Þú ert að hlusta á hlaðvart frá RÚF. RÚF okkar allra.Og þetta eru sumarkrækaheimskveður.Evrópusambandið eða ESB hefur verið mikið til umræði á Íslandi upp á síðkastillog ef þið heyrðuð síðasta þátt krækaheimskveða sem fjallaði um kostningar í Ungverlandinefndi ég sambandið líka nokkru sinnum þar.Þið heyrðuð mér þá líklega líka lofa því að ég ætla að fjalla nánarum ESB í mæog það er ég samsagt komin hingað til að gera í dag.Reyndar ekki bara ég, fréttamaðarin Þorgils Jónsson er gæstur þáttarins í dag.Þorgils er með háskóla próf í Evrópufræðum og þekkir ESB því vel.Evrópusambandið er risastort samstarf 27 Evrópuríkjaog þessi Evrópuríkja hafa komið saman til þess að vinna að efnahagsmálum og viðskiptum og annaðog setja svona sameinlega lög til að halda utanum það.Þessi 27 ríki eru, og hlustu nú vel,Frakland, Þískaland, Ítalja, Belgia, Holland og Luxemburg.Þetta eru stafnriki sambandsins.Svo eru það Írland, Danmörg, Grekland, Spán, Portugal,Östuríki, Finnland, Svíðjóð, Ísland, Kýpur, Lettland,Litáin, Malta, Póland, Slovakia, Slovenia, Tjekkland og Ungverland.Breitland var líka í bandalæinu en erðað ekki lengur meiraðan það á eftir.Þetta er stór meirfluti sjálfsveit.Það eru að efráskra ríkja, en þau eru fjörðtjófjögur.Meðal þeirra sem ekki eru í sambandinu er auðvitað Ísland,Noregur, Sviss og Lichtenstein sem mynda efta bandalæið.En aftur að ESB.Hér heyrðiði óma einnkennislag Evrópesambandsins óðinn til gleðinareftir að það eru að eftir.Þetta hefur verið hátíðslag sambandsins frá því á nýjönda áratöknumog er spilaðið merkilagt tilæfni.Mér finnst þessi þáttur alveg jægt merkilagt tilæfniog heimsoknir þjóðhauðingja til Brusselog því höldu við þessari ESB yfirfærð áframundir ljúfum tónum Betofen.EvrópesambandiÞað hefði stopnað árið 1958.Þá hétta reyndar Efnahagsbandalag Evrópueða EBE.Það breytist svo í Evrópubandalægið EBárið 1995og var það lokum EvrópusambandiðESB árið 2009.Ástæðin fyrir því að Evrópusambandið var stopnaðá sínum tíma eða forveri Evrópusambandsinsvar að Evrópahafði verið mjög lengií stríði.Það hafði geðis að mörg stríðmillið Evrópuríkja og þarnaeftir setni heimsturöldinaþar tókuð sér saman nokkur ríkiog ákváðu að til þessað koma í veg fyrir stríði framtíðinniþá væri eiginlega best aðbúa til viðskiptasamningamillið ríkjana. Þannig að þau færuekki eins mikið að deilaum viðskipti og annaðheldur væri þau að vinnasaman að samiluðu markmiðu.Og það hefurað mestu haldiðsíðan þá auðvitað að hafa verið stríð bæðiEvrópu og víðar, en þau ríkisem að stopnuðu Evrópusambandieða fórveru Evrópusambandi sérs á sínum tímatil dæmis Frakland, ÍtalijaFískaland. Þau hafðuðáður oft verið stríðumen síðan þá hefur friður haldistþar þeirra á milli.Evrópusambandiðhefur ymsum hlutverkum að gegna.Nú orðið er það ekki aðeins tóltil að halda frið.Þetta eru næstu í 500 miljónmanns sem búa í ríkjónumsem ákveða að vera í Evrópusambandinuog það sem Evrópusambandigerir er að búa til lögtil þess að treykja það aðfólkið í Evrópusambandsríkjónumgeti til dæmis farið að milli landaog að fyrirtæki getiunnið í öllum löndumEvrópusambandsins og þá með svömu reglumað búa til svona sameilareglur sem allir verða að fara eftir.Innan sambandsins eru þannigmargar minnistofnanir sem sjáumað halda utanum hinn ímsuverkefnið þess.Framkantastjórn Evrópusambandsinsvið getum eiginlega líkt því saman við ríkjastjórnina á Íslandi.Framkantastjórnin sér um aðútbúa lögin og sjá til þessað þeim sé framfylltsem þeir setja reglur á ekkur sviðiog svo passa þau aðöll ríkin fari eftir þeim og ef aðeitthvað ríki er ekki að fylgja lögunumþá er það framkantastjórninsem kemur og segir opp og boppnú þurfum við að skoða þetta aðeins betur.