0:00 0:00
Í spilun núna

Umræðurit

Þakk fyrir að hluta.HlustendurHlustendurHlustendurHlustendurHlustendurHlustendurHlustendurHlustendurHlustendurHlustendurog semst áðurna biskup stótt í landinu og kannski stóðhvað þóðs kristin ekkit mjög sterk um fótum þá en það erþað var hérna svona farandbiskup Rúðólfur sem var sendurhingaðfrá meginlandinu til þess að stopna þetta klöstur í bæí borgarfyrði og hérna og hann þetta klöstur var nú ekkilanglýft var starfað í næri tvo áratögi við þess veran sem er núsvolítið en við vitum svo sem ekkit alveg hvernig umfangi varen það voru allavega nokkri munkar hérna með Rúðólfi og en hannfyrir af landi brott og svona ég veit ekki hvort það erusögusögnu eða hversu áriðalega þessar heimildir eru og því þettaer svo snemmaað hérna svona treysta og reytaður heimild sem eru til hannen ég er samfærðum að hann komingað og stopnaði þetta klösturvegna þess að hann er mjög þektur eða var mjög þekturRúðólfur og hann hérnaþegar hann fyrir af landinu þá er hannsetur í ennbætti ábóta í Abington klösturinuá Englandiog það erhann var alveg þektur þarog það sem ég finnst líka svona víspendingumað þetta hafi nú gest og sumi vilja meinahann hafi nú komið með latínunafyrst til Íslands en við veitum það ekkiog það getur vel veriðog eitthvað var það sem hannhann gerði en hannþað er svona að ég sagðan sér að hann er farðaþví að frá Íslandi vegnaþað var svo miklu barbara hérna og eitthvað svonaen ég veit ekki alveg hvað er til í þvíen hann var þekturen hann lifiði ekki lengi eftir að hann fór frá Íslandivið lestu ekkur umþrejum fjórum árumsetnaen á þessum sama tímaer verið aðstopnavar líka að stopna svonasvipað klustur af farangbiskupií NoregiogNýðarholm og þannig að þetta ersvona breg og í Danmarku líkaþannig að það er svonaþessi klustur menninger að berast til norðarí álfunni sem hún hafði náttúrulega veriðjá líflega á meginlandinusérstaklega sunnar í álfunniþannig að þetta er aðhann er að gerastog það er nútalið held í almennt aðsvona páagardur hafi viljað tegjað signorður eftirog álfunniog vera með svonamæki stöðar hér og þarog það tekstþó það takist nú ekki alveg straxen mér langarsvolítið til að nefnaþað að það virðistvera að það hafi veriðsvonaeinsettulipnaðurþektur á Íslandifyrir þennan tímaogþað er nú eitt af því sem erulitlar heimildir tilum nefn að svona kannskijákannski sumar í þjóðsögu stílog aðrar erujá frásagnir íÍslandi kannsvögunum til dæmisem að ofta nújá náttúrulegahvað sem sannar eruen það sem mér finnstaf því að verða talið um einsettulipnaðog það eru tíueða ellefu tíu heldurnafngrindir og ekki nafngrinduraf þessum stundar einsettulipnaðog hérog hérnaen af því að já það eru ekkitíu náttúrulega náttúrulega náttúrulegaen mér finnst þetta baravísbendingum af það að þetta var þekktfyrirbæri hjá þeim sem voru að skrifajáog það eru sumiraf þessumeinsettufólkiég er bara greinilegaþetta eru tvær tegundiraf einsettulipnaðþað er það sem er kallaðanguritismi og svo hermitismiég veit ekki hvort ég áfaranákvæmlegaog kannski útskilumþað er annarsvegarformuleg klöstursem eru bara stofnunirog hins vegar þetta er einsettufólksem að lifi rauninni utanþess stofnunulega samingiség skal gera þaðen anguritismiþað eru annarkvört angurítarog anguressuref