0:00 0:00
Í spilun núna

Umræðurit

Það er það að það er að það er.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.Það getur hlustendur.er nú stóðu nálega fram úr bringunnieftir 66 ára diggaþjónustuhann lagði höfuð sitt á högstokkin.Öksarhögg Böðulsinskom því svo mjög á axlýrtnarað ekki tók haf höfuðiðfyrir henni 5. eða 7. höggi.Að endinguætla ég að leggja þessi merkilugu orðJóns Jónssonar Sagnræðingssem Sigur Kransyfir minningu trúarhetjunarog föðurlandsvinarins.Það var ekki Jón Arason 1sem var litur á högstokkin í skálholti7. november 1550heldur meðframannað og meiraþað er sjálfstæðis tilfinningíslensku þjóðarinnar.Gunnar Gunnarsson skrifaði líka skaldsögu um Jón Arason og hún hétt einfallega Jón Arason rétt eins og saga Torfildar Holm.Skaldsaga Gunnars Gunnarssonar kom út árið 1948þegar hann var fluttur heim eftirað hafa hafið sinn glæsilega feril í Tannvörguog lokakaplinn um aftöku feðganna í skálholtihann hljóður svo.Högstokknum hafið verið komið fyrir á hæðitni utan tóns.Gengu þeir Kristján Skrífaridaðibond í Snógstallog aðrir helstu virðingarmennhans hátíknar Danakonungsmeð Ara Jónsson þangað.Staðar búar fleriðfestir og ímislegt aðkomu fólkheldu í hugmáttina á eftiraðdamnamennunum.Þegar Ari kom auðg á böðurlinngamlan og vamp síðanmeð vopt sitt um ögstlþá tók hann flosshatsinnskrítan fjöðrum ogpellbrittingum og þeittihonum í játtina til Jóns Haldórssonarstjúpsonar dadaþeim Ara hafið veriðfremur vel til vina ogkallaði til hann sem leiðBeggja Blants. Þú mátt eigan þaðþennan ef þú vilt snýða höfuðaf hálsimér sómasamlega.Piltinnsetti í dreyröðan við þetta óvæntaávarp. Hvaðast hann ekki getagert þetta? Böðurlinnhyrti hattinn. Hann myndi eigafulla kröfu til hans að stöndulíðinni hvort þið var.Ari steg svo aðfast nýður að krap hinnsletti. Hór hann fram úr hínumvarð fyrstur upp áhólinn, stakk við fætinálagt högstoknum og meldiSkal hér staðarnema, minn herra?Já, hann sagði Kristjónskrifari. Arilíft í brúnum undrandi. Sveiðþér, prakkaraðinn, sagði hann. Aldreikallaði ég þig, minn herra.Ég talaði til drottinsmínns.Daði og nokkrirmennaðrir höfðu rætt við þó getað umnóttina og reyndaðu teljan ofan af þvíglapræði að rétta menndómlaust og í dóm ofan.Óf snókstalbóndinn núenn að telja vinni sínumhugkvarf, en tókst ekki.Eyjað síður, sagði hann við ara,að inni hann að því drengskaparheit að hefna ekki líflátsföður síns og bróður,þá skild hann sjáum að lífi hansyrði þyrmt.Ari, hann sagði málarveitandaðastuttlega, hvaðast aldreimunu á heit sín ganga, ogsagði, og þau ein heitmun ég ykkur vinna, ef þiðhögg við föður minn og bróðursaglöysa að verði ykkur semóþarfastur. Þáeina óská ég nú óöppfylltaað kálfs hjartaðúr sigurði bróður mínumværi komið í mig en mittí hann.Að svo mæltus nér hann sérað Marteini um bóðismannibað hann og þá hína ekki beratil sín þingri hug en hann bæritil þerra fyrir að hökka sig.