Njósnarinn á Hotel Klomser: Mesti njósnari 20. aldar?
Á útmánuðum 2024 birtust í Heimildinni nokkrar Flækjusögur um upphaf fyrri heimsstyrjaldar sumarið 1914. En við þá sögu komu ýmsir óvæntir aðilar og á óvæntan hátt. Hér segir frá ein
0:000:00
Í spilun núna
Illugi Jökulsson hefur skrifað greinar um söguleg efni fyrir almenning í áratugi. Þar úir og grúir af lífi og dauða, dramatík og flækjum, kóngum og drottningum og alþýðu manna.
Njósnarinn á Hotel Klomser: Mesti njósnari 20. aldar?
sun. 30. mar. 2025, 09:00 · 15:11
Á útmánuðum 2024 birtust í Heimildinni nokkrar Flækjusögur um upphaf fyrri heimsstyrjaldar sumarið 1914. En við þá sögu komu ýmsir óvæntir aðilar og á óvæntan hátt. Hér segir frá ein
Illugi Jökulsson fjallar um Mustafa Kemal Atatürk sem var stórmerkur stjórnmálamaður í Tyrklandi og sannkallaður „faðir Tyrkja“. En nú þegar Erdogan forseti ætlar að stíga næsta skre
Fyrir nokkrum árum fannst gröf Nefertítíar drottningar í Egiftalandi. Það reyndist minna í gröfinni en upphaflega var talið en þessi pistill var skrifaður áður en það kom fyllilega í ljós. En hver var
Á sínum tíma las Illugi Jökulsson með mestu athygli fréttir um að nýbirt skjöl FBI gæfu til kynna að foringi þýskra nasista, Adolf Hitler, hefði komist undan til Argentínu. Þetta var ekki í fyrsta si
Í júní var þess minnst að 80 ár voru frá innrásinni í Normandí. Hún skipti miklu máli við að sigra Hitler og nóta hans en seinna í mánuðinum hóf Rauði herinn svo aðra innrás sem varð ekki síður afdrif
Illugi Jökulsson las ungur söguna um Robinson Crusoe en komst löngu seinna að því að til var enn merkilegri saga um fólk á eyðieyju, og sú var meira að segja sönn.
Illugi Jökulsson vildi svo gjarnan skrifa eingöngu um hina djúpu þungu strauma sem knýja elfu sögunnar áfram, en lendir þó einlægt í blóðugum þverám þar sem kóngar og drottningar og launmorðingjar hal
Illugi Jökulsson hélt að hann fengi ekki að upplifa margt nýtt í sögulegum rannsóknum á sinni ævi. Þeim mun kátari varð hann þegar splunkunýjar rannsóknir fyrir nokkrum árum skiluðu óvæntum niðurstöðu
Þessi Flækjusaga er framhald af annari sem heitir Vald og maktsýki á eyðieyju og þar hóf ég að fjalla um hollenska austurindíafarið Batavíu. Af þeirri sögu má draga ýmsa lærdóma – og flesta ófagra.
Illugi Jökulsson veltir því fyrir sér hvernig sá undarlegi maður Elagabalus entist í fjögur löng ár á valdastóli Rómaveldis þótt margir miklu hæfileikaríkari keisarar entust mun skemur.
Illugi Jökulsson hafði á táningsaldri mikinn áhuga á sjóorrustum og las af áfergju um þær stærstu þeirra.
Löngu seinna komst hann að því að lítt þekkt orrusta skipti kannski meira máli en þær flestar.
Illugi Jökulsson býr hér til sögu um það sem hefði getað gerst ef vísindamenn á tímum Rómaveldis hefðu
fylgt eftir uppfinningu sem búið var að gera– en enginn vissi til hvers átti að nota.
Illugi Jökulsson furðar sig á því að venjulegur embættismaður í Rómaveldi hinu forna skuli lentur í trúarjátningu okkar. Og reynir að sjá fyrir sér íslenskan embættismann í sömu stöðu.
Illugi Jökulsson velti því fyrir sér af hverju höfuðborg Íslands skyldi endilega rísa á sama stað og fyrsti landnámsmaðurinn byggði sinn bæ. En komst svo að því að spurningin var á misskilningi byggð.