það eru konurþetta eru yfirleitt konursem eru í nákvæmlega landunumog hér líkasem eru stundanangurítismaog þeirangurítarnirvoru angurítessunarþau voru sem sagtunnuoft undirkirkumeða bara bjögguí nálat kirkumeða biskupstólumeða þá byggðu sínaí einn kirkuog þar með þá voruog voru svona samastarhermitar voru þeirog yfirleitt kallmennsem aðsko angurítna voru svona lokaðuraf enhvaðttu við mjög lokaður afhvaðttu við mjög lokaður afjá þá voru við bara í sinni seljusem var nálat kirkjueðaog hittu enganjú oftar með þjónustu fólkmeð sérog við fengu svona mat og annaðhjá fránæri samfélaginuþetta þá að vera fjörstur ykkur aðlitil að getajá ætli það ekkiog þannig að þáef þú ert baraert undirvendavangjá klustuseða kirkju eða biskustólseða þájá einhvers að þá er það náttúrulegaauðvaldara ogen hermíðar þeir gáttubarasetja stað hvar semer og voru svonafrá þessi ferðasinn en vorueinsettum en ég finnst reyndarsko þetta nú eitthvað sem viðþekkjum bara alla tíðog líka nú að dögum að sem við baraþess að veraeinir og hérnaég held að það sé svona kannskieinhvers við bóð þetta ensamvitið við angurítismáog þetta með að vera tengdvið eitthvað að það erhérnatil dæmis ereftir að kemur biskustóla hólumað þá116að þáþá er einein anguríti þarKatrín héttunog hérnaog húner með selusem er byggð viðdungirkuna en þetta er náttúrulegaaðeins hérna þetta er ekkielstu dæmin en hennardæmi er svonakannski langjásem lýs er þess að sem allra besten hún er býrðaðna í þessari selusem er þarna viðdungirkuna en hún er aðhennan þá takumpildi að lesa ogog það er bara svonagluggi áselinu sem við kannum tala viðaðra og þannig að þannig er margasögur hennu og þetta er bara mjögklassískur kurítismien þú segir sel að þetta þáherb ekki inn afkirkjunni eðajá utan áog þetta er bara það eru tilsvonaleifaraf svonaí nágrannvöndunumvið hefum ekki fundið svona héren það búið að grafa svolítið í kringumhúla dungirkja en það er náttúrulegasvo mikið rask þaren svo eru ennþá eldri dæmiþað er enda til fleiri dæmifrá svipun tímaog þá eru það konur sem búanálagt til dæmieins mungaglustrúnumþannig að það var ekki dalviðþað verða nunna hjá hannmungaglustri og það eru það ekki dæmifrá skálholtibiskustólunum þarogþannig aðjá, en svo eru tilennþá eldri dæmi sem að ég hefminn nú til vera svonamerkjum enguritisma sem eruúr Íslendikasónumog sem eru kannski ekki eins áraðanlegaog þannig aðþað er náttúrulega guðriðurÞorpegna dóttir, hann er nú sónurennarsem hjálpar hennifyrir norðan að byggjasína kirkjuogog það ogog fleiri eldri dæmiþað er líka dæmi ummenn sem komuöllendis fráog settu stað hér og þarogog vorujá og hannog þannig aðþá er, já, teljið þettahafi verið þekkt fyrir bæri á þessum tímaog það er nú eitt mjögmerkilegt dæmi, það er náttúrulegajá, það er í samband viðþað ernunna fyrir norðanog að húnhann er við munga þeirraá klusturog það er áður en að komið nunnu klusturfyrir á norðnandiðaðhún hann er þarí ykkur þrjú árog svo tekur hún viðsem Abbadísþetta Abbadís reynistæðarklustursem var nunnu klusturog þú þurftir henni með svonaþrjú undirbúnisárþannig að það verist vera sko líkaað hún hefði tekið undirbúnisáriní svona einsetturlipnaðiog þá við erum hún klusturok, en setja aðeins meirahérna angurri dana og angurrihún er í sér