FjármálakastRagnar Árnarsson, professor emeritus í Hagfræði við Háskóla Íslands.Við ætlum að ræða um sjávarútvegin, áhrif veiðigjald á greinana,atkvæðgreisluna 2009. ágúst og ætlum einnig að ræða um ETS-kerfiðen Ragnar rýtaði grein í morgublaðið á dögunum um kerfið.Ragnar, verður velkomin í fjármálakastið.Takk að ég kemur.Óblátt sem það séast.Já, sömur leiðis bara.Hérna, við ætlum að byrja að ræða um það sem er á allra vörum þessa dagana.Það er atkvæðgreislun 2009. ágúst og hvaða áhrif það myndi hafa áíslenskan efnahag á atvinni við Íslands ef við myndum ganga í Evrópussambatið.Þú hefur verið lengi profesor í Hagfræði og hefur rannsakað auðlinda Hagfræði vel,þannig mér langar að spyrja þig hvaða áhrif það myndi hafa ásjávarútveginn á Íslandi ef við myndum ganga í Evrópussambatið.Já, það er stort spurt.Einfalda svarið er að það myndi hafa mjög mikið lágrif á sjávarútveginn.Þegar framiðsækti þá er það að mínu viti líklega verulega öðruvísiheldur en sá sjávarútvegu sem við tekjum í dag.Það er að hafa því huga fyrst aðef við gangum í Evrópussambatiðþá er það í sjálfum stoppt sáttmála Evrópussambansinsað Evrópussambatið sjálft ræður öllu um nýtingulifandi auðlinda utan tólmina landhelgi.Og við erum að tala um mjög stort svæðisem er núna undir yfirraðum Íslands.Við erum að tala um efnarslöksögu sem er 760.000 ferkilometrarmeirinn sjösunum starra heldur en yfirborð Íslands.Og við erum jafnvel að tala um starra svæðiþví að nýlega hefur landgrunnsnæmt saminuðþjóðanaútlutað Íslandi viðbótarskikumbæði áttina í Janmægin og niður eftir Reykjanesryggsem nema svona 200-300.000 ferkilometrum.Það er ekki alveg ljós hvað þetta er stort.En þá erum við að tala um svona 1.000.000 ferkilometraofan á yfirborð Íslands sem er um 140.000 ferkilometra.Við erum að tala um 10.000 ferkilometraaf alltaf Ísland sem eruði gefið eftirhvað snerti nýtingu á lifandi náttúruörundumtil Evrópussambandins. Það er númur eitt.Og hvað þá varðandi þessa nýtingu erum við að tala um?Við erum að tala um það að Evrópussambandi ákveði sjálfthvað má mikill veiða úr einstakun stopnumog hvaða tegundir má veiða.Til dæmis myndu þeir og hafa á innan síns yfirborðeða svæðiðs banna veiðar á sjávarspendýrumbæði kvölum og selum og sömulegist takkmarkamjög veiðar og banna veiðar á ymsum sjófuglum.Það sama myndi þá strax í upphau gildum Ísland.Síðan myndi Evrópussambandi ákveða leifilegn helduraf alla og öllu þeim tegundum sem eruí efnarslöksu Íslands. Þeir myndu líka ákveðasvæðum í efnarslöksunni mætti veiða þeir tegundirog meðkvæða veiðafærum. Þetta með veiðafærin erumvöksunarvert fyrir okkur Íslendinga vegna þess að innanEvrópussambandsins er mikil þrýstingur á það að dragaúr bortvörpu veiðum og helst banna þeir með öllum.Það eru umhverfið samdög sem hafa mikið vægi íEvrópussambandunum, svona politist, sem eru á mótibortvörpu veiðum algjörlega. En bortvörpu veiðar er eiginlega undirstaðan undir bortvið skveiðum Íslendinga.Evrópussambandi myndi sömulegðist ákveða hvernig leifilegurhildarafli, sem eins og ég sagði á þann, þeir ákveða sjálfurskiptist á einstökk þjóðuríki ogþað er ekkert sem kemur í vekk fyrir það að Evrópussambandi myndi segjajá, nú kannski geta Danir ogSpánverjar og aðri slíkir sem kannskihafa orðið fyrir búsefum vegna mingandi fyrirfiskistofn á sínum viðum veitluutan þessum leifilegur hildarafli áíslenska hafsvæðinu.Málið er sérstaklegaviðkvæmt hvað snertirsvo kallaða deilistofnasem eru tegundur eins ogmakrill, sild,jafnvelloðna,jafnvel grálúðasem fer viða utanfiskuðurlöksunar og svo framvegis.Við höfum staðiðvið höfum dælum viðeurópaussambandi þess að umveigðarúr makrillstofnunum sem dreifist mjögvýður norður allan sá.Það semeurópaussambandi hefur beinlegis haldiðí fram að Ísland ætti ekki að hafa neinahluteld í veyðum úr makrillstofnunumvegna þess að Íslendingihefur komið seint að þessum veyðumbara á fyrsta áratöku þessari aldar eitthvað slíkten þessa veyðar erualla gamlarStundað er alltið suður í biskæflóa út af Fraklandi og Spáni.