Það er það að það er að það er.Það er það að það er.Það er það að það er.Það er það að það er.Og flest alltaf því er engar fróðlegt og skemmtilegt eins og diggir hlustendur við það auðvitað full vel.Það mættir endar benda einum vjölmörgu afkomendum Stengrims á að það sé full ástæðu til að halda skrifum hans til hagameð betri hætti en hinga til en aðrönnur saga.En nú fyrir stuttur rannu fyrir mér að sónur Stengrims Mattíasónar, Jón aðnafni,var líka maður í bestalagi Rittfær og því ætla ég í þessum þætti hér að lesa úr minningabók þriðja ætliðarins.Því ég er búin að lesa úr minningum af að Jóns og föður hans, Mattíasar og Stengrims,þá er náttúrulega sjálfsagt að ég gluki líka í skrif Jóns.En fyrsta bók hans kom út fyrir rúmum 40 árum.Var gefin út af forlagi Ólafsar Ragnarssonar og Elinar Brím.Vöku hölgafelli.Bókin hétt og heitir henn Kólaklávar og Kavbáttar.Undir teitillinn er sjóferðaævintýri á stríðstímum og friðartímum.Ég lekkja að setja hér á langan formála um Jón.Nefna hvað hann fættist 2007. júli 1914,réttið hann vundað fyrir heimstirjöldin hóst,hing að koma hans í heiminn áttið sér stað á akureyri,þar sem stengir mjögur fæður hans gengdi þá læknistörfum við frábæran orðstýr.Móður hans var Kristín Katrín Tóróldsen,dóttir Þórðar Tóróldsen, læknis og alþingismanns,en Þórður var bróðir skúla alþingismanns og Þórvaldar náttúrfræðings.Þótt Jón fættist í ættir menta og lærdomsfólks,hafði hann sjálfur lítinn áhuga á bóklestri, segir hann,en þó svo lítinn á landafræði.Hann var atorkusamur og uppóttækjasamur pildur í skóla,en segir um lærdomsferilinn,Pál Gamli Jónsson Árdal kendi okkur steina og eðlisfræðimeð alls konar tilherandi formúlum sem ætlast var til að við kynnum utanbókar.Ég var líti hrifin af þeirri nómskrin,það var eins með fleiri, þóttuði lét ekki ber á því.Földulegt að reyna tróða þessum fróðlík í hausin á nefendum fyrsta bekjar barnaskólans.Ég þorði ekki að sína valdóknun mína með óspektum í tíma vegna þess að Pál var strangur,en ónægjan varða að brjótast út á einhvern hátt.Jón segir svo frá því, þegar hann var eitt sinn úti að skauta,þegar hann ofta verið í tíma og beinlýnist til þess að augra Páli kennar sínumsem hann vissi að sæi sig í gegnum gluggani.Ég gafst upp eftir 10-15 mínútur, segir hann, og snöytaði hinn í skólan.Pál tók þrjumandi á móti mér en var ekki að eða of miklu púðri,heldur skipaði mér út í horn fyrir allan bekkin og létt mig standa þar reyfingarlöysan allan tíman.Skammarkrókurinn var mjög áhrifar í grinsla, en hvort hún var að samaskapi nýtsum eða stjögum.Nú fór ég nefnilega að fá alvarlega alstigð á því sem það var.Það var það sem Pál vildi kenna mér, en áhugið mín á skautahlaupum, jókstað mun.Það var reyndar lítill áhugið á bókleistri yfir leitt á þessu skeiði.Annað fag kendi Pál sem ég hafði engan áhuga á, en það var plöndufræði.Mamma var íðin við að kenna okkur grökkunum að þekka öll algeng blóm og grös með góðum árangri,og fannst mér það næjanlegt.Ögþess fór mamma og pappi með okkur í slokallega lautartúra og höfðum við nesti með.Þá var kvartlaðum nágrinni bæjarins og þurfti ekki langt að fara til að nálgast ósnortna náttúruna.Mýrarfrákarnir voru forveitnilegir og fengum við að fara úr skóm og sokkum og vaða um í volgri mýrarleðjunni.Það var háttíð.Blessuð mýrin, saði ég, og var mér stríkt með því setna.Á þennan hátt lærðum við náttúrfræði og við sem heiti á öllum sjámanlegum grösum og pöttum.Hvað við við ég landafræði utan eigaférðar, þá átti pappi heimskort hangand upp á vekka á skrifstöðunni.Við datti bróðir undum lingi við það og ferðuðumstum allan heiminn þveran og endilangan.Völdum við einhver staði með sérkennilegum nöfnum.Það fyrðulega er að flesta þá staði er ég valdi að ég mann vildi svo tíla að ég heimsótti setna.Nefni ég aðeins nokkra.Paramaribo, Maracaibo, Melbourne, Sydney, Shanghai og svo framvegis.Frá upphafi sjóferðasinna segir Jón Stengrímsson á þennanhátt.Eimskipið Ströna frá Melbuða í Norri var nýlegt skip, nálega 900 tonnað stærð, byggt eftir að gamla Ströna strandaði og eidilaði stís.Eimskipið Ströna frá Melbuða í Norri var nýlegt skip, nálega 900 tonnað stís.Því ekki er hægt að telja með bottsferðir á potlinum eða tværferðir sem farþegi með strandferðaskipum til húsavíkur.Mér fannst orðið málað lítast um í heiminum.Ég var bráðum orðin 14 ára, alltaf með lignan akkurir potlin fyrir augum og hafði aldrei séð úfið haf.Ég var heldur ekki færðan að sjá neitt úfið haf þegar við á Ströna vorum komnir vel út úr eigafyrðinum.En ég var þá þegar...