Hvernig umræðan var í reikvískum dagblöðum eftir að það með var sprengt?Hvernig umræðan var í reikvískum dagblöðum eftir að það með var sprengt?Þessum fjórða þætti á hver sprengti hafmeðjuna veltuðu fyrir okkur eidilegging og listaverka og heyrum að fleiri kenningum sem sumarfljógu hátt en aðra látt.Eidilegging listaverka á sér langa sögu og ásetningur þeirra sem ráðast að verkum auðvitað margvíslegur.Sennilega er þættast að dæmiðum skemmtir á listaverkum úr vestrætni listasögu frá áttunduöld þegar Leo, þriðji bísanskeisari, bannaði dýrkun á trúarlegum helgimindum eða íkonum.Við tók um hundra ára tímabil þar sem þúsundir listaverka voru eidilegð.Í síðaskiptunum kom fram önnur alda eidileggingar þegar mótmælendur bönnuðu og eidilegðu listaverk sem uppofu katholska dýrlinga.Í fransku bildingunni voru þúsundir listaverka eidilaðar.Til að mótmæla konungsveldinu, en á okkar tímum eru listaverk skemmt af ólíkum ástæðum, þótt ásetningurinn sé enn oftast pólitískur eða trúarlegur.Listfræðingurinn David Friedberg, hún var að skrifa um helgiminda brjóta á sjötta áratögnum og hefur síðan varið ferlinnum í að rannsaka eidileggingar á listaverkum.Að hans mati verður samfélagslegt mikilvægi listarinnar hverki eins skýrt og í þeim listaverkum sem eru eidilað.Að menn sjáu það sem nöðsina rétt skoða eða eidilegja listaverk hljóti að sína hversu mikilvæg þau eru.Stundum eru listaverk gjör eidilað til að þurka út sögu, látin hverfa.En stundum, og oftar því nær okkur í sögunni, verða listaverkin meðill til nýrartjáningar, vettvangur og mótmæla.Sleggjur, hamrar, nývar og máling eru vinsalustu verkvarinn, en einnið hinn er ímsu líkamsvesar.Sprengjur eru sjaldnar notaðar, en eitt þægtast að dæmið um sprengta stittu í almanarími er sannlega hugsuður Ródan,sem situr enn með sundursprengta fætur framann með klívlandsapnið í bandaríkjónum.Sapnið ákvað að láta ekki gera við stittuna heldur látan að standa sundur tætta til minningar um mótmælinn gegn Vietnámstriðinu.Littla hafmeðan í köpmannhöfn hefur einnig lendið sprengja árás og marg oft verið notað sem vettvangur mótmæla.Annan nærtaktaði með stittan af hans egaði í núk sem málingu er reglulega sletta á til að mótmæla fyrrum nýlenduherrum.Svo er það auðvitað Móna Lísa sem hefur lendið fleiri árásum en flestir.Það hefur verið hendið hann að síru, grjóti, köku og tegbólla.Því fræðara sem listaverkið er því meiri aðtekli fá skemtaverkin og auðvitað málstæðurinn sé hann fyrir hendi.Það sem að mínumandi gerir sprengingu hafmeðunar áhugaverða.Er hvað ásetningurinn er óskýr?Jú, ef við tökum bref mynds geranda til greina þá er ásetningurinn sá að hafmeðan var ekki alvöru list.Þá er í raun engin málstæður að baki annar en sá að viðkomandi þykist vita hvaða list sé borgrunum fyrir bestu.En það sem brefið var naflust verður það frekar máttlust.Og svo vitum við alls ekki fyrir vist hvort sprengju vargurinn skrifaði brefið eða einhver allt annar.Kanski einhver sem vildi nýta verknæðin til það.Kanski einhver sem vildi árétta sína skoðun.Kanski einhver sem vildi hjálpa sprengju vargi eða vörgum.Eða kannski einhver sem vildi bara flækja málið í gamni eða alvöru.Við vitum það ekki.Hafmeðanínu eru þetta ekki eina listaverki í Reykjavík sem hefur verið eðilagt.En hún er eina listaverkið sem hefur verið sprengt í loftu upp og gjör eðilagt.Einaverkið sem er reynt hefur verið að þurka alveg út.Áður en lengra er haldið með hafmeðuna.Og sögur sem að spunnust um sprenginguna.Skul við heyra í Sigurði Trausta Sigursinni.Dildarstjóra safnegna og rannsókna hjá listasafni Reykjavíkur.En hann er saman aður sem fyrst er hengt í eða listaverk eru skemmt.