Þetta er það sem við erum að tala um að fallundir yfiráðsviðÞað er það sem við erum að tala um að fallundir yfiráðsviðÞað er það sem við erum að tala um að fallundir yfiráðsviðVið verðum líka að hafa þau í huga að það eru margar fiskitegundirog aðra lifandi náttúruauðlindir uglust á þessar efnarslöksu í Íslandsí dag sem við erum ekki að nýta sjálfur.Til dæmis bláuga túnfiskur sem er mjög vermaðtegundog Íslendikar hafa ekki verið að veiða en það hafa hins var veitttil dæmis Japunum heimildið þess að veiða þennan bláuga túnfiskNú er bláuga túnfiskurinn mjög vermaðtegund og stofnun eru í uppgangiog það kynni vel að vera hafkan fyrir Ísland að veiða úr þessum stofniÍ þessum stofni myndum við ekki að hafa neina veiðreinsluog þess vegna áleiti í Evrópinsambansinenga sérstakar kröfur til veiða úr stofnun með umframadara þjóðirÞvert á móti vegna þess að þjóðir Evrópinsambansin eru nú þegar að veiðaþennan bláuga túnfisk í síni eigin efnaðslöksuEn þessar takmarkanir og þetta sem að þú ert að nefna og eflaust fleiraHvaða svona ef við tölum svona á hagfræðilegum nótummyndi það hafa áhrif áfiskveðastjórnuna kervið í heilteða getur sagt það er stuttum áliNei, sko, eiginlega ekkiOkkar fiskveðastjórnuna kervið, svo kallað, erkvóta kervið að byggist á kvóta útlutunÞað er fyrirkonulag sem Evrópinsambandi sjálftirtil dala ánatt meðÞannig ég sé enga ástætti þessa að þeir myndu amast við því að viðnotum kvóta kervið áfram til þess að veiða það erveiða þann afla sem við fengjum útlutafrá þeimEn eins og ég sagði á þann, þá veitur um lenginhvaða mikill sá afleiriðieða hvaða hlutild eins og stofnumvið myndum fáÞá er ég meira að meina svona hvað myndi breytastvarðandi hvað við fengjum og svo framvegisJá, ég bara get ekki sagt tilum það hvað við fengjumEinuð sem get sagt er það að það er ákverðanað til því að Evrópinsambansins sjálfsog þar verða örgulega mjög margirsem gera kröfu til aðflaðu hlutildarog finna fyrir því íminsrögtil dæmis þegar þau sögulegu rög aðþjóðir Evrópinsambansins veitumjög stóran hluta bort við skablanum íslandsmiðumallt fram að útfæslu landhelginarí 200 mínur 1976og þeir geti allir vísa á þettaog þess að þjóðir mynduörgulega að vísa til þess aðþeirra sjóminn, sjófjölminnirog hafi orðið fyrir aflaskerðinguvegna mingandi fiskistofnaog gerðu þess að þær kröfurað fá hlutild í öflugurí fiskistofnum í Íslandsmiðsem væri meirinn nóg fyrir ÍslendingaÉg nefni þetta bara svonasem dæmuð það sem getihæglega komið uppen sá aflið sem Ísland síðanfengi í sinn hlutgæti við veitt undir þvíúrkerfi sem við kærum okkur umog nú höfum við þetta kota kerfieins og er mjögvíða í Evrópussambandinuog Evrópussambandi sjálthefur ítt á að þjóðirEvrópussambandsins taki uppþannig ég sé einn gást að til þess að þeir mynduvilja hrópla við þessu kerfiEn nú segja stunismennaðeldar að það sé nú hægtað þetta er sjósamningavirðarþað sé hægt að semja um ýmsa sérlausnirhvað getur þú sagtum svona reynslu annara ríkja varandi þaðog hver tilur þú að neyðstuað hann verði með þaðSkoþað hafaengin ríkiundarhvartan áratvígigengiði Evrópussambandi sem hafafiskveðra því tæju sem við erum að tala umá Íslandiþar að segja þetta er allt meira og minnaaustur Evrópulöndsvona síðustu tvo áratvígieða svo og þannig aðþað hefur ekki reynd á þaðí neynu mælihvernig hvaða undanþá væri hægt að fá fyrirfiskveðið þjóðir til þess aðhalda sinni hlutildí fiskveðuminnan sinner efnáslöksuþannig sem kemst kannski næstusem er Maltasemég mann nú ekki nákvæmlegahvernig það gengur Evrópussambandiþað gæti verið árannu fyrir 2000sem fjekku ákveðnasérlaustfyrirhlut af sínum fiskveðuminnan sinner löksuþá var sagt þið geti fengiðað halda þessar í hlutildpunktur um varandi þettaer að ekkert af þessuer bundið ístótt sáttmála Evrópussambandinsþetta eru allt samningarsem eruhugsalega gerðið viðyngöngu