Það var lítið getum sjóveiki í öllum þeim hetju sögum sem ég hafi lesið,svo ég reyndi að harka af mér eftir bestu getu, en var samtansi framlágur framanaf.Þetta var árið 1928.Þá var fjölbreytt yðinnaðarsýning í Bergen þegar við komum þangað.Stýrimaðurinn, geðugur ungur maður, var með konu sína með.Þau böðu mér í land, fórum með mig á síningun á og síndu mér einnig það markverðasta í bænum.Þau gættu þessi líkað ég slægist ekki í för með hásettum eða kynndurum vegna þess að þeir stönduðu knæpur og svallstaði.Ég hafði þó fullan hug á að kynna steinning þeirri líð borgarlífsins.Eftir vikutvöl í Bergen var skipið fullestað og haldið aftur á Íslandsmið.Sjó veiki ángræði mjög sem fyrr en var samt vægar enn á útleginni.Þegar komið var norðu fyrir land var oftast hafst við í varri þar sem var gott að aðtarna sig fyrir veiðiskipin sem við þjónustuðum.Fyrst var leið og þýstil fyrir því síðar við grímseg og loks hjá flattegi og skjálfanda.Erlenduskipin mátti ekki hafa samband við land nema þau fengjuð tóll af greiðslu fyrst.Stundum var þannú virtað vettugi.Þú laumast í land á afskektum stöðum.Eitt sinn fórum við margir saman af þremur skipum í stórum nótabátt í landi í flattegi.Fólk var á ferli heima við húsin en þegar það sá okkur koma, stóran hóp af glæfralegum útlendingum,þá var það gripið felmtri og flýtti sér inn í hús og læsti kyrfilega og eftir sér, ansæði korki bankin í að köllum.Við snerum til strandar aftur og sáum þá nokkra kalla við skúra,hjá lendingunni.Þeir býður ólegir kom okkar og voru hvergi smekir.Við vildum fá að vita hvort ekki væri hægt að versla eitthvað.Ég var reykin af að fá það hlutverk að vera tólkur og ávarpaði mennin á móðurmálinu.Þá brásu við að þeir hristu bara hausin og skildi ekki neitt.Kom þá í ljósa að þetta voru færi yngar, en þeim gekk mikið betur að skilja norsku en íslensku.Ströna lónaði á miðunum lengið.Í sömars og mér var farð að leiðast tilbreytingarleysið.Eitt veiði skipana þurft að fara inn í Krossanest til að landa í Guano.Þá notaði ég tækifærið til að fara af skipinu og fekk að fljóta með í land.Ella hefði dreyjist langt varum á hausta ég kemist heim.Á leiðin í land spjallaði ég lengið í stýrimannin.Hann saði að það veri ekki nema bjánar sem færi til sjós.Þetta væri ekkert líf og hann réð mér eindreiði til þess að hætta við þá ætlun mína að gerast sjómaður.Þetta samtal hafði mikið láhrif á mig, engum af því ég verið að genna alveg lögis við sjóvikina.Um veturinn satt ég í fyrsta bekkbíið í mentaskólanum á Akureyri.Það varðu vist ekki komist hjá því að læra eitthvað í þessari merku mentastofnun með frægum meistara og kennurum.Margin nefendana verður landskunnir og hafa sömur þeirra tíundað vist sína svo ég sleppi að bæta þar nokkru við.Sumarið 1929 komst ég svo í brúarvinnu við Öksnadalsá og síðar við Skjálfandafljót.Um haustið fór mamma með okkur fjögur yngstu sískininn til Reykjavíkur.Við segildum með MS dronning Aleksandríne sem hann hafði verið fyrsta motorskipið sem var ífyrstum ferðum til landsins með farþega póst og vörur.Þá voru vomur í mér um það hvort ég ætti að fara aftur á sjáinn en í þessari ferð forhertist ég og fast ákvaða verða sjómaður.Þetta kom yfir mig eina kvöldstund í stappi og risjóttu veðri meðan skipið var að hjakka fyrir Hornbjörg.Í Reykjavík var ég í öðrum bekk Gakfraðskóla Reykvíkinga.Skóla bragur var góður, ekkert síðri en ég hafði kynst fyrir norðan, semulegðis voru góður kennarar.Miðsvetrar prófið tókst sæmiliga en ég gaf mér ekki díma til að ljúka vorprófinu vegna þess að þá böðist mér plás sem þjóttn yfirmanna á Góðafossi.Skólastjóri Gakfraðskólan sem var Ágúst Há Bjarðnarsson sem var strángur maður og ákveðin, hann bendi mér á það hversu alvarlegt skref ég væriðað taka með því að hætta í skólanum og hvati mig til að ljúka allavega vorprófi fyrst og mamma var einnig mjög andvíð hessu en ákveðin minni varð ekki hakkað.Ég hætti í skólanum, 16 ára og gammal og var skráður á Góðafoss.Þegar ég var nú orðin messakviti reyndi ég að gera öllum til hæfis og allt gekk vel.Hlestir yfir mennirnir voru bestu menni umkengni.Sjóveikin gerði samt vart við sig þegar vonntuðar í veðri.Það var síður þá að annar matsveinn og þjóttnýfirmanna þurfti að fara upp um nættur og hafa til kaffi um vaktaskiptinn klukkan fjögur á nottunni.Ekki síðar en hálf fjögur þurfti að færa þriði að stýrimanni á vakt kaffi upp í brú.Það var ekki innan gengt eins og nýri skipum heldur þurfti að fara upp stiga á bátatilfarið eftir því endilöngu,síðan annan stiga upp í brú og það gæti verið erfitt fyrir óvana að halda á stórum bakka í veldingi svarta myrkri og blæstri.