem hún var svo ant umallast öllu þrælunahann vildi senda þræluna tilafríkuog mjög mikið afNorðuríkjunum og íbúumNorðuríkjanamjög mikið af íbúum Norðuríkjanaog mótiþannig séðsvörtu þrælunum í þeim skilningiþeir vildi ekki hafa svarta menn hjá sigþannig að þeir vildi senda það allar aftur til Afríkuen það er náttúrulega líper í aðmeð höfubörginu Monroviuauðvitað afkvæmi þerrar hugmyndaað þetta senda svörtu þræluna aftur til AfríkuAkkuratog þetta hangið þá líka saman við þaðsem Sjúmis Akvaræðingar hafa bent áað borgaræstriðið hafi ekki fyrst og fremstum þræluhaldiðheldur að þetta snúist umaðar hluti eins og til dæmis efnaðar smálEn það er mitt það sem ég ætlaði að fara að koma aðþví aðvið mitthóðum eins og umræðurutan með því að nefna þaðað þræluhaldið er svonayfirleitt núta semaðalmálið í aðrahanda borgaræstriðildrannarvið vorum að segja það í Íslenskuþrælustriðiðen að þú segir the slave warviðþað erþað veit enginn hvað þú vart að tala umheldur þess að tala um einhvern veginn á atbyrðifornöld eða eitthvaðhverjir voru þáog það kannski kemur líkasíðan inn á þetta sem viðnefndum hérna síðast þegar við vorum að tala umbandaríkinu og uppbrunna bandaríkinuþað er kannski þessi menningar munureðaeða aðrir þættirsem að leitu tilborgaræstriðildrannarog þar þá til dæmis eins ogviltu hafamiðstýrðan banka eða ekkiokog Suðuríkinþau voru kannski ekki svonaopnari fyrir slíkum hugmyndumá meðan NorðuríkinEr það að tala um seglabanka eða?Til dæmissem prenta peninga?Já, til dæmis, seglabanka sem prenta peningmiðstýrðabanki, seglabankiallrikið getur þásíðan tekið lán frá þessu seglabankaBegur fyrir ekki, er þáalternatífi við það er aðhvert ríki hafisinnið einn gjaldmiðil?Nei, alternatífi getur veriðbara með frálsum markaðibara bankarnir eru barafrálsfjelasamtökeða Jón Jónssonsem veldu auður opna bankaeða hvað það erFyrirtækiJá, fyrirtæki eða hvað það erþað getur verið allavegnabyrtingamöndi þesshvernig þú stóða bankaen allavegna, vegna þess aðaldrei getur það mistþá reyndar í Norðuríkjónumþá vildu menn ognota aldrei ekki til þess aðtaka lánog nota lánin þósíðan til þess að grafa skurðitengja saman ártengja nýja skurðileggja vegibyggjum innviði í samfélaginuog þá vildu viðauka skatteggju líkagerða með auka skatteggjunaSuðuríkjum voru móti þessuvegna þess aðSuðuríkja plantekur eigandien það hafði engarhaga því að aukaeinhvern neginfremleislu geturhéra þessumlengra inn í landiog tengja þau betur viðheimsmarkaðinmeð því að grafa skurðieða leggja árbjörnategnaeða byggja vegihann hafði engar haga þvívegna þess að það sem hann hafði hagavar bara að sapna sínni bómullog fleita því sig nýður til Mississippieða hvað það varsem hann komi með út á markaðiþannig að það var svona deiluren fremur til dæmisvildu Norðuríkinn totlaNorðuríkinn vildu sterka totlatil þess að verja innlenda fremleisluSuðuríkinn vildi engar totlaþví það var svo lítil íðinaður í Suðuríkjunumþað er það engin ástæðið til að verja þaðrauninni þettaog þræla spurninginkemur niður átveimur mismunandiefnaskerfum í rauninnijá en það voru þettamismunandi efnaskerfieitt úttil okkar ekki annaðeins og til dæmis í þessuþú veist, ok, júþrælasamfélagiðog hagsmjörnitið