Þá endan að þúíviði Jón Halldórsson aðflestir hefðu sér þótt líklegatil að standa yfir höfuðsförðumsínum en hann.Bildurinn hann sagðihvaðst vera hérna auður.Síðan kröip aðri á knielagði höfuðuð á stokkin, tegðifram hálsin svo að vel sátil sína og liðaenda fór höfuð hans af í fyrsta höggiog vallt niður í krapa blána.Böðullinn sem ennátti verkfyrir höndum tók þegar að flettalíkið klæðum. Þegar áhorfendursá aðfarir hansvarðuðu þeir sér á brottí fyrsta, sleiknir viðbjóði ogskelvingu. Sumir grippuhöndum fyrir andlit sér og reykuðuþannig niður á hefðinni.Fókietinn Kristján Skrífarihafi gefið mönnum sínum merki.Þeir feildu honum nú snúðugt ábrott. Hann hafiði meldt svo fyrirað líkin skildu líkja þar semþeir feðgar væru högnir, hafiði hannstránglega bannað að þau eriðutil Móldarhafin eða þeim náBjörgveitt.Dottaði á meðan og begnumhjá föður sínum, stundumvaknaðan við, en það skiptustá hitafló og kvöldu skjálti.Oftast lág Björnþó í svita kófi og vissilít til sín. Herra Jónannaðist sóninn og mátt ekki fráhonum vikja, var því minnaðum bænirenn hann hafiði ætlað.Kosið hefðann að geta beturfylst með Ara á síðustugöngu hans. Þegar varðmennirþrömmuðu nú inn í kirkjunarakk biskup við. Það var þáum gardgengið og varð ekkiaftur tekið.Björn Jónsson varkallað framu við dyrnar.Týra Björn heyrði kallið og rangaðivið sér, reys á fættur,straug svít hann af henni sér, enreykaði á fótum og var næridottinn. Aður hannskrei puttanum hann og stutta hann framkirkjugólfið. Prestur baðföður sín ekki ótast um sig.Var hann hugrakkur þá stundinaen svo var hann mikið nýriað hann gleymdi að kveðja föður sín.Þegarfram að dýrunum kom, tóku tveir afvarðmennunum, sinn undir hvornhandleg á hinnum dæmdamanni,stöylaðist prestur og brott ámilli þeirra og kendi vart fót hannafyrir henn krapafjöturinnlögst hel kaldur umökla hans. Þá var hann um öllumlokið. Varðmenninnir vurðuðber hann, höfuð hann stinglaðimáttlaust út á aðra aukslina.Það settaði hann um sáran grátt.Börnin mín, hvenað hannæ börnin mín ung og smá.Virtist sírabjörná vera með fullur ráðiog tók sem óðast að byggja sér lífs.Lofað hann góð um að leita ekkiá heimdir. Enginn sinntí orðum hans. Höfðingjarnirdróðuð síg brátt í hlýja. Það semeftir var leyðarinnar, sáþeirrum að ganga svo fjari aðþeir heyrði ekki nema óminn af kvinnstöfumhins auðjum að manns.Að þessusinni var halarófan sem fylgdimun stíttri en ífyrraskiptið. Þóttiflestu meiri missir í aðrabonda en byrni.Á túninu, uttarlega, félprestur í ómegin, ránkaðanþó aftur við sér þegar að högstoknumkom, veitkallist þaðmikil að hann skildi hvaðum var að vera.Kröypan niður viljúkurlagði höfuð þá stokkinen gatti ekki leið alveg kyrrvegna köldu flógana.Fyrsta höggið gegaðiog varðað svöðusári.Prestur tók til nakkans,reyndi að brjótast á fættur en varkyrður niður. Blóðið fossaðimann allan og skvettist langar leiðiren honum var haldið föstumeftir því sem tilvannstaf hjálparsveinum böðulsins.En myndisthinn veiki og að hálf högni maðurá ómaga hópinn sinn heimaog bað sér væðar. En nú reyðahann högg af höggiog skildi fjórðahöggið,logs höfuð, frából.Erbjörnsónur hanshafði verið á brott litur,stóð herra Jón stöndarkornog fekk sér ekki hrift síðantók hann að ganga um golf. Það lókumstaðnæmdistan fyrir alltari því semeitt sinn hafði verið helgað Guðsmóður.Nú var það rúið minnjumöllum og dýrgripum.