Það kom fyrir að allt faukum koll.En ekki mátti koma fyrir að stýrimaðurinn erði kaffilöys í hálf tíma og því var það að finna eitt hvert ráð.Góksi var mér reyndari og síndi mér hvernig hægt værið að bjarga þessu.Dúkurinn af bakkanum var þá notaður sem hyrna og bakkinn borinn eins og í pók.Góðafoss var þá í förstum ferðum til húll og hambúrgar.Sigurdur Gíslasson var fyrst í stýrimaður og bauð hann mér í land í húll.Við fórum að synda í stóri innisundlu og skemmtum okkur vel.Ég man eftir því að Sigurdur sagði, þú syndir vel vegna þess að þú hefur svo stóra fætur.Hannst mér það er reyndar vafa samt hól.Í Hamburg fór ég í land með strákum sem þekktu bæinn.Þá fekk ég að kynast.Hinn fræði að hverfi samt pál í.Ætlun mín var að komast á þillfarið sem sé verða hásetti en það tókst ekki.Ég varði leiður á þjónstarfinu og fór af skipinu áður en sumri lauk.Mér fætti vel við áhöfninu á Góðafossi og hafið samband við á síðarer þeir fórum með einari Stefón sinni skipstjóra yfir á Dettifoss þegar hann kom.Jónas Næbjörnsson fór með mig aftur í brúarinnvið skjálfandafljóð þar sem eftir var sömarsins.Nauðum haustið ætlaði ég síðan að hef ég aftur nám í mentaskólanum Akureyrien fekk ekki engungu vegna þess að ég var próflöys.Ég fekk þó að vera óreglulegur nefandi með því að sækja tíma í nokkrum fögumsem voru mér þörfust í þriði og fjörðabökk en lasað öðruleiti utan skóla.En ég hafði sótt um pláss á Erlendu skipiog loksins kom skeiti, löst eftir áramóttin 1930-31með tilkynningu um að mæta á tilteknum degi í Luafr í Fraklandi.Loksins átti dröymurinn að rætast um að komast á þær slóður sem ég hafði lesið um.Það var svo komið með lærdomin að þegar ég þurfti að setja mér sjálfur fyrirþá verðu sögubækur einlegt í fyrirhúmi.Þáttinn fór ég ofta upp á heimavist til strákana í mentaskólanumtil að ólátast og tefja fyrir þeim.En svo gefur að skilja öfunduðu flestir mig að geta gefið fjandan í alltog ferið burt úr tí heim.Í byrjunum mars var ársáttíðskólans haldinn.Hún var glæsileg og eftirminnileg.Allur skólinn var skreittur á samt leikfimmihúsinu.Mörg góð skemmtejartrili.Átt með fjörugum ræðum og dansaði langt fram á nótt.Ég man það að við Davíð Stefánsson vorum döglegir að dansa við frú Haldóru,gónu rektors, og hún var ljómandi lipur.Nokkrum dögum setna kom Brúarfoss til Akureyrar á leið til London.Ég fekk far með Brúarfossi, en engin fekk að vilja mér til skips.Brúarfoss var nefnilega í sótt kví vegna influensufaraldurs sem gekk fyrir sunnan.Ég kom um borð seint um kvöld og var vísað til klipdægin eftir komst ég að því að þetta var fyrsta farhými,en ég ætlaði að spara peninga og fara á annaða farhými.Ég lét mér það þó linda því engin viðbúnaður nýja farþegar voru á öðru farhými.Það voru fáir farþegar og þeir fóru flestir til Seyðisfjörðarnema hollenskur sölumadur sem fór áfram með til London.Einn farþegana var svisneskur prófessor, nokkuð undarleggur í hátum.Hann var mjög fá skiptinn en fyrir koma hann fekk yfirþyrmandi hláturskvöst nánast upp úr þörru.Nærstaft fólk fór þá einnig að hlæja en hætti brátt þegar það sá að þetta var sjúklegt hjá manninum.Á leið frá Seyðisfjörði vorum við aðeins tveir sem borðuðum með Júliussi Júliussinni skipstjóra.Mér fannst Júliuss ekki ræðin eða skemmtilegur og á leiðt að hann teldi neðar sinni virðingu,að skipta sér eitthvað af strák sem var á leið að verða dekk strengur á seglskipi.Það eina sem hann frætti mig á var að þar fengi maður nóg af rúbröði, bönum og fleski.Sjálfur hafði Júliuss reyndar byrjað sína sjómennsku á litlum dönskum seglskipum.Þessir gömlu skipstjórar voru ábyrrandi personur og umtildir.Júliuss fór ekki varhlut að því.Eftir strandið á gamla Godafossi.Það var tökkur í honum.Það breytir engu þótt hann hafi ekki fundist tegar stýrimaðurinn var að klára kúrsinn,strykið búið og skipið var komið í strand.Júliuss kom af fátæku ómegðarfólki á Akureyri.Meir að segja afi minn, Matti Jokk, sá efnið í drengnum og kendi honum um tíma.Seitt natna reyði Júliuss sig utan í siglingar,kostaði sig á stýrimannaskólaog sygldi sem yfirmaður á erlendum skipum.Þegar heim kom var ósku beðlilegt að öllum fjell ekki hinnir erlendu síðir til sjós,þar sem engin floti með hefð var til á Íslandi.Þeir sem þekktu Júliuss best og sygldu lingi með honum bár honum gott orð.Þegar komið var til London varði ég samferða hollenska kaupmanninum í land.Hann hafi verið góður ferðafélagiog böð mér að lokum upp á skipum.Það var skilnaðarskál.Við vorum á veitingahúsi og böðan mér viski,en það meðal hafið ég aldrei braglað áður.