Það er það að það er það.Það eru reysastóra spurningar undir í þættinum í kvöld.Bjart síni var ríkjandi á vestulöndum um aldamótin og útbreyt trú á segurfyrr frjálslins líðraðis kapitalism á nattvæðingar.Fáir hefur spáð að aldarfjörðungli síðar einkendist heimsmyndinaf átökum, uppgangvöggi, þjóðvördesiggju og allþjóðakerfisem ætti undir höggað sækja.Hvert stefnir heimurinn, Guðmundur Jónsson, sakfræðingurog profesor Emeritus fyrir við sviðið í síðari hluta þáttar.En við byrjum á vettvangi dagsins.Eftir öryggisbrest hjá Open AI í sumar hafa Forkollvarsumnastæstu tæknifyrrtækja heims kalla eftir því að hægt verði á þróun gerfigrindar.Á sama tíma eru fjárfestingar í gerfigrind og tæknir tengdri henniog orðan að meikilvægjum drivkrafti í hagvegsti í bandaríkjum og Kínaog þar með heiminum öllum.Hvaða áhrif hefur það á heimsbúskapin og Ísland ef hægt er þið á þróuninni?Og hversu mikla orkuöflun á kostnað náttúruauðlönda er hægt að rétta þetta?Ég vil maður ræða þessi lögletumál.Góða gestinni, hér eru Andri Snær Magnásson, rittuhundurog nýbagaður handhafi náttúruuviðkynningar Sýriar frá Brattaldi.Þóra Artursóttir, samskiptastjóri, sviðstjóri samskipta hjá hlansviki.Hvernig eru þessi til?Fórstuðumæði samskipta hjá hlansviki.Og fyrirvendir fyrirvendir.Og Björgvin Ingi Óláfsson, sviðstjóri og meðeigandi hjá The Lloyd.Og inni í palunum sem verður ekki farið fórstaframbu.Já, það er sviðstjóri hins vennilega manns.Já, það er sviðstjóri hins allsíðunus.Þessi ægjandi The Lloyd eru fulltrúð allsíðuna hér í kveld.Þeir eru velkomin öll sömul en við ætlum að byrja.Það er mörg mál sem snesta ger við greintin og eitt af því eru þetta umhverfismálinum.Við langarum að byrja þess á þér andri.Til hamingi með þessa viðkenningu sem þú tókst því í sístu viku.Takk er þér.Þú helst ræðið við þetta tækifærið sem á að segja að intækið hafi verið ofnitingog sem þú tengir við skort á náttúrlæsi, getur við kallað.Já, ég held svona litla tölu við þetta tilöfni og var í rauninni að benda á hvað við værum í rauninni stór á öllum svið.Það er að segja hvað var það nýtingu og komin í rauninni langt.Þannig að ég tók dæma ef Ísland væri borg í Európið sem vorum reyndir að hafna.En ef Ísland væri bara ekki starfum yllir Bergen og Palermo, bara setja Íslandvistur öndinaþá væru við í hundru og fært og þess að sæti í sirka.Það er að segja hvað var það er mannfylda.Það er eins og Tallinn eða Bólónia eða eitthvað.En við værum langstæsta fiskveðuborgin með um 1% öllum fiski sem mann kynna veiðir.Við værum einn stærsta yðnaborgin með miljón tonnafáli.Við værum mjög stóru, jáfnveg með allra stærstu orkuframleyslu borgummeð orkuframleyslu ávið þá kannski fjóra miljón manna borg.En síðan með heitavatnið auki sem að vera bara hellingur.Við værum með um 500.000 tonn á mann af hreinu vatniog við værum með stærsti fernamannstæðarinn í Európu.Það er að segja með meirinn fimm manns á haus.Þannig að þetta er mikil forgjöf sem náttúrulega gefur okkur.Þannig að intækið var kannski það að þessi forgjöf og þá í sambandi viðeins og pýsa og læsi og náttúrulegsi að þetta krefst mikils af okkurhvað var það að vera læs og vera...að kunna að umgangast þær öðurlendir og síðan kannski var þettasmá svona að íta móti þessari skortsöksun skoþví að okkur vantar alltaf meira og alltaf þessi orku skorturog þetta og núna í sömur til að mista þá maður sem vetti90 kvali sér til skemmtunar og það er engin kaupanda þvíen bara svona sem áhugmál við þessara.Þannig að ég var svona að leggja þetta fram svona semað dæmi og kannski sláandi dæmi síðan sem ég hafðisvona í kringum mig að svona samtímis voru eða tveiraðarsem hefði samband að sem að hefðu verið að kynnabreskum úlingum þarna íslenska náttúru og voru búin að farameð 6000 bresk ungmenni á sóleimajökuldinu á ári skoekki í heiltina og það var bara það var eitthvað algjört frávikef íslenskir krakkar fóru upp á sóleimajökuldinuþannig að þessi svona hugmyndum að af því við fæðumsérna, við erum í vegabriðið, að því fylgji sjálfkrafeitthvað svona tilfinning fyrir hver við erum eða fyrir hvað við stöndumað við mættum ekki taka því sem gefnu. Jú, eldsta kynsluðanvar eitthvað sveit og ólst upp í allt eru landi en við þurfumkannski aðra nálgun til að í rauninni færa okkurokkar yngstu kynsluð landið okkar.En er ekki auðvitað í landið það sem er til í segjuofgnóttinni til mikið, meira hlutarslega heldurmeð öðru líkjum af ákveðunum auðlundum og orku aðhún sé þá nýtt í meira málið heldur en