Þar fell gamli biskupinn á knieog bað fyrir sinni sínumer nú værið litur til síns höfuðskellja staðar.Þá tók herra Jón að aðtugasín eigin lífsferil.Lá hann lengi á bæn og talaði við hinnað mæðuríku móður sem sónurog hollvinnur.Reys síðan á fættur og var nú tilbúinn.Prestarnir þrýr eru vakaðþauðu með þeim feðgum, sátu samanog bekk við dýrnar frami.Tveir af þeim höfuð lokið hlutverki sínu.Nú reys síra sveitnaá fættur, gekk til biskupsog sagði við hann, svo sem tilhughristingar, lífið er eftirþetta, herra.Það er ekki það að svengi.Hann sagði, herra Jón kímileitur,lagði hönd sína á axlónum,gekk síðan um golf sem áður, þvíkallt var í kirkjunni og hann orðinnkuulsæl. Þá gengðuhinnar að tapna sömu undir tillurbestastaðabúðarlokkunnarí þriðjasinn á þessum mornií hiði helgahús. Framan frákirkjutýrum var kallaðJón Arason.Biskup sagði til sín enbaðst undan handahlekkjum.Dönunum hafði þóttan ólíklegurmikingar. Þeir höfðu ætlað aðfjötra hann aftur til vara.Íslendingarnir voru farnirað okerrast. Æ oftarsáðast menn stinga saman nefjumá víð og dreifum völlin.Hver veitnig með þeir kynnaði að finna upp á þvíað hefjast handa? Samt var núfrá því horfið að fjötra gamlamanninn.Fjekk hann að gangalaus og lið úr til aftökustadurinsen hafði varum hannstyrkari kví varðmanna ennumsíni hans.Högstokkurinn hafði nú veriðfluttur á þriðjuhæðina. Stremdiþangast líkur mannfjaldi að dönumog dindlum þeirra þótti nógum.Herra Jón virtifólkið fyrir sér guimgæfilegaog kom lóks auða á táp lítinn manntöturlega búinn semengin veitti aðtygli. Hjælt hannsig í námunda við biskup.Spurði biskup hann að lokum hvorthann væri ekki norðurlenskur.Hjátti hinn því. Þá spurðiherra Jón hvort hann vindi bráðulegaeiga ferðum norður í land. Og erbiskup vissið að svo var, þá tókhann úr barmi sér stundaglasiðgóða, bað stafkartlinnfæra það helguSigurðardóttur á hólumkonu sinni og þar meðhveðju sína. Nemdi hann auk þesstil fjárhæð úr búi sínuer hann bæði hann að skiptamillir fátækra í hólabiskupstæmi.Eitning ætla égað byggja þig, sað hann lóksað bera hveðju mínaþórunni síni mínum ogSigurði dóttur mínni.Og hann glotti við.Tvo skriffrá högstóknum gekkt aðibóndi fram fyrir biskup og ávarpaðihann virðulega.Hvaðst hann hafa fengið því fram gengt viðfó geta að lífi biskups skildiþyrmt ef hann inni eigða þvíað hefna aldrei eða láta hefnaneins þess er hér hefði gerst.Baðaaði herra Jón fyrir Guðskuldað ganga að þessum kostum.Er að Jón leita á bóndaföllurundrunnar?Sýnist ég ekki að sínir mínirhafi fylgt mér það langtað hefilegt sé að égfylgi þeim nú síðasta spörðan.Spörðan.Daði bóndi varð styggur viðminna vegna orðana ensvíps þess er þeim fyldiog er biskup bauð aðleysa hann úr banniþá snýri bóndivið honum baki og hann sagði kvepsinnÞað sér ekki meira banna á méren þér.Biskup baða hann ráðameð salinginn og gekkað högstóknumen svo var hannstyrður orðinn að þeir eruð aðljá honum hönd á meðan hann var aðkomast á kniénog svo var hann kýttur í herðumað þótt hann reyndi á ýmsavegu að tegjahálfsinn til högs þá tókst það ekkisem