seljuog má hún fara út úr seljunnieða hún hittir bara fólkiekki að henni glukahún meði ekki fara úthún ákveður bara að vera að draga sigalgjörlega frá samfélaginuog þannig erum svum klusturenn þann dag í dagog svuma reglurog þetta með því að segjumklustur í hafnafyrðiþað erutvær reglur held égen alltaf það eru hlutanununumsem hefur aldrei fara útog sjóstekkinn er aðra sem er afgriðaðí búðinu og svonaþá er það margt að við breyst ekkien þannig að þaueru sem sett bara inn íinn ísinniðið sjálfuen það er reyndar eitt sem aðég hef nú verið að skoðaog fleiri held égað það er þetta meðanguritismansérstaklega þessum konurog kannski hermitismaað eins og kannskikomið fram áður aðþað var náttúrulega á þessum tímaaðkonurog menneða stelpur og strákarsem húrgefnir í hjónabandþetta var náttúrulega bara í lögumaðað feðurætti að rástamættu ogog ég held með dæturnarþá áttu feðurnar rástaað dætur honum í hjónabandogþannig aðþað virðist veraaðog það stendur líki grága ásað einmitt að ef aðþú viltsleppa undan fessuþáþarna nöystu ákveðnara fríðhelgief þú gegst í klusturef þú gerist nefna það var leiðvilegtog þá hann að hafiðijáfadir ekkirásta huna rétt yfir þérog hann að þannig aðégfinn svona eins og þetta hafiog þetta er eiginlega eina svona kirkiteildinsem hefur svona undakomu leiðfrá hjónabandiþað er að gangi klusturog þegar á gegst í klusturað það varða samaeins og þú giftir þig klusturnuá reyndarins undirbúnstímiogþað erhefur verðt verið fjallaðum þettaað þetta sé eins ogog þær voru með gullringog allt þettaog þannig að þetta sé eins og hjónabandog þá var oft skofóreldrætni sem gáu eitthvað svona heimamöndummeð þeim í klusturinnog þess sáttarog þessi sem var á hólumhún flýrað heimannog þær voru mjög ungarþað fór bara14-15 ára þar var gefiðog hún er mjög unghún Katrinþegar hún flýrað heimannog það kemur einhvern veginnsvo berlegið ljós að hún vill ekkitaka tát í þessusamfélagi en það er ekki komin eittnunnu klustur á Norðulöndog ekki heldurá Suðurlandiog ekki hólaá þessum tíma þannig að var enginn önnu leiðog hún færaðstóð við aðkoma þessu í kringað gerast nunnaog þannig aðég held að þetta sé eitt að þvíog ég tek eftir því aðsem er að þessum konum úr Íslendingasögunumþær erGuðrún Úsíðist útturogGuðrýðurað það er bokiðþær hafi verið gefnaralltaf í fjórum sinnum í hjónabannog svo endaðþar semnunnurog gæti verið að þær vilja bara draga þessu út úrþessusamfélagið en eins og ég segiþað veit enginn hvað sannarþessu sögur er en ég held samt baraþessum þekkinginað þú getur ekki skrifað einhverju sögog enginn veit hvort það talumþannig að jáþetta er svona kannski langa svarivið spurningu upphafien þetta er að breyða svona norðareftir álfunni þarnaupp úr þúsund að þá fer þetta að verasvona meira ábyrðandijá við tilum að ræðum kannski aðeinssko útbyrjuslu klusturlipnar í Íslandiað eftir en mér langaðifyrst að spyrjaði bara almennt út íklustur og klusturlitnaðþað voru ekki tilmunkaklustur á tímumhérnahérnahvernarverður þetta til og af hverjuþetta sprettur um eitt uppúr einsettulipnaðiég þúr nú ekki alveg að fara með hvernar það varhvort það er áfjórðu eða fymtu öld eða eitthvað svosem svo eru ásvona sjöndu öldsem að klusturfyrstu klusturinn erusvona stofnuð alveru klusturinnsem eru