Nýsköpun í hernaði Úkrænumanna og vandraði norska fjarskiptarinsans Telenor verða til umfylgjunar í heimskuðum í dag.Ég heiti Birta Björstóttir og ég heiti Bjartin Pétur Jónsson.Já, í síðarflutanum ætlum við að skoða vígbúnað Úkrænumanna. Þeir hafa með miklum fjárstuðningi gjör breytt vopnabúri sínu sem að fyrir allsýrar innrás rúsa 2022 saman stóð að aðlega gömlem sovjöskum vopnum.Já, Úkrænumann hafa nýtt tíman vel í stríðinu sem UN stendur yfir. Það hefur reynlega orðið sprenging í herrgagnaðinaði þær landi og það er ekki sísta sviði nútímaherrtækni.Já, við fræðumstum það hér á eftir en við ætlum við að byrja á norska fjarskiptarísanum sem er í talsverðum vandraðum, getur við sagt.Já, skorlauraglæn gerði húsleiti í höfustöðum fyrirtækisins Telenor vegna grunn sem hlut deildi í glæpum gegn mannkinni, hvorki meirinni minna.Telenor er sagað um að láta herrfóringjastjórnin í Míanmári tíu upplýsingar um viðskiptavini þar eftir Valdarán hersins 2021.Leitói landsins fyrir Valdaránu var meðal þessara viðskiptavina.Já, og þeir voru ótrúlega margir, næstum 25 miljónir viðskiptavina og spurning hvort að herrfóringjastjórnin hafi fengið upplýsingar um einhverja þeirra sem voru notað til þess hreinlega að drepa fólk.En fyrirtækið segist ekki átt annar að kosta völ en mannitindarsamtök eru því nú ekki samála.Halkimur Indriðarsson kynnti sér þetta áhöfverða mál og reytið einnig við forsprakka einnig af þessara samtaka sem að gaggrína Telenor.Þann 15. september síðastliðin klukkan 10 á morgnin að staðartíma fór norska auðryggjuslaureglan PST og norska rannsóknalaureglan Kripos.Fylgdu liði í höfuðstöð var norska fjarskiptafyrirtækisins Telenor í bænum Berum skamt frá Oslo.Í þeim tilgangi að gera þar húsleitið.Leitin snýrist reyndar aðalega um að aðpla gagna tengdum starfsemi fyrirtækisins í Mianmar.Síðanum dægin upplýstu báðar stofnaninnar um hvað Telenor er sakað um.En meint brot er á verksviði begja stofnana.Medvirkning til fór brytis mot menneskeitin í Mianmar er periodinu frá Militærkuppi og frem til salgi af Telenor Mianmar í mars 2022.Espen Hjelmeland Hanken, saksóknari hjá Kripos, tiltok þáttöku í glæbum gegn mannkjörnum.Telenor Mianmar, frá því herfóringastjórnin rændi völdum í februar 2021, þar til Telenor seldi starfseminna sína þar í mars 2022.Þáttökan hafi falist í að deila gögnum um viðskiptafinni sína að beðni herfóringastjórnar á sama tíma og hún stundaði ofsóknir gegn íbúðum.Þar með hafi fyrirtækið gest meðsækt í glæbunum.Katríne Tónstad hjá PSTTiltekur síðan að þegar starfseminn var seld, fylgdi eftirlitsbúnaður fyrirtækisins með til afnóta fyrir nýja eigendur.Sanktjónsregluna, því það sýðir að mann kann ekki selja slíkt útstyr utan að mann har en tilátelse frá norski myndiðetir.Den gang var það útlíksdepartemangin sem var en skuli í den tilátelsen.Reglur um viðskiptaþinganir hveða áum að ekki sé hægt að selja slíkan búnað án leifis frá norskum yfirvöldum í þessu tilviki utarikisnaðuneytinu.Ekki er slíkt leifi lág fyrir.Telenúr neytar því ekki að hafa látið upplýsingarnarum viðskiptafinni af hendi til herfóringjastjórnarinnar.En fyrirtækið segist ekki hafa haft neytna annar að kosta völ til að tryggja öryggi starfsmanna sinna.Þeir hafa heitið saminu við lögreglu í rannsókmálum.Það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það ermönnum okkar var skotin til bana í óeirðunumþarna. Þetta var erfitt ogræðilegt og eftir að fylgjatelenúrum aldur og æfisegir mitt æti.Þetta síðastnæmda eruorðað sönnu og marga veguen áðurum við förum nánar út í þaðskölumvið fræðastadins um telenúr og hvað vartil þess að þetta rótgróna norskafjarskiptafyrirtæki hófst þar semí Janmar.Og það er ekkiofsugum sagt að segja að telenúrsé rótgróið. Það var stopnaðfyrir kvorki meirann í minna en 171ári, árið 1855.