best. Nóksinssýndist á böðlinum sakamadurinnlíkja sæmilega við höggileta hann þá ögsin að rýða.Var það því sár öðrum einuá hálfsinnum. Mann greiðvar ekki alminlega búinn að ná séreftir óhafið með sírabjörn.Má vera að það hafi ráðið nokkur umhvaði skeifhöggur hann núaftur reyndist. Höfðu þófélagarhans og húsbændurkýlt vömp hans meðan hann beigðieftir biskupi svo sem til að styrkja hannsérstaklega höfðu þeir gefið honumvel í staupinu.Hjó nú böðlin sem óðast.Mátti þó enn eftir fjörðahöggiðgreina rött bandingjanser bað fyrir sérhóflega.In manus tuas dominesju högfaþurfti við. Áður gráhærthöfuðið losnaðið frá bólnumog raudniður í krapið.Það leiðrúm hálf völdfrá því að Gunnar Gunnarsson gaf útskáltsögu sína um Jón Arasonog aftöku hansog þangað til annar íslenskurskáltsagnahöfundur hóst handaum sama efni.Það var Ólafur Gunnarsson.Hann gaf út sínasögu sem hétt Öksinn ogJörðinn oghún kom út árið2003.Og þar er komiðsögunni að þeirfeðgarnir býða aftökuí skálhóltiog við lesendurerum stödd hjáByrjni Jónsíni.Ætlaðiþessi nótt aldrei að líðahann vonaðist til að geta sopnaðen kvíðinn varnað honum svepns.Hann þreyfaði af og til áaukslinni og fann sér tilfurðu að þróttinn var aðhverfa, líka minna að læknasjálfan sig og búa sig undirað lifa þótt æfin væri á enda.Var kannski enn von.Og í huganumfór Björn yfir lífsittog sá að það hafi veriðgott. Hann heyrði íbrímöldunni og sá tilhann geyjar í sólskínniog fann ramma lykt af grasiog sá fugla komað af hafi.Hann heyrði móður sína hlæjaog hárhennar var stundumsvart í huga hans og stundumsalt grátt.Verðtu segur, ástinn mín,sagði hún og þerraði vanga hans.Sjáðu, aldrei grættur aðrihvað sem ágengur.En heimurinn er svo hlillilegur,snökti hann.Hann vildi helst alltaf vera inn íhúsinni og aldrei fara út fyrirhúsins styr. Og allt í einu varhurðinn rifinn upp.Það var hann runnið í brjóst.Gæti verið að nóttinn væri liðinn.Guð verðtu með mér,hvíslað hann.Hann hefði tæpað stíma til að hvísla þessastöttu bæn því þeir rifa hann á hætturog lögða af stað með hann út göngin.Hann bar ekki kjensla á mennina semdröslaði hann um með sér. En þegar þeirkomið út undir beranhiminstóð þar presturinn sem hafi komiðtil hans kvöldið áður.Hann sagði, gangið ekki svo hart fram,sjáið ekki að maðurinn er sjúkur.Þá námið þeir staðarog reist hann við svo hannsá í kringum sig. Allir voru úti við.Fólkið hafi myndið aðgöngu upp að fornastöðlinokkuð gísinn en göngu voru þaðsamt og það var eins og þar væri ekkertgræslingur að sjá aðeinssvörtt jörð sem var smurð með regniog ennær myrkt af nótt.Farið þá meðmiðþangað og í snatri, sagðan.Ég vil að þetta ekki fljóta af.Presturinn var að mulldreikvaðá íslensku upp úr biblíuþýðingu Sýra Odds, enSýra Björn heyrði ekki hvað hann sagðiþví hann sá ekkert fyrir sér hann aðeinsnakinn líkam að konun sinnarog það var sem hún kvíslaði viðeira hans heitum andardrættiað hann væri stóltið hennar og prinsinnhennar og konungurinn hennar.