annarstað?Jú, það er náttúrulega vill, það er ofta, það er svonanáttúrulegt einhvern veginn að menn segja það sem ernæst þeim. En ég var kannski að benda á að við höfumlíka val að á einhverjum tíumpunti getur þaðstað okkur fyrir þrjöfum að einhver gerar verðiðog stórir og við vannmöttum í rauninni hvað skaparverðmætti kannski á heimsvís.En hefur ekki einn stóra breytt ekki? Fyrir kannski20 árum þegar það var að vera að ræða þessum máluog þú varst að gefa til það með straumalandið semhafið mikið láhrif á sínum tíma að við kannskisvona, ég segi, svona hættum að leta hjap mikiðog náðu stóriðunar og færum að snú okkur meiraað hugverkaðinaðinum og nú eru við náttúrulega líkaframlega orku fyrir sem er elsniti fyrir hugverkaðinaðin.Já, nú er það náttúrulega komið að árið svona2000 til 2010 þá voru alveg einu fyrirtekin í heiminumeða bara bókstala einu, kannski Magnusinversmiðuren alveg voru einu fyrirtekin í heiminum sem aðglyftu 600 megawatt bara í eitt hús.Það var eða ekkert annað heiminu sem aðog þess vegna voru við svona ákvæmumfjóði í álverðinu vegna þess að það vareinu yðnaðurinn í heiminum en núna ereinmitt staðan komin upp, fyrst var það bitcoinen síðan gerðu við greinda bildingin að þáallt í ennur þessi stað aftur komin upp aðþað komin einhver konar yðnaður sem hefurverið raunin svona miður við okkuróendanlega orku þörf sko. Þannig að þaðnæstu því ekkert að bara ákveða hversu mörggagnaver við viljum hafa. Eða þess að það varað þessu í bandaríkjunum, sérstaklega íbandaríkjunum og þá er á heimsvísunáttúrulega er þetta orðin svakalurdrivkraftur þá í orku þörf sérstaklega íAmeríku og ég held að það sé að fara aðnálgast það að verða nota orku á viðstærstu ríkipar í heiminum svona á næstusvona tíar. Þóra, það er nú verið bortbent á það að með eftirspöldina erekkert mála, er alveg mála en við getumvirkja hvernig næsta baðvaskarlandinukomið orku nýverð. Hefur við farið framúr okkur?Sko ég held að þú er einmitt fengið okkursem einhvers konar andstæðinga eða viðséum ósamála. Ég held satt að það ervandisnæðir sem samála um flest.Það er mikil umhverfis og nótturöndarsinniog starsta loftslags aðgjur Íslands erendurnýjarleg orkuvinnsla. Og nú er stæðan þannigað 60% af orkunni sem við nótum fyrirutan húsitun er Íslands endurnýjarleg orka.40% er inflytt ólja. Miljón tónn sem viðflytjum inn okkur í ári, borgum fyrir það150-200 miljardar og brennum henni hérfyrir utan það. Orkuvinnsla að sjálfsöghefur umhverfis áhrif. Hvort sem það erkól eða sól eða vassabli eða vindureða jarðarmi eða hvað það er. Þetta voruallt umhverfis áhrif. En ólja sem við flytjumhingað, hún hafði umhverfis áhrif þar semhún var framleitt, þar sem hún var hreinsuð,þar sem hún voru flytt yfir hafið og svo er hennibrent hér. Og ég held að við sem alvegsammálum það að við viljum koma þessari40%-tölu nýri núl. Og það er bara ííslenski orku stefnu stjórnvalda að verðaóháð jarðarmi eða henni. Hvernig gerum viðþað? Er bara það að alltaf að rafæðasko sangungur á landi, krefst svonaþryggja fjóra terastunda sem erjætgiltir 20% af núverend orkuframleitt sluð. Og þetta er alveg hægt ánþess að virka eitthvað nænastu baðvask.Algjörlega, ég meina frá 2000 átta, frá þegarKárnóka virkjaðin þess að fljóðstælstöð vargangset, að þá höfum við aukið orkuframleitt sluðum, raf orku framleitt sluðum20%, hægt og rólega með líka viðbótið.Við erum að nýta betur, við erum aðstrekka stöðu var og svo framvegs.Dæin áður en Andri fekk að segja velí náttúru, þá ræsti landsverskjunValdurver, fyrsta vindorku fyrir landsins.Jóhann Pál talaði þá um trömpískan áróðurgegn vindorku og þá voruð mærkiðlandverndar sinna sem, fjölar í landverndsem tóku þetta til sín og fannst þettakaldkvöldkvæðið. Það bendi nú til þess aðþað sé ekki alveg, ég meina, hefur ekkiátaka á sem líka meðal umhverjuseyfingaren að vera svolítið myndli grænorkusamleyslu og landverndar. Það er að verndaóspilt við þetta. Jú, en þarna sko held égaftur að munurins er miklu minni enfólk heldur vegna að ég held að skoumhverjusinnar hljóti að kjósa grænorkuvinnslu fram yfir bruna ogjarðnætsnæti. Ég held að það hluti alltaf að veraþannig, ég meina, annað væri óerlegtfyrir umhverjusendarsina en býtaðinsleið mér að halda áfram.Það er það með vindorkuna. Þegar Jón Póllnefndi þarna trumpískan áróður, auðvitaðverður hann að svara fyrir það. En míntólkur minnstóðist því var svo að hannverið þarna að vísa til þessbakslags sem hefur orðið í bandarækjunumí bara varðandi endurníja orkuvinnsluog sérstaklega vindorku og villandiupplýsingar sem hann er nú þekkturfyrir og það eru verið óbúslegtlobby af hálfu ólíuminslufyrirtækur.