Þú ert að hlusta á hlaðvart frá Rúf. Rúf okkar allra.Hverjir fá Nobel-svelunin og hvernig tengist einn velunahafana Íslandi?Alltum það í þætti dagsins. Ég heiti Caritas og þetta eru krakkaheimskuður.Í síðustu viku var tilkynnt um hver hlitu Nobel-svelunin í ár.Nobel-svelunin eru einn þættustu og virtustu velun heimsins.Þau eru veitt í sex flokkum.Eðlisfræði, efnafræði, læknisfræði, hagfræði, óbókmyndum og svo er það fríðarvelunin.Fjöldi fólk sem allan heim fylgist náið með velununumog veltir því að vel lengi fyrir það.Það fyrir sér hver fáðau.Þar eru Íslandingar engin undantækning.Íslandingar hafa hinga til geta státa sig af einum og eigilega hálfum Nobel-svelun að hafa.Rítumundinum Haldóri Lagsnes sem fekk Nobel-svelunin í bókmyndum árið 1955og hálf íslenska læknunum Níels Rýberg Finnsen sem fekk þau árið 1903fyrir rannsóknir sínar á áhrifum Ljós á húð.Við fjöldliðum ítarlegar um Níels,í krakkaheimskvum þann 12. oktober í fyrraef þið viljið rifja hann og sögu Nobel-svelunina aðeins upp.En sem sagt, einn og hálfur Nobel-sveluna hafi hinga til.Það breyttist í síðustu vikuþegar tilkynnt var að íslenski ríkisborgarinn Ann Karssonfengi velunin í bókmyndum í ár.Hér er Greta Sirgjur Einastóttir,frettamæður Rúf og bókmyndafræðingur.Ann Karsson er ljós gáld sem hefursíðustu árin búið í Vesturbergja vikur.Hún er hins vegar fætti í Kanadaog er þekkt um heim allan fyrirljóðin sín og aðra teksta sem hún skrifar.Og ekki síðustu viku eftir að hún fekkNobel-svelunin í bókmyndum.Ann hefur gefið út um 20 bækur,bæði ljóð, lengri teksta og þýðingar.Í umsöp Nobel-snemdarinnar segir aðAnn Karsson hljóti velunin fyrir djörf og frumleg efnistök.Hún skrifar mestmægnis ljóð en líka aðra tekstaen oft svona í steyttri kantinum.Hún er mentuð í klassískum fræðumog forngrískum bókmyndumog mikið af ljóðunum hennarer í svona samtali við eldri bækur,bæði forngrískar og þar alveg enn því mjög gamlaren líka bókmyndarsögu síðustu alda.En það voru ekki endilega ljóðin hennar annsem vöktu aðtegli Íslandinga á verlinunum.Það voru nefnilega þær fréttir að hún byggjaði að hljóta til á Íslandiog hefði íslenskan ríkisborgararétt.Já, hún hljótti til Íslands fyrir nokkrum árummeð öllu heldur.Hún kom fyrsta sinn til Íslands árið 2008til að fara í Stikkishólmþar sem hún var í svona listamanandvöl.Það er svona þegar að listamennri í töndareða málarar eða hvaða nú er komaog eru kannski í einhver tíma á hvernum staðbara til þess að vinna í listsköpun í muskunar.Og hún kom í Stikkishólm 2008og valdi við listamennandvölu vatnasafninu sem er þarog hefur síðan reglulega komið til Íslands.Svo þegar að heimsfaldarinn skall áþá var hún lengur hérog það var til þess að hún andanum fekkÍslandska ríkisborgararéttað vera nú með aðsetur hérna á Íslandi.Ann hefur unnið náinn með Íslenskum listamennumá borði Ragnar Kertansson og Sigurósog geð út bækur hjá Íslenska bókuforlóginni Tunglinu.Meðfram skrifunum kennir hún líkaþar á meðal í Háskóla Íslands.Hún hefur hlotið fjöldaverluna og viðurkenningafyrir skrifsin og störfen Nobelsverlunin eru ótvirætt þurr langst sterstu.Nobelsverlunin eru kannski þaktustu verlun í heimiþetta eru verlun sem að urðu tilþegar