svonajá, stóru klusturinn í Evrópuog hérnaog svo er þarnaúbreyslan gengunaog frekar hægt þarnaá tímabiliog það ertalið og ég held aðsé nú nokkuð greinlegt að það erandstaða viðklusturinn á þessum tímaog þannig að þetta er hérnavikinga herrferðirnasem að klustur voru ræntog það nú til lýsinga fráEnglandi það sem er verið að talameð þetta sem riðjiverkog hérna að vikingarsé að ráðast á klusturinnog það er greinlega verið að reynaað stoppa þettaog hérnaog en svoþað er einmitt svona upp úr þúsinnsem þetta fer að verða svona einmitt sterkarahér norðu frá og líka baranorður Evrópuallriog þetta er nú alveg líka til Finnlandsaþetta segja að hluta tilog Grænlandsklustur og Grænlandiþannig að þetta ásiðmjög langa stögu sem hefsteinmitt í svona einsettulipnaðiogþannig aðen svona nunnu klusturinner kannski aðeins einna fyrir bæriog sem verðast líkaverða svona partur af einhverjuhvernabaráttuþað er nú svo merkilegt eins og í Benetsem að voru núþað voru nokkur klustursem fyldu regnumBenetað það er nú ekkinefndar eða konurog þannig að þetta erfrálegt að skoða þetta nánarhvernig þessitrón eren það var náttúrulegaekki fyrr en1133sem aðhann aðþað varsvona fyrstavið að varða 1131sem að fyrstaklustriðsem fær bröytagengihérna á Íslandi og það varþingera klusturað því að bæja klustur var lagt afeftir 20 áren þingera klusturþað erstopnaðað þá erþað síðanbara gengur vel og er ekkilengst allra klustur á Íslandií meirinn 400 árog hérnasíðan erhérna klusturinnstopnuðhvert af öðruog greinlega útanislan mjög mikilhérna á 12.þannig að það er munganþera klustur líkaog bæði þessi á munganþeraog þingerumþinger eru húnatengiog svo munganþera á eigafyrðiðiðaðþau eruþarðsæl og hérna eru bæðirekkin sem hvað dragur bindiktog svofyrir að líða því að það eru klusturstopnuð líkaí skálausumdæmiþessi tvö voru í hólahver er svona pólitískstaða klustraútbreysla kristni þarna fyrstuá þessum öldumer náttængteitthvað svona pólitík ekkertog jáfnframtumog jáfnframtumjáfnframt efnahagsmálumog svona fjárhagsmálumhvað er pösta klustrin inn í þá sjöfu?Já þau greinilegaþóttuþað var allavega verið að reynaað feða þetta nýðureða hvað maður sé með þarna vikingafærðanumog það er reynið að veruheldur áframsvona andstaða viðog útþænslapáakarsog hérnajá, er andstaða viðvið þessa útþænslupáakars sem segtí töluvert langan tímaog það er náttúrulegahér norður frá það sem aðvikingaherrferðundar beindust mikiðað klustrunumog þannig að það vareins og held þetta ná að áframvið varum þetta að tala umá tóltöld að þá verðistútbreyslan þegarþeir násir aftur og stryk með þettaog það er náttúrulega kannskiþví að vikingaferðurnareru ekki eins algengar og aðrar áherslurpólitískar og annaðog enpáagarðurþað eru ákveðna reglursettar þar sem farasvona í tögarnar áfólkiog hérna það ereins og þettaað svonareyna að skilja á milliviðrandlegs og andlegs valdog hérnaað gera það með skýrum hægtog þetta er náttúrulegakonungsvaldog kirkjuvaldí Evrópuhér er þetta meira höfðingavaldog þó að það sé ekki mjög ólíktogog páagarðurer að setja fleiri og fleiri reglurog það er sérstaklegaGregor Jós Páfihann sem seturmjög skýra reglurummeð mellum hundruðog sem að erGregorianskaendurskipulagninginég meðnum ekki hvernig þetta þýtt á íslenskuGregorian Repornog