og mjög líklega tímöfmyndniroger þess vegna hægt aðreyta hvena sem ersangkvæmt einn reglu sem Evrópussambandihefur umákvarðanar þessu tægistuttumáli sagtmeir hluta ákvörðuní framkvæmda ráðunuog ráðherra ráðunuog við höfum dæmi um þaðþetta hafi gerst í nýliðinni tíðþá var þannig að Írlandhafiðisamið umað ef það eruði nýðusgurðurá abla heimildumfyrir að hafa svæðiþá myndi þeirra hluturaldrei fara nýðu fyrir ákveðnatónnatölunú var þessi nýðusgurður á síðasta áriogþessuþá var bara streikað yfir þennan samning og sagtég vegna brittnar þarvarannara ríkjaþá munum við skeru ykkur nýðurlangt nýður fyrir það sem þið töldu ykkurhafa samið umpunktun er þessiað svona samningarsem eru líklega ekki mjög yfirgriðs miklirog sennilega tímaöfmyndnirmynduí öllu fallivera breytilegireða þeim varu hægt að breytaeða beinlega aðnefnaef meiri hluta þjóðaEvrópinsambansinseða meiri hluta atkvæða Evrópinsambansinsnæri lægisýnist svoef aðstæðir eru þannigþað er ekkert haldið í einu en einu af þessufrá svona lagalegu og varalegu sjónamiðiþessi til viðbótarég hef nefnað eittaf því það er áhugavert að koma framí máli Kals Báðinbakkarí gærþað eru dæmið þessog reynda bara alls mörg dæmiþess aðEvrópindómstólins sjálfurhafi sagt að samningar að þessu tæjisem brjóta í báafiðþað sem Evrópindómstólum finnst verasvona meginreglur EvrópindómstólumEvrópinsambansinssjöu beinlinnis og gildirþó þeir hafi verið gerðir og undirreitaðirÞannig að þessier ekki bjóðlægt að segja mjög umeinhverju varanlega löst tilurer þetta allt svona tímabundir og svona kannski duttlingum háVaranleg frávigfrá megin reglum Evrópinsambansinseru óhauksandiþað er aldrei samiðan eitt slíktog það sem er kannskií sjálfur sér ótímabundiðþað er allt háðsetni ákverðunumí Evrópinsambansamkvæmt ákverðan reglum Evrópinsambansinssem er í megin dráttum það aðmeirluti atkvæðaræðurog meirluti atkvæðaer að ræðist af meirieða fólksfjölda viðkvæðandi þjóðaþar við Íslandingarhefðum mjög að fá atkvæðivið slíka ákverðan að tökjaMér langar aðans að setja punktin hérvaranlega að ræða þetta áframMér langar samt að halda áfram að ræða sjávarutveginnú nýlegaþá skiluðu sjávarutvegsfyrirtækin uppgjöriog í þeim kom fram aðafkominni til tula sterkatungóð uppgjör ensamt sem áður þákom fram í máli margra stjórnindaað það væri uppi mikilóveisa út af veidugjöldunumhefði áhrif á einhverju fjárfestingarog svo framvegisGetur þau svona farið yfirþað sem við veitum núna umáhrif veidugjaldana áatvinnugreifina?Í stórum dráttum, jásko veidugjaldinásandöðrum sköttumá sjávarutveginþví það aðum það byrð 70-75%af öllumhagnaði í sjávarutvegier gerður upptækur afnóbumberaþað merkir í stuttumálið þaðað samkynni stað í Íslands sjávarutvegsá heimsmarkaðiverður mjög slökeða veikist að samaskapiog verður slökog ástæðinni svo að sjávarutvegarannara þjóðaþeirra þjóða sem við erum að keppa viðá sjávarveru mörguðum út af vallan heimer ekki skatlaðurneitt í líkingu við þettaþað er kannski nokkur nær lægiað þessi sjávarutvegurhafi byrðið tekjusskattaeða jafngildið tekjusskattasem nefnir svona 20-25%af tekjum70-75% eins og Íslandiog Íslensku sjávarutvegurþó að hans er hafkvömmur og skilvirkurþá er engin reyjumunurá hans hafkvömmniog sjávarutvegi annara þjóðaímsar aðra þjóðireða flestar aðra þjóðirhafa sveipa stjórnkeri fiskviðasem skapar þessa skilvirknisem við tekjum í Íslensku sjávarutvegiog búa mjög góðum fiskistofnumsem er leiðisvið höfum ekkert forskotaþví tæji sem brúarbílað og milli skatlagningarupp á 20-25%og 70-75%þannig að þetta veiðigjaldásand annari skattheimduog stæðstil hluturinnaf skattheimdunni er raumurlegaveiðigjaldið sangvænt þessum nýju lögumtýðir þaðað Íslensku sjávarugurmun ekki geta kefttil lengdar við sjávarutvegi annara þjóðasem mun þýða þaðað það hafum dregst aftur úr samkeppninniogþað fyrir Íslenska þjóðað útflutninsverði verður læguraÍslensku sjávarugur hegst spurt afþeim mörguðum semgefa hæsta verðiðÍslensku sjávarugur getur bara ekkikeftið keppinutanaog ég verði að skjóta þetta að keppinutanaer ekki bara sjávarugur annara þjóðaheldur líka fyskeldið í heiminusem fer hratt vaksandiog er orðið stærra í framlegisluá matar fyski heldur enveiðar og viltur fyskiþannig aðöll þjóðinum unn gælda fyrir þettaí lægara útflutninsverðiá sjávarugurinn, ekki bara sjávarugurinnErtu farinnhefur eitthvað skoðað áhrifþessara auknagældtöku stjórnvalda áfjárfestingar og fjárfestingarfyrirtækjana í nýri tekniog svo framvegs?