Það eru ákveðin verk sem eru kannski leggja meira undir höggi.Og það er þá oft kannski einhver verk sem hafa einhver politíska skýrskotun.Það er til dæmis eins og partnership sem að á undaförnum árum eru í fyrstasinnsem eitthvað verið að gera við það verk.En það er fjallarum samband sem spandarikina og Íslands og heitir Pjött Bjarnarsson.Og það er náttúrulega bara, það eru út af því að, já, það eru held í eigiallir svolítið svona skrítið samband og hugsun við hvernig bandarikin eru að hegða sérá allþjóða vísu þess að dagana.Og þetta er kannski helst í hendu við það.En áður þá er verk eftir Huldu Hákon sem heitir 20 logarsem var náttúrulega gert verðandi NATO.Þetta eru 20 aðaldar þjóði.Það eru 20 aðaldar á þeim tíma.Logarnir voru orðnir 17 þegar við lóksins gerðum við það.Það er kannski svona helsta svona stóra skemmtinn sem hafa gert.Það hafa búið að sprjóta loga af en það hefur ekki verið þá neitt á undarföldum áraeins og betur fyrr.Þannig að oftast er þetta bara tilviljanakend skemmta verk frekar heldur hanná þessu gerð með ykkur sérstökum ásetningi nema þá að það sé svonapólitísk verkefn sem það hefur nefnt hér.Já, ég held að það sé einmitt algjörlega það sem að naglin á höfuði þannig að hjóða þér sko.Hefur þú veldið þessu fyrir þessu máli? Hver heldur þú að hafi sprengt haf með hennu?Ég veit að ekki. Þetta er auðvitað veldið maður þessu fyrir því og hvað hafi verið tilgangurinnen ég veit að ekki.Þú held ekki gíska, var þetta pólitík, var þetta kaldastriðið, var þetta fagafræðilegt,var þetta hatursklaipur, hefur eitthvað veldið fyrir á þeim nótum?Nei, en ég myndi, þú veist, með þessum skrifin sem byrstast í þarna blæðinu eftir þetta,þá verðist þetta að hafa verið eitthvað skonar ádila á listsköpununa og þú veist,og þá eru það stefnir og ströymar í listinni sem að þessum sem gerði þetta list ekki áog vildi einhvern veginn hefta, en ég held að það sé náttúrulega bara þannig að þú heftir aldrei listinahún vil fara, sama hvað þú gerir, sko.Það er áhugavert að ekki laungu áðurinn að Hafmejan var afhjúpuð var ráðist á annað listaverksem stóði næsta nákvæmni.Þetta er verkið Maður og kona eftir Tófi Ólafsson sem stóði í tjarnakardinum við Bjarkarkutu.Tófi var frá Kaupmannhöfn og lærði Líkt og Nína undir einari útson Frank.Hún flutti búferlum til Íslands með eigimanni sínum,myndtakvaranum Sigur Jóni Ólafssoni, 1945 og þau bjöku sér heimili á leganistanganumþar sem listasaf Sigur Jóns stendur í dag.Þau sleitu samvistum tíu árum síðar en verkið Maður og kona stóð þá við tjarnina.Leið listaverksins þangað er einnig áhugavert því þáttu uppalega að standa í þjóðleikúsunu.Leikúsið fekk verkið að gjöf við opnun árið 1950en þegar því var komið fyrir á lokuðum gangi fjari augum gestasköpuð steylur sem rötuðu á síður bladana.Málið enda á þann veg að þjóðleikúsið skilaði verkinu til fyrri eigandasem setti það í hendur listaverkanemdar porgarinnar.Listaverkanemnd fann verkin svo stað í tjarnargarðinum við Bjarkarkötusama sumar og hafmejan var afhjúpuð.Þar var verkið aðtað tjöru stuttu síðar.Í leitminni af fleiri dæmum um verk sem voru skemmt á tímabilinurakst ég á viðtæl við annan myndtakvara.