þarjú, það eru þetta einlið af þessueða ákveður lutað af þessuen maður séur þetta að það hungir síðan samanvið efnaskspurningunum líkajá en ok, af hverju þrælahaldur svona mikið allt fyrir þiðjú, vegðast að við erum að framleiða bómullsem er seltsíðan á heimsmarkaðiok, þess vegna viljum við ekkihafa að há að totla á inná allir mjög íðnvarningjá, því við framleiðum yngar yðnaðaföruvið þurfum að kaupa okkur yðnaðaföruog það er ódýrast að framleiða hann í bretlandiþannig að það hendar okkur mjög vel að seljabrettum bómull og kaupaí staðin bissurog járbrutalestireða hvaða erjá, jáog svo hundarlega kemur líka inn í þetta fyrirbríðeins og við verðum að nefna með selabankanhvað er aldri ekkiðog þetta hefur verið mikið deilöfni í bandarækjónumog er deilöfnið ennþann dag í daghversu stort á aldri ekkið að veraog hversu stort áfylkið að veraog þessu er allirlega misog þetta er svona villandi í öllum frettaflutningifrá bandarækjónumþegar verður það að segja allirlega misvið haldaði fram aðeinsykkur rosa breytingar í hín og þessueins og til dæmis það sem þetta er hún núnasem er fósturriðingareftir Trump og eftir aðhæstir réttur bandarækjanafældi sig að nýjan dómþar sem að Roe vs. Wadevar snúiðog þá var allt í unnuvar þetta sett fram íbæði íslenskum og í norskumfrettaflutningi eins og núna verður fósturriðingarekki lengur, eða fósturrófvar ekki lengurvarin réttur kvennaí bandarækjónum. Það var kól rántþað sem hafði breyst núnabreytist þarna var aðmálið var sendttil fylkjana. Nú var það ekki lengurallrikið sem tryggðiþennan rétt, heldur áttufylkjina ákveðaog þá er mikilvægt að halda þetta að haganáttúrulega var fósturriðingarsem dæmií sumum fylkjum í bandarækjónumþá eru fósturriðingar miklu, miklu frálslegriheldur á nokkertjúman í Íslandi eða Nórií öðrum fylkjumeru það markvælt þrángari en nokkertjúmaní Íslandi eða Nóri vegna þess aðþað er svo rosalega munur áþessum fylkjum. Á þessum fylkjum, játil dæmis í Texasef ykkur óknar þér, ef þú upplifirþað sem ókn, þá hefur þau réttað taka upp bissunum við ná skjótanvegna þess að það er stand your groundreglur í Texasþað er ekki þennií New York fylkitil dæmis, vel að verkjaen okerum við þá að tala umvoru norðan mennmeira fyrir stertanríkiog sunnum mennvildu hafa meira sjálfstjórnríkjana. Já, meira sjálfstjórn ríkjanaog svo kemur það, hún getur líkasaman við útensluða þvístórhundi bandarækjumanna var líkaá mótiði að þenni bandarækin útog vikflokkurtil þess að sestakla gaggrinn út í þaðog vildu ekki fleirieða margir vildu ekki fleirifylkiþeir vildu bara leggja áherslu að herðuþetta eru fylkin sem við verum meðog nú ætlum við bara að vinna með okkurog það eru þetta skiljanlegtþað eru þetta lítið fylkin sem meinaVermonti eða New Jersey eða eitthvað slíktvildu fá ríkstortfylki eins og Texas inn í sambandiðvildu fá ríkstortfylki eins og Kaliforniðjá, já, sem hefurgríðarlega áhrif og völdjá, já, jáþað eru þetta skiljanlegtþað koma allar um svona hlutir inn í þettaog ég menna ef þú ertEuropasambandiþú ertFraklandi eða Þískland, vildu fá Rúsland inntil dæmisvildu fá Tyrkland innvildu fá 90 miljón Tyrki innjá, það spurði égog svo koma alltaf líka inn í þessi