Ó steinun, steinun,steinun, sagðan, mér tekur svosátt þín vegna hvernig komið þeirfyrir mér. Renda beraðivel, sagði presturinn. Beramig vel, sagði Sýra Björn ogleiðt á hann hissa. Það er ekkimerkileg heitin í þegar núna helvítisrævillinn var rópaðog Sýra Björn heyrði óminn af orðumeinhvers sem stóð nærriog aðtýrti þann sem hafiðkallað. Hvers vegna var mannumsvona í nöffið hann?Ætlaði leiðin upp að högstoknumen engan endi að hafa.Þá sá hann til böðulsinssem beigðans. Þeir færðu snærandlit, störðofun, forvitinnog honum fannst hann standa nakinnfyrir hverju augnaráði.Allt í einu skall yfir kaldur úðiog máfur flaugu yfir og gaggaði.Máfur hér?Svo lontinn í landi.Og högstokkurinn færðist nær og næren hvað var að sjáböðurinn? Þetta var bara drengur.Þú ert ekkigammal, sagði Sýra Björn um leiðog hann kom upp að högstoknum.Þú ert bara barn.En veldur og öksi samt,sagði Daði og benti í norðurog þar nakinn í landinuog kvítur í svartri moldinnilá skrokkur sem hann kannaðist við.Það var Ari, höfuðlaus.Hvar var höfuðuð á Ara?Hann sá að Martinog Jón Björnmannsson stóðuupp á hóli sem Daði var nýgenginn niðraf.Þeir sveigða hann niðurog allt í einu sá Sýra Björnbörnin sín fyrir sér sapnast umhóður sinnar.Hann hafði einu sinni hótað í bræðiskastiað taka erlega í lurkin á þeim öllum.Hvað hann skammaði sín fyrir að hafahótað þessum engla kollum sínumog honum var þá að andvarpaÓ börnin mínvæði ung og smá.Svo kröyp hannen gæti ekki teikt höfuðu framheldur krefti hálsin.Kreft ekki hálsin maðurþað gerir illt verra, kallaði einhver.Höfuðiðhafði verið högfið á Ara.Hans hafði verið hlutaður í sundur eins ogslátur dýr. Það ringdi á líkansbak og rass og lærinakin undir himninum.Hvað hafði þurr gert við höfuðið?Sett á stöng.Hann fann snarpan kviða eins og eldur brinní aukslinni.Ari var nakin búkur og af honum höfuðið.Svo sínsvifti síra björn allir í rósinni.Ég vil fá að lifa, kjökrað hann.Hann leiti upp og fann að heitt blóðiðrann um aukslina.Hann leiti upp á unglingin sem stóðog tæpast valdið, þungu,ekkuofninu. Ég vil fá að lifa.Ég skal skrifi upp á allt sem er viljiðað ég skrifi. Ég vil fá að lifafyrir Guðsmildi lefið mér að lifa.Hygg kom á unglingin.Högðan argaðidaði. Þar orðuð og sendaðibyggjum vægð. Hann svývirtinefn konungs þegar hún var bóðið lífií fyrsta sinn. Ég vissi að hann myndigugna. Þálagði síra björn höfuðið sitt á högstokkinnog tóksta tegja úr hálsinum.BöðullinnJón Ólafsson murkaði höfuðið afí fjórðahöggi. Hann hafði mýið ásig en hvorki hann nýjaður íviðstattir, tók eittir því.Og þínæstfer Ólafur Gunnarssonaðeins aftur í tímanog lýsir núnaaftökuð Ara Laumannsbróður síra björns.Það var barðað dýrum.Þeir voru komnið til að leiða nút.Morðing gert tautaðan.Það var það sem rétt á að vera dæmtir áalþingi íslendinga.Martin Einarsson gekk í dýrnar.Birta fjellinn í klefaná fætur honum.Aldrei óraði mig fyrir því að þú myndir standiyfir höfuðsvörðum mínum,saði Ari.Það er öðruvísi en ég vil,saði Martin. Þú hefur beturmunað eftir skaparaðinum,biskup Martin. Þú hefur beturminnst hann sjálfur,svaraði Martin. Þú myndttekja stundina þegar hún kemur.