Þú ert að hlusta á hlaðvart frá Rúf. Rúf okkar allra.Í síðustu viku var mikið um að vera í Reykjavík þegar bandaríkjamaðurinn Marco Rubio heimsótti Ísland.Þið spyrjið ykkur kannski hvað sé svona merkilegt við það?Mörg hundru þúsund bandaríkjaman kom einkað ár hvert en það kalla nú ekki á götu lókanir á bladamannafundi.Hver er eiginlega þessi Marco Rubio og hvað er svona merkilegt við hann?Marco Rubio er utaríkisræð þeirra bandaríkjana.Þetta er byrta byrja.Þetta er byrja stóttir, frettamæður, umsjónamæður fullarins heimskveða og góðkunningi krakkaheimskveða.Hann varði utaríkisræð þeirra januar í fyrra þegar Trump var endur kjörun og var að velja þessi nýja ríkistjórn.Hann var áður þingmæður bæði öldungadeild bandaríkjathings og fulltróðadeildinni.Og svo bauð hansi fram sem fórsettaði, langaði að verða fórsetta efni republikanarflokksinn sem er annar stóru flokkarna í bandaríkjónum og flokkurinn hans Trump.Svo þá bauð hansi fram á móti Trump, þannig að 2015 þeirra Trump bauð sér fram í fyrra skipti.Þá voru þeir engi sérstakki vinir í kostningabáratur, voru hart að skjóta á hvern annan og voru mjög gagrinir.En Trump burist það að fyrirgeða hún það, því hann valdann sem utaríkisræðar hansinn í ríkistjórnina núna.Já, þið heyrið það að þetta er engin vennilegur túristi.Hvað var utaríkisræðar bandaríkjana eiginlega að gera á Íslandi í síðustu viku?Það er bara ebla tengstinn í Ísland. Ísland og bandaríkjana eigaðu þetta langa sögu um alls konar samvinnu og viðskiptiog ekki síst kannski síðan að bandaríski hérin var hér með sína starfsemi.Og svo höfðu þetta margt gengið á í þessum heimsluta eins og við vitum og höfum fjallað um í krakkaheimskveðum.Trump hefur svona lístið við marga ofta hann langið til að eignast Grænland.Það var nú ekki raunin en Grænland og bandaríkin gerðu nýlega samkomurlag sem er annars felur í sér að bandarísku stjórnvöldmega verið með aðeins stærri og meiri hér viðveru á Grænlandi en þeir eru nú þegar.Þannig að þetta er svona hluti að því sem bandaríkin er að gera er að eiga vini og vandamenn á þessu landsvæðisem verður svona sífælt verðmætara sem eru þá Norðurslóður og þetta svæði sem Ísland er á og þá eru þeir líka reyna verjastog vilja verið með ítök á svæði sem óttastir að rússar og kynverðar vilja líka verið með ítök.Þannig að þetta hefur allt svona sín áhrif á tímasetningu heimsóknarinnar og svona hvað hefur verið í gangiog svo bara eins og ég segi, eins og þau sögðu bæði, bæði Markur Rúbi og auðverðrikisagara bandaríkinaog Þorgjörgjörðu Katrin Gunnarstóttir, auðverðrikisagara Ísland sem að tóka mótunum að þau eru svona aðeina rækta við náttu tengli.Já, góðan dagir og verið all hjartanlega velkominn.Thank you all for being here. I will not continue in Icelandic, my dear Marko.And thank you especially for visiting Iceland.I think that demonstrates also very well our close connections and good relationship.Ef heimsókn Rúbi og fór framhjáð ykkur, kemur það mér svo sem ekki mikið á óvart.Ég var líka við nýbúna að sjá frettra því hann væri mættur til að hann var mættur.Það var ekki lengi. Svona heimsóknir eru oft aldrei með að viðsku hvað það þarf mikið að undirbúa og mikið að gera og græja og hvað þetta kostar mikið og er mikið vesenn.Það var þetta að hann náði nú ekki sólringstoppið hennar.Hann kom á mándaskvöldið um 6. leiti, lengt hann að kemla á ykkur fljóðvelli og ég veit ekki hvort að hlustendur krakka heimskoið að hafa séð eitthvað í frettum um bílalestina sem honum fylgir.