Þá hitt fyrirtækiðTelegraf Vesenetvar algjörlega í ríkisegu ogstarfsefin snýrist um um síslu símskeita.Árin á undan hafði símskeitakerfi verið byggt upp í Noregi.Fyrstu kerfin voru á melliOslo sem hitt þá Kristjániaog Svíþjóðar sem lautþá sama konungi.Á næstu 12 árum komst svo skeitasamband á við Danmörku og Breitland.Telegraf Vesenet var því sannlegafrungkvöðli fjarskiptum á ofanverðri19. öll.Í 80-jórnir kamer telefonininn í bildi.Den kamer með nú nytt, den personlikontakten. Og áfram heldunýjungarnar. Síma sambandkomst fyrst á 1876,sjálfvirkni væðing Símans hóps 1920og telekstjónust á hóps1946. Fyrst aðfarsímakerfinu var komið á fót1966.Fyrirtækið fekk um þaðleiti nafnið Televerketog þjónusta fyrir gerfinhættarsímavar svo tekin upp 1976fyrir norska kaupskipaflótan.Og svona mói áfram teljaGSM-kerfið, 3G, 5Gallt þetta hófst í Nóriðimeð þessu fyrirtæki.Televerket var að fulluí eiguríkisins og með einókunnarstöðu fram á tíunda ára tugg síðustualdar, rétt eins og póstur og símiog síðar landsímin hér á landi.Dreyið var úrregluverki í fjarskiptum á þeim tímafyrirtækið fekk sett núðanandinaftelen úr árið 1995og árið 2000 var fyrirtækiðskráði í kaupöllina og að hlutatil enga vætt, þó að norska ríkiðætti enþá yfir 70%í fyrirtækinu.Á þessum tímafórtelen úr að færa át kvíarnar tilannara landa. Fyrirtækiðhófst þar sem í Rúslandi 1994og eftirfyldu íþað minsta 16 landbæði nákvæmlega land eins ogDanmörk, Svíþjóð og Írlanden líka fjarlagari land eins ogBangladesh, Þæland, Malasíjaog Pakistán.Hluti af erlendri starfsemitil en úr hefur verið seldurtil dæmis í austur Európu.Til en úr er nú með yfir 11.000starfsmenn í áttalöndumog um 207 miljónirviðskiptafina. Norska ríkiðá enn 54% í fyrirtækinuauk þessum norski ólíusjóðurinná 4,7%.Fyrirtækið hagnaðist um rúmlega20 miljardar norskra krónajafnverði 250 miljardaríslenskra króna eftir skatta2024.Til en úr var því ekki ókunnuttfjarskiptaregstri í Asíu þegar fyrirtækiðhófst þar sem í Mianmar 2004eftir að hafa árið áðurfengið leifið til ræksturs á fjarskiptatjónustuí 15 ár að loknuumsoknarferli.Þremur árum áðurhafði herinn látið að völdum eftir23 ára valdatíð og yfirvöldin sem tóku við unnu að því að byggjaupp innviði þar á meðal símaog netkerfi. Og allt gekkvel til að byrja með. Miljónir íbúafengu aðgangaði neti og farsímasem hafðu aldrei fengið það áðursem stöðlaði að auknu og virku líðræði.Á fem árum vartelenór meðal stæstu fjarskiptafyrirtækjaMianmar með um19 miljónir viðskiptavinaog hafði þá eða vitaði verið að ráðaviðkvemmum pessunum upplýsingum um þetta fólk.Þó að herfóringjastjórnin hafi ekkiverið við völd í Mianmar á þeimtíma stýrði herinn samgönguog fjarskiptaráðunetinu.Þegar bera fór á átökummilli stjórnarhersins ogvopnar að hópa 2019fyrirskipaði herinn að loka þyrðifyrir netsambandi í nokkra mánuði á ákveðnumstöðum. Þetta var svo afturgjert2020. Í báðumtilvikum varð telenórvið þessu.En eftir Valdarón hersins1. februar 2021færði herfóringjastjórnin sig upp áskaftið. Nú var þesskrafist að telenór nýttieftirlitsbúnað sinn til að fylgjastmeð viðskiptavinnum sínum.Í júli það var tilkynnti telenórastarsem erið selda af öryggis ástæðum.Kaupendurnir boru fjáffestingahópursem kallast M1og eru undir stjórn Mikati fjölskyldunarsem er svo ríkasta í Líbanon.Nagyp Mikati varmeðal hannas fossatisáþyra og varkærður fyrir spillingu 2019.Sallan gekk í gegní mars 2022.Á500 mannreittindahópar íMianmar lístu strax yfir áhyggjumaþví að við söluna kæmust gögnumviðskiptavinni telenór í hendurherfóringastjórnarinnar.Þau skrifiðu opið bref til Ergnu Solbergþáverandi fossatisáþyra,Sigve Brekke fórstjóra telenórog konúsfjölskyldunarum að stöðfa sölunaannars er þið fjöldi mannslífa í hættu.Brekke sagði strax þáí viðtali við norska ríkisútarpiðað fyrirtækið yrði að fara eftirstaðbundum fyrirmælum yfirvaldaá sama tíma og tryggja þyrtiöriki starfsmanna og viðtalta þeimgildum sem fyrirtækið stæði fyrir.