Ólefi Pálsdóttur, en hún talar um skemmtir á listaverkum í tengslum við öfund.Líkt og þær Nína og Tófi lærði Ólef högmyndalist í köpmannhögundir leiðsög sama meistara, Einar Útsons Frank.Hún útskryfaði staðan 1955 og var sam ár semd gullmetallíu skólansfyrir útskryttaverkið, högmyndina Sónur, sem heimitt stendur líka við tjörnina í dag.Metallíunni fylgdi námstyrkur sem aðeins tveir íslenskirmyndtakvarar höfðu lótið áður, Sigurjón Ólásson og Bertel Torvaldsinn.Skömmi eftir hún lögnámi getist Ólef Sigurði Bjarnasinn úr Vigur,þáverandi alþingismanni og síðar rittstjóra morgumblassinsog fluttist þá heim til Íslands.Þær Nína og Ólef bygguð því báðar í Reykjavík frá 1955 og fram á sjönda áratöginog því áhugavert að bera þær saman, þó vissulega hafi lífslepp þeirra verið ólíktog 30 ár skilir þær aðeins.Þaði aldrei.Þar áttu þó sameilagt að vera konur sem lifðu öðruvísi en hefðin gerði ráð fyrir.Þau Sigurður áttu tvei börn en Ólef reyndi alla tíð að vinna í myndlistinnisamhliða húsmáðlutverkinu.Hún hafði vinnust ofið vestugötu í Reykjavík þar sem hún mótaði meðal annarsbrjóstmynd af Haldur Lagsnes að beðinir ragnas í smára,sem hans og gaf þjóðlikúsinu að gjöf á Amalís Káltsins árið 1972.Svo högmynd áttu þó líkt á högmynd Tófi eftir að yfirgefa þjóðlikúsið.Ekki bara flytja annað heldur hvarfún okkur síðar og hefur ekki spurst til hennar síðan.Í viðtali í lesbók Morgumblæðsins árið 1995 fór blagamæðurinn Gísli Sigurssonyfir ferilin með Ólefu og spurði hana meðal hans út í stöðu hennar sem konu í Karlaheimiog þá kemur skýrt fram hversu ákveðnar hugmyndir voru upp um það hvernig listamennættu að vera.Ólef segir að það hafi verið á brattana sækja fyrir konur og mun stærri og erfiðari ákveðumfyrir þær en Karlana að fara út í listnám.Hún segist ekki á að fallið hér heima inn í þá stereotípísku mynda því hvernig listakona átti að vera.Í dag þykir konum til intekta að standa sig á mörgum ólikum vikstöðumen þá eittir það frekar undir fordómagakar þeim, segir Ólef.Bladamæður spyr hana einni út í gullverlunin sem hún hlauti í Danmörku árið 1955og hvort að hún hafi fundið fyrir öfund.Þá segir Ólef að þessi verlun hafi ekki verið öllum til gleðien sérstaklega ekki einum listamanni, nokkru eldri sem hafi starfaði í Danmörku um tímaog að hann hafi ítrekka reynd að brjóta verk eftir hanna.Ég hitti Són Ólavar, Ólav Pál Sigursson til að forvitnast um þennan skemdarvargog um leið fá betri insinni starfsum hverju móður hanssem var jú starfandi högmyndalistamadur á sama tíma á nýna í Reykjavíkeftir að hafa búið lengi Erlendis.Hún var alltaf í að eiliflega að reyna að fá við eigandi húsnaði til þess að vinna íog það var mikil baróttu alltaf og þessi tíðarandi var sá aðþetta væri bara eitthvað kvennlegt svona lista þöndur sem konur væri að gera.Þannig að það var kannski erfiðar að þó að það minn hafi nú reyndar viljaðsakstvilja stiðja við hennar listsköpun.Þá var kannski svolítið minna úr því.Sætti mamma en finnst þér, sætti hún gaggrinni fyrir það að vera útívinnandi?Að vera ekki heimaðu? Það þú segir mér aðeins frá umhverfinu sem að þið allir stu upp í.Fariðin er rítstjóri morgumblasins og hún er kannski passað og hann ekki inn íeinhverja kassa sem hún átt að passa inn í eða hvernig var þetta?Segir mér aðeins svona frá.Já, pappi var auðvitað þingmaður sjálfstæðisflokksins og rítstjóri morgumblasinsog þar alveg andi með einstu koppum í búri sjálfstæðisflokksins.Kaldastriðs árónum sem hérna eru þetta bara skotgrafar hernaðurmelli vinstri og haugri í Íslísku samfélagi og móðu mín sætti svonaað viss ámælis fyrir að hún gekk ekki í kvöt fjöla sjálfstæðiskvennaog síndi bara engan bláan lit í hvorki í skoskoðunum eða lífsstíl eða neinu skoog þannig að hún sko var sérstaklega á kafi í