menningerliog það er til séðan törnun alltaf líka innsvolítið þessi munurlíðum sájá, til þessi heiðursmenningisörinu ogeinvígin og allt slíktvoru sérs púri tennatnirjá, tölum að sem meðnum þaðþað er mjög hóavertmjög hóavert þessi menningarbunurþú getur talað um þaðen þá er þetta í dag að þú ert með þessu svonasyðurríki herramennþessu herramennsmenningusem er svolítið öðru í sigen norðriðþú ert með þessu fínu herra sembyggja á svona plantegrum og voru dannaðirog flottirog allt slíktog þetta með tölum að það er að máli skurog litöðu, allt öðru í sigjá, heiðursinog allt slíkt samanboruvið náttúruleikinog svo er þetta munin á því að vera með plantegrunaþar sem aðvar þessi miklu hítiog þú byggir mikla plantegrurog svona hægar, rólegrasamfélag, náttúrulega því við veitum þaðhítin hefur áhrifða ástæða fyrir því aðþað er síast allirspáni eða ítæljuþú stoppar yfir heita þetta tímanmeðan okkar heimslutaþað er náttúrulega mjög framænteftir þess að það kannski er eitthvað síastuðeitthvað hátegisliðog fara heim og sofa í klukkutíma eða tvojá, jáþað gerur þetta ekki í Nóri eða Íslandieða Þísklandiþau nefnog meðan að Suðuríkinn er mjög sunnulegraennilega með Suðurárupajáog svo er þetta sem við vast að tala umhérna líkahvernig svona uppbrunniSuðuríkina var að stóru hlutatil þetta fólk sem var frá þessum frontjersvæðumí á Breitlandsegjumog kannski svona menningararfurinn þaðanþessi svona röfsvona hálfaggressífu samfélög á landamörumSkotlands og Englands og svonaalgjörlegaþar svona þú þurftir út að vera sterkurog verja einn rétt og þetta er svona framæntifyrir okkur þvíhvað maður segja, ef ég er laput á gutuog ykkur myndir reka aukslinu utan í migþað erég myndi ekki strax hugsa mérok, núna verði ég bara ráðastog verði hann alveg í stöppunúna verði ég að sína hvað ég er sterkurþannig að hann lend ekki undirog það verði nýst á mér og allt mitthefur það tekið frá mérvið hugsaum ekki svona í okkur samfélagsem við búum í réttarsamfélagivið erum með lögurgluog það passaði upp okkurog ykkur reka aukslinu utan í migég er bara mikilvægað hluta hugsa umen ég myndi hann að fara ykkur slagþú skilur, það er svo framandien í þessu samfélagiþað sem það er ekkertríkisfald sem passaður upp á þvíþað er engir annar sem getur grepið innþað er bara þúog fjölskyttaðinnsem passaður þína hagsmunog hagsmunum fjölskytunarþá ferður náttúrulega allt það er samfélagsmyndog þessu er náttúrulega þetta ertu meðstand your ground lögí Texas og Suðuríkjánumen þá er það í dagen það er ykkur brístinn og heimilittí Mississippi eða Florida eða hvað það erþá skjótt hann baraog þú þart ekki að gera annaðþú farið á YouTube núna bara og leitaðen mann svo vel, það var reyndmittviðtal við eitthvað svona sheriffeitthvað lögurstjórahvort það var ekki á Floridaþar sem það hefði myndið verið innbrottog svo sem átti heimaþá í húsinuþað hefði skotið á innbrottstóinen hitt hann ekkiog það var eitthvað, ég veit ekki á hvernigaf hverju það voru óljóst um hvaða húsþetta var eða hverju þið skotið en allavegnaþað sem lögurstjórin var að leita eftirvar að hann vildi endilegakomast í sambandiþann sem hafið skotiðþví hann hitti svo illa það, hann vildi bjóðunumsvo