Ég hafi verið í bindindi síðan ég var 5 ára,en þá hafið ég verið borinn ofur ölvi í rúmiðþegar ég hafi komist í gút með rababaravín í kjallarannum heima.Ég stóð við í þrjá daga í London þessa vordaga 1931.Fyrsta daginn var ég einnaranglaá Trafalgar Square,en þar rakst ég þá á kunningja minn,Guðmund Sigfússon frá Norrfyrði.Það var það fagnadar fundur.Hann fór með mig við af um borginameðan hann narskóðið við dýragarðin.Þá rælti okkar rákumst við á Orna Haraldarúr Reykjavík, en hann var við nám í London.Hann slóst í fermið okkur.Um kvöldið fórum við á Dansleikþar sem lekuð tvær hljómsveitir.Ég fór svo með ferju yfir,Ermarsund frá New Haventil Dieppe í Fraglandiog kom slóst til Luafur.Það var að morni dags og ég var orðin svangur.Ég fann matsölu hús og var vísað til sættis.Það eina sem ég kunni í fransku varVoulez-vous velta dunnu ogà la batterie biscuit.Ég hafði hugmyndum að þessi kunnáttá mín bjargaði varlega miklu,en ég hafði kift mér pjessaFifty words in French and how to say it,mér var ekki orðið tammt að fletta upp í hverinu,en þegar komið var með matsedilinnvarraðist ég að benda engöng á efstu línurnartil að fá ekki intómar súpur,einnig varraðist ég þá neðstutil að fá ekki tannstöngla.Allt tókst þetta príðilegaog mér var borrið ímislegt góðgætisem ég var samt ekki vissum hvað var.Einnri rétturinn fannst mér sérkennlegur,það var rúa af smá kuðungumog stopp!og stoppunál var borinn fram með.Nálinn var auðvitað verkfæriðsem ótti að plokka út dýrin.Gengilbeinan setti pottflöskuaf rauðvíni á borðin hjá méránþess að ég vissi til að ég hefði beðið um það.Ég tók eitthvað því að allir hínir gestinnirhöfðu samskonarflösku á sínum borðumog þóttist vita að nálega ekkert áfengi væri í þessuog drakk því allt víni með matnum með góðri list.Að lokinni málti þegar ég kom hund á göttun afturfannst mér allt orðið eitthvað svo skrítið og skemmtilegtað ég byrjaði að hlæja eins og bjáni.Ja hver fjandin hugsaði égþað hefur þá verið áfengi í þessu eftir allt saman.En þetta raug nú fljótt úr mérog ég fór að grenslast eftir líkvar ég fyndiskipið sem ég átti að fara á.Ég gekk við í alla leiðinniðrað höfnen þegar ég kom í höfnarhverfið var ekki vandiðað koma auðvitað á það.Möstrinn og ráðnar knæfðu yfir all önnur skipog nálæg húsþög.Þegar nær kom sá ég að þetta var glæsilegasta skipsem ég hefði augum litið.Þetta var þrímastræða barkskipið Susanrá barstall um 3000 smálistirog stærsta seglskip Danmerkur þá.Skömmu áður hafði fimmastræði barkurinnog skólaskipið Köpin Hán horfið á sjó.Susan var ekki dönskþótt siglt væri undir dönskum fána.Franskur geyðingur Louis Presser að nafni var eigandinog ótti tvö önnur stór barkskipClotiu og Germain.Þessi þrjú skip voru nefnd eftir hjákónum eigandanseftir því sem spýtt var ímið.Þau voru í svipðum ferðumsigildu með seglfestu frá Fraklandiog sóttu rauðvið til vestur India.Seglskipaút gerð var þá næri úr sögunni.Má segja að henni hafi lokiðþegar síðari heimstyrjöldin braust út.Árið 1948 og 49reyndu síðustu sjófæru seglskipinnað halda áfram kornflutningum frá Ástralíu.Seginn árið voru þau aðeins fjögur sem tóku þátt íkornkapsiglingunni.Passat, Pamir, Lóhil og Viking.Þetta voru allt fjórmastra barkar.Passat, Siguræði,á 110 dögum.Meðan Louis Presser gerði út þessiþrjú seglskip,Susan, Claudia og Germain,þá mótti heita að útgerðin rétt skrimti.Hann þurfti ekki að borga áhaugnum sínum hátt kaup.Það var nógu af ungum mannum sem sóttu um plássin.Þá þurftu þeir sem ætluði sér á danskan stýrimannaskólaað vera búinir að sigla á seglskipumí að minsta kosti 2 ár.Danir áttu þá meðmikið af skútum og skonnortumsem margar voru með hjálparvélumen töldust þó til seglskipa.Síðar smíðuðu þeirskólaskipi Danmarken áttu annað lítið skip fyrirsem hétt Georg Stage.Um þetta leyti áttiGustaf Eriksson í Mariehamn á Finnlandistærsta seglskipaflota heimsins.Það voru stór skip sem voru í langferðum.Hann greitti sínum vönumannummjög láglaunen let útlendingasem sóttu mikið á þessi skipgreiða hátt gæld og kosta sig sjálfa.Þauk þess þurftu þeir að leggja framháa tryggingu fyrir því að þeirstrykju ekki í Ástralju.Gamli Gustaf Eriksson dó reyndar 1926en ættingjarnir heldu áfram útgerðinnií anda gamlamannsinsþonga til og stryðsárunumað þeir fóru að gera út vélknúin skip.Þá ekki aftur af þvíþegar unglingurinn frá Íslandikomum borði í stóra seglskipég gekk fyrir skipstjóru ogkynnti mig. Skipstjórninn varstór og myndarlegur maðurliðilega fymtúrÅberg hann afnifrá Korsur í Danmarku.Hann sagði mér frá stöðu minniog launum og sagði mérað byrja strax næsta dag.