Moldvarpið
21. Lög og regla II
Í þessum seinni hluta umfjöllunar okkar um minjar réttarkerfisins skoðum við nokkur dæmi um afleiðingar dóms og laga í fornleifum. Hvað skilur útilegumannahelli frá öðrum hellum? Hvað voru margir tekn
0:00 0:00
Í spilun núna

Hlaðvarp um íslenska fornleifafræði. Fornleifafræðingarnir Arthur Knut Farestveit og Snædís Sunna Thorlacius fjalla vítt og breitt um íslenskar fornleifar, minjar og menningarsögu. Í hverjum þætti er ákveðið viðfangsefni tekið fyrir og sett í samhengi við samtímann, bæði fornleifanna og fornleifafræðinganna. Þáttagerðin er styrkt af Fornminjasjóði. Upptökur og hljóðvinnsla: Sindri Snær Thorlacius Þemalag: Gísli Magnús Torfason og Helga Ágústsdóttir Logo: Sigtýr Ægir Kárason Hljóðbrot: Safn RÚV

🎙Umsjón Moldvarpið
22þættir
2024frá
76mín. að jafnaði

Þættir

21. Lög og regla II
fim. 26. feb. 2026, 18:32 · 1:38:34
Í þessum seinni hluta umfjöllunar okkar um minjar réttarkerfisins skoðum við nokkur dæmi um afleiðingar dóms og laga í fornleifum. Hvað skilur útilegumannahelli frá öðrum hellum? Hvað voru margir tekn
20. Lög og regla I
fim. 19. feb. 2026, 14:33 · 1:12:55
Hvers vegna eru lög og regla? Þessi fyrri hluti umfjöllunar okkar um minjar réttarkerfisins fjallar um þing og þingminjar. Við lærðum flest í grunnskóla að örfáir karlar úr efri stétt hittust á þingum
19. Klaustur á Íslandi II
fim. 12. feb. 2026, 13:20 · 1:23:57
Í þessum seinni hluta umfjöllunar okkar um klaustur á Íslandi kíkjum við austur í Fljótsdal og förum yfir rannsóknina á Skriðuklaustri sem er eina klaustrið sem grafið hefur verið upp og rannsakað í h
18. Klaustur á Íslandi I
fim. 5. feb. 2026, 15:04 · 1:33:20
“Ora et labora” er mottó þessa fyrri hluta okkar um klaustur á Íslandi og helstu rannsóknir á þeim. Klausturtími Íslands var frá 1030 – 1554 (anno domini) eða heil 524 ár og því af nógu að taka! Hvað
17. Bergþórshvoll II
fim. 29. jan. 2026, 09:17 · 57:29
Í þessum seinni hluta höldum við áfram þar sem frá var horfið um fornleifarannsóknir á Bergþórshvoli og á Njáluslóðum. Hvað fann Kristján Eldjárn á Bergþórshvoli? Hvernig líta brunarústir út eftir
16. Bergþórshvoll I
fim. 22. jan. 2026, 08:50 · 1:08:35
Við tökum af skarið í þessum þætti! Í þessum fyrri hluta umfjöllunar okkar um fornleifarannsóknir á Bergþórshvoli förum við um víðan völl. Stóra spurningin er: hafa fundist vísindalegar sannanir sem s
15. Kristnitakan II
fim. 15. jan. 2026, 10:26 · 1:32:39
Við höldum áfram umfjöllun okkar um upphaf kristni í landinu og ræðum um nokkrar af elstu kirkjum og kirkjugörðum sem fundist hafa á Íslandi. Ræðum einnig um gripi sem benda til mögulegrar blöndunar á
14. Kristnitakan I
fim. 8. jan. 2026, 13:51 · 1:16:07
Við færum okkur úr heiðnum sið yfir í kristinn. Þorgeir ljósvetningagoði lagðist undir feld á Alþingi árið 1000 en þegar hann kom undan honum var Ísland orðin kristin þjóð. Var atburðarás kristnitökun
13. Hof og heiðinn átrúnaður III
fim. 1. jan. 2026, 17:09 · 1:22:21
Í þriðja hluta umfjöllunar okkar um hof og heiðinn átrúnað fjöllum við um einn mest rannsakaða fornleifastað Íslands, Hofstaði í Mývatnssveit. Var þar ósköp venjulegt heimilishald á 10. öld eða fóru þ
12. Hof og heiðinn átrúnaður II
fim. 25. des. 2025, 14:03 · 45:58
Í öðrum hluta umfjöllunar okkar um hof og heiðinn átrúnað skoðum við tvo staði sem mögulega tengjast heiðnum trúarathöfnum. Hvaða dularfullu atburðir áttu sér stað inni í Surtshelli? Var hlið milli tv