eitthvað skotiðþannig að næst þetta myndi gerast og þá myndi hann hittaþetta errosalega framandi fyrir okkurþað hefureinhvern lögurstjórn að segja skoþað er gott að þú hittir og það er bara flottaog drepir einbróðstjóðunnieða ofbeldsmannin, það er baraminni skrifinska fyrir okkurþetta er ekki okkur samfélagvið viljum betrum bæta viðkomandiog fangelsi ogbót og yfirbót og eitthvað slíkten náttúrulegaef menningarætunar eruofbeldið samfélagá einhverju jáðarsvæðumí Breitlandi, svo tölum við um ísíðasta þettum bandarikinnþáer það eitthvað semlítar samfélag, náttúrulega kynslabreytir auðvitað eitthvaðheimsín manna, 1, 2 og 3Nei mittHerðuef við færum okkur nær þessu stríði1861þárjúvasöðuríkissi út úrríkissambandinuog þá hefst þessiborgaristri höldjá, desember1860þá byrjar söðu Karolíná því að segja þessi úr sambandinuhvernig er meðhérnasem ég austundi vera að spá ítengslu við þaðoft við hugsaðumþess að lagalegustjórnskipalegurök sem að söðuríkinn byggðu ásinnréttisað segja þessi úr allríkinuá það ekki að verarétturíkiað segja þessi úrsambandinuþað hlýtu nú að veragrundvallar atriði í svona sambandisem bandaríkinég menna að maður getur alveg gert sér greinfyrir því að sovjetríkintil dæmis hafi verið sambandsríkískuþar sem að, já, já, endilegaþú vilt segja þið úr, ekki málikallið minn, en svo kom bara skritrikanirað stoppa það hvort sem erþarna hefðum við kannskihaldið að, á hvaða rökumfóru norðanmenn í stríðvið þá?Það sem aðþað sem að endanlegaauðvitaðleist þið þetta allt úr leðingivar auðvitað, eins og ég búið að nefna áðurað flokkurum klopnart og demokrættarbjóða fram, fyrir að norðurdemokrættar voru með eiginfórsettafram bjóðanda í norðrisuður demokrættar með eigin í suðrivikflokkurinn leysist uppog Lincoln býðið sér framfyrirrepublikranna í norðriog hannLincoln vant, það sögti hann frálsrikien Lincoln vann ekkert suðrikiog þetta skiptir miklumáli því það sem alltaf gerst var aðhvort sem var vikflokkurinneða demokrættarinn unnu aðþað var aldrei skýr skiptingnorður suðurmenn unnu eitthvað fylgjörnum í norðriog eitthvað í suðri og til dæmis í suðurvoru margir sambandsinnarog það var margir semviltu halda í sambandið, ríkasambandiðen það sem að geristþarna þásetni part 1860var allt égeinu, þá var Lincolnbúin að vinna bara með 17 frálsrikiog þetta er þá út af þessumfulltrúum sem hún vinnurþannig þú getur unniðþannig séð minnluðtaþjóðarinnarsem fengi meirluðta fulltrúanaæmið, æmiðsem eru þetta enþá umtalssefnien þann dag í dagog þetta eru þetta var alltþauðl hugsa á sín tímaþað er ástæð fyrir okkur kerfieða byggt upp svonanallafannaá meðan aðþá hannBreckinritsminnum hann heitiðhann vandli umstáð 11 frálsrikien hann vann ekkert frálsrikiog sín var annað frambjöndi sem hannáður að vinna þarna þrjú frálsrikiog Douglas sem var eini frambjöndisem reyndi raun að sko reykasvona þjóðlega kostningabarótubusið fram við öllu fyrkjónumhann fekk bara örfa á kjörmarnsatkvæðiog það síndisíndi sig það árið 1860þá var flokskerfiþannig að hann hafði haldið ölluþannig að það var það fullkvæmulega brotiðog skipt niður ílandsvæðiog það sem er ekkert svona skrítiðer að Linkor var kosin þarna1860, setur þetta ársvega