Það er nú kannski ekkert sérstaklega létt og skemmtilegt þeim að þátt hans í dag. Það eru morð.Já, af þeim við erum snóð út í heimi alladaga. Við ætlum hins vegar aðeins að byrja í fortíðinu og reyfi uppþað er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Það er umfjöldanir frá liðnum ytri. Við skulum byrja í ungverðalandi og fyrir heitlu öld síðan.Fram kom áðan laug eitrunum í Nagyriaf í kringum 1929 þegar nokkrar konur voru dæmdar.Faraldurinn mennti var þó ekki alveg yfirstaðinn.Þegar Rís flutti til Ungvarjaland sótt hún viðburð þar sem útlendingar í Budapest steg á svið og sungu eða leku og hljóðfæri.Þar kynntist hún ungvarskum manni sem sagðinni frá því að ammans hafi eitrat fyrir afhans á sjönda áratug síðustu aldar.Afinn livði mortilunina af.Forvittni Rís var vakin. Amman hlauti 25 ára dom.Madurinn sagði henn að amman hlauti 25 ára dom.Ammans hafi fengið hugmyndina þegar hún heyrði af eitrunum miklu í Nagyriaf áratugum fyrr.Rís fór strax eim að googla og fann frásagnir af því að alltaf 300 menn hefði verið drefnir í Nagyriaf og Nákrenni í einum umfangsmestu morðum kvenna í setni tíð.It's one of the largest female-led mass poisonings in modern history.Bók Rís segir frá rannsoknum á morðum í nánum sambundum sem leiða í ljós aðhelsti kvatin að morðum karla sé að ná stjórn á makasinum eða rafsunum.Helsti kvatin að morðum kvenna sé aftur á móti sjálfsvörn eða ótti.The poisoning is typically the woman's way to kill.And in this case it was a very easy homegrown method.Any woman there, the midwife was the main perpetrator and distributor.But she was not by far the only one to be doing this.Þekkt er að konur noti eitur til að fremja morð.Í Nagyriaf var þetta einföld aðferð sem konur gáttu undirbúið heima.Ljósmaðurinn var höfupöyrinn og drefði eitrunu.Hún var þá langt í frásu eina sem það gerði.Eitrunum hefur verið beitt víðar um heiminn og söytjandi öld kom upp mála á Ítalíu sem kallað er aqua tofana.It's not specific to Hungary, it's not specific to this region.There was another very big case called aqua tofana in Italy in the 1600s.It also had to do with a big network of women, a secret network.And it also had to do with, in quote, taking care of their bad men.Rís segir þetta þekkt í sögunni sem leið hvenna til að drepa Karla.En að yfirlegt hafið þetta verið eitt og eitt mál.Það sé sérstæktu að atbyrðina í Nagyriaf hvað sem mörg mórðin voru.What makes this story so unique is how it spiraled into such a large epidemic.How did up to 300 people get killed?That scale of it is really extraordinary.Hó Brís er bandarísk en hefur síðustu ár búið í Ungverjalandi.Hún segir umfjöllunarefni bókarinnar viðkvæmt og að hún hafi búist við flóði af tölvupústifrá reyðum Karlkins lesendum.En að svo hafið ekki orðið raunin.Hún hafi reyndar fengið einskýlaboð frá konu sem fannst hún sína körlunum í Nagyriafofmikla hlutekningu.But the reactions have been broadly speaking really positive.Most people who write to me are actually younger women in Hungary.I'm getting so many letters and emails from women who...have perhaps an ancestor, a grandparent in that region or a parent or they're from that area.Það séu helst ungar konur sem hafa samband sem ega ömmu, afa eða foreldra frá Nagyriaf og nákrenni.Einsaf hún hitt Ungverja sem hafi aldrei hirt að þessum aðbörðum áður.Þetta séu enn viðkvæmt mál meðal Ungverja og í Nagyriaf er fólk ekki endilega sátt við að það sé verðaað rifja þessa aðbörði upp.