Ég vei ekki skoðað skipulegaþetta nýja veiðgjald er nú rétt að komast í framkvæmdaeins og það er reiknað útþá miðast að við hafumlíðinstíma skoþetta er tvö áratur í tímaog það er rétt að fara að býtaen það er engið vafað þvíað fjárfestingarnar munum yngaþað eru mörgdæmið það aðfjárfestingar sem sjávarugurinn hafði hugsað sérað leggja í, þeim var sliðaðog frestog hefur við sliðað og frestog vegna þess að samkjöfnisæfninerst lögalþjóðlega, þá er mjög líklegtað fjárfestingar stíð farialmennt niðurþetta eru ekki bara afleðinga fyrir sjávarugurinnsem slíkan, heldur líkaþað er teknikar einasem hafa þróast í tengslu við sjávarugurinndveg á liðnum árumvið að byggja upphanna, þróaog smíða og seljafiskvinnslu kerva ýmsutægiog sömulegis efnatæknyðurnað í tengslu við sjávarugurinnútveg og sjávarafyrðiseins og KRS-is og slíkarslík fyrirtæki sem eruallmörg í landinuþessi fyrirtækikomast á leggmeð góður í samfunumvið sjávarugurinn sem hafðisæmilagann hagnað og fjárastlunumstuðningi frá þessum sjávarugurinnef verður með sjávarugurinn sem eru vonarvöldþá verðurverða rekstra skilir í svona starfsemiteimulakariog ég held að það gerist meðþessa starfsemi eins og reynda sjávarugurinnað hann mun smátt og smáttfæras til útvandaeinfallaHefurumræðan í kringumsjávarutvega þínumað þið er húnóf svona pólitískog óf líti byggða og bara hvað er hafkvæmtfyrir greinina, hvað er hafkvæmt fyrirÍslands efnagslíf, svona hvernighvernig meður þú það?Ég er engin sérfræðingur í þeir umræðusem fer að hafa með landinu, það ersegjaðað mér vegna að segja, ég veit óskup lítiðum þess að netmiðla, það sem er skilst aðþorru umræðan að fari framég get bara sagt það aðorðræðasvo sem stjórnmálumennhafa sett fram varandi sjávarutveginþar á meðalnúverandi atvinnumálar á þeirraogtalsmenn í núverandi ríkistjóðer sínirverulegamikið skort og skinningiá atvinnulífialmennt og sjávarutinsútvegnum sérstaklegaég held að ég verða að segjatil þess að skiljaakkur í mennhaga sínum orðum ogframkvæmdum með þeim hættisemnúverandi ríkistjóðnum hefur gertað þáþetta er með neitnahelst í huga að þarna séundileikandi einhverja sálranarorsakir, einhvers konarhattur eða óvildí gard þessa grundvallaratvinnuvegarvegna þess að það stendur ekkisteinni við steinni í málefnarlegriumræðu eða röksendafæslu umræksturþessara greinaað vita það allirað atvinnuvegirmeil allir atvinnuvegirallra þjóða og vissulega sjávaruturÍslandingaer að keppa viðsjávarutveg ogfisköldi áalþjóðluðu mörkuðu merlinniog ef okkar sjávarutvegurþarf að bera þingri byrðarheldur en sjávarutur annar að þjóðaþá er það bara svona líkteins og íslenska landsliði færi inn áleiki í knassbyrnusko með tíu kíloaukabyrði, það þarf ekki aðspyrjaði leikslókumeina spurningin um þaðhversu mikið íslensku sjávarutöfufyrir hallókaer hversu rættavegurspurningin er ekki að hann er ekki samanog verður að gefa eftirá alþjóðluðu mörkuðum og þar meðlækka útflutusverði heldur bara hversurætt mynda að gerastEf Ragnar Ornarsson fær í politíkog þú erðir atvinnu vega ráðherrahvað myndir þú leggja áherslu áí málefnum sjávarutvegsinstil þess að tryggja greinin verðiverði aðbæreða áframEf ég væri atvinnuráðherra, atvinnu vega ráðherraþá myndi ég ekkihugsa sjávarutöfin sérstaklegaég myndi hagaminnist etnabóndin þannigað allir atvinnuvið írlandsmanna búiðvið hlýðstakjör og það sé ekkiverið að skatleika sumameir en annaðog alls ekki