sinni listþó að hún væri auðvitað líka gengdi líka þessu tradísjónal húsmóður hlutverkiog bandnað uppeldi, við vorum tvö sískininnen þetta var, maður fann það alveg sko fram eftir að það var svonahún lág undir vissu ámæliog sama tímaþá var hún eiginlegasvo að millist einhversu sleggju eins og kannski nýna líkaað vinstrimenn, sko vinstrimönnum þóttihún þóttist vita það að úr því hún væri giftRitstúra Morgan Blassis og þessum sjálfstæðismanniþá hlíti hún að njóta góðs af því sem listamæðurenhún var kannski ómikið bóhem og frálslegafyrir íhaldskallanaí floknumog konunar í kvötenómikið sjálfstæðiskona fyrirvinstri svona listakræðsunaþannig að þetta er svona, já, eins og þú segirhún fjallaðna að millist eins og sleggjuog þetta var þessi tímivið erum að tala um skotgrafur í dagen það voru hún ekki minnið þarnaNei, alls ekki, þetta var barakaldastriðið á hápunktiskoÉg viðtali við Gísla Sigurssoní lesbók Morgublasins1995, þá segirþá er móðinn að ræða ferilinnog bladamæður spyrmeðal annars út íþessi konungluverlun sem hún fekk1955, hvort að við myndasteinhver öfund í bænumhvort að hún hafi eitthvað orðið fyrir þvíog þá segirmóðin þín orðið rétt, þessi verlun mínvoru ekki öllum til gleðieinn íslensku listamæður, nokkru eldrien ég sem starfaði Danmörkum tímaátti mjög erfitt með að kingja þvíog reyndi eftir þettaítrekkað að brjóta verk eftir migÞetta er eitthvað sem ég hjóð eftirog langaði alltaf að spyrja þið út í hvort að þú hefureitthvað hirt af þessuJá, þetta var Sigur Jón ÓlafssonHann ásmundurSveinsson, myndaukarisem var góðu vinnurmammu, sagði þenniaðhann hefði komið aðSigur Jóni þar sem hann hefði veriðmeð sleggju í hendinniog hafði verið að mynda sig til aðmjölva verkúr gifsí eftir mammuog ásmundur sagðistþað var greipið um úrliðin á hannog sagt hvað er þetta að gera maðurogsessatkomið veg fyrirað Sigur Jón næði að mjölva þessi verkogþannig aðjú, jú, það ereinhver sjálfsíðanmögum síkien það er svo semansið þekkt í öllum listakressumhvort sem er á Íslandiþað verið mikil hittijá og þessieilífa öfund á millifólkskjónveistu nokku hvað verk þetta vareða hvað aðstæður þetta voru?þetta var á einhverju samsýninguþetta verið ekkert í mannmilli 60og 70fyrir partin líklegaaf þeim áraturÞekktust þær nýna og móður þín?Ég veitþað ekki nógu velskoég mann því meður ekkieftir að mamma hafa talað um að það erþekktust nýtt sérstaklegaenþó að þú sérst ekki vissum að það er hefðið þekktþá mannstu eftirsamtölum umnýnu og um hafmeinajájástrax þegar ég var lítillþá voru pappi og mammaað tala umsprengingun og hafmeinuogþau vissuhver hafðisprengt hannsauðu þúog ég gerir ráðfyrir að pappi hafi vitað þettasem innan úr sjálfstæðasfloknumoghann sagði að þetta hefðisveitn ben frámkvöndastjóriðiðog hann sagði að þetta hefði sveitn ben frámkvöndastjóriðiðog útgerðar mókulleins af þessumþremur valda miklu bræðurumá þessum tímabróður hans varBjarni Benfórsettisir á þeirraog Petur Bensendi hérra ogbankastjórið landsbankansog þetta varsagt um þessa bræðurþetta væri valda mestumenn síns tímaog þetta var sagt um þessa bræðurog þaðrítugti mikil þokkuní kringum þettaogpappi varmjög orðvar maðurogen sko þetta talaðimeð konuna sína um þettasem var líka myndt okkar íenég hef þess að heyrði þettasem lítið gauren svo spurði ég úti þettaþegar ég fullornaðistoftarætti ég þetta mál viðog en pappivildi nú sem minnst talaði um þettaen égþrá spurði hvers vegnaogsvarið varþað aðþetta hef verið út fráþjóðarnislegum ástæðanaðþeir hafi ekki viljaðsem sveitin hafiekki viljað að