Þegar Ís fór fyrst til Nagyriaf...spurði ungverskur vinnur ennar tvær konur hvort þær getju syngt dem hvar hús ljósmaðurinnar var.Þær svörðuði til að þetta hefði aldrei gerst.Það verður ekki verið að það sé verður að það sé verður.Þetta er svona mjög svon around.Það er svona mjög svo mjög svolg.Það er svona mjög svolg.Það er svona mjög svolg.Það er svona mjög svolg.Það er svona mjög svolg.Þessi viðbröð komur í sá óvart þar sem það fer ekki á melli mála að þetta gerðist. Ími skjöl og fréttir í dagblöðum frá þessum tíma sannuða. Þá séu tilýmsað ljósmyndir til dæmis frá réttarhöldunum. Viðbröðin síni hvað málið sé viðkvæmt.Hún segir að burðina vera sögu samfélags sem síni hvað getur gerst þegar velferð, heilsu og öryggi, sérstaklega hvenna, sé stemt í voða.Þá séu Rís ljóst að tölur viða um heim síni að konur sem drepa eiginmenn sínahafi búið að það er eitthvað sem það er eitthvað sem það er eitthvað sem það er eitthvað.Þá séu við ofbeldi á þeirra hálfu.Hún bendir á að í bandaríkunum, heimalandi hennar, hafi stór hluti hvenna í fangilsum verið beitur ofbeldi í nánu sambandi.Meði að huga að velferð þessara hvenna, sem huga að velferð samfélagsins alls, þarmi talið velferð Karla.Það er það sem við þjóðum að það er það sem við þjóðum að það er það sem við þjóðum.Það sem er leiðis útgámsbúnturinn í næstu umfylgum sem við ætlum að erið upp.Já, við ætlum að huga þess að geðhilsu þeirra sem að fremja óðaverk.Kveikjan er bók sem kom út 2013 sem lýsir sambandi í geðleiknisins Douglas M. Kellyvið Herman Göring sem honum var gert að meta í aðræðanda Núrenberg réttarhaldana.Saga sem að nú er búið að gera bíomöndum, það sem að Russell Crowe bregðu sér í vel fóður að gerfi Görings.Bírta, þú ætlar að leiða okkur að kynna Russell Crowe svolítið betur í þessu goða gerfi og Núrenberg réttarhaldana.NúrenbergEftir að síðari heimstýrjöldinni lauk með uppgjöfNúrenbergog ósigri öksulveldana var skýr krafa um uppgjör á hörmungunum öllum.Hitler sjálfur og fleiri hátt settir nazistar ákvaði að sleppa þeim kabla og sviftis í lífi þegar ósigurinn var ljós.Aðrir úr þeirra rauðum náði að flýja uppgjörið, allavega í einhver tíma.Þekktir að Adolf Eichmann náði að flýja til Östuríkis og síðar Argentínu þar sem hann lifði príðilegu lífiþanga til Ísælskar leinithjónustan hafði upp á hann um 15 árum síðar.Þá var hannauðvitað til Ísæl þar sem réttar var yfir honum og hann síðar tekin að lífi fyrir gjörði sínar.Stjórnmóla heimsbyggingurinn Hanna Arendt skrifaði þekta bók um réttarhöldin yfir Eichmann,Eichmann í Jérúsalem, vittnisbyrður um lákúru elskunar.Arendt setti fram þessa hugmynd sem hún kallaði lákúru elskunar eða en skupa náði tíof ívúl.Hún satt réttarhöldin yfir Eichmann og setti fram þá kenningu að ílska og aðgerðir Eichmannsvaru afleðing allræðiskerfa.Í þvíum hverfi verði manneskjögnar gerðar óþarfar.Hugsunar leysi og skortur á domgrind Eichmanns gerðu grimdaberk hans framkvæmmanleginnan allræðislegs stjórnskipurlags þriðaríkisins.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.Það var régt að fylla allraðiskerfa.veikindasaga einstaklingsins og veikindi og þau einkinn sem hann hrjá, hvort atbyrðun er litadur af því og ekki bara hans er litadur í hvort að hann stjórnist af þessum hugmyndaheimi sem kemur fram hjá einstaklingnum og þetta er þá hugmyndarheimu sem við öllu jöfnumöndum kalla mjög sjúklegan og er að framandi fyrir allt venjulegt fólkog er klárlega til þess vallið að valda viðkomandi einstaklingi helsupresti og vannlýðan.Menningar munur þar líka að koma þarna til skoðunar hvort framandi hugarheimur samramist uppbruna eða heimaslóðum eða því samfélagi hópi eða trúabröðum sem viðkomandi til erill.