skatleikaatvinnu vegi sem ganga vel og er í vextiég myndi segja við skulumskapa hérnajafnan samkendisgrundvel innanlandsog við skulum gæta þvíað Íslands atvinn lífsjávarutöfinog aðra greinarhafi einn sterkast sankendistöðuhvað hvert erlendumsankendisnadlum eins og undirÞú skrifaðir grein í morgublaðiðá dögunum þar sem hún fjallaðirum ETS-kerfiðsem hefur verið talsvert í umræðunniog þar ferðu ofaní ETS-kerfiðsem er reynd skatturí Ísland og kerfið leggirþingra á okkuren aðrar þjóðirfarið stutla yfirhvað þú varst að fara yfirí greininni og hvers segna þú telurað Ísland sé raun verð útivarandi þetta en aðrarEurópa þjóðirJá, ég skal reyna að gera þaðskoÍsland ákvað árið2007 að gerastaðilega lofsla stefnuEurópa samfansinsVið þurftum ekki að gera þaðþeir lagið að ákvöfumættum að gera þaðþetta er ekki eða samningnumþannig að við gátum að mínu vitihafna því að gera staðilegaren við gerðum staðilegarhlutað sér að lofsla stefnuEurópa samfansins er þetta ETS-kerfiog ETS-kerfi fælst í þvíaðleifulegum útblæstrieða leifulegri losuná gróðursaloftingundumer skipt niður á löndEurópa samfandiðhefur sem sagtsett sérefri mörg fyrir leifulegalosun á gróðursaloftingundumfrá ári til ásog hefurundan að fara nattmörg árminkast að leifulegu losun á hverju áriþessari leifulegu losunhefur síðan verið skiptniður á þjóðlöndinog þjóðlöndin útluta fyrirtækjumhluteld íviðkomandi landsréttundumvið skulum segjalanda kóta fyrir útblásunumog tjóðlusturÞetta kerfiréttlæting þessa kerfiser að með þessu kvótakerfií losunað þá muniþau fyrirtækiþá munu öll fyrirtæki leitastí að dragu losunaf því að losunaheimildinnarETS heimildinnar erukaupanlegar og sennlegar á markaðuog þess vegna myndast markasverðog ef þú getur dreigið úr losunþá þarf þetta ekki aðfá eins mikið af kvótumeða kaupa eins mikið af kvótumog ef það er mjög auðvöld fyrir því aðdragu losunþá kannski færðurlosunaheimildirútlutuðar sem þú getur selgtöðrum og beinleis hagnast á kerfinuÞannig að kjarnimálsins í þvíhver ber raumlega byrðarnaraf þessum samdrætti í losunerhversu auðvöld staðgangaþín í að losaer hversu auðvöld hvertfyrirtæki fyrir sig eða hveraðtjónu fyrir sig á með aðdraga úr losun okkuróðrus á loftimundumog þá komum við að Íslandisko þorrin afþessumETS heimildum í dagfara á stóriðinaí fyrsta lagi, öðru lagiflugiðog í þriðja lagiskipalflutningaí skipalflutningumog flugieru eiginlega yngir staðgangumjöguleikarbara eiginlega yngirog þannig aðfyrirtækingeta ekki rekið sigmeð öðrum hættiheldur en að losaviðkomandigróðrúsaloftimundirí sama mælu áðurþað er ekkiaðri kostir fyrir hendiekki nema kostir sem eru bara óheirilega dýriróheirilega dýrirog það gildir reyndarinn stóriðinu en líkanú er Íslandi þeir erfiðu stöðubara sem landað við erum langt út í Reyinhafinorður Allandshafií þriðja til5-6 klukkutíma flugfjarlægðfrá öllumfrá helsta téttbíli í kringum okkurþannig að bara til þess aðfólk geti lifað í þessu landiog við getum flutta að vörurog frá okkur útflutningog stund að ferðað þjónustuþá verðum við að fljúaog reyka kaupskipaflotaþað er ekki undan því komistog þetta þýð þessugnaað þessi ratunum vegirþeir geti ekki dreyið úr útblæstriog eftir því að það dreyimeira meira úróképis heimildum þar að segjahildar magnið á losunaheimildumer dreyið saman af Evrópussambandinuþeimur meira á losunaheimildumverða þessi fyrirtæki að kaupaog þá virkar þetta aðþau geti ekki breytt losununniþá virkar þetta bara sem skatturog hvert fer þessi skatturhann er greitur til Evrópuríkjatil fyrirtæki Evrópusem eiga auðvelt meðað dragu losuntil þess að færa sína loftflutningayfir lestir ogskipalflutninga yfir lestir og svo framissem eiga þessa valdkostiþannig að endanum stöndum við framvið hittum í Íslandi að við erum að borgaskatt til Evrópussambansinsfyrir til þess að styrkjaloftslaðstefni Evrópussambansinsánþess að þetta hafi nokkur áriog okkar eigin húnblósturog hver eru uppæðunar hérna?