Það er ekki að, gegn grætna orkuvinnsluog sérstaklega vindorku, mín skoðinusvo, og þú veist, þess að hann grínast meðeinhverja fagurfræði, þú veist, verður nú aðfá að gera það, að sjálfsöðu er fólksem að fylst vindnilur bara mjögljótar, vil alls ekki hafa þær áÍslandi bara vegna þess. Og sem beturfyrir eru við nú frálsað að skoðunumokkar á þessu landi og fólk maður alvegað hafa þá skoðun. Mín skoðinu svoað vindorkan sé frábær þriðjastóð við orkuvinnslunahjá okkur og valdu verð sétil dæmis bara skóluboka dæmi umvindorku verið eins og þau eiga að vera á Íslandiá raskuðisvæðiþar sem er alla tengingar fyrir, innviðirog í grendvið búið að stunda rannsáknirí 15 ár vindur eins og það erséuð út að hafi, þótt að það hef ekki veriðþennan dag. Og svovinnað er með, sko, þannig að við erum aðnýta betur, varst alls fyrir skemmunar okkarþegar við vindurum blæst mest á vetunaþá getum við sapnað í batteriþá getum við hlaði batterið, sapnað í lóninog þegar við vindurumblæst mest, þegar lækkar mestí þeim á vetuna. Þannig vinurum við þetta samanog hérna, það ersannlega búin að vera á Íslandiað einhverju leitijá, dreiftsko, raungumupplýsingum eða svona tilfinningumþað er eitthvað fara tepplegja hérna að landaá vindmilum. Það er ekki þannigþú þarft ekki einhver, sko, það tók14 ári, ég minna, vindur, nei, viðaldrei verið búin að vera 14 ári í undirbúningiog ég minna, það var að vera að setja lögmjög stranga lögjöf, fyrir utan þaðað kerfið okkar ráhlaukerfiðþað getur aldrei bórið meira en1000, max 1500megavett. Það er sko 8000til dammur, sko, álandi. Það er eitthvað bregðast aðeins við árumvið förum yfir í gerfegjörðina. Já, skoþannig að, en Jóhann Pállhann hefur nú ekki, sko, veriðdöglegur að gefa okkursvona litlar túsur íyngverisregjöfingunni, þannig að hefur svonaekkert svona verið einstuum að hefur svona vonað svona í að svonagefa okkur svona smá svona hugmyndirum að það væri eitthvað svona málstaðurhjá okkur. Enég má samtalið, getur samtaliðborið blaka á hannum fyrir trumpískupilunaþegar það er alveg staðrind aðþað flötu svonatrumpísk mýmsvona inn í íslenska mingi, þannig að ef þúfórst að skoða anstuðina við vindmjölunarað þá varalveg smitt frábandarískahægrinu inn í rauksefndirnarhvað var þar svonaí rauninni upplýsingaróreiðu um þá sérstaklegakannski afleðingueða hvort það var eitthvað að endurvinna það ereða líftíma eða reynlegagaxjumi, þannig aðég get alveg svona variðhvað það var þarþannig að ég var ekkert að rjúka upp til handa fótumen það, en hins vegarog það sem við segjum meðan 40%jarðarna elstendi, þarsko, við getumvið ættum náttúrulega að vera búin að klára bíloflóttanú vegum við að vera komið spóruvagn fyrir löngusem að er svonaeru stæsti lótslæs aðgjörðunaren ef við ætlum að takaeitthvað stór skrefvarðandi flugog báta, þábyggja það mjög mikið á því hvað heimurhún gerir, og hvort að heiminumtakist að þróaþóttuelsneitiog ólífi fyrir bátaá betri áttu, og þarerum við ekkert að vera að finna pjóluþar erum við ekkert að verka núna fyrir þaðog þar hola nú margir til gerfiað hún getihjálpað okkur aðþróa þetta alltaf áfram, þetta var svonasegveið inn í umræðuen þaðhafi verið mikil umræðaum gerfið og óknir af hennieftir að uppkomstu mjög ekki sprest hjáOpen AI sumar og fyrirvöndiStarsman bæði Open AI ogAnthropic hafa stýið fram oglíst yfir ábyrðarleysi ognú eru fórkómulvar helstutæknirreysina kallegtir að það verikomið einhverju taumhaldi á þróunnaog líka bara nú ólíkleir bandamennþú tekir hérna málaflokk velog hefur verið vilkur í umræðunumhvernig horfur þetta við þér?Ég held sko, þetta er náttúrulega búið að veraalveg svakaleg fleigi færðsem Gerri Greindir hefur leitt okkur á undanfra náruog ég held að ekkert okkar hafi getað að sé fyrirnákvæða stöðuna sem er núna eðasér endilega fyrir hvernig hún muni þróasten ég held við þurfum aðstaldra við því núna þegar aðvið sjáum bæði skofósta bandaríkjana og fósta kínamæla sem móti í vikunni til þess aðræða þessar áskorunirá sama tíma og helstutækti fyrirtekki og Gerri Greindir fyrirtekkieru öll að segja, herru nú þurfum við aðstaldra viðog einhvern veginn allir erusammálum það aðef of geist er fariðþá getum viðunni kapplöf sem yngi vil vinnaþað sé ekkit endilegaakkur í því fyrir bandaríkin sem fyrir árið síðanþað sé ekkit endilega akkur í því fyrir bandaríkinað vinna kapplöfi eða það getur svoleitt