Illugi Jökulsson segir frá afdrifaríkri loftárás á þýska orrustuskipið Tirpitz sem metsöluhöfundurinn Alistair MacLean tók þátt í. MacLean var á sínum tíma einn vinsælasti spennusagnahöfundur í heimi
Illugi Jökulsson rekur hér eitt af sárafáum dæmum sem sagan kann að greina frá um að öflugir leiðtogar óttist ekki að velja öfluga eftirmenn, ólíkt til dæmis Alex Ferguson!
Illugi Jökulsson reynir ekki einu sinni að draga fjöður yfir hvað honum finnst Úkraínumálið núna svipað haustinu 1938 þegar Adolf Hitler þóttist þurfa að „vernda“ þýska íbúa Súdetalanda.
Illugi Jökulsson rifjar upp vel þekktan atburð frá árinu 1920, en þá var framtíð Tyrklands mjög óráðin eftir fyrri heimsstyrjöldina. Það munaði furðulega litlu að þetta stóra land yrði limað alveg sun
Illugi Jökulsson lítur svo á að hann hafi sloppið naumlega við að verða því hugarfari Íslendingasagnanna að bráð, sem heltók Snæbjörn í Hergilsey og allt hans fólk.
Illugi Jökulsson "hélt alltaf" með Karþagómönnum í styrjöldum þeirra við Rómverja, þótt stuðningurinn hafi komið meira en 2.000 árum of seint. Og hann hefur alltaf fussað yfir áróðri Rómverja um grimm
Illugi Jökulsson fór að skoða hverjir væru fyrirmyndirnar að uppáhaldspersónu hans í uppáhaldsskáldsögu hans, Hundrað ára einsemd eftir García Márquez.
Illugi Jökulsson hefur í undanförnum flækjusögum verið að kanna hvað hæft sér í þeirri þjóðsögu, sem Rússar og stuðningsmenn þeirra halda gjarnan fram, að Rússar hafi sífellt og ein
Í síðasta þætti hóf Illugi Jökulsson að kanna styrjaldarsögu Rússlands til að vita hvað sé hæft í þeirri trú margra Rússa að land þeirra hafi sífellt sætt grimmum árásum frá erlendum ríkjum, ekki síst
#36 Rússland I: Þurfa Rússar að óttast vestrið? Eða er það kannski öfugt?
fös. 20. maí 2022, 11:00 · 16:35
Stuðningsmenn Rússa halda því gjarnan fram að eðlilegt sé að Rússar vilji hafa „stuðpúða“ í vestri — það er að segja Úkraínu — því svo margoft hafi rússneska ríkið og rússneska þjóðin verið nánast á h
Illugi Jökulsson játar fúslega að hafa sérkennilegt gaman af herskipum og hefur jafnvel sést lesa um sjóorrustur sér til skemmtunar. En hér fagnar hann því að ekki varð af einum slíkum slag.
#34 Hvað hefði gerst ef Hitler hefði verið drepinn 1938?
fös. 15. apr. 2022, 11:00 · 16:23
Það hefði sennilega orðið niðurstaðan ef Neville Chamberlain hefði ekki látið Hitler blekkja sig upp úr skónum í München. Og heimurinn hefði orðið óþekkjanlegur.
#33 Er borgarastríð í uppsiglingu í Bandaríkjunum? Mjög sennilega, segir í nýrri bók
fös. 1. apr. 2022, 11:00 · 13:04
Barbara F. Walter er sérfræðingur í aðdraganda borgarastríðanna í fyrrum Júgóslavíu. Hún kveðst sjá flest merki þess sem þá gerðist nú að verki í Bandaríkjunum.
#31 Saga Úkraínu III: Höfnuðu íslam vegna áfengisbanns
mán. 28. mar. 2022, 11:58 · 11:30
Illugi Jökulsson heldur áfram að rekja hina litríku sögu Úkraínu. Þegar hér er komið sögu hefur Úkraína (oftast) verið málsmetandi ríki í þúsundir ára, en Rússland er enn ekki orðið ti
#26 Skýjasagan um samstöðuna, jafnréttið og annað gott sem aldrei var til
þri. 18. jan. 2022, 11:00 · 12:37
Illugi Jökulsson verður stundum soldið ergilegur þegar ráðamenn þjóðarinnar afbaka Íslandssöguna í hátíðarræðum og komast svo upp með að yppta bara öxlum og endurtaka sama fleiprið í næstu tölu.