Þetta er einhverstaðar á milli 5 og 10milljardar árimið af ári 2024og stefnir í það að vera30-40 milljardar árifyrir einstök fyrirtæki eins okkarskipafélögog svona segjaÍslandir eða flugleiðiþá er þetta bara spurningin umhvort það fyrirtæki getistaðisteða haldi áfram aðreyka sig miður við þetta háagælt. Það eralveg þetta Íslandir hefur ekki skilamiklum hagnaði ogþað mun ekki getaborga þettaETS gælt til lengri tímaÞannig að afleiðingarnarsama gildir örglum skipafélögnief svo heldur fram sem horfirog þá hætti þessifyrirtæki rekstri og erlendfyrirtæki munu haldi uppieinhverjum flugsangöngu til Íslandsmiklu minnu örglöguen Íslandir gerir í dagog skipaflutning að verða sömmalisttakkmarkaðri og erfiðariog þá stöndum við fram fyrir þvíað okkar þátt dækja í þessuEES samstarfi sem átt að greiðafyrir auðverkisvestun Íslandsmeðmeð lægri totlum ogauðveldir aðgangi að mörgumsnýst upp í anstæðu sínaVið verðum að taka okkur vegna þess aðvið gengum inn í hætti ETS kerfiungar byrdarog auka flutningskostnáðuerlendamarkaði bæði til og fráerlendumörguðummeð þeim afleiðingum að okkarmöguleika til erlendauðdarikisviðisgeta að verða minni en áðurGetur við gert eitthvað til þess aðdraga úr þessum áhrifum eðaer möguleikið að hætta íeinhverju fluta af þessu kerfi eða eitthvað slíkt?En sem ég sagðiþá var ekkert í EES samningnumsem ég sagði að við þýrtum að fara inní þetta loslastsamstarf og heldurekkert sem sagði að þó við verðjumloslastsamstarfunum þýrtum að taka úrETS kerfið og égflugi og ég skipaði samgöngumog svo fram í þess að þetta erengin skilda. Þetta er bara þrýstingufrá europasambandinuÉg held að kerfiði heilsinnisé vondfyrir ÍslandVið getum ná nákvæmlega sama árangurí að draga úr útblæstirá gróðrúsaloftingundumalveg þess að borga fyrir það hátt gælí Íslandaog þess vegna séeðlægast að leiðin fyrir Íslanda segja baravið europasambandi því miðurvið gerum þetta mistökÞetta gengur ekki fyrir ÍslandaÞetta mun eigðarleika mikilvæg aðtunlu vegiog aðtunlu líf á Íslandiog við verðum bara hægt í þessu kerfiÞannig myndi ég taka á þvíog ég tel aðþað sé fyllilega löglegtÞað er baramegin reglu í lögfræðiað menn geta að gengja út úr samlingum sem eruekki síst þegar þeirundurutuðu samlingan á þessu áttasiog afleiðingunumog það er ekki fáið því að europasambandimyndi verðaúvið ef við gerðum þettaþað er það bara að taka þvíog stórastóra málið í samskiptum þjóðaÍslands við europasambandi og Íslands viðönnu ríki og eiginlega allra ríkjaer að menn verða að standafast á sínu réttivegna að þjóðuríki erueruekki vinnirvið náttu að í vennilegum persónulegumskilningi áser ekki staðamitli þjóðuríkjaþjóðuríki eiga ísamskiptum í samræmivið sína eigin hagsmunnistundum fara hagsmunni saman og þáleikur allt í lindistundum eru hagsmunni í andstæðirog þá skiptir í máli hverer duglegri við að standaað standað eigin hagsmunumog verja þáVið langar að spurja þig aðra með færum okkuryfir á léttinótiaðeins útiúti hérnasvona þína sín áefnahagslífiðþessaþessi misserinnnúna höfum við lifað viðháa verbulgu og hátt vaxtastigum nokkur skeiðertu bjart síná stöðuna þegar viðhorfum fram á viðeða hefur áhyggjurÉg hefur áhyggjurog er ekki bjart sínog það erstundist að efnahagslífsinsog marganátt á róthérna að verbulguog háum vaxtumsem fólk hvarta mikið undaneðlulega því að það bitnar á fólki beinter efnahagslífiðer framleiðslustar sem er í landinuogþessi ríkistjóðog reynda fyrir ríkistjóðnirhafa lagt æð þingri byrðará aturnlífiðmeð skattheimtuog allskynnskröfun sem byrta sem reglugerðirmeð þeim afleiðingumaf aturnlífiðá í erfileiku með aðframleiða þaugæði sem við þurfum á að haldatil þess að geta haldið upp ígóðun lífskjörumog haft lága verbulguog haft lága vextiVið höfum sem sagthoggið að rótumeiginlega hinssamfélagslega trésí einhverjumeinhverjum brýjarílíkum við að segja án þess að átt okkur á þvíhvað við höfum verið að geraogþar til við snúum þessu viðað þá verður framtíðin