Ég átt að koma mér fyrirí rúfinu eðaþilfarshúsinu fyrir aftanfokkumastrið sem varí búðhásettana.Ég snaraðist í landafturog fáði í dótið mitt ábröytarstöðuna og fórstu að komamér fyrir í minni skonsu.Ég átti nokkuð erfitt með að festasvefn fyrstu nóttinavegna þess að ég sá svo mikiðaf stórum pöttum undir borðblötunnisem blasti beint við mérþegar ég lagði út af.Strákarnir sagði mér að þetta væri baraminnlaus hústýr, kakkalakkarsem ættu veggjalýstnarog ekki þyrttum en heldur að ómakassasig við að bursta tennurnar.Kakkalakkarnir sagði alveg um þaðað reynsa óreynindiúr kæftimanns þegar sofið værimeð opin munnin.Skipsefnin var átjónmannsað skipstjóra meðtöldum.Þrýr útlendingarvoru í þeim hópi,þriði stýrimaður, ennskur matsveitnfrá eiginni Máritíusog svo Íslendingurinn undirrittaður.Allir hinnir voru danskir.Það voru fjórir hafsettar,timburmaður og seglasveimari,fjórir léttmatrósarog jungmenn.Yfirmenn bygguðu aftur í,einnig timburmaður og seglasveimari,matsveitn sem einnig var breytiog svo messastrákur.Við hinnir byggum allir írúfinu, svo kallaða.Þar var stór salur með kójumá báðar hlýðar, borðu var ímiðju, matar og klæðaskápparaði framann, en hurðirsitt góru megin að aftan.Opn var í miðjum salunum og kisturvið hlýðináunum, eldhúsiðvar áfast þarfir aftanen aftast í rúfinu kom svokettilklefin meðeinni einvindu, rétt fyrirframann aðal lestarópið.Þegar við lágum í höfnbyrjaði við naklukkan sjöðum orni.Fyrsta dag inn let stýrimaðureinn hásettanna skýra mér fráreiða og seglum. Ég var skráðurjungmaður eða viðvaningurog var því mitt verkað taka saman og festaefstaseglið þegar þess þurfti með.Það heiti róilog eru þau tvö á þrýmastruðum barki á fokkunniog stórmastrinnu.Yngstumennir eiga getaannarslað einir vegna þess að þau eru tekinnfyrst þegar fer að kvessa.Ég hafi reyndar ekki gert mér þettaljóst aður en ég fóra heimann. Hjáltaað menn var ekki sendur upp í masturnema ef nöð sinn krefði í höfn.Ég þóttist samt að veravið öllu búinn, að við flettu uppí alfræðibók og lert heittil seglana. Ég tók hins vegarekki með í reikningin ölluskipi, kaðla og spotta semtilherðu hverju segli.Það voru ofart 200kaðalendar sem tilherðulausa reyðanum og lágunir og þilfar.Þetta auðvitaður allir að þekkjaog vita upp á sína tíu fingurog rata þegar öskraðarvoru skipannir í myrkriog óveðri neðan af þilfari.Í fyrstuheld ég að það veri ógerningurað læra og þekka þetta allt saman.Ég áleita að það veriekki svo mikil vandi að fara upp í masturen það var ég alveg anruð að prílameð þess að ég í gljúfurum viðskjálfandafljótsbru.Hásetinn fór með mig upp aðefstur á neustórmastrinnuen þá var mér nóg bóðið.Ég þurfti að setja hém í kjarktil að fara með honum út á rána.Hann síndi mér hvernig átt aðlosa seglið, hvernig það verilagt saman og fest eftirvissum röglum. Áriðandivaradúkurinn væri í sléttur.Seglinu þyrtti að veltaupp á rána til að vatnsapnaðist ekki í það.Þetta var auðvelt fyrir einn þegar þurftvar, en þegar seglið var blöyttvar það mjög stíft og þungtog ekki veitti af tveimur mönnum til aðeiga við það í vondum veðrum.Þegar þannig stóð þá var þósjaldan hægt að koma því við.Vegna þess að þá voru menn uppteknirvið hín seglin.Minnstuseglin voru æfinlega tekinnfyrst þegar fórað kvessa.Ef veðrið í ógst vorueftir því sem seglin voru stærriþví fleiri menn þurftitil að ráða við þau.Sumum rám var hægt að slakaþegar seglum var bjargað,voru þau þá dreygin að þeim með reipumsem kolluðu voru gordingarog gítóf, síðanfóru menn upp í rána og gengufrá þeim kyrfilega.Þegar mjög hvast var slóustseglin óskaplega og fóru stundumí tællur áður en hægt var að bjarga þeim.Í byrjun vorusamskipti mín og baunannanokkuð brókuð.Þarna ríkti gamli strangiseglskipaægin sem ég var alvegokkunn úr.Það vísu að ég lesið um að menn værikjöldreygnir og hýttir fyrirlitlar yfirsjónir á seglskipunumhér áður fyrr, enmér kom á óvart þessi herrægisem enþá ríkti.Íslendingar hafa verið blessunarlegalausir við slíkt oghafa komist vel af ándesbæði til sjós og lands.Ég var yngsturog óvanastur þegar ég rúfinuáttir endara þér aðhásettana, en slappiþað, sennilega því ég var útlendingur.Þeir elstumeðal hásettana voru þó ekki nemaþrítugir eða þarumbill.Uppþvottur matar í láta kom í minn hlautút á sjóþurtaðþó upp á frívöktunum.Ég fór að nöldra yfir því að þettalendi alltaf á mér, en þeir saðimér bara að spyrja skipstjóran ef égtriðiði ekki að þetta værieitt verk.Mér fór brátt að skilja stað, enþegar þeir sá að ég gerði mitt bestakom það fyrir að einhverju þeirra fór úrkójunu og hjálpaði mérþegar mikill veldingur var.