#24 Kona á keisarastóli I: Grimmdarseggurinn Írena frá Aþenu
fös. 7. jan. 2022, 11:00 · 15:34
Þótt saga Rómaveldis nái í raun yfir 2.000 ár – allt frá fyrsta uppgangi smáþorpsins við Tíberfljót til falls hins austurrómverska Býsans-ríkis árið 1453 – og um 160 menn bæru keisaranafn, þá var aðei
Hvenær sigraði kristindómurinn? Í jötunni í Betlehem þegar Jesúbarnið fæddist? Eða við Milvíubrúna árið 312 þegar keisaraher Konstantínusar lagði fyrst til orrustu undir merkjum frelsarans frá Nasaret
Val Ingólfs Arnarsonar á bæjarstæði hefur lengi þótt furðulegt. Hvers vegna fór hann um frjósöm héruð til að byggja „útnes þetta“? Á árunum upp úr aldamótum beindist athygli fræðimanna að rostungaveið
Eyríkið Barbados í Karíbahafi gerðist um daginn lýðveldi þegar landsmenn afsköffuðu Elísabetu Bretadrottningu sem þjóðhöfðingja en kusu söngkonuna Rihönnu um leið þjóðhetju. Saga Barbados er mörkuð bl
#13 Eru talibanar ein af hinum týndu ættkvíslum Ísraels?
fös. 26. nóv. 2021, 11:00 · 17:22
Venjulega er það merki um að söguáhugamenn séu hrokknir upp af standinum þegar þeir fara að fabúlera um „hinar týndu ættkvíslir Ísraels“. En eins og Illugi Jökulsson fjallar hér um eru jafnvel alvöru
Bæði í Súdan og Eþíópíu er nú barist innanlands. Borgarastríð kraumar enn undir niðri í Sómalíu og í Suður-Súdan. Einræðisstjórnir halda fólki niðri í Egiftalandi og Eritreu.
Er Abdulrazak Gurnah frá Tansaníu? Eða alls ekki þaðan, heldur frá Sansíbar? Eða Bretlandi? Eða Svahílí-ströndinni? Eða kannski frá Óman? Lífið er flókið eftir umrót nýlendutímans. Og hvaðan er Freddi
Árið 1920 #17 Eiturgas í gleymdu stríði - Árið 1920
mið. 29. sep. 2021, 11:02 · 19:09
Fyrir einni öld stofnuðu Spánverjar útlendingahersveit til að kveða niður uppreisn hinna stoltu Rif-búa í Marokkó gegn yfirráðum þeirra. Spánverjar gripu til hinna hræðilegustu glæpa til að knésetja s
Fyrir réttri öld var Rauði herinn að knésetja afkomendur hinna stoltu Mongóla í Mið-Asíu. Sumir muna þá atburði betur en aðrir, eins og Illugi Jökulsson leiðir í ljós.
Rauði herinn virtist þess albúinn að kremja frjálst Pólland í ágúst 1920. Pólverinn Felix Dsersinskí beið eftir að hefja „sverð byltingarinnar“ á loft yfir löndum sínum. En Józef Piłsudski leiðtogi Pó
Í sumarbyrjun 1920 virtist hið nýja pólska ríki standa með pálmann í höndunum gagnvart hinum Rauða her kommúnistastjórnarinnar í Rússlandi. En skjótt skipast veður í lofti og allt í einu var tilveru P
Árið 1920 #13 Krúnunýlendan Kenía: „The master race“ eignast jörð í Afríku - Árið 1920
mið. 29. sep. 2021, 10:49 · 13:22
Við lok síðari heimsstyrjaldar gafst Bretum tækifæri til að vinda ofan af kúgun og misrétti nýlendustefnu sinnar. En í Keníu tóku þeir þveröfugan pól í hæðina, sem endaði með grimmilegri uppreisn rúmu
Árið 1920 #12 „Þeir selja póstkort af hengingunni“ - Árið 1920
mið. 29. sep. 2021, 10:47 · 19:47
Bandaríkjamenn reyna nú að átta sig á að svört líf skipti máli, ekki síður en hvít. Ekki drógu þeir réttan lærdóm af skelfingu sem átti sér stað í borginni Duluth fyrir einni öld.