Það vildi ekki tjá sig frekarefnislega.Við kannum þess að vera ekki veriðsvo ópne på den typu spörsumsem við nú hafa lengir.Við harum 6 miljóna kundir, við harum730 ansatte, við harum en forpliktelsefor að faktisk lefere tjenestina til því.Menn, vildur þeir også lefereþví tjenestina viss þeir innebærirog samarbeidi með diktatúr?Já, nú vil ég ekki síðaað við samarbeidi með ná diktatúr.Sná er þetta tvart imot.Brekkei segir þarna að það séu730 starfsmenn hjá fyrirtækinu í Míanmarog þeim byrja skilda að veita þáþjónustu sem þeir eiga að veita.Þegar hann er spörður hvort það gildi líkaþegar það feli í sér samstarf viðeinræðisherra, segir Brekkei að hanntelji fyrirtækið ekki eiga í slíku samstarfiheldur þvert á móti.Ráða máaf umfjöllunNorska Ríkisútarsins NRKfrá því fyrra að þegar þessuorð fjallu hafi tilinn úrþegar látið herfóringastjórninafá gögn um viðskiptafinni sína.Í þessari umfjöllun kom máliðfyrst upp á yfirborðið og var vísað í gögsem NRK hafiði undir höndum.Í þeim kemur fram að herfóringastjórninastjórnin vildi nýta upplýsingarnartil að dæma fólki í fangelsi.Meðal þeirra sem stjórninfekk upplýsingarum var ÁngsanSuki, nóbelsvælun að hafisem var leðtóið landsinsþegar herin rændi völdum í landinu.Fyrsta beðninfrá herfóringastjórnini barstaðeins feimur dögum eftir valdarániðog gögnin sína yfirþúsund beðnir frá herfóringastjórninium afhendingu gagna eða eftirlitt.Gögnin sínaég apframt að starfsmenn Telenorí Míanmar hafi verið meðvitaðirum afleðingarnar sem afhendinggagnana gæti haft.Meðal annars gætu gögnumÁngsan Suki verið nýtt í máliherfóringastjórnarinnar gegnani.Hún hafi í lok ást 2022verið dæmt í 33 árafangelsi í nokkrum dómsúrskurðumen síðan þá hefur refsinginverið lækkuð í nokkrum skrefumsíðast niður í áttján árií apríl á þessu ári.Hún er nú 81 ásað aldrei.Kim Aris, sonur Sukibrást við upplýsingunumí umfjöldlun NRK.Mér er mjög brúðiðen ég er ekki hissa.Stór fyrirtæki eiga alltaf í viðskiptumvið slæmt fólk, saði Kimog saði afframt aðTelenor hefði getað flúið land straxog eitt þessum gögnum.Þetta var sérstaklega sárt fyrir hannþar sem fríðarvelu Nobelssem móðin hans fekkvoru jú afhend í Nóriði áriði 1991og Kim tók þá við þeimþá 14 ára fyrir hönd móður sinnarsem satt þá í stofufangelsi.En Áng Sangsúkivar ekki svo eina.Minst 1253 viðskiptafinnurTelenor í Míanmarlendu ímist í því að gögnum þávoru afhend herfóringastjórninnieða lokað var fyrir símana þeirraað undan genginni kröfuherfóringastjórnarinnar.Hátt í 500 þeirra áttu þáað hættu að vera handteknir á grundvelliupplýsinga sem voru veittará þennan hátt.Telenor hafnaði ekki einnieinustu beini frá herfóringastjórninnium personu upplýsingar eða lokun.Fórstjóri Telenorítrekkar að fyrirtækiðhefði ekki átt neitna annarakosta völ.Við operertumunnrett regíma sem harinnfört en militærrettvoru þeirra að nektaog útlæða historísku datavilja setja voru ansatte í direktelífsfari og formundiðatna.Við vorum undir herfóringastjórn og það að neitahenni hefði sett starfsmenn okkar í bráðalífsættu gagvert yfirvöldumsagði Sigvei Brekke.Herfóringastjórnin hafi auk þesssett á ferðabann þannig að starfsmennhafi kvorki komist löndnir ströndþegar hafi í raun veriðí gíslingu.Þegar þessi umfjöllunNRK byrtist fyrirréttrúmu ári var máliðþegar komið á borð norskuöryggislauruglunar KRIPOS.Það gerðist af frum hvaði tækja samtakamannrettindarsamtakanaJustice for Myanmar ogNorext eildar samtakanaInternational Commission for Juristsalþjóða samtaka lögfræðinga og dómarasem vilja stuðla að þvíað mannrettindi séu virt.Við höfðum samband við síðanöndu samtökintil að fá frekari insýn í málið.