hvað það varog hannJames Buchanansem var fórsetihann hafði ekki verið vik frekar endemokrati en allavega hann skiptir í gölluhann ekkertgerði lítið smekkerthann var núaðaðaðog það gerist ekkertí norðrinuá meðan að suðuríkin fara að vinna á fulluog fara að kalla tilbismöndi þingog hugsa sig umog allir voru óvisir hvað að gerastog það sem gerist einnig stuttumálier að suðu karluninaá hvað að keira ekkert þingog lýsa yfir sjálfstæðiog bara láta vaðaog þegar þeir voru komnirá skriðþá var mikilvægt að halda því skriðiog þá var mikiðþá var hvert fylgjöðt öðrusem sé að lísti kalla til þingog lísti yfir sjálfstæðien þrátt fyrir það að þeir voru búin að lýsa yfir sjálfstæðiog velja að sé að hann Jefferson Davissem fórsveita og lýsa yfir þá þessuconfederacyað það lái ekkert fyrir að það myndi brótast útborgarstíkþannig að þú segir skovar ekki réttur ríkjarnar líka til aðlýsa yfir sjálfstæðieða draga svo úr ríkjarsabateruog þá náttúrulega áttu því staðnáttúrulega þessi frægi atbyrðurvið þaðsömter virkiðforst sömtersem var þá auðvitað á stjórnalriki sinnsog sem Suðuríkin ákveða að taka yfirog svo náttúrulega voru það að segja að Suðuríkinsem skutu fyrstskutu, hlifta fyrsta skotuog leysa þetta allt úr leðingiþeir hefja stríðiðþeir hefja stríðiðog ennfremið áhvert viðþað líka er aðSuðuríkinu þetta stóðu mikiðhallari fætiþetta ferri sem bygguðarog það áttu líka að hluta af þessuaf hverju líst Suðuríkin séin yfir sjálfstæði þarnaog stríðið breyst útfólksfjöldin ínorðuríkjónum var að aukast með hraðarinní Suðuríkjónum þannig að í þessusambandstríki þá var veriðað vega hægt og rólega meir og meiraað Suðuríkjónum, stað að Suðuríkjónumvar að veikjasten segðu mér aftur af hverjuskutur þessufyrsta skoti ogvar það þá þannig aðástæða norðanmannafyrir, þú veist þessuhaldútið þessu stríði var þá til þess að svaraárós, því að þetta endarnáttúrulega stríðið með því aðþað færið aftur tilþess að þaueru áfram íauðvitað alríkinuog náttúrulegaafnum að þræla haldið og annaJá, það var ekkieins að Lingún var búin að lýsaþví yfir að þræla haldið varólýðandi ogþegar að Lingún segjatóku við þarna ímars 1861þá var þetta virkiðfórt sömterog byrðirnavoru renn át, þannig aðLingún þurfti þáað ákveða hvað það er hann að geraok, yfirgefa virkiðstyrkja þaðherðaðlega séðeða að reyna að senda ykkur að byrðirog hann gatir hann nú ekkiyfirgefa það, því það hefði veriðmerkju umhversu veikburði hann hafi veriðþað hefði verið svolélegt, hann hefði mistað þann trúvaruleikaog meðan að hann hefði sendtherðangaðþá hann hefði hann ut að byrja stríðiðþannig að hannreyndi þess að það segja að það er eitthvað neinaað fara eitthvað svona milli veg þarnaenJefferson Davis, fórsetiSúðurík hérnahann ákvað að ráðastá virkið, að það er skotuðá virkiðog síðan getur maður auðvitað spurt sighversu góð ákverðum það varen þetta var svolítiðsvona vonluség myndi segja að stríðið hefði bróttstút sama hvað menn hefur gertvegna þess að þetta ermikið gundvallar atriðið auðvitaðvildu margir í norðurinn og söðurinnað halda í sambandsriki og sérstaklegaí norðurinn var mikið undirað þú kannst ekki setja við þaðþað er ekki bara klúfið sér fráþví júðuðuð sambandsriki