okkur bara til samfélagsleira klötunarog við veitum að það er kannski fullt mikildramatíska og mánundarskvöldi íhöstlæð að segjaen umröðan er samtkomin á þennan staðog ég held að þá verðum við að hugsahvað er hægt að geraog hvernig mun það geraog ég held að frá þessukynveska bandaríska kapplöfssjónarhörniþáer vandamáli miklu starrapólitist heldur en tæknilegtog ef við getum sett þetta í sögulegt samhingibara við kjartnorkufyrri áraþá náðum en samkominu þaðað hægta kjartnorku til hvernigofan hérðar og við það var staðiðum áratöðu skeiðaf því það var hægt að fylgjast með þvímér held að áfram að geratil hvernig neðjarðar þánga til aðtækninu var þess eðlis að hægt væri að fylgjast með þvíhvort þið minna að vera að plattanúna er við svolítið erfið um stað að vara þetta í gerðugröndinaþví það er ekkert endilegasvo augljóst hvernig við getumhernt upp áþessa valdhafa hvort það er fylgireglunum sem þeim myndu kannskisetja sér. Þannig við getum haftákveðna væntikar um það aðstjórnveldi bandarökunum á Kína sérstaklegasammælist um einhverja ákveðnavegferð og ákveðn prinsipen það gæti orðið snúið að fylgjast meðí hvort að þessi er unnulega gert.En hvað um efnaðarslega þáttina því að það hafa verið talað með þessiofjórfesting í geiranumog sem við hafa beðið eftirleiðréttingu ef ekki baraeinhvers konar hrunnivegna þessþólir, ég meina það er kannskiofnflíðalegt, en hvaða efnaðarsleguafleggingar bara ferir heiminnhefur það ef við myndumÉg held sko að það ersvona efnaðarslegumælingar sem fjallauðum svona jákvæðarhlýðar gerðurgrindar áhrif og haugvastmeð jákvæðum hætti og slíktég held að það sem við verðum að talað um að dempaer ekki þættir sem vegar stortþar, heldur hins vegar jáðarinnsem er ókannaður í dagþannig að það sem nú þegar er til staðarer það sem á að grundvallahaugvægstar auka eðasvona jákvæð áhrifa áheimsbúskapin, en það sem við höfum ágjörðaað við hins vegar kannski þess að við sjáum ekki næstþegar við höfum að sjá fyrir okkur svonasjálfsbætandi gerðurgrindsem þeir sem eru áhuggefylstirsegja sko að fara að taka völdiná okkur, þannig ég held aðsko ofhjárfestingöruglega með einhverjum hættien það sem við sjáum sem svona ef við höfum að vera í jákvæðagýrnumþá höfum við ekki að tala um að dempaendilega þau áhrif sem viðgætum séu jákvæð af gerðurgrindog vísbendingur um aðtækning síðan færum að takastærri skrefi og hraðarheldur en við gerum okkur grein fyrirvið sjáum hérna þessar frægustarffræði þröydirsem átt að vera óleisarlegarþússaldar þröydireða eitthvað sliktþessi nú þegar óbyrn er búin að tilkynnaþeir hafi leist eina sem er þá vísbendingumað svona reikni hæfiðog greiningar hæfið sem þróastmeð hætti sem við áttum ekki vonuog þarna voru viðmiðin aðef þetta gerist fyrir 2030þá eru við kannski komin íhættulega lendurþetta er svonaef við hefumjákvæða gyrnum og við hefum ekki ágjör afjáðurinnum þá getur nú gerðurgrindinhaft ímislega jákvæða áhrifði í skemmin tíma litiað mista kostien ef að text tilvið að hlusta á rattirþessara fjölbreyttu hópa um að það þurru núaðins að passa það að þess að við reistarykkur svona hraðahindrinir á gerðurgrindtil þess að við förum ekki hraðarmeð tæknina heldur en baklandi og reglverkiræður við og á þvíþá er þettaþóra margir teljaþað er mikil eftirspillis fyrir orku og margir telja að Íslandætti að gera sem matur þvíen það fer mikil orkatil spillis á gerðurgrindaðgengjaðin er mjög ópiðbara allir með nettingum geta fariðog láti búa til eitthvað myndband fyrir sigeða einhverja þvælueða uppskriftir eða hvað sem erer þettaer þetta hestur sem við ættum að veðví áá fullum krafti á nokkur að fyrirvaraum nýtingarstefnuog því um líktþað eru náttúrulega starfandi þrjúgagnverður á Íslandi semsem umhver byrjuðu til dæmis með ræðumog fengu ódrygg á orkusem er núna búiðað útfassa og þau eru öllkomin í hátaknien hérna ég held að það séengin spurning, landin í kringumokkur, eru með alls konar ívilnanireru reyna að laða til sinn gagnaverí fyrsta lega er þaðbara skynnsamlegt fyrir orkuvinslufyrirtæki að hafafjölbreyttar í viðskitaðinniþú veistvið munum þarna korfinar og ekkinmaður að dreifa þessum fræg og ekkin í fleiri korfuref þau eru tilbúin aðsvo eru við í business, að þú segirþað er endalus eftirspurn, það er ekki endalus eftirspurneftir orku á Íslandiþað er bara mjög takmörgu eftirspurní lokuður á orkukerfiþar sem aðvið erum ekkimeð legsta verðið og við erum ekki með nynnarniðugreðslurþað er mjög hörðu sankjafniog við erum aldrei að fara að