Þenn byrnum við aðkomissásjón Justice for Myanmarsem er en sivil samfunnsog komissásjón kontakta ossmeð dokumentar sem þiðhafa fórtakið. Hér heyrum við íOve Kenneth Nodland, framkvendastjóraNorext eildar International Commissionfor Jurists, útskýraað samtökin Justice for Myanmarhafi haft samband með skjölsem síndu sölu telenúr áeftirlitsbúnaði til herfóringastjórnarinnarí Myanmar. Herfóringastjórningæti svo nota það til aðhafa eftirlit með fólki sem hún taldiofinveitt sér. Við mennaað þetta norsk eiginselskapspesielt, ekki börkunna gjörð den typehandlingar utan að þetta blirrætt stétaböld.Við teljum að fyrirtæki ínorskri eigu ætti ekki að leifast þettaán þess að það sé látið reyna á þaðsegir Nodland. Framangreindumfjöllun NRK bætti svo viðaðfendingu personugagna.Samtökin sendu kæru tilöryggislauruglunar í lok ást 2024vegna sölunar á eftirlitsbúnaðinuen kæruni var vísað frá íseptember 2025 án rannsóknar.Þeirri ákurðun varáfríðað til ríkisaksóknar á Norexmeð ítarleiri í kæruog þá einning til Kripos vegnamannrettindabróta við gagnaafendinguna.Það var til þessa að máli vartekið til rannsóknar og hluti afhenni er húsleitin sem var gerð íhöfðustöðum til en úr 15. september.Uwe Kenneth Nodlandsegir velgengni til en úr í Mianmarhafað miklu leiti skýrstað miklu trösti á fyrirtækinu.Í Mianmar svo trúið fyrir mangatil en úr var Norge.Þið blant and profilertsér selg sem en trúverdipartner. Mann kunne stúluð på til en úr.Til en úr var Norengur í hugaíbúa í Mianmar. Trúverðurbandamæður sem var hægt að treysta á.Stjórnendur nýttu sérþetta í markaðsetningu. Þannig aðþegar við segjum að mikil sé aðhjá til en úrhafa þau áhrif því miðursmitast yfir á Noregalmennt. Að þau ekkihafa norsk yfirvöld lagt sitt af mörgumtil að koma fyrirtækinu inn.Þó að Bjart síni hafi verið mikilí landinu, létt hérinn aldrei algjörlegaað völdum þar og því vissstjórnvöld að körnir fulltrúarvoru ekki með öll völd í landinu.Militærmyndiðetnaofarförtu aldrei heila maktentil þess að vína stýra.Það að þetta var delvismilitært stýra í landa á allt í þetta tilfellu.Nóðland bendir jáfnframt á aðvæntingarnar til jáfnstóðs fyrirtækisog telenúr sem hafi verið með starfsemivíða í Asíu væruað áraðanleika könnun hefði veriðgerð á landinu og að fyrirtækiðfæri ekki inn í land án þess að verameð skýra útgönguleið.Þeir hefði því getað undirbúið sigmun betur áður en þeir hófustarfseminna. Det kannu betiað mangan af því sem kannski varmest utsatt for að fåpersóndatan sinn delt með kjöpmyndinetta valdi telenúrfyrir því þengt að það varden ljúlið minnst.Það er því hugsanlegtað af þessari ástæðu hafi margirsem voru mögulega í mestri hættuef herrfóringastjórnin fengi upplýsingarum þá, valið telenúrþví minnstu líkunar væru á aðupplýsingarnar lækju þaðan.En þetta vitum við ekki, með vissusegir Nóðland.Hann er að aukja á þeirri skoðun aðtelenúr hefði ekki það gert ímislegt annaðen að afhenda herrfóringastjórnin í gögnin.Þó að telenúr hafi ítrekkaðsagst hafa átt eingra annar að kosta völhafi auðarrikiðsáðun eittþví það var að telenúr við þvíáður enn herin reyndi völdumað stjórnmöld þar væru undir miklum þrýstingi.OECD konkludertemeð aðtil nú ekki haddaen klar exit planfyrir kuppu og það sló migsem búið overraskinog ég trúi alfar dórlifyrir þetta selskap og þetta stjórnst.OECD sagði í sinni skýslurétt fyrir valdarrániðað telenúr hefði ekki neinaáætlunum útgönguleið ef aðstæður breytust.Það finnst mér bæðiundravert og mjög slæmtað fyrirtæki af þessari stært, segir Nóðland.Ef fyrirtækihefur starfsemi og fer í fjórfestingarí landi með stormasama söguer aldrei hægt að útilokaað vera settur í erfiða stöðu.Það búið sér að fullu.Kanski var ekki hægt að sjá fyrirað þetta myndi gerast einmittí februar 2021.En það hefði verið eðlilegtað búast við því að það gerist einhver tíman.Að það nödd vendivísakkurat var að kjupp sem sko sé1. februar, þetta er kannski vanskiðað forutsetja. Men að militærikonu að taða baka maktum, þetta vil ég segjavar ganski rímli að forendaað það hada forutsett og planað trúnt.