enhórt líka á þýskalandi í dagþýskalandi sambandsriki og rúslandi sambandsrikikannski raunheft er fyrir þessiríki að klúfa sér frá, í Nórier fylki, getur þræntalklúfið sér fráNóri er náttúrulega ekki sambandsrikiNei, það er ekki sambandsriki, það er fylkieða Íslandisveitastjórninn narki, þetta er eitthvað sveitastjórnlísti við sjálfstæðiÍslandi líka ekki sambandsrikiNei, neiÍ Júnifættlöndum við svo Ísland og Nóriþar náttúrulega hefur ríkið algjört vald yfirsko einingunum undiren þetta er þetta með sambandsrikisvo Þýskaland til dæmis og Rúslandeða Sovjetríkinog við getur auðvitað sagt eins og ég sagði aðanei, menn að þú veist, já, eða eitthvaðeða svolítið minnir svo spálttil dæmis, ég menna þegarþegar Katalóni að kausakljúfa sér út úrspáni, þá var nú baramánu ekki hvernig við varum smáatir einn í því voruþegar þetta dæmdi þá ólulegtenþað er samtlíku fyrirréttur hluta ríkisem stiðs að yfirkjifaríkið ef það er gert eftirréttum leiðum, eins og til og meins ef að skotarhefðu kosiðjá í kosningunni að hverna semhún var 2014 eða eitthvaðþá hefðu þeirnæntalega lagalega síðanstjórnsýslulega síðan getayfirkjifið sammennað konungsríkiðen ég man ekkismáatir einn í þessari í Katalónudeilunni en ég held að það hefði kannski alveg snústum það að þú veist að þeir voru að segja að þjóðratkvækreslan að það hefði verið ólöglegog þetta geta með náttúrulega reynd aðfinna eitthvað ástæðog koma í veg fyrir svo leiðisjáenen var þá ekkisnýrist þetta stríðiðég er auðvitað sko hefðu maður getaðeitthvað neginn séð fyrir sér skoað stríðið hefði endaðsko með því aðþað hefði bara verið samin friðurogsuðuríkin hefði bara haldið áforma að vera tilsnýrist stríðiðum það að þeir lístu sér út úraðri ríkinu og hinn er sér neyði megið að ekkijáég vil ekki vel setja það í einhvöldum mólijáog þá er einmitt spörningin hver erhvað lagalegi grundurli var fyrir því skoþví að Jefferson Davisog suðuríkin með að ráðast áfórst sömptirára síðan fórst sömptir leiðið til þessað Lincoln getur sagt, heyrðu það búið að ráðast ásabbatsyri kiffþessi upprefsna menn í suðurík hafa ráðast á okkurnú verðum við að svaraog þaðhafði leiðið til þess að það sé að virkjaöll norðuríkinog svo þurfum við að tala um það síðan hvernig þetta endaren hluti af borgarstyrjum og það sem var sérstaklegaóljóst varhvað ætlu brettar og frakkar að geraog það er alltaf þurftið að tala umí nýjum þætti í borgarstyrjumþað var einan leiðinni fyrir suðuríkinað verjaog sigra sjálfstæðisittvarviðurkenning frá brettum og frökkumsem aldrei kom, þá getum við að tala um þaðnæsta þætti, af hverju kom svo viðurkenning aldreiÞað er mitten nú erum við búin að tala lengi um þettaen ég held samt aðvið getum líka sagt svona í stuttumóli aðþræla spurninginhafa verið meginástæðan fyrir stríðinuog þeir sem segja ney við þvíog gaggrinu þaðsegja ney, þá var til dæmisréttur ríkjanaþað hafa megin ástæðan fyrir stríðinuen þá getum við að spurta á móti, já enréttur ríkjana til hversþá myndur þeir þurfa að svara, jú réttur ríkjanatil þess að vera með þræla eða ekkivera með þrælajá ok, það er að við áttu að vera með þræla stríðinunei, efnasmólinvoru mikilagustok, efnasmólin tilhvers, við getum