sem að ersvonaþað er verið að skýra á meir og meirá konungsvald í Evrópuog þettanáttúrulega nær tilÍslands líkaog þetta er það sem að viðkallum staðamálinað það var sem sagtað hafðingar máttu ekkirekakirkjurþá er nú engin sem átti kirkjuren ég mátti að semst ekkireka kirkjur og hafa það með tekjureins og hafði nú tíkast fráþví mjög snemmahér ogog þetta og svoeins það aðað bara Íslendingarog aður vera alltafhvað máttu ekki skipa biskupasjálfurþað þurft að vera að skipaaf annarkurt erki biskupieða bara að páfaog það var líka þóttisleimtvefna þess að það reyti í þessuað náttúrulega kirkjanhafði ódóðslegu völdog að komaaðeins klónum inn íkirkjuna til dæmis með því aðskipa biskuphjáttil ábótasem var tilherðieinhverja mann sem höfðingjættum hérna á Íslandiþað var, það varstu komiðákveðin völd inn íkirkjunni en kirkjunaog þannig að þetta erþetta verður hérnamjög verða mjög mjög mjög deilurog kallaði skriðingadeilann ámeilandinu að þá er sem sett veriðað taka fyrir það að konungargeti skipa sinna einn biskupaog þess nottarog hérnaÞessi íslensku staðmál eru eins konarframlenging áskriðingadeilinuJá, það er erfitt að segja hvernigþað er erfitt að segja hvernig það er börjaen þið byrjaaðsenna aðeins setna hérheldur enn í Afrúpuog það er verðasvona hérnaþetta er búið að grassera eitthvað nefnir undirog það er svona kannski lókt hóltualltaf sem þetta verðurverður að svonamiklum deilumog það er hérnasko Ísland tilheyriðierkibiskustólunum íHamburg Bremen hann alltaf byrja meðhann síðan upp úraldamotum12.eða 12.4þá hann aðflestbiskustól Íslandsþetta var náttúrulega fleiri löndtil verðanÍslandingaröndi Lundierkibiskustólunum þarog þanga til erkibiskustólirstopnaður í nýðarósum1153eða þar um byrog það er þá sem aðþetta byrja svolítið að verðamálin að flækjastað það er þá sem aðogog síðan er það þegar aðþorlákurhelgi sem hannkallaður þaðskipaði biskupi skállolti sem aðdeilutnar fara að verðajásvona miklarogen þorlákur helgiþetta er nú mjög merkilegaþetta er bara með huglan þáttum hannað mér merkilega þetta erhann lærðiogá Englandi og í Fraklandivar hér í klustrumog ég veit í hvort einhverju við talaðum hannen égog þannig að hann þekktiþetta vel og lærði í klustriog þekktiþettaáformPáakarsog þessar deilursem tegndu skriðinga deilunniog þessum breytikursem Gregur Páu vildi koma áog hannaðogþannig að hann þekkti þetta mjög velog hann byrjir að innlega þetta hér á Íslandiþað er þá sem aðog það er svona síðra hluta 12 aldarsem að fyrir aðfyrir að verðamjög ábyrjandideilurog það erum það leiti sem erlöngubóleisa þessa deilurá meilandinuen það er urðu langvinnarhéren hérna á meilandinuég veit ekki hversulangmar á að fara að norður eftiren það ersíðan þegarþálagur Helgideirað þáná höfðingjartökum á kyrkinniog skipasína höfðingjahöllumbiskupaað báða stóla bæðieða já það var endar ekkifyrir norðan straxog það er ekki fyrir ennastog lundurinn 38 sem aðverða eitthvaðra breytinga þaren já þannig aðþeir ná svona tökumá kyrkinniog völdum þarog það er með þess aðþetta er náttúrulegastafmólunir mjög svo tengdí ónulóftsyniþeir skipaði núsvonir hans var skipaðir biskupeftir að þorlagur dóog að hannjáþannig að það erþeir barajá og þeir eru sko ínabgrindir sem eruí brefum úr páhagarðiþað sem er