Það eru fleiri svör sem samtökiní séu jóðtelja og sannfærandi.Spurningum um hvers vegnaeftirlitsbúnaður var ekki eigðilagðureða gögnum eitt áður en herfóringastjórninkomst í þau var svaraneð því aðgögnin hefði verið geimt á svæðiþar sem er íkti neyðar ástand.Það hefði þurft að eigða þeim þar handvirtog það hefði sett starfsmenn í hættu.Nóttan segir það skiljanlegaafstöðu miðaði þessar aðstæður.Menn viss mann tenkja, ett steg bakhadde mann gjort enn grunnnirisikobödering og innsettað það er mjölið að mann kannkoma í situasjón hvor myndiðhérna vel beða enn persóndata.Hvað vil það vera mjölið hettvið har til að lagraoppe var þenn datan?Ef það hefði verið gert áhættumatþar sem talið hefði verið líklegt að beðivirði um þessu gögn, hefði fyrirtækiðgetað geint gögnin þannigað það hefði verið hægt að eigða þeimeða læsa þeim án þess að setjastarfsmenn í hættu.Það eru margar leiði til þess, til dæmiað þess að aðeins ég hægt að komast í gögninmeð líkli sem sé svo hægt að eigðilegja.Ég hef samúð með því aðtil en úr hafi viljað vendastarfsmenn sína, en hverding þettavar gert, gerði það að verkumað fyrirtækið neytist til að veljaá milli velferðar, starfsmannanaog viðskiptafinnana.Okkar skoðun er að ef þettahefði verið undirbúið Petur í byrjunhefði verið hægt að forða þessariómögulegu stöðu sem fyrirtækiðtaldi sig að vera í.Vort poengi er að haddur ég planlagtþetta betið að fara start, svo konur ég unngottnettaf den típuumuglíða situasjón við hefðir við satt.Nóðland segir mikilvægt að ef í ljóskomi að starfsmenn til en úr hafitekið ákvæðanir sem fari á svíg við löghafi það afleidingar fyrir þá.Menn ég trú og aðþað er personarmjöglegens íí norskí norskistatsem kann hafa vært innvalvert í samtalarom situasjónum í Anmar.Það er líka hugsanlegt að einhverjir innannorska ríkisins hafi tekið þátt í samtölumum stöðuna í Nýjanmar.Eftir að það þekkt vandamálin og stuttvið ákvæðanir sem síðar reynast veraólöglegar, þá sé mikilvægtað það sé jafnbreytti fyrir lögum.Norskistat vísa að manntar egni lóðaregla sæljöstog hollar því semkann hafa brutti, það er ansvarli.Þetta er vikt í rétt statliprinsipp. Líkettfyrir lóðu. Nóðland segir á lókum að það séekkert nýtt að allraðistjórnir noti þessaleið til að afla upplýsingam þá semþær telja óvinni sína til dæmismeð því að koma á samstarfi við engafyrirtæki. Til en úrhafi við vitað að þessari hættu.Poengið hér í denne sakin var aðþað við planið til núr hadda var ekkigói nokk. Den dagen situasjónenda seg totalt. Planið semtil en úr hafði þegar allt breyttist vareinfallega ekki nógu gott og það maðurátti sjá fyrir. Bæði til en úrog Norska ríkið hafa alltafsagst vilja standa vel að hlutunumallt frá upphafi. Þaðhafi augljóslega verið svikið.Að það var veldig mjög stórínteress sem búið að selskapu ogsin maritétsegja til að sikra að þettavið hafa gjort veldig, veldig ríktiðfyrir start. Það hafiópenbart sviktitt.Og þá að hinnu um fullunarerfnið dagsins. Það var júymmisleita frétta á Alþjóðarsviðinusíðasta sumaninn sem við fórum yfir ífyrsta þættu haustsins. Og það erángið af einni frétt frá Ukrænin semokkur langar að skoða aðeins beturnúna í þættirum í dag.Já, með það ekki. Það var opnabúrið.Valýri Sæljúsni sendi herraUkræni í Breitlandi og fyrir umyfum aður Ukræni þess letu orðfalla að Ukræna væri langt á undansumum NATO-ríkjum í nýjungumí hernaði. Ína NATO værieinblinda á hugmyndafræði setni heimstirjaldarog menn þar, já svonasvefa senir að tilenga sér nýjungarog því var ólíklegt að Ukrænaætti nokkur tíman eftir að gangainn í NATO. Já, tíminið leði núí ljós hvort að Ukræna gangi eitt að inn í NATOen við ætlum núna að kynna okkurnýsköpun Ukrænum að næja hernaði sem hefurverið töluverð síðan Rúslands herrhóf allsir að innrás í landi 2022.