Það var svipað með klósettinn.Ég þurfti að hala upp vatnií föttu og skólaði þauá hverju morni.Mér fannst ég hafa gert það svo oft að einhverannar gæti tekið við og leta þvíógjert einn daginn áðurum við fórum á stað.Það orðla morguns að elsti hásetinætlaði að fara að tefla við páfanog þá var komin upp raukurí náþúsinn. Hann jósiyfir mig skömmum og viðláði aðhann lemdi mig sem betur fórgerði hann það ekki, en égskildi líka betur eftir leiðisað þetta var þá einnig mittlöðverk.Eftir að við löðum á stað kom fyrirannað aðtvik sem var alltaf alvarlegraog auðvitað nokkurir pústrar.Það gerðist að nóttu til. Við vorumsvimma á vakt, einn við stýrið,annar á útkikki, en viðhinnir hýmdu minn í eldhúsivegna þess hver kallt var í veðri.Ég hafði ansaðflöytu stýrimanns tvísvarvegna einhvers smá snats.Hann flöytiði nú í þriðja sinnog sagði ég að nú gætieinhver annar ansað.Seklasaumarinn sem var hérna líka sagði mérað heipja mig strax. Ég sagðistþá ekki fara fett, en þá vissi égekki fyrir til en nefi komkvínandi í mirklinu,það var rétt við höfuð á mérog smalli í þýlinu fyrir aftan.Það var ekki um að villasthvað mér var ætlað.Við þessa lymskulegu árás var égsvo ofsalega reyður að ég rauká seklasaumaran með þeimvoðakrafti að hann enda sendistaftur og bakku út á þylfar.Stýrimaðurinn komí því og spurði hvað um væri að vera.Seklarumparinn var aðrýsa á fættur og sagðiþað væri svo sem ekki dað.Við vorum sendir til aðsegla það seglunum og var aldreiminnst á þau það að tvik framar.Laungu sitnaí þessari sömuferð fjekk þessisami seglasaumari fyrirferðina hjá skipstjórunum.Þeir voru að sauma nýtt seglá afturþylfarinu. Ég sá þettaog var núr reyða ástormastrínu en þar var ég að vinna.Ég heyrðifyrst einhverja háreisti enekki orðaskýl.Svo sá ég að skipstjóri fór aðlemja seglasaumaran með miklumslagangi og hætti ekki fyrirhann var orðin alblóð úr.Skipstjóri áttitil með að byrsta sig en aldreisá ég hann berja nokkunnema í þetta sinn.Ég átti eftir að fáléttadrengs laugrungi í þessarifyrstu ferðminni.Hef sennilega átt fleiri skiliðen ef lust hefur það reyðiðbakka munnin að ég var fyrireitthvað stóru eftir aldri og var nokkuðvanur tuski en það ný kominúr skólanum þar semstíktaði verið mjög týlkað.Við lágum þá í Black Riverá Jamaica að kvöldidagsog um það byrja að hætta vinnu.Ég hefði hættnokkur mínutum á undan hinnum til þess aðhafa tíma til að rafa á borðiðog sækja matin. Fílauekki í snatri og skellti mér svo í bað.Svo aðtöfn fórætið fram áþylfarinuog var nóttuð hálfat af rigningarvatni.Þegar ég kom innmeð handklæðiðu mittið vorusestir við matborðið.Pólsen hétt rindastí hásettin. Hann gunni alltil verkaog talaði reyprennandi frönskuen mér fannst hann finnaómikið tilsýn og verafrekar illgveitinn.Hann var kraftarlega vaksinn en ekki mjöghári í loftinu. Við höfumfengið nokkur búnt af banunum semhengu úti í ketilklefa.Þegar ég kom inn, saðiPólsen við mig með þjóstiÞú hefur ekki sett banun á borðistrákurhypjaðuðu eftir þeim strax.Gera það sjálfur, saði ég.Hann varðaðhaldavyrðingu sinni og gaf mérþess vegna á kjæftinni. Ég svaraðióðar í sömu mynd ogdundu nú huggin sitt á hvaðumhríð. Ég hafði langahandleikiog gatti í haldiðunum frá mérþar til hann hljópa á mig oghófust sviftingar allharðar.Ég barðistþá fyrir lífi mínu. Það var svo miklusterkari.Svo fóra ég náði haldi áhjárnstittu við borðsendanáðum höndum og hafðiPólsen í fanginu og klemdiaðeins og ég mögulega gatten hann gatt sig ekki hrært.Nú hafði ég undri tökinen þorði valla að sleppasvo það leiði nokkur stund áður enhinn er gengu á milli.Það var ekki meira gert úrþessu en ég bjóst alltaf viðað Pólsen myndi hefna sín.Hann gerði það nú kannski óbeinlýnisá þann hátt að hann hafi annaní liði með sér, sá varálíka illkvittinn.Þeir lekuð sér að því aðhvelja kettlingsrævil en þeir höfðuséð hvað mér fjallaði illavið mér þótti vandum kisa.Það var sylt með seglfestutil vestur India. Eftir að komiðþar út úr Ermarsundi var haldiðsöðrundir Kanarjegir.Á þeim slóðum byrjaðinorðaustan staðvindurinnen var nokkuð norðar á sömrinn.Hann er líðuguralla leið yfir hafið.Vindstyrkur var að jæfnastugur til fimm stigog þó gæti hann verið hægarien sjaldan koma óveður á þessum slóðum.Þó kom fyrir að kvestií skúraveðri.Við vestur Indíur var aftur á mótihægt við fellibiljumsetni part sömars.Þegar við vorum nú komniðút í Biscaya flóa á þessarifyrstu ferðminni byrjaði að kvessaog þá var gefinn skipunumað fýra ráilunum.Það var komin mikill gangur á skipiðog það hjóna okkur.Ég var sendur upp til að festa seglinn.