fáeitthvað sko, reysa Microsoftgagnaver sem tekur eitt gigavatvið erum eitthvað slíka orku tilen að vera með lítilega meðstórgagnaversem að er með tölvörarekningi eittu, það held ég sé engi spurningþetta er hluta fjóruðin innbildingunniog svo held ég þessi líka baraeins og Björgum bendir nú kannski áað þá er þetta örugismálmér finnst þetta mjög eðlilegt að ríkiðog fjármálakerfið gætti að þvíað það vera ákveðinu hluti sem eru kemturí gagnaverum hér á landivið nótum öll gagnaver oft og margsinsokkur um einasta degiog eins og við veitum líkaog þú ert nú að fara yfirmeð guðum til Jónsínu og eftirað þá er nú ekki alltaf fyrirsjónlegtþað sem að gerist í bandaríkunumþeir eru langt, langt, langt á undanEvropu, bæði Kína og bandaríkjumen eru langt á undan Evropu í gerugreindakafleipinuþau geta alveg sagt, þeir eru þegar eftirspurninginkomið fram og frambóði að við ætlum að lokaá þá sem eru undan bandaríkinahvað til að gera það? Ég held að séengi spurninga veið um að taka þátt enakkurat, já, hóflega og af skinnsemiAndri, hvernig hóruð þetta þér?Þú erst nú að taka þátt í málsóknuhendur, andrópik ogÉg er ekki mínu frumkvæðiren ég lend í þannÉg er einn af þeim höfundumsem þeir stálu bókóri fráþannig að ég var einmitt að enduní að málsóknunum mínu dagþannig að okkur vefsíðuþeir stálu blá á nættinumSveithin, SveithinGliði glömiVið skulum vona að þetta verður nú ekki eftirmæli fyrirtæken þetta er margbrotiþetta er bæði hillandi og skjálulegtogþetta erþað sem er að gerastog gerður hvernig það getur gerter náttúrulegaalveg svakalegtog síðanhittum að það er eins og ég lend íað hitti svona menn sem hefur voruð framarlegaí bara þessari tæknibildingu í fyrraog hitt eitt mann sem varbara, við hefumsvona tí ára eftir sanntí ára eftir kominuég held að það mitt er svona að fara að selja mérgerður hvernig það, já við hefum svona tí ára eftirog þá er þetta búiðog það var í fyrst getur sem ég fekk svonasvona eitthvað svona harðan heimsendardómfrá innanbúðamanniog ég hefði alveg viljaðsko ég hefði frekar sig þetta frá eitthvað svonabara eitthvað svona bölsýniskallinir í bærien að fá þetta frá manni sem vissihvað er þarnaþar sem hann vissihvað ég er ekki búin að frekta afog þó ekki segi, svo komum við um daginnþarna 10% líkur á því heimkynniað mann kynni faristog þá var ég á næsta áratugá næsta áratugen ég segi, hverju þá líkur þetta á að baramiljónmanns faristen þannig að það ernáttúrulega eitthvað sem að við kannskigetum ekki gert mikið íog svo náttúrulega er óumflígarlegtað við þurfum að taka þátt í þessuþar sem við getum ekki orðið eftirog þá, einmitter þetta ekki bara spurning um orkuöflunað það að ségagnaver á Íslandiþað er engin ávísuná að við séum með í gerðvígreintar byldingunniþar séu ekki að það fyrir að græna gímaldiðeða það kemurgeimstlunum inn ekkit viðþannig að þó við fengjumfullt af gagnavermingaðþá getum við samt orðið eftir á í byldingunnivið varum bara að stingja í sambanden varum ekki að gera neittþannig að þaðþarf líka ræða í rauninniog það væri mjög skrítið að hérna veristórkosleg reikningi að þetta liggiralls konaren háskólinn hefði ekkineitt bara fartöluðinu sínarþannig að það liggurvið að það mætti íhugahvort að þegar maður gerir svona samningaum svona verég veit ekki hvernig það væri útværten að því það er erfitt að skatlaekki á því líkaþau munu ekki skilin einum hagnaði á Íslandiþað verður alltaf einhver skil semer eitthvað móðu fylagií amsturða með eitthvaðþannig að það munu aldrei vera heldur skatlegningþannig að eini arðurinn er þá bararámagnir sem er selgtog þá hugsanlega ávinningur af þvíeða tap af þvíen hugmyndin er þáættu við að hugsa umeitthvað mótelþannig að við sem þjóðættum 5% af reikningetunniog vegna þess að þau eru heldurekkert nýtt alltaf allar sólringiþau eru oft bara í 50%, 60%,stundum 100%þannig að það er ekkert víst að það værialgalið að rannsakahvort að einhver prosentaaf reikningetunniþegar að þetta er byggt uppsé til reyðu fyrirmálteikni, fyrir háskólanfyrir einhvereinhvers konar pottursem hefði aðgang aðnokkuð mikið til reikningetuog þá fyrst getur viðað fara að sjá fyrirtæki og störfverða tilvegna þess að það er bara nokkur mennað skru upp skápa og slökkog kveikja í gagnaverðinÞað er endur ekki alveg réttog það kom sjálf mér að óahversu mörg störf fylduen unverðilegu störfin er samtí hugbúnaðinþað er samt nefnilegamér finnst þetta mjög áhugaverðið um henden gagnaverðin eiga ekkibúnaðin, heldur fyrirtækin sem kauparreikningetunaog þá