Það vart ekki að býða lengur,saði Martin, því hún er nú þegar upprönnin.Tveir menn gengur tilog vildu taka korundirsinn handleg ara en hannratt einn frá sér. Ég skal viljuúr út ganga.Leifið honum að ganga einnum,saði Martin. Hver hefur sinn krossaðbera?Ari gekk fram gangin í áttað fyrstudagskýmunni og það var ekkiGuðsorð sem kom hann til hjálparþennan morgun heldur gömulheiðinvísa sem fór sem fjallvindurheim hugan. Upp skalltu ákjöl klífa, kvöldirsjávar drífa. Kostaðuhugin að herða, hér myndulífið verða. Skapl bejattuskalli, þótt skúr á þigfalli. Ást hafðirþú meia, eitt sinn skalhver deyja.Styrki drottin mig ekki til aðdeyja eins og sannur kristinmaðurþá herðir hann nú hugminnsvo ég má eitt döiða mínum heiðinhugsaði Ari og hann fannóttan fallað af herðum sínum eins ogskítu skýrtuna sem hann bar.Guð blessiðuAri lagmaður og gefið þeir eilíft tillíf, kallaði einhverjum mannþrönginni.Þakkaðir fyrirvinnursvaraði Ari og hlætti sér úrskýrtunni á göngunni og fleguðinnitil þess sem hafið talaðhafið þessa gjöf fyrir hreistilegu orð þínog megi Guð verðulegna þiglíka. Orvitiðfólk myndaði göngu upp aðaftöku staðnum og þar stóðstráksgrípið sem áttaði högvandrengur vart af unglingsaldriog skalv á beinum.Það glur hreinmannlega, saðiAri og tók af sér hattinn ogtilti á höfuð drengnum.Ég seti þig lagmann, ekki einungisnorðan og vestan heldur yfir öllu Íslandi,reyndið að bera hattinn með sæmt.Þú skallt ekki fara hér meðneyn hortu heit, saði húnút að því í snókstal.Ari leit niður á nakið brjóstsitt og sá að hjarta hanssló jæmt og hljett.Það er ekki ört af óta.Orðin úr hinnu forna kvæðikom aftur upp í huga hansog hertu. Hér myndtulífið verða.Skal hér staðanumið, minn herra?Já, saði Kristján sér íver.Sveig þér auðviliðlegursveikahundurinn, saði Ari Jónsson.Aldrei kallaði ég þig, minnherra, heldur ávarpaði égdrottin minn og Guð minn.Hann begði nésinn ogkröyp við högstokkinn og tegðisem höfuð sem fór af ífyrstahöggi og blakti viðtungan af sínum seinastmæltuorðum þar sem höfuðiðlág í sverðinum.Og að síðustuskrifur Ólafur Gunnarssonum aftöku Jóns Arasonarsjálfs.Sýr að Jón Bjarnarsson stóðií dýrunum og horfi á Jón Arasonog biskupi fannst að hannyrði að kveða vísu fyrir mannin.Þegar hann var orðin einnhafði hann vísuna yfir með sjálfum sérhún hefði geta verið verortþessi síðasta vísa sem hannmælti ef munni framVonslega hefur oss veröldinblegt, vilt og tæltsvo nógu fregt efég skal dæmdur af danskri slegtog deyja svo fyrirkongsins mekt.En fyrir mekt hvaðakonungs, hugsaði Jón Arasonstýrði ekki Guð öllu að viljasínum þrátt fyrir allt.Þjá biskupi byrði hannstilt og ljósi í kóluhans eini félagi þessa nótteins og Ari hafði hann afþakkað prestaðeins skildi detta í hugaað bjóð honum upp á útvatnaða trúhonum sem var hinnstyrkist af Karl Norðursinsog brjóst hans byfaðistaf kuldaláttri.