að sænskrufinningamæðursem heit Alfred Nobelhann skildi eftirsitt átið af peningumsem að mynda Nobelsjóðinog hann sagði að það ætti að gefafimm verlun á hverju árifyrir fólk sem skaraði fram úrá sviði bókmænta eða vísindaeða í stjórnmála heiminumþar að segja þeirra sem innu fyrir frið í heiminumog á hverju ári er þessi verlun veiktmeð einstaka undantekningumeins og þegar að stríðgeisar í heiminumþá hefur við hliðið á veitinguNobelsjóðina fyrir friðSænska Akademían svo kallaðaveitir Nobelsjóðinu bókmæntumog þau eru tilkynnt á hverju ári í oktoberen svo fer verlunafendingin framí Stokkólmi í desemberog það er yfirleittsænski konungurinn sem afhendir verluninog þeir sem að hljóta þessi viltu verlunfá innbundið skjál með vistaverkisem tengist verkum þeirraþau fá líka verlunapening og svo fá þausíðast en ekki síst halsverða fjárhæðí peningum, það eru 12 miljónirsænska króna sem eruí svona rúmar 140 miljóniríslenskar krónaAnn hefur strax ákveðihvað hún ætlar að gera við verlunafjöðJá, Ann Karlsson hefurrætt að hún tegur þessuöllu með svona jafnaðar geðiog lætir þessimiklu verlun ekki að stiga þessitil höfus og hún hefur talað um að húnvilji gefa verlunafjöð til góðgeðamálaÍns og ég segði í upphafiðþáttarins var beðið með mikillieftirvæntingu eftir því hver hliti verluninJá, það eralverið eftir að það eru margirsem að velta fyrir síra hverju árihver er að fara að hljóta þessi verlunen það eru svonanöfn þeirra sem hljóta þau eru svonaskráði í sögunaVið veitum til dæmis að hér á landi erhald og lagsnes, svo einið sem aðið fengiðnóbilsverðinir bókmyndum hingað tilog hann með þess að bara vera kallaðurnóbelskaldið þegar að vísa þetta til hansÚtum allan heim er fylst með þvíhver er að fara að hljóta verluninen það eru þetta alþjóðileg verlunog fólk hvaðan sem er úr heiminnum getur hlutiðog veðbankareru takað við veðmálumá hver það er að fara að hljóta verluninog það var og hefur núnaí nokkur ár, við erum búið að gíska áað Ann Karlsson gæti verið meðað þeirra sem að þykja þess verðirað fá verlunin, meðan annars varGrein og Gardianbræska fjölmeilunum dægin áður en verluninvoru veitt þar sem að tala var umað þeir sem þættu líklegast eru veriðannarkvort Ann Karlsson eða annari töfundurHér á landi hafi líka verið spáðfyrir um að mögulega fengiAnn verluninÞetta er svona daldit samkvæmis leikurog eigandi bókabóðurna Skáldu hefur til dæmis veriðvirkur í að kalla eftirágiskunum og er jafnveil með svonagefaleik þeir sem giska rétt ágeta hlotið til verlunog hann hafiði meðal annarsminnst á það að Ann Karlssonværi þessi höfundur sem að byggi hérog hafiði vel minnst á íaðdraganda verlununa náðurþannig að hann var búin að ræða þaðvikuna fyrir verlunina að mögulegageti orðið á Íslandi annarnobelsverluna hafið í bókundumÁ fymtudaginn var svo komið að úrslita stundubara fólkum allan heimsitur og fylgist með útsendingunnitil að freyta þettaog það sem meira er aðsá sem að færi verlunin fær heldur ekki að vitaneitt fyrirfram, hann fær bara vita þaðþegar að nobelsverlununumringir þannig dagog um leið og við fretum aðnýr nobelsverluna hafið í bókundumbyggja á Íslandi þáþutu við á stað til að reynaná að hita hanaog hún var upptekinn