11. Hof og heiðinn átrúnaður I
fim. 18. des. 2025, 14:53 · 57:36
Fyrsti hluti af þremur um hof, heiðinn sið og þær fornleifar sem tengja má við trú og hugarheim fólks fyrir tíma kristni. Í þessum hluta einbeitum við okkur mest að rituðum heimildum um hofbyggingar
10. Leitin að Pöpunum II
fim. 11. des. 2025, 12:20 · 57:34
Seinni hluti af umfjöllun okkar um Papana, víðförlu írsku einsetumunkana sem ferðuðust um Atlantshafið. Hverjar eru bestu vísbendingar sem fornleifafræðingar hafa fundið um Papa á Íslandi? Hvar er b
9. Leitin að Pöpunum I
fim. 4. des. 2025, 16:42 · 1:13:16
Fyrri hluti af umfjöllun okkar um Papana, víðförlu írsku einsetumunkana sem ferðuðust um Atlantshafið. Íslendingabók og önnur forn rit staðhæfa að Papar hafi verið á Íslandi þegar norræna landnema rak
8. Steinkista Páls biskups: Demba, djásn og dýrlingar
fim. 23. jan. 2025, 00:00 · 1:33:34
Steinkista Páls Jónssonar Skálholtsbiskups (d. 1211) var talin goðsögn eða með öllu týnd þar til hún fannst óvænt við fornleifarannsókn í Skálholti 1954. Hver var Páll biskup? Af hverju var hrúga af
7. Grænland og Ameríka II: Heppni og harmleikur
fim. 16. jan. 2025, 00:00 · 1:18:16
Í sjöunda þætti Moldvarpsins fjöllum við um Ingstad hjónin, hvernig þau fundu húsarústir norrænna landnema í L'Anse aux Meadows, Kanada og hvað fornleifarnar segja okkur um þetta ævintýranlega tímabil
6. Grænland og Ameríka I: Lögbrot og landafundir
lau. 11. jan. 2025, 00:00 · 1:12:32
Ef Ísland er ísskápur þá er Grænland frystikista. Var nóg fyrir Eirík rauða að gefa landinu aðlaðandi nafn til þess að fólk næmi land þar eða býr eitthvað meira að baki? Var annað fólk þar fyrir? Hafa
5. Landnám Reykjavíkur II: Víkingaþorpið í Kvosinni
fim. 2. jan. 2025, 00:00 · 1:00:44
Seinni hluti umfjöllunar okkar um landnámið í Reykjavík. Hvað fannst á Lækjargötu árið 2015 öllum að óvörum? Var kornrækt í Reykjavík á víkingaöld? Hvað varð um fyrstu íbúana og af hverju finnast þeir
4. Landnám Reykjavíkur I: Skáli Ingólfs fundinn?
fim. 26. des. 2024, 00:00 · 1:12:21
Margir fornleifauppgreftir hafa farið fram í miðbæ Reykjavíkur á síðustu áratugum og þar er sífellt meira að koma í ljós um landnám svæðisins. Af hverju myndi Ingólfur velja Reykjavík af öllum stöðu
3. Heiðnar grafir á Íslandi II: Mannabein og munir
fim. 19. des. 2024, 00:00 · 1:43:59
Seinni hluti umfjöllunar okkar um heiðnar grafir á Íslandi (kuml) og hvað við getum lært af þeim um fyrstu kynslóðir fólks á Íslandi. Af hverju var fólk grafið með hluti og dýr? Hvað geta mannabein s
2. Heiðnar grafir á Íslandi I: Á árabát til Ásgarðs
fim. 12. des. 2024, 17:03 · 1:11:59
Fyrri hluti umfjöllunar okkar um heiðnar grafir á Íslandi og hvað við getum lært af þeim um fyrstu kynslóðir fólks á Íslandi. Hvað eru kuml? Hvernig finnast þau? Hvað segja Íslendingasögurnar um gref
1. Þjórsárdalur: Pompeii Íslands?
mið. 4. des. 2024, 20:44 · 1:51:48
Seiðandi máttur Þjórsárdals hefur laðað að sér fornleifafræðinga í meira en öld. Hvers vegna? Hvað er að finna þar? Á Þjórsárdalur eitthvað skylt við Pompeii? Fyrsti þáttur Moldvarpsins fjallar um no
0. Kynningarþáttur
mið. 4. des. 2024, 00:00 · 48:42
Kynningarþáttur Moldvarpsins þar sem Arthur og Snædís kynna sig og fagið, fara yfir algengar spurningar, mýtur varðandi fornleifafræði og við hverju hlustendur mega búast í komandi þáttum. Þáttagerði
21. Lög og regla II
Moldvarpið
0:00 0:00
♪