framlegabómull og ekki um að tólla, já enbómull og framvislar, fyrir hvernig fór hún frambómull er maður tinduraf svörtum höndumeinmitt, það þarf að við koma alltaf aftur á þvíen auðvitað er það samt auðvitað að hlutaaf þessu líka, þú veistefnasmólin og allt þettaog ekki minnstu þetta líkasjálfsýmyndin, þú semsjálfstæðursuðuríkjamaður, þó áttur enga þrælaþá eru eins ogdrullist okkar jænkis nána að ráða á stáðiherði, núna verðum við þetta að verði okkar heiðuren það var líkanáttúrulega, þess að við vorum að talameð annir þetta, bara lítiðhluti af frjálsumhlutið um suðuríkjamaður sem áttu þrælaen þræla haldi líka þettanöyð mikil stuðnings hjáþeim sem ekkiáttu þræla en vorufrjálsum hlutið borgaralgjörlega, þannig að þetta varhlutið af sjálfsýmyndsuðuríkjana og gegnum sér í menningunaummiðtOkkulega, það eru, þetta er mjögáhugavert málefni, við vorum að tala meir umborgarstyrjölduna í bandaríkjónumþetta er kannski komin ákveðingóðustöða til aðstaldra við hér, þannig að við vorum komin hérnaað upphafi borgarstyrjöldurinnog svo byrjuðum við að halda þessum umræðum áfram hérkannskiverður það ekki fyrir næstur eitt áreða hvernig þess að það ermaður veit aldrei hvernigdagskráin er hérna í hlæðarpinsuog skoður? Nei, við höfum það allavegainn íOkkulegaÞá held ég að við segjum þetta gott hér afhlæðarpinsu og skoður í dagvið snúðum aftur hér í næsta þætti, eins og venjulegaog reyðum um mikku að alltannað málefniþað er eins og alltaf hérþað er ekki búið ákveða að næsta málefnifinnum baramikku í degin, maðurJá, allt er í upptökkurað því sögðu þá minnum viðhlustundur áwww.Þáttaninsugurskoðun.comog www.sugurskoðunatgml.comsem er netfang Þáttaninsþað er þetta styrkja hlæðarpiðmeð að bjóða okkur upp ákaffibólaog það er þetta að hafa samband til hlæðarpiðmeð spurningum, með aðtöðasemtumeða hverju sem erá www.sugurskoðunatgml.comþá hverju við hérna í dagog sjáumstáttu fjallresí næsta þættiog það er sælog það er sælog það er sæl

128 - Suðurríkin, þrælahaldið og aðdragandi ameríska borgarastríðsins

fim. 17. sep. 2026, 21:00 · 1:28:35

Í þættinum í dag ræða Ólafur og Andri um andstæður norður- og suðurríkja Bandaríkjanna sem gerðu vart um sig þegar leið á 19. öldina þar til uppúr sauð og borgarastyrjöld braust út. Bandaríkin voru á

Samantekt

1. Í þessum þætti er rætt um þróun íslenskra kvikmynda og hvernig þær hafa tekið stóra skref á undanförnum árum. Sérstaklega er fjallað um hvernig jólamyndir og sögulegar kvikmyndir verða sífellt vinsælli.

2. Þátttakendur ræða einnig um sögulega þætti í íslenskri kvikmyndagerð og nefna möguleika á að búa til kvikmyndir um söguleg atvik eins og Tyrkjarána og Jörund, sem greveki áhuga hjá íslenskum áhorfendum.

3. Það er bent á að íslenska kvikmyndagerðin sé að vaxa og blómstra, bæði í innihaldi og framleiðslu. Mikilvægt er að nýta þau tækifæri sem bjóðast í sögulegri frásögn og tjáningu.

4. Umfjöllun um bandaríska borgarastríðið og upphaf þess er tekin fyrir. Rætt er um aðdraganda stríðsins, réttindi ríkjana, og hvernig þrælahald var megin ástæða þess að stríðið brast út.

Lykilorð

128 - Suðurríkin, þrælahaldið og aðdragandi ameríska borgarastríðsins
Söguskoðun
0:00 0:00
♪