að tala við nobelsnefndinaþegar við komum heim til hennarhann komst upp til sér út og spjallaði við okkurog hún var bara eins og kannskigefur að skilja en þá aðeinsað hann að átta sig á tíðindunumog sagði bara að þau varu öll klikkuðþað varu klikkuð tilfinning að fá þessi verlunAnn sagði fjölmjölumað hún hefði verið að hlusta áíslenska vindin þegar símtalið frá Svíþjóð Barstí viðtalanu semGreta tók við hana örstutti síðarsérst glögt að vindurinn hafiðmjög hátt þennan daginÁ myndskiðinu berjast þær stöldurvið rókið og ann rík heldurí derhúuna sem hún hefur á hafðinugráahúfu með áleitrunnireality eðarunnveruleikinEngver hafa benda á hversu tákgrænt það erskaldið sem rík heldursér í runnveruleikan eftir að hafafengið einar stærstu fréttirfelsinsEins og ég sagði í upphafieru ekki bara veitt verlan í flokkibókmynda. Hinnir flokkanireru eðlisfræði, efnafræðilæknisfræði og hagfræðiog svo er það fríðaveluninsem eru kannski þau þektustu á eftirbókmyndavelununumHanta við þeirra í ár heitir Navi PilliVið skulum kynnast henni að þessPilli er fætt í Dörbanþriðjur stærstu borgSuður AfríkuHún er fyrsta konan af indverskum upprunasem stopnaði eigin lögfræðistofuá tíma aðskilnaðastefninarþegar íbúum landsins sem vorudökker á haurun var bannan að lefastarfa og njóta tómstundameð þeim kvítuPilli var líka fyrsta konan sem vardómar yfir hérastómstúlHún hefur alltaf lagt áherslu á mikilvægialþjóðlaga og það var einmitt þess vegnasem Nóbilsnæmdin ákvaða heyranaSjálf telur hún aðrannsókn á framferði Ísraels hersá Gaza hafi trygt enni verðluninÍ rannsókninnikemur skýrt fram að Ísraels ríkisé að framja þjóðarmorð á Gazameð öðrum orðum sé það markvistað reynað útrýma íbúum Gazameð því að gera árásirog koma í veg fyrir að íbúarnir fái matMarkir stuðningsmennÍsraels ríkis eru ósáttir viðað Pilli fái verðluninÞað eru ráðamenn í Ísraels líkaBenjamin Netanyahuforsætisráðfra Ísraelssakaði dómnendina sem valdi Pillium að heyra mannesku sem værihaldinn fordómum og hefði eittstarfsæfi sinni í að nýða ÍsraelsStuðningsmennPallistínu hafa hins vegar fagnat ákvörðunnefndarinnar. Sjálf segir Pilliað hún hafi hlotið margan heiðurinná sinni lungu æfi og hafi ekkibúist þið meiru núna þegar hún væriorðin 85 áraPilli tilengaðifríðavelunin þólendumalþjóðleira glæpaÞá verða krakkaheimskur ekki lengri í dagVið minnum á að þættirnireru á helstur hlarpsveitum og svoauðvitaði spilur að rúf þegar ykkur hendarÉg minni svo netfangið okkarkrakkaheimskviður at rúf.isef þið eru með spurningareða ábendingar um eitthvað sem þið viljiðavið skoðum í þættinumVið heyrjumst aftur af ykkur leðinnitil að stabilista.Ég finnst í tokensvannná hvaðið bisong Powellsem svo betalaeffektiv lát soilBum talonNei mikulsarKannonNeinNeiNeiNeiNeiNeiNe MixNeiNeiNeiNeiNeiNeiNeiNeiNeiNeiNeiNeiNeiNeiNeiNeiNeiNeiNeiNeiNeiNeiNeiNeiThis countryCome take me home againPeace trainSounding louderRight on the peace trainCome on the peace trainThis peace trainHoly rollingEveryone jump up on the peace trainCome on, come on, come onCome on the peace trainYes, it's the peace trainCome on the peace trainPeace trainCome on the peace trainCome on the peace trainYes, it's the peace train