Það er ekki bara ykkur einn bíl eða þetta er alveg heil lest og svo laurugla fyllt og annars líkt. Þannig að það fer ekki til að millja mála þegar hann fer á millja staða.Hún var ekki beint á hótelnir í Reykjavík, parlamenthóteli sem er við Östuveld og Þarkistan og var svo mættur í höfða bara eld snemma morgun sem átt að leiti til þess að hálf nýju til að leita þorkjæði kætinu.En fundunum þeirra fór ekki fram þar.Það er, heldur, hérna fóruðu þaðan frá höfða yfir í sapnahúsið við hverjuskvötu og það hittuðu Kristrún og Fróstadóttur fórsættisraðar fundu og svo heldu Marko Rúbjó og þorkjæði kætinu Blaðamannafund og svo fóruðu bara beint á hljóðl.Einmitt, höfðiði. Þið skulum muna það nafn meira en það síðar. En um hvað töluðu Kristrún, Þorkjæður og Rúbjó á þessum fundi og hvað kom fram á Blaðamannafundinu?Það var svolítið kannski að þessum nótur sem ég var að nefna á það. Þeir fóruð svona bara yfir einhvern veginn samstarfríkjana hinga til og möguleika áframaldandi samstarfi saman hvort það er á sviði varnamála eða viðskipta og annað slíkt.Þannig að það var svolítið á þeim nótum sem að Blaðamannafundinu var. Þeir fóruð bara svona, það var einhverst stóru ákvörðantekna, það var einhver nýr samningur eins og til dæmis sem að geraðu við grannlandudagin, það var ekkert slíkt.En meira svona kannski bara verið að fara yfir stöðuna og ræða málinn.Birta nefndi áðan hver mikið skipurlags svona heimsóknir þurfa. Blaðamannafundurinn er eitt liður í því.Hún segi mér að daginn áður en Blaðamannafundurinn fór fram hafi allir frett á tökumenn þurft að mæta á fundi utanriki slóðuneytinu og að morgun neftir hafi þurft að vera mætt eld snemma á staðinn með myndaveilar og mikrofóna.Og allt sem til þarf til að sinna því að segja frettir frá svona atbyrði og það var sko rosalega örgiskesla og ótrúlega mikið leitað á öllum búnaði og þeir voru með sko hunda.Ekki bara íslenska hunda sem að sérsveitin er með til að leita.Það er springjum og öðru slíku.Þegar fyrsta skiptið var að gefa í leiðu fyrir því að koma með hundað utan.Þannig að Marko Rúbjó er með sin ein hund þar eða teimið í kringum hann sem að kemur hinga til þess að þefa af öllum búnaði og öllu sem fylgir fjölmjölafólki til þess að passa allir síðan að það sé yngir með neitt sem má ekki vera með.Þannig að já það var gríðarlega mikil viðbúnaður og svona hátt sko spennust ykkar því leiti að auðvitað ef maður svona alltaf að fylgjast með ykkur og vonar auðvitað að það verði eitthvað að frétta og já gaman svona að fylgjast með líka bara þegar oft er þetta dál til byrð þá þarf að mæta snemma og vera tilbúin og svo gerist eitthvað í kannski bara nokkra mínútur og svo þarf að býða aftur að meðan hérna fundurist endur yfir og vera bara á tánum og fylgjast með.En þá að höfða, muniði. Höfði er hús í Borgartúni í Reykjavík. Þetta er svona skæslegt kvít timpur hús sem stendur svolítið eitt á báti en er vel sínilegt þegar maður kerið sæbrutt.Húsið er meira en hundrað ára. Það var byggt árið 1909 og fyrstum sinn bjó franski konsúlin eins konar sendiherra þar.Sámaður, Brilún að nafni, átti norska konu og kannski var það þessi.Þess vegna sem ákveði var að kaupa þetta íbyrðarmikla tríahús frá Nóri.Svo ætti skaldið einar Benediktsson húsið og bjóð þar með fjölskyldu sinni.Síðar var það sendiherra bústaðir bresku utan ríkis þjónustunar en frá árunni 1951 hefur engin búið í því.En hvers vegna fóruð þorgjörður á Marko Rúbjóð þó þangað þrátt fyrir að fundurinn þeirra og blæðamannafundurinn hafi farið fram í samnahúsinu?Það er frábæð spurning og það er ekki tilvilið.Vegna þess að hann Rúbjóð kemur þarna í skoðunafærð og er að skoða gamla gestabók sem er hann og myndir á veggjónum.Og það er vegna þess að núna þetta dagana eru 40 ár liðinn frá leiðtóafundinum segja með greini.