Það er Dagni Hjölda Erlendstóttirsem tekur nú við.Það kom örgum í opna skjöldu þegarPútín, Rúslands fórsetti, lístiðiyfir snemma morgunsorða februar 2022að herhans hefðihafið sérstakka hernaðaraðgerði í Ukrænu.Strax var ljóst að Ukrænuværi mikill vandi á höndumen það Rúsland mun starra landmeð miklu starri hersem óttast var að myndi einskissvífast líkt að komiþeirra á daginn. Það er ennstríð sem ekki sér fyrir endaná.Ukrænumennfengu hernaðar að stóð frábandamennum sínum enbyrjuði líka sjálfur að þróa vopntil að verjast innrásarhernum.Þróuninn í hergagnaframleysluUkrænumanna hefur síðan veriðfröð og stríðisreksturinner líka frábjörðin þvísem þekktist á síðustu öllt.Já, það má segja að viðséum að upplifa ákveðna bildinguí hernaðartækni.Stríði í Ukrænumenn er eiginlega mjög einkennilegt.Það er annars vegarskotgrafa hernaður eins og menn myndukannast við úr þyrri heimstyrjöldþar sem á stórskotlið er ennþá mjög mikilvægt.Og hins vegar þetta mikladróna belti begja vegnavýlinnar þar sem áráðsir eru tíðar.Þannig að þetta er svona vísindaskáldskapuren líka gammaldagsstríð sem er ennurþarna sama. Þarna heyrðum við íErlingi Erlingsinni hernaðarsakfræðingisem hefur fylst græntmeð þróun mála í innráðsastríðirúsa í Ukrænu.Já, það er mjög stuttumáliað þá var Ukrænaþokkallega vopnum búin þegaralls er innráðs rúsa hófsten það voru mest allt gömulsvo visk vopn og eitthvað sem þeir erufengið frá NATO í átturhanda innráðsarinnar.Og síðan hafaður eins og veltegt er fengið vopnesendingarfrá NATO líkjumöll þess ár og það hefur verið svona stigumögniní því hvernig vopnir hefa fengiðen það hefur enga með því verið næjanlegttil að bregðast við áskorunum þeirraá vývætlinum og til að verja borgarnaþannig að það hefur orðið sem ætti kallasprenging í innlendum herkakna yðnaðiog hugviti í Ukrænutil að leysa það vandamálog nú er mjög blómlegurnotamað þá að herkakna yðnaðir í Ukrænu.Drónar, íhlutir og önnurvopn eru framleittviðsveðurum Ukrænu og eðnumálsinns samkvæmt á leynilegumstöðum.Ekki hafa allir tekið þessuframtak í Ukrænum hana fagnandiog það vakti aðtikli í sumarþegar framkvöndastjóriþýrska vopnaframleðandansRheinmetall gerði lítið úrnýsköpun Ukrænum hanaog sagði í viðtali að þetta væri núkimerkilegt fyrir eitthvað eins og að leikasér með leikókupa.Þetta væri nú engin nýsköpun.Vopnin sem Ukrænum henn væru að framleðaværi miklu síðri en þausem stærstu vopnaframleðendurí Evrópu gera.Þetta væru amatörarhúsmaður með þrývítarprentara í eldúsinu að framleðaíhluti í dróna.Og það stóð ekki á svörum frá Ukrænuog einnar áðgjafa sér lenskísforsetta, sagði almenna borgarað hafa unni þrjeg virki við að framleðavopn til að beita gegninnrásarhernum. Konurtil Japsvið Karla hefði staðið í strönguog ættu fyrir það skildavirðingu. Þá sagðiframkvöndastjóri UkrænskaVopnafyrirtæki sinns Infosahýst að nýsköpun í hernaðiætti að dæma eftir því hversuvel hún reyndist á vývvellinumekki eftir þvíhversu tæknilega flókin hún væri.Dróni sem kostiði 500 dollarageti skemmt skriðdregasem kostiði miljónirog það hlíti að kallast nýsköpunskrifaðan í færslu ogFacebook. Þá skrifaðiUkrænskur fjörfestir í færslu ogsamfélagsmiðlum að þessi umæliframkvöndastjóra rænmetalsíndu að hann miðskildi hugtakiðnýsköpun þar sem hann hefði veriðáratugum saman í vopnaðinaðisem líti á tíu ára gamlaframlegslu sem nýsköpun.Staðreindin væri hins vegar svoað þunga vopnins og skriðdregarættu líklega ekkieftir að sjást í stríðumframtjæðarinnar og að þettaværi farið að raungerast íUkrænu. Þessi rimmaendaði þannig að rænmetalskrifaðií færslu og samfélagsmiðlumað fyrirtakið bæri mikla virðingufyrir Ukrænumönnum og tilrönumþeirra til að verja landsitt.