Það var ég og léttmatrós Maðsenn.Hann var líka í sinnifyrstu ferð en hafði verið fullgildurhásetti á Guðuskipi áður.Ég var sendur upp í Fokkumasturen Maðsenní Stórmastrið.Nú reyða á að standa sig.Tungl var ekki og dimpt í lofti.Skipið vallt og vindurinngnöyðaði í reyðanum.Ég var fljóttur upp og fór að eigavið seglið. Það gekkfyrðu vel en seglið var viðekki lagt sérlega vel saman.Það var því erfitt að veltaöllum bunganum upp á rána.Ekki mannst tími til að verðaloftrættur en það sást lítiðniður vegna myrkurs.Á leiðinni niður dinglaði égtvísvar í lausa loftiog var döðrættur. Ég var ekkibúinn að kynna streyðanum nægilega velog varaði mig ekki á því aðsumstaðar gengu vaulinurnará misvíksl.Þegar ég kom nýra á þilfar varMaðsenn ókomin. Þóttist égnú mikil maður þó ég varí skjálfandi af hraðslu eftirskrekkinn. Það leið þáekki á lengu aðrun Maðsennbyrtist. Við þessirtveir fengum erðnaæfinguí reyða príli næstu dagaþví það kvesti enn meiraog bjargaþurtifleiri seglum. Enþegar svo háttaði þá varfrívaktinn líka úti.Nær veðrið batnaði eftirvoru öll segl leist ogsett á ný. Á hverjuseglgarni þurftum við byrjendurað hlaupa upp um rárog nipi gordingi.Það eru kaðlarnir sem líkja framanná seglunum og mátt ekki veraof strengdir. Til þess aðverjast sliti þurfti aðhala svo lítinn slaka á þáen þeim var svo tilt með seglgarnií djakkstægiðsvo nefnda ofan á ranni.Spottinn mátt ekki vera of sterkurtil að auðvelt væri að slítanog hýfa upp segliðþegar þess þurfti með.Þess vegna slítnað hann oft.Í byrtingu gekk stýrimaðar ávakt um allt skip og rendi fránum augum um seglu og rauða.Svo var hkvein í flautunni.Alltaf var eitthvað sem lagað þurfti.Ég var á vakt með öðrum stýrimaðni.Hann var um 50.Vel lindur en alltaf meðtópakstauðma í munvíkunum.Hann heilt Rasmussenog hafið komið nokkur um sinnum til Íslandsá minni seglskipum.Alltaf letað nokkur hafa nófyrir stafniog kenda okkur höndbröðin.Það fyrsta sem hann kendi mér varað þú að þylfar.Þú mátt ekki halda á kústinum eins ogGuðmull Kettling saðan við migog tók kústin af mér og síndi mérhvernig átt að beita honum. Og það er rösklega.Vegamikið atriðisem allir urðuði að temja sér straxvar að hala í kaðla,gera það rétt og vera að samtaka.Fyrst í stýrimaðurvar rúmlega60-ur. Hann var hrekar sílalegurí hreyfingum og gekk ofta á inniskómsem löpuðust á honum.Strákatnir kvælduð hannsokkeisleipirinn.Hann hafði mikinn hórvöxt á efrifurinniog út úr honum stóði jæfnanReykjarpipa. Þetta varágættir skall, meinnlöysí útliti en gatt verið fjandiákveðinu. Gamalsamur varhann líka stundum. Þegar hann kom uppum kappan gengt stýrinusem var stiga opið aðyfirmanna í búðunum, þá staldrahann við og tók að gretta sigerfilega til að koma mér til að hlæja.Þriði stýrimaðurvar ennskur. Hann var raunaraukamaður um borð ogvar efinnlega vakt með fyrstastýrimaðni. Hann varviðfældinmaður en við höfum lítið af honumað segja. Hann fór tvær ferðiren helt svo heim til Englandsvo gerðist þar hafsögumaður.Það er rétt að nefnahústýrin líka semauðvitað þó ekki í langlíf.Það kom laglegur köttur um borðeinn daginn til að fá óképisferðtil heitulandana.Á leiðinni kom í ljósa að þetta var læða.Hún egnaðist tvo kellinga.Lillu skinnin vor eitthvað vönguðþeim skánað ekkertef þeir stálpuðust.Vissir menn fór að gera æfingarmeð kellingana. Svo hurfuðureinan náttina og segiég ekki frá því hvernig á því stóð.Svo varða hún Susiupp á að halda allra hásettanna.Þetta var fjörutíka af rottuhundakinni.Hún þurftu auðvitað að skrepa í landsögum við erinda á hásettarnir.Þá varða hún kolpa fullen hásettarnir ekki.Þetta gerðist í þriðju ferð eftir að ég komum borð. Eftirtilskilinn tíma egnaðist húnþrjálaglega kolpa sem döfnuðuvel, tangað til óhamingjandiundi yfir.Til að spara sér skrefhafði kokkurinn oft egg í föttuí eldhúsinu. Fatt hann hekkaog krók upp í loftinu.Nú tók að bera á því að egginnhurfu úr föttunni. Enginn vissihvernig á því stóð. Það varmeiri sé að hafður vörður um eldhúsitil að hafa hendur í hárisöku dólksins sem þó bara ekkiárangur.Engur slóð því fram aðsenlega verið að tíkinsem tæki egginn. Þessihugmynd var gripinn á lofti en núað þetta er að sanna málið.Ekki var talir vist að tíkinvildi yfir höfuð eggog óvist hvort hún kinni að borðaþau hrá. Svo sífvar því gefið hrátt egg í vótað viðru vist og líka enginn vafiá því að hún kunni sannarlega að gerasér matur því. Húnbröyti eggið og glyfti inn í haldiðaf áfergju og leitiút fyrir að hún væri alvönn þessu.Veslingskeppnanrendi ekki í grunnihversu örlagaríkt aðtæfi þetta var.Dómur varhveðin upp af þeim æðstu.Dauðadómur dæmdureftir líkum. Miðaldaaðferð var notuð viðaftökuna, aksar, skallimólaðu hausinn og hræginuvar svo fleikti í hákarlana.En svo enginlega vilditil að böðullinn var sjálfur myrtturí sömu ferð.Korfbarnir fenguvenjulega pókadrekkinguþeir voru taldir meðsekkir.