Það er ekki nóg að hafa skrítnar skoðanir á tilvörunni, sérkennlega pólitísk viðmið eða félagslega viðmið,hafa trúa því að maður séð einhverjum framandi samstæðarkenningum um að hvítt sér svart og svart sér hvítt og allt annað slíkt.Fólk má gera það.En geðmætið er mjög mikilvægt að maður spyr sig er viðkomandi veikur.Snýst um veikindi.Það snýst ekki um menninguna, trúna og maður þarf þess að skipa.Passa sér á því að taka menningalega þáttinn og trúarlega þáttinn frá í þessum hlutum.Og það gerir maður ekki nefna að hafa mikinn skilning á þessu.Þetta er flækst í okkar samfélag með því sem við verðum fjölbreytteri sem þjóðfjólag.Það voruð það erfiðra.Þarna koma líka til skoðunar við horf og skoðanir brotamannsins til afbrottsins sem hann framti.Sýnir hann til dæmis yðrun.Man þarf að passa sér á því að skoða það hvort að tilfinningi geni gafnvart glæknum eða gafnaða óverfum sér meðlega um hætti.Sér viðkomandi eftir þessu áttar hann sér á því hvað hann gerði.Það kemur oft inn á þessa spurningu sem er hlutin að sakhafismætunum.Mjön refsing ber árangur þar að segja skilur hann orsok og skilur sá sem er til mats.Skilur hann á afleðinga af verkon sínum.Ef hann skilur ekki afleðinga af verkon sínum hvernig á refsuna fyrir eitthvað sem hann veit ekki hvað er.Flest ef ekki öll munum við eftir því þegar Hannes Berín Breivík draf 77 í Oslo út eða 2011.Okkur skortir skilninga því hvernig 30 norðmaður getur skipulagt og framkvæmt morð á tökum samlanda sína.Já sama hvað skoðunmaður hefur á pólitískum skoðunum þeirra.Kristinn hefur rættið marga á kollegum sínum sem komu að geðmatinu á Breivík á sínum tíma.Breivík var á endanum með þinn sakkæfur.Kristinn áréttar að geðlaknar framkvæmi engungu geðmat þar í kjölfari domstóla að ákvarða hvort viðkomandi er sakkæfur eða ekki.Og það er fórsumda fyrir því að maður getur skrifað sakkæfismat er að það sé óháð álitsem síðan er tekið til maður þá domstólum sem síðan takað ákvarðum.Það er hvort að viðkomandi sé metin ósakkæfur.Það er raun ekki geðlaknarinn sem kymur að matinu hann gefur sjálfað álitsíðan er það domstól sem ályktar með dómið sínum hvort að viðkomandi sé sakkæfur eða ósakkæfur.Það er gríðalög fjöldi einstaklinga.sem er með alvarlegar ranghugmyndir, tilvísunarhugmyndir, aðsáklarhugmyndir og aðrarsem eru, ef maður hlaustar á þær, til þess fallnar að það er rennu kallt vatn meðli síns og hörunnsen þorrið þessara einstaklinga sem er þannig á ástattum, þeir gera ekki nokkuð skapaðan hlut.Það er einn af því sem kom til aðtugunar í, þegar maður skoðar breyfiksmál, hvort og hvursu mikið af hans hugarheim var lítið af þessu.Við fyrstu sín þá lítum við á að sá að hann væri með alvarlega hugvelduröskunni eða aðrar ranghugmyndir í sjálf hann sér,en þetta er, en síðar verður hann dæmdur í raun á því að hann sé í raun, þetta sé bara hans sérfiskulegu skoðanirinn, ekki hluti af floknum veikindum.