Þá fann hann eitthvað kittlaðsig í handarbækið.Hann bar handarbækið í áttin að kolunniKonguló stóð á hendi hansgraf kyrr eins og veröldin hefðikomið inn í að óvörumog aldrei þessu vant tókst hann um að haldaað hann týna þvíog þú ert ekki einumað bregða við, saði biskup.Undarlegt mátti heitaað þessi litlu dýrhafði jafnan verið það eina sem hann óttadistog nú óttadist hannengan lengur, kvorkið þetta kvikindinétt auðan.En hann var reyðurreyður ósigrinnumog reyður Guði sínum.Hann begiði sig og risti Kongulóna á gólfiðÉg læti eina Konguló sleppasað hann stundarhátt og hafðslegaen þúþað var að tala við Guðþú lætur mig eina biskup Norðurlandameð réttu, kvorkið haldar lífinýja reysn og nú degjabáðir sínir mínir.Hann þægði nokkra stund og saðisíðan hátt og það afhendiDana, Danaþað svýður mér sárast, drottinnhvers vegna grefst ekki inn íog stýrðir heilagri kirkjutil dýrðar og sigurség skilði ekki Guðog í fyrsta sinna á efiminnisár reyðurhúnum ofbuð hreinskilin í sínvið þann sem öllur ég eðen samt gatt hann hérna þenn sagt hugsinjá ég hef reyðist allt til döðansdrottinnhann hóldi ráþróta og myrkrið íkringum kólunavildi þá Guð ekki veg heilagrikirkju sem mest hanngott hefði verið að njótanávist að Helgu Sigurðardótturá þessari stundu en hann var einnvar umbylding kirkjunar Guðiþoknamleg þegar allt kom til allser það þinn viljimeð þinni hjálp hefði mér tekist hanná stjórnálandinu enþessi stað er ég hugvinn og til hverser viljið okkar mannunaþví er svo helgur að þú grýpurekki einsinn í taumana til þess aðbjarga kirkjuðinnivar kannski engin Guðspurningin kom en svo heljar hughann horfið ég svart nætti umstund en svo vegmyrkrið burtmeð Guðis hjálp hef ég átt langaog góða æfi og nú skal égdegja fyrir trú mínahugsaði biskuper það þinn viljimælt hann svo stundarháttog allt í innu vissan að það var vilji Guðisog um hann fór mikill fagnuðursvo það er viljið þinn að ég degjifyrir trú mínanú fyrst þú hefur kosið mig til svo mikillsem heiðurs drottinnþá hefur lífið mitt verið þeirþoknamlegt og hvernig geti égfarið fram á meirahann fann að hann skalfa fagnuðieitt er það samt sem ég fer fram ásónum mínum og öllum sem eftirlifa mildi þegar þeir gangafyrir dómðinna á efsta degiog svo hætti Jón biskupað ræða við drottinnog satt með hendur í kjöldu sinniog beigði morgunsmorguninn komhann átti ekki vona á öðruen hann erði leitur til aftöku fyrsturþað var Jón Bjarnasonsem gnúði dýrameð honum var Kristján Srívertæpast eru því komnir til að segjayfir mér annan dauðadómJón biskupNei, segði Jón Bjarnasonkonunglegur umboðsmadur er kominntil að bjóða þeir lífen hvað þá um sinni mínaþeir hafa þegar verið afteknirJón Arason reys á fætturhann gerði það með krafti viljansaf sinni gömlust nerpu reys hann uppá móti böðlum sínumrétti að þeim steittan hnefaog sagði háriröttuog á ég að þykja lífþegar báðir sínir mínir eru drefnirhann rýst í höfuðufyrst svo ersagði Jón Bjarnasonþá er að mæta drotnihann gekk með þeim úr klefanumog fram í gönginí útskoti var marju líkneskiog logað á kerti frami fyrir þvíá meðan Kristján Srífur og Jón Bjarnasonvoru inn í hjá biskupiað einhver laumast til að tendra ljósÞað lífir þá ljósfyrir fram hann heilaga móðurþrátt fyrir alltsagði biskup og vildi lúta líkneskinnuen Jón Bjarnason tók undir handleikonumfrjúpa og bað biskupi láta þaðvillu sinniJón Bjarnason tók kertið niðurog blés á þaðþá var ekkert annað ljós en dagspyrtansem fjallinum dyrnarLífir eftir þetta líf herraþaði Jón Bjarnasonveit