ekkiígjabjörntVið komum aftur af því að viðvorum að keppa við erlenda þjóðirekki síst þjóðir íSuðaustur Asjúen líka í Ameríkusem taka stórstígumframförum í sinni framleginniá hverju ári og framleiðalltaf ódýrar og ódýrar í vörurí samkettni við okkurogef við getum ekki haldiðí við þær að þámunu lífskjör og Íslandidraga samanÞetta eru svonastóra línurnar og maður má aldrei gleymaþeim þegar maður er að hugla í efnarstjórnsíðan komum við baraað þessum hlutum eins og verbulgunnisem ég vona að fólk sé ekki búið að gleimaaðríkisvældin sjálf kynnti undirmeð ákveðnum aðgerðumhækkunum ágjöldumog kerfisbreytingum á áramótinog hefur verið að gera það á undahörnum árumbæðið þessi ríkisjóðum fyrir ríkisjóðummeð hallarekstriá ríkisjóðiog reynda sveitafélagin sömulísí hallarekstrihvað týðir svona hallarekstur hann týðir ekkert annað en þaðað reyna að halda upp í meiri eftirspurningí hagkerfunu heldur við framleiðnumá vörum og ef það er gertþá verður verið bólkaog eða verið bólka þá hafa það veriðnokkuð kerfismyndin viðbröðSælabankans að hækka vexteittir samræmis þannig að raunvexter síðan positífurþá má deilum það hversu miklusús stefnaskýlaren þetta hefur verið stefnaSælabankans núna minnskust í 15 áraskeið þannig aðvið stöndum fram fyrir þvíað það ríkisvöldi sjálfþegar ofnibæri aðlunar við tökum sveitafélagi meðsem er ein megin orsökinfyrir verðbólkónu Íslandiog þar að leiðandihafa um vöxtumaug þess að hafa kerfismyndigrafið undan aðtunulífinuog sækits hefni þjóðurnarþað bara gengur ekki til lengtarað helmingurinnaf því sem meðlumennumaðurinn Íslandi er að framleiðatekið af ofnibærum aðlunumog notað á mjög óskilvirkanog óhagfaman háttihérna ímsu áhagamálstjórnmálamannunaNú er vaksta ákvörðun kynntí næstu viku. Ef þú sætirí nefndinni, hverju myndir þú talafyrir? Hækkun og breytum eðalækkun? Vaksta?JáÉg myndi öruglega tala gegnhækkun. Við erum ásamdráttaskeiðiTalsverda verðbólkun í daginnfluttverðbólkaog hækkandi íslenskivextir hafa mjög óbeinnog skringileg áhrif áþá verðbólkuHvort að ég myndi mæla með lækkun?Ég myndi nú þurfa að skoða það. Ég myndi öruglegaekki vilja hækkunog ég myndi huglegavandlega hvort að vera ástæð til þess að lækkaEn þá færum okkur yfirá léttunóðunar. Við langar að spyrjaþegar ertuhvaða rannsóknumhefur verið að vinna aðþessa dagana?Þú kallar þetta léttunóðunar?Þetta eru léttunóðunarÞessa dagana hefur ég veriðað vinnaað tveimurrannsóknarverkunum, annað þeirraer Evrópuverkinni satt að segjaÉg hef nefnilega mjög virkur ísamstarfivið evróska aðilaí rannsóknumog þetta snýst umelektrónískgagnakerfitil að lýsasjáarúdvi, merkilegt nokken, já, sjáarúdviog vindmilum á hafjúndiog þetta er kallaðhérna, hvað segjum aðtölrænttölrænt tvýburiÞað er að segjahugmyndin er svo, og þetta er stór hugmyndsem Evrópussamband er að beita sér fyrirog þettarannsóknarverkurni þáttur í þvíhugmyndin er svo að það séhægt að búa til tvýburaraunveruleikansá elektróniskan hátt í tölvumog eftir aðþað hefur verið gert, að þá getum aðleikið sér með þennan tvýburaframkvant hættaog framkvant hittlagt á skattastyrkt, breytt kerfinuog séð hvernighlutindi bregðast viðsvona elektrónist í tölvunumoghaka síðan hinn í raunveruleikustjórn í samrann með þettaÉg hefur verið að vinna að þessuþetta er 34 ára verkefniog það vildi svo til aðþáttur sem ég hafði bara aðal ábyrð áhefur veriðí sérstaklegamikill í minnslu undarfariðAnnaði það aðég hefur verið að vinna á samt félögum mínumað ég að ráðlögjasamtökumeigaskækjaí kirrahafinu um þaðhvernig þeir eigi að fara því aðselja aðgangasínum fiskimiðum til erlendarafiskveiði fyrirtækjaÞannig að þeirrahagu sér sem tryggasturÉg sé að það voru greinilega mistök hjá mérað flokka þessa spurningu sér léttunótinurMér finnst þetta ekki léttanótar,mér finnst þetta bara mjög alveg litn málEn þá að einhverju léttara hefur verið að ferðastað gera eitthvað skemmtilegteða bara verið með nefi ofan í rannsóknumSatt að