þyrfti held égRíkið að stýða svolítið fast hann einnBjörgur, ekki að það er lokkóruðog þessari umræðu?Við erum bara á fínum tímapunktisem það er þess að pælísumþað má koma með svolítið góðar skrýtnareða vondar hugmyndiraf þessu tímapunktiað því að gerfið grindar stefnansem Ríkið ætlar að senda frá sérsem góður hópur er að hjálpa þeim að smýðaætti að koma núna bara í oktoberþannig þau eru að horfa núnataka þetta og ringja svo íeitthvað okkur hérna í frávældurog fá svona betir útvölduÞað er þetta sem þú fyrirað tala um að Evrópa hafi verið orða eftir áþau hafi farið regluvægt yfir sigog fyrir vikið sig ekki neitten sínir þetta ekki aðþað hefur þurfti að finna einhvernmilli við þarna þegar það var lagt að staðien svo kemur á mótier einhver alþjóðlega stoppuneða einhver yfirþjóðlega til þess að setjaeinhver leikreglurÞetta verður náttúrulega áhugavertað sjá hvað til dæmis gerist núna í vikuní þessum kína bandaríkja samskiptumþví að virðist verður einhver svonasamkljómur um þaðað minnstakosti frá vestræna endanumað það séu svona ákveðan vörðursem reitt sé að reysaog það verður einhver svona stoppnanireða einingar sem munu hafa eitthvað eftirlitsvalten það er kannski maður sem er með mestra ágjörðaf þess að nefnda áðanþað er þessi kvatar til þess að fylgja reglunumað því núna er óumdeiltað kína er á eftirþannig að okkur eftir kína semjum jattefliáður þegar þeir komnir á sama staðþannig að maður hefur ágjörð þvíen við kannski förum ekki látt íEvrópu umræðina og dragiog allt þaðen það er augljóst aðef allir væri eins og Evrópaþá væru við með minni ágjörð afvonduhlýðinnien ef allir væri eins og Evrópa þá væru við líka meðminni áhuga á góðuhlýðinnien það er hérna þetta jafnvægi sem viðhorkin á að þetta í Evrópueða Bandaríkunum eða kína sem við myndumsvona ásalastÞú hefur ráðlagt fyrirtækjumað þú hefur gefið það ráðhæfilegsiað þú ert ekki að ágjörða þvíað gerfigreitin takir starfiðen einhver sem kann betur á hana en þú geti gert þaðEftir tíðindin í sömarfinnst þér engin ástæðlis að uppfaraþað að hugsaða að það er núansið mikið meira sem gerfigreitin getur gertá hans að mannsöndin komi aðen ég heldÞetta er náttúrulega djúb klísjasem það er ekki hermuð upp á migen ég held bara aðvið sem samfélagorkuríkt samfélagþurfum að fylgjast alveg ótrúlega vel með þessuog ég tek alveg undimeð andraség vil vera Bjartíttog ég er í prinsipinu Bjartítten það er ótrúlega margirsem er mjög nálægtinnsta kjarn að þessara tæktbreytingasem hafa á síðustu mánuðumlíst miklu meiri áhugumheldur um að það er áttu vona á að heyraþað eru ekki fúlikallin og mótisem er að segja heldur fólk sem hefurfarið hansi djúft innþannig að við þurfum bara að vera brött og fylgjast vel meðog svogerist eitthvaðvið snestins við höfum ekki tungum á lifirskoaðstæðanir, ég gæti ekki alveg ímyndið mérí rauninu hvað hann var aðhvað ávíkjur hann hefðiog hvernig það líti útog hvernig það myndi spilastút í samfélagþetta Hugging Face Open Eye málsöðumað fræktum dæginvið erum að tala um það ef að gerfi greintsem fer út fyrir sandkassanog fer í aðskora æfingarhvað gæti gerstgæti slögt á örku kerfumslögt á umfærðarljósunumgæti slögt á löndumgæti slögt á samskiptumvið vitum ekkert alveg og við höfum hirt alls konarvið getum ekki líst í værsta sem getur gerstþegar við þekkjum að það kemur að þvíen það sem við vissum sko þegar við vorum börnog óttuðist kernarkurspringinaog það var það sem við óttuðistað myndi útríma mannkinniþá vissum við samt sem við um það byll út af hvað það gengiþetta er bara allt, alltþú veist ekki eins og við hvað þú ættum að vera rætturTakk kælega fyrir GuðmundiHingri, Þóraog Andrivið ættum aðskilta yfir í aðra en þú skiltaSalma með Guðmundi JónssoniSakra Hingri í smástundTakk fyrir okkur baraTakk fyrir okkur baraTakk fyrir okkur baraUndirbyggið þetta aðeinsef við horfum aldarfjóðunga aftur í tímanumtil síðustu aldamótaþá var ríkjandi bjart síniá vestulöndumSovjetríki voru fallinnog kaldastríðinu lög með sigrikapitalisma og frjálslindsfrjálslinds líðræðisem þá var talið aðmargir töldu að það ætti sér enganverðúan keppin nöytog myndi bara breyða enn meira úrsérmeð aukinni nattveðinguþetta kannski byrstir þetta helst í bókFrancis Fukuyama, End of HistoryEndalok Svögunarvið höfum þetta ekki óumdelt hugmyndien valdastréttin við Svegar og vestulöndumhún svona trúði þessuog 25 árum síðanþá blasir við alltunum myndþað er innrjáðsastríði í Evrópuog fleiri átök, bandaríkinurlendið bá kantvið marga sína gömlu