Þetta var mjög merkjulegu fundur sem átti sin stað hérna á litla Íslandi þá sem var nú ekki eins mikil í svona miðbúndi, á miðbúndi Alemsins eins og kannski stundum í setjum tíð.Og þá hittist þér hérna Rónald Reykján sem þá var fórsetið í bandaríkjana og Mikael Gorbátsjóf sem var aðalritari sovjíska kommunistaflokksin sem er þá ígildi svona fórseta í sovjíturíkjunum þá sem við þekkjum núna sem Rústland.Þeir hittist hér í hápuntir sem er kallaðir Kaldastríðið.Við höfum áður aðeins talað um Kaldastríðið í krakkaheimskuðum en það er alltaf ágætt að rifja hlutin að þessu upp.Kaldastríðið varði frá 1947 til 1991.Það var ekki stríð í þeirri merkingu að barist væri á vývellinum eða vopnum væri beitt heldur var það óvissu ástand millir Sovjetríkjana og Kína í austri og svo bandaríkjana og Evrópu í vestri.Eitt einkenni Kaldastríðsins var nokkur skonar metingur á millir bandaríkjana og Kína í austri.Bandaríkjana, Sovjetríkjana og Kína, til dæmi sem það hver kemist fyrst til tunglsins eða hverjum gengi best í íþróttum.Geim, kaplaupp og síndarmannska voru samt ekki megin aðdreiði Kaldastríðsins.Setni heimsturöldinni laug þarna rétt áður með því að bandaríkinn vörpuðu tveimur kjarnorkusprengjum á japansku borgirnar Hiroshima og Nagasaki.Þessi sprengja var glæni í uppinning, uppinning sem varð til í bandaríkinum í setni heimsturöldinni.Þegar þeim var varpað á Japan var heimsbyðinni ljóst hvaða eiginleggingarmáttar hefðu en það erðar stundum líka kallaðar ger eigingarvott.Sú uppljóstrun var til þess að öðrum stórum ríkjum, til dæmi Sovjetríkjanum, fannstu knúin til þess að þróa líka svona vott til að vera við öllu viðbúin ef bandaríkjamanum eða öðrum óvinnum ditti í hug að gera þau að næsta skotmarki.Þá bættu bandaríkin í sín kjarnarsku búr til að vera viðbúin því ef Sovjetríkin gerðu árás og þar fram eftir gödunum.Og um það snýrist þessi spenna kaldastriðsins.Og þá er það auðvitað ekki ákjósunlega staða ef allir eru tilbúinir með hlaðna byrsur, ef svo má segja.Þannig að þessi fundi snýrist öðrum þræði um það að reyna að minka spennuna á milli vestur og austur og bara reyna að allir tækja til í kjarnarsku búrunum sínum og myndi losa sér við þarna til þess að einmitt bæta og steppa stemninguna svolítið.Skömmi fyrir litúafundin verður við þetta líka þetta hræðilega slís í kjarnarsku verun í Tjernóbíl sem hefur mikil áhrif á allt umhverju þar í kring ára ára.Þannig að fólk var mjög meðvitað um að gera eyðingun sem að kjarnarvapn hafa í förmið sér og vissuði við þetta að ógnin var raunveruleg þar að segja ef að fólki hefði dottið í huga og notaði sem betur varð ekki raunin þó að ógnin hafi verið raunveruleg.Þegar fundurinn átti sér stað, alltaf á 12. oktober árið 1986, hafi þessi stemming varað í næstum því 40 ár og hefði mikil áhrif á daglegt lífolks um allan heim.Bæði Regan og Gorbátsjó vildu, eins og Birta segir, reyna að gera eitthvað í málunum. Þeir ákvaðu þess vegna að hittast til að ræða málinn, reyna að komast að samkominlægi.Fundurinn í höfða var ekki fyrsti fundur leðtóana. Þeir höfðu ári áður hýst í genf í Sviss en komist ekki að samkominlægi og ákvaðu því að hittast aftur.Það er ekki alveg að reynu hvers vegna Ísland og nánar til degi höfði varð fyrir valinu.Það eru til margar sögur um þetta, allt frá bandaríska stjórnuspekingnum sem segist það var sannfært konu Rónalds Regan um fundastæðin,myndbands upptöku af bandaríska og sovjíska sendiherranum syngja saman og samkomi með stuðmönum, fríi dóttur Regan á Íslandi ári fyrr og sendibrefa sem send voru þeim báðum.Hvort yngver sagnan að er sann er ekki gott að vita, en Ísland varnu sann fyrir valinu og í óttobur löndur leðtóni tveir í Keflavík.