Það bránu svo við að ekkihurfu fleiri egg vegna þess aðfatan var ekki lengur látin hángaí eldhúsinu.Það var reyndar annarhundrumborð, sá var stórog hefði kannski getið að tegt síg uppí föttuna. Það var hundur Skifstjórnans.Hann var af úlf hundakinni.Hann var skinsamurog kunni alls konarkunstiren hann var vitanlega yfir allangrun hafin, hundur Skifstjórnans.Hann var líka svo vel uppalinn að hann gerði aldreistikki sín aftur á þylgjum,heldur fór frammeftirog skildi oft eftir stærðahrúu fyrir þann dýr hásetanasem þurftu þá aðreynsaða upp.Tvö svin voru hefðií hundri bakkanum og alinn á matarleifum.Þær voru ekki fyrirferðar miklaren það var tróiðþeirra oftast tómt.Það var ekki mest að furða hvað svíninnstækkuðu fljótt og mikið.Þeim hans gaman að hlaupa um tilfariðmeðan stíjan var þreyfinen áttu samt bátt með að fóta sigí veltingi.Í góðu veðri fengu svíninnað vera frjáls, lengur.Þá þurftu að hafa gát á að þau næði ekkitil að naga eða geta.Þetta voru viðkunnanlegarskefnur við nánari kynninguog eftir sjón í þeimþegar yfir lauk.Þau hrýnu oft hressilegaekki hvað síst þegar því sterravar drastlað á blóðvöllinn.Það veitti ekki að fimmhraustum mönnum til að ráða við það.Það var sett snarvalaá trýnið til að lækka orginsíðan var það lagt á hlýðinaupp á pall sem stóð á búkum.Dimbrummaðurinn var lítill lippur og læginn.Það var mikill grínisti og var þvíkallaður sjaflín. Það vartilbúinn með stóra beittasveðjuog rakkana á kaf neðarlegaí hálsin á svíninu til að hittahjartað. Þegar nýfurinnvar dreygin út stóðbuðunann úr sárunu í stamp semhafður var undir.Svínið braust mikill um fyrsten brátt hætti bröltið ogbuðunann þvar. Þá varsvíninu dengt niður í stóra ámuog held yfir það mörgumaf sjóðandi heitum sjó.Það var gert til að losa burstana.Eftir stuttastundvar því kift upp á pallin aftursíðan tóku allir til við aðskafa. Lóks hóst aðgerðinnen um hanna sáu þeirkokkurinn og timburmaðurinn.Við vorum allir farnir að hlakkatil að fá ferska svínasteik eftirmánadar útífist en svo vonbraust allt var saltað niður.Söldu fengum við þóað bragða á að nokkrum dögum liðnum.Alltvar sparað og nýtt mjög vel umborð. Matur var samt næguren fábreytilegur.Einu sinni kom fyrirað koknum tókst ylla tilmeð glásnúmer sjösem var algengast í rétturinnog við köllum þeim sement.Það hvaða svo ramt að að enginngæti éttið góðgjættið. Þetta varklagað fyrir fyrsta stýrimanni.Hann lagði á stað til aðtala við kokkinu og byggði hann að gefaokkur eitthvað annað í staðinn enkomst ekki nema í gættina í eldhúsinu.Kokkurinn vissinnibleið erindið og var við öllu búinn.Þegar stýrimadur var kominn meðannan fótinn inn fyrir þröskuldinnsendi kokkurinnkjötöksinni af miklu aflisvo hún satt först í hurðinnirétt við höfuð og stýrimanniog um leið öskraðikokkurinn að hér hefði hann ekkert að gera.Sokkisleipurinnvar snökkur að hopaen hann stóð fyrir rutan og steitti nefann.Það var ekki beinlínishljóð skraf samtal þeirrasem á eftir fór.Flestir strákarnir voru ungirog fjörögir og var því fundið upp áýmsum leikum til að stýtta sér stundir.Eitt sinn tókum við upp á þvíað slaka niðurbodsmanns stól viðskipshliðina við klifruðumniður til skiptisog settumst í stólinn sem varresileg skemmtun þegar skipiðdiviði sér í ölduog viðkomandi fór í kaf.Þegar skipið reys á nýstístan upp og fekk langtu rólí næstu öldu.Þetta var ekki hægt að gera nema áhægri ferð. Þetta liekum við oftvel að merkja án þess aðhafa örgislínu.Þegar skipstjórninn komst að þessum leik okkarog sjást fór til hákarlaþá harðbannaðan okkur þetta.En þá var tekiðtil við að veiða hákarlana.Timburmaðurinn útbi á vænanstálkrók á keðjuog beittum við saltgjöti.Það var nóg að slaka þessu nýðurrétt undir yfirborðiðþá beittuð þeir gráðugir á.Sumir voru allveg einir eða umþrýr metrar. Þeir voru ansilífsegir. Þótt við bútuðumaf þeim hausinn og sporðinnog tækjum úr þeim inniblumog sleftum þeim svoþá synduð búkarnir burtu meðan við sáum til.Hjörtun slo áframá þillfærinu.Þetta er samkvæmt munmælum sem segjaað hákarlar drepist aldreifyrir hennum sólarlag.Það er eftir af þeim sem ég hef sagt frá þessuaf að trúa því. Enþetta er reyndar ekkert ofinjulegt með fiska.Þeir sprikla mismunandi lengieftir að þeir eru blóðgæðir.Tækjum við þar til dæmis hjartaúr nýveitum þorskiþá slæri það lengi á eftir.