Þá hósaði fyrirtakiðUkrænu fyrir nýsköpunarkraftinog bar áttu andan ogbauð fram aðstóð sína.Erlingur segir að rússar hafihægt notkun skriðdregaðmestu leiti en það hafiUkrænumenn grandað þeimhvar sem þeim hafi verið beitt.En freknir frá viglinunnifrá vestrænum bladamennum er Ukrænumennséði enda að nota brenddrega og skriðdregaí takmarkuðu mæli og þá þeirraþeirra var tryggt fyrir einhvers konar yfirbyrðiykkar drónaháru.Stuttu eftir aða rúslandserhóf allserjarinnrósinasendur stjórnvöld út ákalltil fyrirtakið í landinuum að að skorti allskin spúnaðog varnartækni, segir Erlingur.Og að drónarni semað beittarna í upphafihefðu sumir verið af einföldustu gerðjafnvel eins og þeir semalmenningur getur keift út í búð.Síðan hefur húvitiðog það er talað um að menn séðaþrývittar brenda vopnbara í eldúsunni heimæhásirog stjórnvöldhafa sagt að fluti að framleyslunni er þannigþað er talað að séu800-1000 ukrænskherrkagnar fyrirtæki, allt frálitlum spróta fyrirtækjum upp í miklu stærri fyrirtækiog þar er þróun að fara framþessir aðlarí gegnum stjórnvöld fá síðan upplýsingarfrá því hvernig tæknin er aðnýtast við viljununaog það er talað um svonaþróunar ringrausað það er svona cirka tveggje vekna tímisem líður frá því að nýt tæknin er settfram á vývöldin, þar til að það eru uppfærumtil að mæta nýjum áskorunum.Ukrænumenn framleiða ímiskunarvopn og þróunin hefur veriðhröð. Já, það má segja þaðþví miður er stríðgríðilega góður kennari oggætnan í umfóðansmiklum átökum verðamiklar tæknin framfærir þar sem aðprófun og þróun vopnaer daglegt brauðog kannski helst má segja að það semengin er hergagnuðinan í Ukrænu þá er hannspannið í allt sviðið. Þá erframþróunin orðin mest á sviðií nótkunn á drónum og það eru þádrónar til eftirlittil árósa en líka til loftvarnartil að skjóta niður þádrónarúsa sem er beintir af ukrænskumborgurum. Líka hafa veriðframleitir árósardrónarsem hægt er að beita á sjóneðansjáardrónar ogróbótar. Þeir eru fjárstyrðirog nota er til að flítja vistirog skotfæri til hermana á výlinunnitil að flítja hermentil og líkatil að flítja særðahermenburt frá výlinunni.Þannig að þetta er mjög umfóðs mikilframleitislega átækjum. Síðan að hafaukrænum en framleit langdreifsem Vesturlönd hafa neytað umtil árósardjúftinn í Rúslandisem við hefum séð á önda þörnum mánuðum.Þessar árósi er ukrænumað ná Rúslandi mörg hundrukílometra fjarlægð frávýlinunni. Ég eru taldarmarka nokkur þáttaskil ístríðinu. Eftir aðþeim fjölkaði, fóru sífæltfleiri rússar að finna fyrir þvíað landi þeirra væri í stríði.Árósir áttu sér ekkiaðeins staði í útlandum.Með langdreifum flögum semukrænum en hafa framleitt, hafaþeir sprengt mikilvæga orkuinnviði í Rúslandi, eins oggasverksmiður og ólýjur hinsistöðvar.Þurfti að vera að lokaflugvöllum í Rúslandi meðan árósirþannig að hafa verið sem mestar.Í september gerðu ukrænumen árósir á gasverksmiðurí 3000 kílometrafjarlægð frá landamærumUkræn og Rúslands ívesturfluta Sýberíu.Ráðamenn í Ukrænu segjast geraþessar árósir til að trublaorkuframleislu rúsa.Með tildæmis sölu ogólýju takist rússumað fá gælderi og knýjastrýðsfélina áfram.Það hafa ukrænumenn líkagert árósir á vöruhússvo sem vöruhús Valdberíssem er stærsta vefverstlunRúslands og fjallavarumhér í heimskveðum á dögunum.Í vopnaframleisluukrænumanna ergervigreind notuð áumfangsmikinn hátt.Sælenskisíndi áNATO-fundi ef ég mann réttmeð spjaltölfu þann hugbúnasem ukrænumenn hafa þróa til að hafayfir sín yfir allt átökinn.Það eru nú verið að skjálfest hver einastaárós sem ásist að við výlinunaog það er skrásett það tjón sem ervalda rúsum en það tjón sem þeir verðafyrir sjálfur líka þó þau eru ofnbyrðið það ekki.