hafaeinhverja útgáfu af danskuhafmeginni í tjörninniá Íslandiþetta var þetta mikillþjóðarnisinniog sjálfstæðis baróttumikill í blóðborinfæður þeirra varmikill sjálfstæðis sinniog í þeirribaróttuog fórðumEnÓlaugur Pál, þú segist að það var rættþetta, ekki bara heyrt þettasem múkum maður, heldur einnig rættþetta við fórættirina sem fullarði maðurog þú lítur á að velta þessufyrir þegar í gengum tíðina hefur viðraðþessar hugmyndir við eitthvað náðurSatt að segjaþáheld ég bara einfallegaað þetta væri bara alvitaðað vissu þettaallirallavegna af þessarisko þessi gamlamenningar elitaég reknaði með þvíog þannig að ég var ekkiað segja neina fréttir með því að faraeitthvað að fýtja upp á þessuenég vissi það að það varríkti mikil þokkuní kringum þetta málogþessu þokkuneru þettaþví meiri, því valda meirisem svoættsembenir afþettaað það værien hérnaég líkaég minnafæði minn eins og ég sagðivar mjög orðvar maðurog allt þaðen nú eru þau auðvitað lungu dáinog eins og svo margiraf öllu þessu fólkiog kannski lang flestir dánirsem vissu alveg af þessuþó ég þykist nú vitaað það sé nú samtvirk þokkuní gangi í sambandi við þetta málvegna þess að það er hljótavið aðrir sem vita þettaJá, virk þokkunum máliðsegir Ólafur Pál Sigurssonsónur Ólafur Pálsdótturmyndtagvaraog kastar hann leiði fram nafnisem var vist alltaf tengt við sprengingunaá hafmeunni á heimili rittstjóramorgumblassinsEn líkt Ólafur sagði einnigþá hefur þetta fólk hvaðt þess að ég har vistog því engin leið að fá að vita meiraSveit Benediktsson varþjóþættu maðurstórlags í sjávarútvegi og bróðirBjarnar, forsaðisraðraog Pétur, bankastjóraEn svo Steinarjóð Lúðíkssonæfisögurittari Svinskemst að orði í æfisögunniÞá var hann einn áhrifamesti maðurí sjávarútvegi í Íslandinga á síðustu öllog stundum haft að orðiað þeir bræður réðu fyrir landinusvo mikil voru áhrif þeirraEn svofleiri fyrirmenn í Reykjavíkþessa tíma þaljað sveit sig menninguna varðaog var þektur bókaog myndlistasafnariEn hverki hef ég þó fundið neitthvorki ræðun í að ríti sem tengir sveinvið hafmeunínuEn það sama er þó ekki átt að segjaum bróður hans, bankastjóran Pétursem hefur einmitt komiðvið sögu í þessum þáttum áðurAugstarfa í bankanum tókPétur Benediktsson þátt í umræðumenningamál. Hann skrifaði um íslenskarfórtsögur og þjóðmenningu og var formaðstútendafélags Reykjavíkurþegar þessi saga á sér staðStútendafélag Reykjavíkurer eitt eldsta starfandi félag Íslandsog á sér merkilega söguÞað var stopnað 1871af stútendum í Reykjavíkþegar sjálfstæðisbaráttan stóð sem hæstMiklir fyrir menn hafa ávaltverið þar formen en upphaflagtmarkmið þess var að vinnablómlegu og þjóðulegu stútendalifiFélagið hefurtvísvar haft forgöngu um uppsetninguhögmynda í Reykjavíkaf minnismerki Jónasar Hallgrímssonarsem var vikt 1907og félagið færðiHáskóla Íslands að gefverk ásmundar Sveinssonaraf sæmundi á selnum árið 1961og varPétur Benediktsson einn helsti kvatamæðurinnað þeirri gefeins og ég saði frá í öðrum þættiþá held stútendafélagið ofinn fundí sjálfstæðishúsinu skömmu fyrir sprengingunaþar sem fyrirhugð byggingráðhús Reykjavíkur í tjörninu var rætten einnig haf meðanínusem var þar hættog Pétur fundastjórikomst þannig að orði að vafalausthefði Tór Tórs ætlast til að haf meðanínusett í tjörnina en ekki á hanaí þessu ljósi er sannlegaaðtiklisvert að bera samanþessar tvær högmyndirsæmynd á selnum hans ásmundarog haf meðanínuþar sem að Pétur talaði gegn haf meðanínu í tjörninuen vann síðan stuttu síðarhörðum höndum að því að fá sæmyndupp á háskólasvæðivar það