núbyggðum aðjá aðþau eru verið að hætta þessuog hann en það var líkamargt annað inn í þessu þannig aðeins ogmeð þessu fyldi einnkvæniðog það vareitt af þessum reglur aðfrilluhald var bannaðað já sérstaklegakirkjuna menn enþú veistáttu ekki eigakonur ogog einsjá bara aðþeir mættu ekki að eiga frillurog þannig að þetta Jón Lóftssonvar með frillurog það bara var þekktog Snorri Sturgljusson er kannskibesta dæmið um frilluhaldog það hafði nú verið skrifið dótt úr sveitgerð um þettaog við erum að náttúrulega stótti að gera það fyrir nokkrum áruog einmitt þetta hvernigþetta samfélagsbyggðistþannig upp á svonatengslanétti aðþú áttur frillurog svo áttur börn með frillunumog þannig að þetta byggt uppsvona veldi með því að tengjatengja samanjáfefðingja ættirog svona konurog menn líkavoru einmitt gefnirí hjónaband og þetta voru yfirlegthagsmun og hjónabandþað var verið að gefabörnin inn í rétta ætttil þess að þetta og þetta er náttúrulega bara þekktí konusfjölskyldumí aðrópu líkaen þetta var náttúrulega bara stundat hérog þannigjánáðu margir af þessum höðumað byggja upp mikið á stórt veldiog ég tók nú bara sérstaklektirmeð þeim sem er viðí akvusturað það er Snorri SturlusonÞorvaldur Gísurason sem er að standa þeirrií stopnun og þeir gera sérsamning bara um kaupmála að gefajáSnorri gafdóttu sínasíni þorvaldarog svo Snorri fekkkonu sem að varí ættþorvaldartýnda dóttu minni miðþannig aðeinsigla kaupin og eitthvað svonaog jáogen Jón Loftsson hannstopnaði sitt eigið klustur eða ekki?Já það er hann að bleitaði sem er ábyrðandiaf því ég hef nú skoðaði allir að segja klustursem voru stopnaði í Íslandiþau voru hún 14 talsinsog mér finnst greinilegt aðþað eru sum sem eru bara greinilegastopnuð afkirkilegu yfirvaldireyndar yfirlegtalltaf ykkurur höfðingar sem blandastinn í þetta en síðaner mitt gerist að stopna þegar aðþess að deilu standa sem hæstverið að reynaað komi, eða Págarður ogErkibískupa reyna að komi í vefðirað höfðingar séað skipta sér afjáverkum kirkunar og klustunumog þá gerir Jón Loftsson þettahann stopnar sitt eigið klustursem er endar alvegklassistdæmi ogþað er líka í Sörbæiþar er líka að stopnasvona höfðingarklusturog þannig að við báðumbiskupsumdæmumþá eru svona höfðingarstopna klustur og svo reynistNóra Törgjarsson það sama í við þauen það breytistþað er sumið sem vilja meinaað það hafa aldrei venið klusturá keldumen það er eitt sem það þarf að hafa í hugaþað er náttúrulega spurninghversu mikil umsöð þetta vorhvað var markið mungar og allt þettahvort það sé þetta að kalla þetta klusturen þetta er samtþannigfyrirbæri ogen jónég er alveg samfara með það að stopnavegna þess að klustur var svo rífiðþað var sem sagtlagðið stafjá það var ekki í svona25 árogþað var það rífiðbygginginogþað er baratil himmildur um þetta vegnaað við vorum svo vermaðirað þeir voruþeim að skipta melliafkomendasem vermaðirarfurogþauogogþannig ég voru að segja baraþað er ekkert að rífa klustursem er ekki tilen égog það er fundið skounnsiklijápríjálsinssem var hérnameð minna hann heiti SveitSveit Pólsson er ekkihæ?Sveit PólssonjáSveit Pólssonogþað er tilog það erog það ernöfn áábútumá Íslandiog príjórumeru þekktog hann er hverkipríjórog þetta fannst á keldumþannig að það þykirsvona