Þetta á tildamisviðumríkistjórn Orbans í Ungverlandisem við skoðum í síðustu vögu.Hún fór ekki alltaf að lögumframkantastjórnarinnar og sambandiþarna á milli var styrkt.En framkantastjórnin, hún leggur tillögureglur enþau sem samþykja lögin og reglunareru annars að það er Evrópuþingiðsem er bara eins og allþingiokkar Íslandinga, nema það eru öll27 landin sem kjósa sérþingmenn sem fara þarna inn íEvrópuþingið og þau ráðaað löta til lögunum sem eru settog svo eru líkaleðtóaráð Evrópuþingiðþar eru tildamis ráþeirarog fórsetar og fleiraí Evrópuþingið sem koma saman.Þannig er þaðþetta leðtóaráð og Evrópuþingiðsem staðfesta lögin semframkantastjórnin setur fram.En hver er þá tildamismunurinn á ESB ogbandaríkjunum? Er þetta ekkibæði sambund margra ríkja?Nei, í raunin ekki.Af því aðEvrópuþingið er ekki sambandsríki.Það er oft verið talað um aðEvrópuþingið þurfur að vinnanánar saman og þá oftvísað í bandaríkin semeitthvað skona fyrirmynd.En á meðan bandaríkinumeru með einaalríkistjórn sem er yfirríkjónum 50 í bandaríkjónumog setur reglur fyrir þau öllþar er til það verið fórsætin sem ræðuryfir alríkistjórninni sem ræðurað mörguleiti yfir ríkjónumþá er ekki þannigsambærilegt vald yfirEvrópuþingið. Af því Evrópuþingiðeru 27sjálfstæð og fullvalda ríkisem eru vissulega þurfaað uppfylla eins lögaf því að það erEvrópu sambandsins. Ef þauætla að vera áfram í Evrópu sambandinu?Já, það er nefnileg ekkibindandi ákveðin að vera meðí Evrópu sambandinu. Ef að þaueru óánað með Evrópu sambandiðþá getaðu gengið úrEvrópu sambandinu eins og Breitland gerðihérna fyrir nokkurum árum. Þá varlagt fyrir bresku þjóðinahvortu vilji vera áfram í Evrópu sambandinuog þau ákveða að ganga úr þvíþað sem kalla Brexitog núna er Breitland ekki hlutiaf Evrópu sambandinu. Þannig að þetta er ekkieitt stort land, eitt stortríki eins og Bændaríkin heldursamstarf 27 ríkjaog svo náttúrulega getur ríkum fjölgaðog fækkað.Og þá svindlu við aðeinsvennilega að fjalla krakkaheimskvörum það sem gerist ekki á Íslandien í dag ætlu við að dveljaaðeins heima á fróni.Eins og ég sagði uppafið þáttarhefur ESB verið mikil í umræðiná Íslandi síðustu mánuði.Hvort við eigum eða eigum ekkiað ganga í sambandið.En hvers vegna eru það ekki þar nú þegar?Ísland hefur hinga tilbara ekki ákveðið að gangaí Evrópu sambandið. Það er hver ferlisem þarf að fara í. London eða Ríkinþurfa að sækja um að gangaí Evrópu sambandið og svo þurfaEvrópu sambandsríkin að samþykjaað umsokna Ríkin getigengið í Evrópu sambandið og svo er samið umhvernig umsokna Ríkin ætlarað vinna með Evrópu sambandiðog taka upp Evrópu reglunarEvrópu sambandsreglunar.Umræðan sem nú er í gangi á Íslandier ekki að fara sinn fyrsta ring.Það hefur hennar verið til umræðuí mörg, mörg ár hvort við eigumað sækja um aðelta sambandinu.Við höfum er að segja einu sinni sóttum.Við sóttum um árið 2010þá sótti Íslandumvar í nokkur ár í umsoknarferðliþá voru Ísland stjórnvöldað semja við Evrópu sambandiðum hvernig Ísland gæti orðu hlutiaf Evrópu sambandinuen síðan dvínaði áhugin á þessuhér heima á Íslandiþannig að umsoknin var geimbara sett á byðen svo núna jár ákvaði ríkistjórninað hefja aðeldar viðræðanar aftureða leggja það tilog núna er staðan svo aðÍslandska þjóðin verður spurðhvort að hún vilji halda áframaðeldar viðræðanum, hvort hún vilji halda áframað tala við Evrópu sambandiðum að Ísland verður hluti af þvíeða ekkiÞessi spurning verður lögð fyrir þjóðunaí svokallari þjóðaratkvæða