segja,það hefur bara verið svo mikið að gera hjá mér í sumarað ég vil ekkert geta að ferðastÉg er eiginlega að fara hana að kvenka mér undan þvíað fara í gegnum þessa hræðilegu flugstöðhérna á keplaukul hugvellieða flugstöð Leifs Erikssonasem er orðin mjög svonamann óvinsanlegfinnst mérsem helst ekki þurfa að ferðast til útlandanema nöðsyn krefjien éghafði mér í það á samt fjölskyldu meðum að fara norðar og vastnistil þess að líti áklettinn kvítserkog skemm eftir selog þetta var nú ekki nema dagsferðen hún var mjög ánægilegog viðnutum þess að fara í þess að ferðég bötn á badanbötnog við sáum það sem við vildum sjáí tiltalað góðu veðrinálgöðum stýrslenska náttúrusem er unaðslegtog borðummjög góðanhátíðsverðíá kvamstangaí að þegarmér sýndist matsal gamalsfrýstugsþað er gömlu matsal í fyrfirhandifrýstugsi á staðinufengið bara mjög fínar mat og topp þjónustuÞetta er mæla meitni bókfyrir hlustundu fjármálakassins, sko að bók væri það?Jáég mælu nú alltaf með biblíunniJáÉg held að það sé góð bókog menna ég að lesa hana hverju kvöldiekki fyrst og næst vegna þess aðþeir séu trúaðir heldur baraað það er svo mikill mannlegur sannleikurí þeirri bóksíðan hef égávallt lesið íslendikasögurnarognúnum daginn var ég aðsvona dusta ríkjaða njáluogskrifið mér mjög njáluogég er alveg íslendingum aðað lesa íslendikasögurnarog kynna sérþað mannfrelsiog sjálfstæðisem fólst í hugafærií forfeðra okkará söguöldNú komatvær spurningarí bóði fræðslu fyrirtæki sinnsAkademiasen Akademias býður upp á fjölbreytt námskiðþér er stjórnendur ogfólk úr atvinnulífinuhlustendur fjármálakastis geta fengið15%afslátt af námskiðumhjá Akademiasnámskiðin sem umræðir eru leiðtógi írekstrarumbótum og leiðtógií fjármögnum og fjárfestingumhjá Akademiasen kóðin er fjármálakastiðendilega kikið á þaðendilegaen nú koma spurningarnarsvo fyrst að er barahérna hvernig viðheldurusvona þekkingunniðinnisem á sviðiá sviði hagfræði og rannsókunajáég er nákvæmt viss sem ég hef viðhaldiðinnineitt ægilega velég er nú eldast ogþað er nú baralífsins gangur aðmaður missirdálítiðaf sínum fyrirhæguleikumog það er líkamlega vandleikaá meðaldrinumþannig að það nú finnst yfir svonahversustu brotanaþeirri þekkingu sem ég hefði áðuren ég viðheld þessariþekkingu með svona rannsókunaverkunnisem ég tek þátt ímeð því að sækja ráðstöpnurmeð því að skiptast á skoðunuvið kollega mínaog taka þátt í svona praktískrihagstjórneða reyna að hafa áhrif öllu heldurí praktíska hagstjórní samfélaginuþannig fer ég að þvíen ég ætla nú kannski að nefna þaðþegar ég fer að hugsa um þaðþá voru það kannski aðdeglisvertað ég les mjög mikiðaf fagurbókmöndumþar er að segja góðum bókmöndumþessar möndirer ég að lesa skonýtjóndu aldar rúsneskarbókmöndirog telur mér læramjög mikið af þessuaðlæta á listurSpurning nr. 2 í búið Akademiseer hver var síðastaráðstefna eða námskeið sem þú sóttir?Síðasta ráðstefna?eða námskeið?Ég sóttiráðstefnuummakar og hagfræðog hagstjórná grundvellihagumælingameð áherslu á tölfræðilegarhagumælingarí Sedlabónkonum núna í júnieftirminna en tíu dagajá, eftir sjú dagaþá verði ég á ráðstefnu umfiskihagfræðií færiðumog þetta er allt þættirí því að við heldum þekkinguen aðala bara því aðég hef ánægið af þessuogleytast viðeins og vonandi allir aðrirað skilja tilverunaá hennimínstu sviðumennar beturÞá komum við að lókum hjá okkur í dager eitthvað að lókumst að þú ert komafrámfari, einhver lóka að skila bóð til hlustenda?Játil hlustenda vildi ég segja þettahugsiðá eigin spýturkynnið okkur staðurindirog ekki látaneina að segja ykkur fyrir velkumtrúið yngunema því sem þiðhafið eiginlega staðfestað hljóti að vera sattog við fyrir spýrandanhérna ágætu við Magdalinnætla ég að segja þettaþað er bara virkilega gaman að koma hérna í podkastið hínRagnar, þakka ekki hella fyrir kominaGóð lóka að skila bóðFjarrónarkastið verður ekki lengra að sinnien ég vil þakka ykkur fyrir hlustuninatil næst verið sæl