fagurfræðu og formverkana sem reyði föreða innihald þeirra og merkinghaf meðan var aldrei endurgerðen ný brónsafsteipaaf sæmyndi á selnumsvo það lítur út fyrir að það hafi skiptmálega sterka bakhjallaþegar koma vali á listaverkum í almennarímiðeftir að haf meðanhafi verið sprengt í loft uppbyrtist grein eftir Pétur í menningaritinunýju helgafelli sem góðvinu PétursRagnarís Mára gaf útí greininnisem kallast Þá hló marbendillrekur Pétursögu haf meðanar og viðbræðanavið henni sem hann segir veraofurlítinn þátt í íslenskrimenningarsöguhann segir frá ferðalagi þessarlitlu haf megu sem fættistvið kyrra hafið og hefði geta setið þarí saltri sundlu án þess að vekjaóþægilega aðtikli nokkus mannsen hvers vegna áttiköpmunuhöfnast átti af haf meien höfustu aður Íslands að vera haf megarlaus spyr Péturhaf megan hafi látið gleppjastaf hennu glæsilega bóðien þá hafi raunir hennar rétt verið að byrjaeftir sprengingunahafi svo allir hleyiðhvert mannsbarn nema eitt og eittPétur segir svoað hann segi ekki afsaka þessi viðbröðheldur að það spenda á staðrindsem verði að geimasteigi menningarsagan að verarétt skrifuðaf skrifinbláðana og fréttum útdarpsaf verknæðinum megi ætlaað viðbröðun hefðu verið allt önnurog því verði einhverað segja satt og rétt fráþví sem gerðistþað var margbendillin Íslendingum sem hlósegir Péturþví hann fannst þessi gestur frá suðuströndumekki eiga neitt erindi hingaðÞetta eru áhugaverð skrifsaga hafmeunar er aðkynnií kalthæðnislegu skemmtiformien þegar kemur að viðbröðumvið skemmtarverkinu þá verður tótninalvarlegur og Péturtekur sér það hlutverk að skrá sögunamenningarsöguna eins og hún varraunverulegaJakob F. Áskersson reyfarmálið í æfisögu Pétursfrá árinu 1998og segir þar að þessi skrifPéturs um hafmeunahafi aflegst komið þeirrifyrðulegu kæftasögokreigað hann sjálfur þjóðbankastjórinstæði að baki sprengingunnien svo saga átti eftir að verðaminna fyrðuleg þegar sjálfurbiskupin Sigubjörn Einarssonblandaði sér í máliðog þá þurfum við að spóla nokkur árfram í tíman og vika söguað byggingu halkrimskirkjuen Pétur Benediktssonvar alfarið á móti byggingunniog tók virkan þátti að gaggrina hanateikningu í Jón Samuelssonarhafið skapað deiluren einni var kostnaðurinn og staðsetningingaggrinddeilurnar mögnuðust upp ára 1963og um ára mótin 63-64var stúdendablaðiðhelgað byggingu halkrimskirkjuþar ritaði Péturgegn byggingunni, kallaði hann að stórasmekklesu og laði til aðframkvæmdum sem þá voru velavegkomnarer það hægtí útarpserindi nokkur síðarsagðan kirkjuna meðal annarsmeiða fegurðarsmekksinnog því þættu hann miður að sjá skattpenninginsinn renna til byggingar hennarútarpserindi þettaer því miður glataðen það er til marg sum hitan í þessu máliað morgumblaði byrti erindið íheilsinni nokkrum dögum síðará samt teikningu af halkrimskirkjuen nú var sjálfumbiskupi nóg bóðiðog er haft eftir honumtveimur dögum síðar í vísiað orðpjötus verðiað teljast til skemdarverkaÞessi áróðurer fyrir neðan alltmenningarlegt velsæmi á þessum vettongiÞað erförðulegt að mennskuli í útorpinugeta affluttmeð gífur yrðum stopnarnirsem er verið að reysaog jafn viðtak samstæðaðirumog halkrimskirkjuHalkrimskirkja er ekki lenguraðeins hugmyndhún er á framkvöndastýinueða áþví stígi að slíkur áróðurverður að teljast til skemdarverkaOg svo bætir biskupSigur Björn Einarssonvið að lokumÞegar menn taka sér fyrir hendurað reyna að eidilegja framkvöndirsem eru komnar vel á vegog jafnvel að sprengjalistaverki loft uppþá er það hrein óþursta verksem engum geta gagnatog