greiðsluÞjóðaratkvæða greiðslaer þegar þjóðiner spurð beintúti í eitthvað álita málþað er eitthvað sem að brennurá þjóðinni yfirleitten alþingi hennst réttað þjóðin fái aðsegja sína skoðun áákvæða máli og leggur þá tilkostningar þar sem að erlögð fram spurning fyrir þjóðunaog þjóðin svararÍ þessu tilfelli er verið að spyrja þjóðinahvort hún vilji halda áfram að ræða við ESBum aðild að sambandinuÞað eru samt ekki öll sammála um þaðhvernig svo spurning eigi að veraÞað er það sem finnst húnvera of leiðandi eða eitthvað slíkten í grundöllinþá er það þannig að Íslandska þjóðinsvarar því hvort að aðild að veraþannig að það er eigi að halda áframeða hvort að það er eigi að klára þærog svo ef að það verið samtíktog ef að Ísland ogEurópa sambandið koma sér samaná hvern samning umaðild Íslands, þá verður þaðaftur lagt fyrir þjóðaratkvæðiþá verður samningur í lagðu fyrirog þjóðin spurðvilt þú gangaþessum samningum og ganga íEurópa sambandiðÞessi fyrri þjóðaratkvæði greislaverður á öllum líkindum20. og 9. águstEftir að ríkistjórnin tilkynnti að húnætlaði með þetta mál í þjóðaratkvæði greisluhefur umröðanum ESBeðlilega orðið háverari og fleirilangja orði belgSkoðanir eru mjög skiptar um hvortog þá hvernigÍsland ætti að vera hluti af sambandinuHelstu rögfeyra sem vilja veraí Európa sambandinu er aðalegaþað sem kallast efnagslegu stöðuleikiÞað er það að fyrirtækiog fólkið í landinuað verða með stöðugra efnagsástandað geti fengið lærivexti til dæmis á lánumog svo líkaað svona vennulegar bara vörursem að fólk kaupir út í búðgætu orðið ódýrariaf því að ef að Ísland er í hluti af ESBþá myndu falla neðu tollarog ímislegt sem þarf að borgaþegar að vera að flytja vörurinn í landiðþá myndu falla neður eða lækkaog þá er þið ódýrar að kaupaút í búð til dæmisÞau sem vilja hins vegar ekki gangaí sambandið horfa frekar til þess að Ísland sébara sjálfstættir ríki og hafigengið mjög vel að ráða sínum málumÍsland er eitt ríkasta landí heimi og Íslandingar erueitt hafingjur samarsta fólki í heimieins og hefur komið framþannig að þeim meginn lítar við mögulega á þaðþannig að Ísland þurfi ekki að faraí Európa sambandið og gefa eftirímiskona völd. Ef að Ísland færií Európa sambandið þá myndiEurópa sambandið ráða ímsusem að Ísland ræður eitt í dagog einna helstþá eru það auðlindir og þá aðalegasjávarútuðurinnJákrekka mínir, öll vött renna til sjávareða sko sjávar útöksinsÞað er nefnilega sérstaklegaað tekist á um hann varðandihugsanlega aðild Íslands að ESBAf því að Európa sambandiðhefur stjórn á sjávarútasmálum í ríkjum sambandsinsog það hefurverið mikill og stór ástætingarstein fyrir ÍslandingaÍslandingar vilja ráða sínum sjávarútsjálfur, vilja ráða sínum fiskveiðumen það er fiskurinn einn af okkarallra dýrmaðurstu auðlindumog skilar miklu af peningumí fjóðarbúið til ÍslandingaÞannig að það er svona einna helstsem að anstæðingar ESB setja fyrir sigþá aðalega bara að Íslandsem að stendur sér vel í flestusé að afsala sér ákonum völdumyfir eiginmálumog þá sérstaklega í hvað varða fiskveiðarÞið eigið eflaust eftir að heyra oftará Afrópussambandi minnst næstu mánuðiog í kringum fjóðaratkvæðaglæðsunaÉg minni á netfangið okkarkrakkaheimskveður atroof.isef þið eru með spurningareða ábyrningar um eitthvað sem þið viljaað við skoðum í þættinumhvort sem það tengist ESBeða bara einhverju allt öruÞá er það krakkaheimskveður ekki lengri í dagVið minnum á að þættirnir er á helstuhlarsveitum og svo öfið það í spilurarað rúf þegar ykkur hendarVið heyrumst aftur að vikuleginniÞanga til næ!Þanga til næ!Þanga til næ!Þanga til næ!