bandamennríkja bandalöðusvo NATO og Evrópulsambandihafa vext og þjóðverðin sikjaðurog uppleið við það og hvernig gerðist þetta?Já, þetta ermeð stærri spurningum sem ég er reynd að svaraenáður ekki bara byrja á því sko aðvið sakfræðingar erum náttúrulegaað horfa til fran af fortíðunaren við erum ekki að endilegahorfa á kera lífsmyndir af fortíðinuheldur að reyna að skiljabreytingar á samfélagumog þess vegna er gott að hafa sakfræðinaí fartæskinu þegar maðurreyna að skilja þannig samtíma sem aðer svo gríðarlegabreytingarsamurog þessi20-25 árs sem við erum að hérna ræðumeru inn með slíkur tímieins og bendur réttilegaþá ríktitalsveg mikið bjart síniundir aldar lok2000 aldarinnar vegna þess aðkaldastrið var lokiðoger nokkur stöðurleikiallt því að kerfinu bæði pólitíst ogefnáðslegaþetta kerfi sem kom uppeftir stríð, það virkaðií stórum dráttumen síðanfer ímislegt að láta á sjáog rétt að taka framað það sem er svonadröðu þráður í þessariatbyrðakeðju þarna á áratónumfyrir 2008er nattvæðingnattvæðing sem týðiraukinn samskiptisamþættingaðkerfinafrálsir markaðirafregluvæðingu og allt þaðþannig að það ermikill hafugustur, mikill bjartsinni sem fylgir þessuog minn halda einmitt aðþannig muni verðatil að fara áframen það sem aðeiglegagerist ermargir hlutirí rauninu ekki allir skildiren einn megin þráðun erað þessarstóru áföll um og eftiraldamótin, það erutvær kreppur, efnaskreppur í heiminumannars verður östur að sjökreppan97 til 8og svo heimskreppan 2008 til 2010og þetta fóktirstríð gegn reyðverkum í bandarjónujá, svo er það annar þráðureiginlega í þessari heimsmyndþað erumenningar átökmilli vestusinsog íslamog það eru svo kvöldur reyðverkareyðverkahættafráfráauðvun heimisem breytir líkasem sagtástandinu og veldurukk, ótaog örgisleisitil viðbótar viðþessar reyðgarlegu, efnasklegu breytingarsem verður þarna með kreppunumtveimurog það múið segja það aðtil einföldunaraðkreppan þarna í kringum 20102008 til 2010hún stöðvareða næstu því stöðvarþessar nattvæðinguekki algjörlegaen hægir mjög á henniog veldur miklu spennuinnan samfélag og reynda líkamilli ríkjaog það er náttúrulega bæðið spurninguum skipbrottá hvernar efnastefnuskipbrott á hvernar stjórnmárstefnunýfrjálsíkunarsem vildi afregluvæðaað kerfið og opnaallar gáttirþessi gríðarlegafjármálafjármála hlutafjármála verðingisem að allar við gríðarlegrióvissu í hægjörlegaþegar fjármála fór að flæðasvonalít hindraðmilli heimslutaog það gerðist innlegaþegar Kína þarf að byggjast uppsem stórveldiað það er sapnast fyrir gríðarlegurviðskiptafgangursem þeir nota til þess að lánavestrænum ríkjumog Ísland fekk núnokkur hluta þvíÞú nefnir alþjóðaðingunahún er kannski helst gaggrind frá vinstrií kringum aldamóttinnen það er tiltrú margraað hleypa Kínaalveg inn á sviðiþað myndi að kapitalisminog frjálsend lýðræði það væri svo samofiðað bara Kína hliti að lýðræðisvæðist við þaðannað hefur komið á dæginJá, ég veit í hvað margir trúðuþví virkilega að Kína myndi að taka upplýðræðiskerfi og svo fram í þessen þetta er náttúrulega sérstað hagskipulag sem Kína er meðþað er með ríkistýrðan kapitalismeftir segjum 1980-1990þegar þeir eru að geraþessar umbreytingar í etnarslíðinuen það kemursem státt að henni svo segirað það þurft ekkiendilega frjálsa markaðienga væðingu og afreglu væðingutil þess að ríki gætuvirkilegaað teki stórstíka framförumí efnarskólumþað er einmitt það sem gerist í Kínaog það veldur svona ákvörnumfórsendu brestií framtíðasín ríkjaheimsinsþannig að það sem erhjælt að vera rétt að leiðinað framförum haguvextiog velferðþað er ekki endilegagegnum lýðræðiskerfiðog einmitt þarnagerist þaðsem sagter einmittsem sagteftir aldamótinog sérstaklega eftir kreppunaað minn missaþessa bjart sínist trúá útbreyslu lýðræðisskipuragsins sem ákveðinstjórnmála kerfisog sérstaklega núna síðustu árinhefur þetta færst í vöxtað lýðræði á í vökaverjast og frá þeim semsíst skildi ætlaþar segi bandaríkjunumer enda líka sumstaðri afrópusérstaklega í östur afrópuþannig aðlýðræðis kerfiðhefur líka látið undan sígaNú eru komin hér á stöðueftir þess að afrópu sambandiþú áður fyrir voru kannski ríkja bandarleguþau voru svæðisbundin eins og afrópu sambandiog svo voru bandaríkjunumá Kanada alltaf haft náðið sambandien nú er afrópu sambandiað bjóða Kanadaeinhvers konar aukaðild og tiltekkulíka það sem við kallarlíkt tengjandi þjóðursem getur áttar samleiðþannig að það er kannski við horfum upp ámögulega annars konar bandarleguheldur en bara þau semlíka nærri hvort