allir fyrir verða sigeftir á, samanberð þaðer myndastýstan í Reykjavíkustjörnvar sprengt í loft upphér fyrir nokkur um árumEftir þessi orð biskupsvar sagt frá því í þjóðvilljónumað heirst hefði að Pétur ætlaði að stefnabiskupi fyrir ókristileg meðirðiog spurði bladamæður Péturút í málið en hans svaraði þáHeyra má ég erki biskupsboðskapOg þannig voru loku orðPéturs Benediktssonar um hafmeðjunaárið 1964fjórum árum eftir sprengingunaog hér er endarönnur tenging við Sæmund FróðaPétur vittnar í Jón Loftssonstjórnmálusku rung ogeinn mesta hafðingja Íslands að tóltuöldJón var af ætt ottverjasonur Lofts Sæmundssonarsem var sonur Sæmund að FróðaÞegar biskup Íslandskrafðist þess að Jónafhendi kirkjunni ættaróðaliðá grundvelli kirkjulagasvaraði Jón á þessa leiðog síntum leið sjálfstæði sittgagvart erlendum yfirvöldumOg þannig líkur þeirri söguog meti hver fyrir sighvernig lesaskuli bóðskapPéturs Benediktssonareða hvort sögusagnir umþjóðbankastjórun hafi verið fyrðulegareður eiÞað vil þannig tilað stuttu áður en þessi þátturátti að fara í loftiðfekk í skilaboð frá dóttur Péturs BenediktssonarGuðrúnu Péturs dótturGuðrún hafið hlusta á fyrstu þættinaog grunað aðfadur hennar myndi fljættast í þessa söguhafmeðunar sem var rétt ákiskunGuðrún vildiað gefið sig aðfadur hennar væri með fjárvistasögnumGamlarskvöldá mínu heimili verði aldrei eins og aðfangadarskvöldÞetta voruð þauð tvökvöldársins sem að voru íalveg fyrstum skorðumÞað var bara óhugsand að breyta útfrá því og þó að mamma reyndi að stinga uppog því að hafa kannski eitthvað annan matþá voru allir einrómaað það mætti alls ekki, það er þið alltaf að vera einsSvo lýrst að það er ekkibara kvöldið heldur erða aðdrahandinþað er það sem er gert um dæginog það sem kemur í pappanhlut að gera og það sem mamma gerirog pappi átt að leggja borðiðog við, Óluf sýstir, áttum að hjálpatil við það, þannig aðvið erum í þessu svonum eftirmi dæginog þú veist, og svo er bara klukkan6, algjörlegaþað kirkju klukkunar ringi í útverfinuþá eru allir mættirog meira sé líka pappiog það er bara, þetta er í fyrstumskorðumog þetta gamlaskvöld59 er bara eins og öllinurgamlaskvöldog svo er bara, þetta kom gertirog svo borðað og pappi sker steikinaog allt þaðog svo á einhverjum tímapunkti þáfara út í gard og við svolítið stressarþví pappi var ekki mjög flingurað senda flugældaloður eitt upp í loftið, þeir vildu kannskialveg eins fara bara eftir græsflutinniog stefna á okkurog svo við náttúrulega alltaf hlusta á ræði fosssem ég held að veri klukkanátta eða eitthvað svo lítog svo eru kirkjuklökkutnar og nú áriðliðiðog þetta er bara alltog svo fannst okkur svo gamanað við máttum vakaeins og hinnirvið máttum vaka þar til að fara að sofaog ef það var klukkan fjögurþá var það fjögureða wheneversvo lít aðég gæti ekkiað ég væri beinum að rifja uppþriðja dæn, þriðja janúareða eitthvað, þá væri mér að lífsins ámúlegaen af því það vil svo tilað þetta er gamlaskvöldþá fyrir nákvæmlega hvernig það varþau voru alltaf einsog þetta er gamlaskvöld1959, þannig að þú er tíu áraog handvisum að faður þinnhafi ekki farið út úr húsialgjörlega, ég er ekki orðin tíu áraég er á tíund árien ég er algjörlega handvisum þaðhandvisum þaðog ekki sko baraþað hef ekki komið til greinavið byggum upp í laugarásiog þú veistþað er hérna spölur að keiraárið 1959 á laugarásnumog vestur í bæ og hann hef ekkikomið til greinaen ekki bara þaðheldur þaðað Péturbarðist með orðumeða pennanumog mamma sagði stundar svo gamlanpappinum, pennin hans ersvo beitturog hann