Árið 1920 #11 Þegar morðinginn er hetja - Árið 1920
mið. 29. sep. 2021, 10:45 · 22:29
Morð sem framið var í augsýn hundraða vegfarenda framan við lúxushótel í París fyrir réttri öld átti eftir að skipta verulegu máli fyrir sögu og þróun í litlu landi í öðrum enda Evrópu.
Árið 1920 #9 Þegar byltingunni lauk í for og blóði - Árið 1920
mið. 29. sep. 2021, 10:38 · 30:42
Hingað til hefur Illugi Jökulsson rifjað upp í þessari þáttaröð um atburði ársins 1920 borgarastríðið í Rússlandi, uppgang Hitlers í nasistaflokknum þýska, glæpaöldu vegna bannáranna í Bandaríkjunum,
Árið 1920 #8 „Vaknaðu, Saladín! Við erum komnir!“ - Árið 1920
mið. 29. sep. 2021, 10:32 · 18:11
Síðari hluta apríl 1920 var haldin ráðstefna í ítalska bænum San Remo þar sem nokkrir vestrænir herramenn hlutuðust til um landamæri og landaskipun í Mið-Austurlöndum, náttúrlega án þess að spyrja íbú
Árið 1920 #7 Sacco og Vanzetti: Morðingjar eða fórnarlömb? - Árið 1920
mið. 29. sep. 2021, 10:29 · 14:35
Illugi Jökulsson heldur áfram að rifja upp atburði fyrir réttri öld og nú segir af frægu morðmáli sem vakti gríðarlega athygi í Bandaríkjunum og varð þungamiðja í miklum pólitískum deilum. Halldór Lax
Kvikmyndin Skápur doktors Caligaris er viðurkennd sem eitt helsta snilldarverk kvikmyndasögunnar. Hún hefði getað beint kvikmyndasögunni inn á braut expressjónisma að útliti og sviðsmynd, en það fór á
Árið 1920 #4 „Flengjum þá! Hengjum þá!“ - Árið 1920
þri. 14. sep. 2021, 14:55 · 14:34
Fyrir 100 árum - Rétt öld er nú liðin frá frægum og alræmdum fundi á krá í München þar sem Adolf Hitler kom í fyrsta sinn fram sem talsmaður og leiðtogi í nýjum flokki, Nasistaflokknum þýska.
Árið 1920 #3 Vildu hvorki vera þrælar Rússa né Þjóðverja - Árið 1920
þri. 14. sep. 2021, 14:51 · 13:50
Eystrasaltslöndin Eistland, Lettland og Litháen notuðu eins og fleiri lönd (til dæmis Finnland) tækifærið þegar Rússland var í greipum borgarastyrjaldar til að lýsa yfir sjálfstæði. En það kostaði mik
Hundrað ár eru liðin frá því lög sem bönnuðu áfengi tóku gildi í Bandaríkjunum. Ætlunin var að draga úr drykkju, glæpum og félagslegum hörmungum. Það mistókst – illilega.
Ein öld er liðin frá því að úrslit réðust í borgarastyrjöldinni í Rússlandi, einum örlagaríkasta viðburði 20. aldar. Alexander Koltsjak virtist á tímabili þess albúinn að sigrast á kommúnistastjórn Le
Saga Tyrklands er saga stórvelda sem síðar varð veikt ríki, en virðist nú muna láta að sér kveða að nýju. Þessi Flækjusaga birtist fyrst í 12. tölublaði Stundarinnar í desember 2015.
Frakkar fóru fram með hrottaskap og grimmd í Alsír. Skiptir það máli á vorum dögum? Þessi Flækjusaga birtist fyrst í 11. tölublaði Stundarinnar í nóvember 2015.
Rómaveldi var feðraveldið uppmálað. Í þúsund ára sögu þess, sem einkenndist af sífelldum hernaði, er aðeins vitað um eina konu sem stýrði her og virtist hafa metnað til að verða hæstráðandi í ríkinu.
Frans páfi hefur látið það boð út ganga að orðin: „Eigi leið þú oss í freistni“ í bæninni, sem Jesúa frá Nasaret kenndi lærisveinum sínum, séu þýðingarvilla. En er það svo?
Njósnarinn á Hotel Klomser: Mesti njósnari 20. aldar?