þau eruAlltaf að viðskjöldarkerfiðbyggðist á ákveðnum stofnunumog reglum eftir stríðsvo kallar bretton hútiskerfiðþannig aðhann hefur stutt af stofnunum eins og alltafkjöldarísjónum og alltaf bankanumog gætt samkómalegin og svo frá viðog svo síðar alltaf að viðskjöldarstofnunniÞetta kerfier mjög skekiðá síðist árum og ekki baraút afstöðun nattvæðingarnirheldur líka stórveldin og alltaf sérstaklegabandarlegin í tíð Trumpshefur grafið mjög undanþessu kerfireynda líka Kínaþví að það geristaðili að alltaf viðskjöldarstofnunum2001 og að taka uppþað reglur sem gilda þarþá gerði það það ekki að fullaog það skapaði mikla spennummillir bandarlegin og Kínasérstaklega var það undið tækniyfir þesslega frá vestrinu bandarleginumog yfir til Kína að Kína verið að virktekki til dæmis eignaréttá ymsum hugverkumog svo framvegisþannig að þarna skapaðist mikil spennaogþessi óróasvæði í heiminumí dag og undan farnaundan fern árspretta ymitt afvaksandi átökum millir þess að tekjastórveldasvo bætast kannski við líka við núnaað við erum komið með fyrirtæki sem eru svo stóraog einstaklega sem stýra þeimog hafa kannski meiri áhrif helduren menn gáttu áður haftsvona í kraftisína personuþessi veldi stórfyrirtækinhefur reyndar líkabúin að vera lengiskoþað er kannski ekki nýtten það er þetta meðþessaþess að skipulegaalþjóðiðþað er að drosnaog hvað tek þá viðvið veitum það ekkimenn ímynda sér að það getur myndasvona tveir pólarvaldapólar í heimunumKína og Bandaríkinen svo eru hinnir sem segjamyndi mynda svona markpóla kerfiþað sem það er KínaBandaríkinBryggslöndin svo kvölduþað er þessi lönd sem verður það mjög stórí alþjóðasamminginuRústlöndmeðal annarsog Evrópusambandiðþetta verður svona nokkrar valdamiðstöðarhvert kannski með sittbandalag, viðskipta bandalagog þetta er að gerast íSöður Ameríku, þetta er að gerast íSöður Östur Asjúhvað þau verða öflugþað er baraóskrifa blað, en þau eru að eflastþau eru að eflastog hvort að þaðþoknist Kínaog Bandaríkin, það er baraóráðið gataen þetta er þáefnaðaskerfi alþjóðlegaen hvað veitum við um framtíðog breytingar á líðræðinuJá, það er núerfitt að spá um framtíðinuen líðræðiskerfiðvið erum búin að fáannars konar stórleikaraá sviði þá enda verðum áratögumsem ekki erumeð líðræðiskerfiogsvo líka innan frá í líðræðiskerfunumþar er að eflast hreyfingarsem aðsem aðeru hliðhóllar mjög stjórnsumum leðtóumog jáfnvelí andstöðu við líðræðiskerfiðeins og þekkjum að auka hreyfinga til hægriog það eru mitteinn held ég áhrifinafhlattvæðingunnieins og bentir á að sko þetta er ekki baravinstir krítikNú eru nú mjög gaglinn frá hægri skoog því glóbólisti er baramikið skammariðið hérna á hægriJá, jáaf þessu leiti er þetta náttúrulega áhrifá bandaríkjumþar er hægri hreyfingin mjög sterkog hún er alls ekki glóbólisthún er ekkifyrir þess að alltjóðlega sinnuðufrálslindu skipanheldur að hvert ríkiog sérstaklega bandaríkinreyna að skapa sér sterkastuðuvalþjóða þetta ekkiút á það gengur politík trampsannars vegar að gera bandaríkinað sterkara heimsveldaen það erog sterkari fóringiað inna viðþað finnst mér tveirmegin aðræðin í hanshann er ekki íhaldsamurog hann er ekkieinangurna sinnihann er nefnilega þert á mótihann er þjóðarni sinnisem vil efla bandaríkinbæði inn á við og út á viðStundum er, hún talaði með þettasér bara, já, við séumhún setur þetta í tvö okkurvið erum kosin þá og þá barafarið nánast allt til fyrir að horfsen þetta hlýtur að veraþetta er ekki bara einn personaþetta hlýtur að veraeinhverju stærri kraftratmyndirJá, það er mikla vangaveltar um það einmitthvað geristeftir að Trump lætir á störðumer þetta baranleg stefnubreitingá bandaríkanum eða er þettaeitthvað sem að fylgir baraTrump og Trump stjórniniog ég held nú að flerisé á því en farið aðað marti þessu munvara áframþað eru breitingarnar á almennuviðskipta um hverfi heimsinsþað er þá ég á erfnið að sjá þaðtil dæmis að við förum í sögnusama far og verið hefurfrá stríði og fram til2008 sem satt varþess að alltjóðlegumarklýðastofnanirog bandalugheldur verði þetta miklumeiri verndarstefnaalmenntogþannig aðþetta munhaldi áframþví að Trump var kannski ekki fyrstutil að brittaeinsum þessum hugmyndirsem hann hefur tekiðog farið með mjög lóntGerðum við þetta loku og verðumkæra þakkir fyrir komuna guðmyndur Jónssonþar meðan segjum viðSilvrunu lokið í kvöldSigriður Hagalinn Bjóstóttur verður hér að vikuleginnivið erum í sælÞakka fyrir því að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum að við erum a