var ekkert að spara sig þegar hann notaði pennanþannig aðhann barðist einarlegameð orðumen með skemdarverkumþað eralgjörlega gegn hanskarakterþað eru bara ekki aðferðirsem maður eins og hannmyndi nokkuð tíma notaog þú efastum hann hafi átt nokkuðþátt í þessu þó hann hafi ekki sjálfurkveitt í eða ekkihann hef aldrei mælt með því að þessileiði verið farinnhúnum fannst þettaþetta var mikið talað um hafmeuna heimahúnum fannst þetta frá hallæri slegthúnum fannstsvo vandræðalegthann er náttúrulega af þeirri kynnslóðsem lifir sjálfstæðisbarotanhann er fættur 1906og bara komin ífulla vinnu 44þegar við hljótum endanlegtsjálfstæðiþannig aðaðskilnaður frá Danverkuer honum mjög mikilvægurþetta er ekkiþjóðverðnis sinninþetta er aðskilnaðurinn frá dönumog húnum finnstog það var bara það sem varrættsvo vandræðalegt að Íslendingarværi að koma sér uppykkur í lítið til hafmejueins og Danir eru með sínaindislegu hafmejuog í tjötninniþetta er svona míniversjónaf því sem er gert í Danverkupínlegtég spurði Guðrúnuaf hverju hún hefði ákveðiðað hafa sambandi um migþetta er þess aðég er náttúrulega mann þetta mjög velog þetta flugusögur um þetta algjörlega fjöllunumog ég er búin að heyraallskonar versjónirog Pétur átt að hafa komiðilla til reykaí hús á tjannargutunnisvolítið sótugur og fengið að ringjaþannig um nóttunaog ég bara skelliðupp úr tengdafóldur hansbjögur rétt hjá upp í garastrætinú kannski verið næri að fara heim til tengdamæmog fá að þvo framann úr sér sótiþegar maður þurft að gera eitthvaðog hann fer að ringja upp á hjá fólkitil þess að fá nótta símaþannig að maður er nýbúin að sprengja uppstittu fyrir framann húsið þeirraþetta er svo absúrtþetta minnir mér svolítið að þetta öngilhundin, hvað héttan, agururinnLukas, Lukas semfjöldi fólks var baravittnaði, ekkur strókarbörðan í spad og settin törskuog lömdi törskunaog allir voru svo leiðirog svo kom bara Lukas bladiskellandinýður hlýðarfjall og leiðipríðilega og þar með glemtist svo sagaþetta er svolítið einn fjöðurverður að hægnsna búiEinn viðmaldið minni þessum þáttungurúnnefnir bróður fjöðinsSvein BenediktssonAlltjörlega út ílokaðan Svein var svoklöfskurhann hefði aldrei getað þettaSvein var tveri bitar á hæðog ekkert allt of gotthérna svonaþeir veit, hann var ekki fímasturmanna, hann var indisleguren hann var ekki fímurog ef hann Svein hefðifærið að klöngrast við að sprengjasko hann hefði sprungið loft upp sjálfurþað er alveg potið, Svein hefðialdrei getað þetta og hansindir þess að var ekki þarnaÁhugasvið Sveins varallt annar staðar eins og allir semað bara glugga í æfisögu hansgeta komist aðog orðir hinnir eins og ég var sjálfþegar ég las það bókog nei, mér hefði aldrei nokkutíma dátti það og ég er alveg visssem að það var ekkiVið höfum í þessum fjórða þættirætt skemmtir og listaverkumog sögusagnir um hverjus þauÍ næsta þættiheimsækjum við frængu nínuog ræðum stöðu nínu innan fjölskyldunarVið hittum einnig sérfræðingaog ræðum Reykjavík sem varog veltum fyrir okkur viðtökk honumá verki nínuSkifti það máli að nína var konaog að hún var hins einnSkifti það máli að hún var hins einnog hann hafði dvalið Erlendisog þar hafði ekki Hollywoodmeira enn það í næsta þættiÞað er ekki máli með hriðverkþað skiptir máli er kannski meira umræðanog bakgrunnurinn heldur að nákvæmlega hverhver sprengdiEn það sem var náttúrulega alls brengjaner það að hugsalegaog öruglegaþá var hún lesbíanog hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut og hlut ogTakk fyrir að hlusta.Takk fyrir að hlusta