Íslandsk stjórnvöld hafði aðeins fengið tæpan tveggja vegna fyrirvara á því að fundurinn yrði.Það varunar á 20 ára afmæli sjónvarpsins, 3. september, sem tilkynnt varum fundin og það varð allt vittlöst vægast srækt.Þau fái hótel sem þá stóði í borginni snarfildust á einu augabræði, fólk legði út íbúðir sínar og hús til fjölmjöla fólks fyrir fólkur fjár,og varningur með myndum af Rekan og Gorbatsjóf seldist upp.Borginni var sannarlega snúið á kvolf og það þurfti að snúa rætt.Laureglumenn fengu öryggistjálfun, skótheldar bifræðar voru fljötar til landsins og húsin í nákvæmna höfða voru rýmt.Það þurfti líka að koma upp fjölmjöla minnstöð því einhverstaðar þurftu hundru þrettamanna viðsverur heiminum að geta aðtapna sig.Mela skóli og Hagaskóli í vesturbænum í Reykjavík urðu fyrir valinu.Krökunum var gefið frí úr skólanum og þeirr eldstu voru ég að vilja kalla þær til vinnu í miðstöðinni.Það var einn konum minn girsti hjá mér og þegar við vöknum fyrsta morgunum þá var hringt í okkur og sagthérna, korstu, getum komið að vinna það og þurftum bara að koma strax.Birta var sjálf krakki á þessum tíma í kaldastriðinu.Já, svona, lokunum af því. Ég fætt 1979.Þannig að ég er sjóra þegar þessi leittóafundur fer fram.Ég man svo ekkit mikið eftir, sko, fólk sem er eldre en ég man eftir að hafa allist upp við þessa kjarnorku ókn.Það er að segja að vera með það svona alltaf bak við eira að þetta gæti mögulega einhvern tíma en gerst.Ég man ekkit í því sjálf sem bann, þessu svona lega.En þetta var svona, ég veit alveg að fólk, eins og ég segi, sem er aðeins eldre en ég man eftir þvíog það var í símaskráni sem það var gefinu út með útprendu um símunum um allra íslendinga.Þá voru þar leiðbenningar um hvað þá að gera ef hérna kjarnorku árás verður eins og alls aðra svona hamfaris.Og þetta var svona kannski, já, hugar heimur bara margra kynnslóðir unni eftir stríð að vera með þessa yfuvofandi óknog vita ekki hvort eða hvernar eitthvað gerist.Fundurinn í hafða liti ekki til niðurstöðu í viðræðum rekan svo Gorbatsjófs,en flest öll teljan hafa haft mikla þýðingufyrir endalokkaldastriðsins.Og hann kom Íslandi að einhver leita á kortið,vakti aðtekli heimsbyðurinnar á þessari litlu eigi í Ballarhavi.Hann hafi líka mótandi áhrif á ímsa hér heima.Ég held að ég hljóti að hafa að tekið eftir því vegna þess að mamma fann um dægin bref.Ég hef greinlega byrjað að skrifa fréttir fyrir henni hjælt.Ég er sjú ára og er að skrifa þykistu fréttir frá þessum leitu að fundiá máli sjú ára banna.Og þannig að ég greinlega hef verið að fylgjast með.Ég á ekki svona mikla marga minningar um það sjálf.Ég man eftir að hafa að fylgjast með fréttum.Ég gerði það alveg frá því að ég var smákrakki.En ég hef greinlega verið að því og verið þetta hugleikiðþar sem ég er sjálf fann að skrifa fréttir um málisem mamma sem beitt verið geimdi.Svo man ég eftir að í backsystemin átti bólmeð mynd af Reykjavík og Gorbátsjófog einhverju merki leituafundarins.Það daldi að hann var flottur.Það er svona minningar sem ég áfra þessum tíma.Þá verða krakkaheimskvöður ekki lengri í dag.Við minnum á að þættinir eru á helstur hraðarsveitumog svo auðvitaði spilra rúf þegar ykkur hendar.Ég minnur svo nétfangið okkarkrakkaheimskvöður at rúf.iseða eru með spurningar eða ábyndingarum eitthvað sem þið viljið að við skoðum í þættinum.Við heyrust aftur að vikuleginni.Það er svona minningar sem ég áfra þessum tíma.Það er svona minningar sem ég áfra þessum tíma.