ég það svarði Jón ArasonHann stöldi sig við biskupstafog bar mýturvjöldi fólk speið hans út í morgninumGuð blessið þig biskup Jóner þann kallað hári röttuGuð blessið þigGuð bleið til og sá þar norðlenskan mannHann lífti upp hendiog gerði krossmark yfir honumog sagði Guð blessið þig og verndiSvo staðnæmtist hannþví hann þurfti að byggja mannin fyrir kveðjuheim til hólaog þar sem ég skal nú kanna ókunna staðimeð öðrum helgum mannumHann fann sjálfur að hann talaði með þeirri vissusem nætturstundin hafið gefið honumþá byggði ég þessað þú flytt hér heim kveðjuÞað var komið fram á varður hansað senda Sigurði beskjublandi norðen Guð nætturinnarvar til þess að hann komst við í andaog sagði klökkum rómiBer þú kveðju mína Sigurði síni mínumog þórunni dóttur minniog helgu konu minniAllir þögðuog margir krupp og kniesem er gréttuog nú kom böðullin í auksinnþað var ræfilslegt dreng töttursem skalva á beinumog var með táratauðmannog biskup myndist þessað um nóttina að hann mæltsíndu sónum mínum og öllum semeftirlifa mildi á efsta degiog þar átti ég líkavið þennan drengmælt hann núhann tók eittir því að daði Guðmundssonog Martin Einarsson stóðu hlið við hliðMartin var fölur og fárdaði streyttist við að haldastorkunnar svipnumog ég átti líka við þá drottin minnsagði Jón biskuplíka við þá?þannig daði spurðanþað kvílir ekki meira banna á mér en þérsagði daðiverði þá drottin til að leysa þigsagði Jón Einarssonog gerði krossmark fyrir þeim báðumog Kristján Sríversvo gerði hann krossmarkfyrir mannfjöldanum öllumgraup við högstokkinknæði hönd á hjartastaðbyggði höfuð sitt og sagðifadir, í þínar hendurfel ég andaminnog fyrir þaðog býrfað innog volaðiað það svolíti maðurog fartiog fyrir þaðog fyrir þaðog býrfað innog fortينog fyrir þaðog vertinog flyndirog byrjumog feignirÞað er það.að er það.að er það.að er það.að er það.að er það.að er það.að er það.að er það.að er það.að er það.að er það.að er það.að er það.að er það.að er það.að er það.að er það.að er það.Það er það.að er það.að er það.

Jón Arason hálshöggvinn - þrisvar

sun. 6. sep. 2026, 23:00 · 1:00:54

7. nóvember 1550 voru Jón Arason biskup á Hólum og synir hans Björn og Ari líflátnir í Skálholti. Þrír íslenskir skáldsagnahöfundar hafa lýst aftökunni í verkum sínum, Torfhildur Hólm, Gunnar Gunnarss

Samantekt

1. Þátturinn fjallar um Jón Arason, biskup, og aftöku hans í Skálholti. Rætt er um sögulegar aðstæður þar sem Jón Arason var tekin af lífi, þar á meðal vitnisburði um eiginleika hans sem forystumanns.

2. Gunnar Gunnarsson skrifaði skaldsögu um Jón Arason sem kom út árið 1948. Söguhetjan var ekki aðeins trúarhetja heldur einnig tákn sjálfstæðis íslensku þjóðarinnar.

3. Rætt er um hvernig íslenska þjóðin fylgdi sínum gildum jafnvel í erfiðum aðstæðum, þar á meðal í ræðu Jóns Bjarnasonar, sem var biskupinn sem framdi aftökuna á Arason.

4. Þátturinn skoðar einnig áhrif Arasonar á íslenska menningu og hvernig sögur um hann hafa lifað áfram í íslenskri bókmenntasögu til dagsins í dag.

Lykilorð

Jón Arason hálshöggvinn - þrisvar
Frjálsar hendur
0:00 0:00
♪