Það er gervigreindir notuð til aðfinna veilur í vörnum og ofunineins eða sjá fyrir árósir.Síðan eru notuð líka til að stýradrónum eða svermumaf drónum til árósaog við höfum núna fyrstu dæminum það aðdrónar hafi verið sendir útákveðan afmarkað svæðiog það sem að þeir mættu grandaskotmörkum og þá höfðuð ukrænumenn fulluðsem þarf að vera ekki borgarleg skotmörkheldur bara rúsnæst herliðog þar tekur drónin í fyrsta skipti semvitaði þeir ákveðunum aðfætla anstofaðingin.UtanríkisraffæraUkrænu Andri Sipijavar hér á landi á dögunumog fundaði meðal annars meðutanríkisraffæra Íslandsþorgerði Katrín Ögunnarstóttur.Í viðtæli í Kastljósisagði ukrænski utanríkisraffæranað daglegr einslaða Ukrænu af stríðsátökumværi einn af kostum landsinssem væri orðið aðalþjóðlegu drónaveldi.Ukrænumenn hefðu öðlastmikla reynslu af átökumog ríki gæti lagt sitt á mörkumtil að tryggja urriki annara landaog væri tilbúð að deilaþekkingu sinni með vinaþjóðumog það er Ukrænaeinmitt farin að gera.Eftir að bandaríkinuog Ísrael hófu ára ásér á Íran fyrra á árinusvöruðu Íranar með árósumá bandarískar herstöðvarí Persaflóðaríkinummeðal annars með drónum sem eru framleytirí Íran. Og slíka drónahefur Rústland sér einningnotað gegn Ukrænu.Og í vor bárust fregniraf því að Volodomír Selenskifórsiti Ukrænuhefði farði heimsokn tilPersaflóðaríkja til viðræðnavið stjórnveldt.Síðan hefur Ukræna gertvarnarsamninga við Sáti ArabíuKatar, Saminuðu ArabískuFyrstatæmin og fleiri ríki.Og Ukrænumennhefði búað þó yfir þessari tæknitil að skjóta niður að minsta kosti þess aðhægfara dróna sem hefur verið að beita í miklu magniþannig að þeir hafa gerttíu ára samninga hafa þeir sagtvið Sáti Arabíu, Saminuðu ArabískuFyrstatæmin og Katar ef við mann réttþar sem að þeir veita þeimdrónateikni til loftvarnaren líka til þess að beita drónumog sjó og síðantækni sem að flokkasem er afrættin hernaðurþað er þá að beita einhvers konar merkesendingumtil að truppla skila bó drónanaog granta þeim þó þannigá þess að þau þurfa að skjóta þau niðurþannig að þetta er, Ukræn er búin að fara það núþví að vera þykjandi hernaður aðstóðarsem eru vissilega ennþáí að vera veitandi mjög mikilvægur aðstóðarog við vitum að þeirra vera aðstóða bandarekki líka með slíka tæknieins og staðin er núna er talið líklegtað enn fleiri ríkieigi eftir að falast eftir einhvers konarvarnarsamstarfi við Ukrænumenní framtíðinniog þetta hafa sumir áðamenn í Evrópuog yfir meðan herja Evrópu bent áað Ukræna er núnaupplúast í varnarherEvrópu þó að þessi ekki komnirí allarsvarsbandalagiðþannig að ef það næst farsal nýðustað í þessu stríði sem við vonum allað þá er ljóstað í framtíðinniverður Ukræna mjög mikiðbólmagn sem kannski bremsarúsa frá einhvers konar frekarhernaðaragjörðum til vestusog eins verður þeir mikilvægurútflítjandi á varnartæknifyrst og fremst með drónumog gerfigrænt sem er að þróa þvígegnum þessi mjög erfið átökSýbíja, auðaríkisáþeira Ukrænusagði að á fundinu meðauðaríkisáþeira Íslandshefðan sagt Ukrænumen tilbúna að leggja auðaríkismálumá Íslandi liðEins kom fram í ukrænskum fjölmiðlumað ræktaði verið umsamstarfi í drónavörnumog dróna tækniHvað sér erlingur fyrir sérað myndi félast í slíku samstarfi?Og þá er Íslands stjórnudvandala velta því fyrir sér að viðhér á Íslandi sem og öllEuróparíkin erum ansi bersskjölduðgagvart svona dróna áraðsumhvort sem það eru earth-hour drónartil að valda einhvers konar tjóna innviðumeða umfangsmýri átök sem að mennóttast að geti brotist út við Íslandað þá er það náttúrulega mjög ábyrgtað velta fyrir sér með eitthvað að hætti við getum veriðebbla okkar varnargetu í þeim skilOg á þessum nótum líkur heimskveðum í dagVið ætlum að sjálfsögða að vera hér afturá sama tíma í næstu vikuJájá, við erum með ímið slegt í ofnabúrunumJá, ekki tættulegt sandt, við lofum þvíEn vorum þetta áhugavert. Heirist í næstu vikuVið ætlum að sjálfsögða að vera hér afturOg á þessum nótum líkur heimskveðum í dagOg á þessum nótum líkur heimskveðum í dagOg á þessum nótum líkur heimskveðum í dagOg á þessum nótum líkur heimskveðum í dag