Þetta var vand með fari vegna þess að maðurinn var ekki kannski til libra samvinni við norska kollega sem rættu við hann og voru margi hverjirog veru mjög öflugur gerlagnar og færir sem koma að hans mati og maður hefur rætt við og rætt þessi mál við og þetta hefur verið fundað á fundum gerlagna á Norðalundumað fjalla um þessi málbreyfiks og velt við sína sakhæfinu þar og þá vandin þar að hann er með það sem við hundum kallaði þessa sérfiskulegu skoðanir sem við,þegar við setjumst niður í heitapottunum í lögunum, kollum bara galnar og klikk.Við réttarhöld yfir flestum fjöldamorðingum og stryðiskleipamönnum síðustu ára og áratuga leikur geðma til grundvallar.Og stundum eru aðrir sérfræðingar kallaðir til. Sakfræðingurinn Róbert Jó Donía var til dæmis kallaðir til sem sérfræði vitni í réttarhöldunum yfir Radovan Karadíts,leiðtú að Bosniju serpa í Jugoslaviustriðunum.Karadíts var endar sjálfur mentaður geðleiknir.og varðleiksi sjálfur gegn ásökunnum sem hann var síðan dæmtur fyrir,þjóðarmorð og glæpi gegn mannkynni.Sakfræðingurinn Donía hafði stútir að geðleiknin og stryðiskleipamanninn Karadíts og komist í návíi við hann.Vera Illgjóðadóttir gerði að vanda mjög góða þætti í afljósi sögunar um Radovan Karadíts,þar sem sakfræðingurinn Donía og mat hans koma sömu leiðis talsverkti sögu.Það er líka í þessum málum sem eru þessum alþjóðlega rillingsblæsem við stundum hugsunum um þegar við erum að horfa til þessa,að það eru þessar trúalegur hugmyndir.Trúalegur hugmyndir eru oft mjög vant með farnar,og kalla á það að það er maður þarf að gera gæðaransökun á slíkum einstaklingum,að maður seti sér mjög inn í menningarheim þeirra aðilans semeru með þessar hugsunir og eru að segja manni frá því.Þannig ef við erum að bræða um slíkar hugmyndir þá þarf maður að hafa stílningi á þessu.Kristin segist ekki hafa upplifað þrýsting frá einstaklingum, fjölmilum eða samfélaginu um hver niðurstöðageðmats í sagamálum verður.Það er pressa á okkur að fá og gefa svör sem eruskinninsamlega. Þannig við skiljum sem samfélag af hverju voðaverk gerast.Þegar kemur á voðaverkum þá erum við alltaf að spyrja okkur hvernig getum við að koma í veg fyrir þennar hyllning.Það er stóra verkefnið okkar að koma í veg fyrir hyllningin og til þess að koma í veg fyrir það þá þurfum við að skilja hvað gerðist.En þá er almenningur, allir mennulega borgarar, fjölmiðlar, stjórnvöld og aðri að leita af hvernig við erum við aðskata þetta að gerst og það er það sem við þurfum að taka þátt í að skilja.Flutin að þið líka getur verið að þegar að voðaverk gerast þá spyrir maður spurningin hvernig gátum við sem samfélagi ekki komið viðkomandi einstaklingi fyrir til hjálpa.Það er eiginlega þannig að sakvæsmötu eru gríðarlega alvarleg mötu. Ég held að það sé kannski mjög mikilt átt að segja á því.Það er mjög mikilvægt að þegar þau eru lesin á skoðu að fjalla um þau að þau eru að fjalla um alvarlegstu hluti sem getur að koma upp hjá einstaklingumog fjalla um að skýra þá út bæði fyrir domstólum okkur samfélagi.Þannig að það er mjög mikilvægt að nálgast þetta mikið í nallferning og átt að segja á því að það eru gríðarlega tilfinningarsem eru ríkjandi allt umkring bæði meðal samfélagsins ætningi og þólenda. Þannig að maður þarf að fjalla um það gríðalegri nærgætni.Það gleymur stundum í samfélaginu að í samfélagum er afskaplega mikið að góði fólki en því miður er líka til vond fólk alveg eins og þetta er gott fólk.Og þá voru ekki fleira í sumar heimskviðum þessa vikuna.Það er að vera hér áttur á sama tíma í næstu viku. Takk fyrir að hlusta.Þakk fyrir að hlusta.Takk fyrir að hlusta.Takk fyrir að hlusta.Takk fyrir að hlusta.Takk fyrir að hlusta.Takk fyrir að hlusta.