vísbendingumaðþetta hafi nú verið klusturog það er eitt í þessuaðhannJón Lofssonhann tilengið þetta klusturjú hann er sem skýðarraogþað er svo merkilegtmeð þaðaðþetta virðist íað hafa verið svonajóhannýta klusturþað er undaraldrei talað um þaðen það er mjög lítiðtalað umþessu klustursem voru ekkinýst um þetta tímamér finnst þau barastór merkilegu hlutiá þessar klustarsöguogog hérnaþó að klusturað vera ekkinýst um þetta tímaþá er það samthluti á sjögunnienskoþað er eittnablaþað er jóhannýta klusturþað eru þau klustursem erutil enguðþarnajóhannýtsi skýraraogþettaþessisvona klusturvoru stopnudviðaíhannnaá NorðurlöndumNoregið, Danmarkuveit ekki mér svíðþegar við skerumsvona úrað hannnaánákvæmlegaþessum tímaþetta erundirlógt óltualdarþetta er1196eða eitthvaðsúleiség er ekki alvegmáða ártaliðá hreinuþað eru allavega umþalliðþetta er bara réttþá er einhver helgidægirþá stekur Jón Lóftssontil ogstopna sétt klusturen það verður að hafaí hugaað Jón Lóftssonvar alin upphérnaíNoregiþetta er enduralveg að landamærumNoregs og Svíþjóðarog inn í Svíþjóðnúnaþað er sem sagtí konungahelluþetta er barahöllinu stendurennþá þaðsem hann ólst uppí hérnarétt fru utanbara Gautaborgogég hef nú komiðhérna sjálfog hérnaþetta erjáogog hann ersem sagtreyndarlaunsonuren það er reyndarmjög alkeghérnaNoregs konungsoghérnaogþannig að hanner alin uppþarnaoghannogogogakkurátþarnaá þessu svæðií kringumkonungahellier einmittJóhanníta klusturogþetta ersvonarittararegluklusturlíkameiraog þannig aðeinn sem ég langarað fara að skoða meiraer þessi tengslrittararegnaog klusturregnaogþannig aðþað er svolítiðmerkileg tengingþessi að hannskuli síðantilenga sigklusturþegar að verastofnaklusturog tilengaJónísir Gýraraníá svæðinuþað sem hannólstuog hann skuli geraþað hérsumir hafa veriðað tengja þettavið eitthvað svonaeðimerkugunguhugmynd hansum þaðþú veistþví hann hafa veriðí söiljóastríðiog viðhannkirkjuvaldog eitthvaðen ég held aðþað hafa veriðen það erjásíðan erklusturstofnaþað starfalíka mjög stuttað því að þarnaþað ersvo greinilegtmeð þessiklustursem aðvorustarfraugtá þeim tímasem að Jón Lófssonstofna sittklusturá keldumað þetta ereins og þess aðfyrir norðanþingjara klusturog mungalþöra klusturog svo fyrirsunnaner þaðþirkabæð klusturogfyrkabæð klusturnununglustur þarog einannununglustur þáí landinuogjáog svo náttúrulegahelgaföldsklustursem var núfinnst í flatiá breyðafriðen það varflutt upp á landég voni svo ekkiað gleimaneinu þarnasem er starfandiþáenþað erþarna einmittþegar aðdeilutna harnareftir aðþorla okkur helgideirað þáþarnalók12 aldarsem aðhöfðingarnvið þess nátökumá kirkjörnumhérna á Íslandiog hefðið þettaJón LofssonStofnarsveitklusturog fleiriogþeirþað erog hann kemursíni sínumí stólbiskupsí skálholtiogsvonaog þar meðurstaðamálinsvonakomin í hámæliogoghannog það ergreinilegtaðhannaðhöfðingarnnávaldiyfir öllumþessumklustrumá þessutímapiliHáðu þér þótekjur af þeimég er ekkiviss sem þaðen þettanú ondla vorumjög valdamikla stofnanivil ég minnaog áttu mikiðaf jörðunogþannig aðogvilja líkaráða yfir þeimaðþað eralveg greinilegtað það lendaöll í vandræðumþarnanema þingurað klusturég get ekki síðanað það sévandræðiogenþað er bara eins ogá söðurlandiaðþarnaaðbiskupþáMagnúsGísurassonveru glöðaðhann seturbræðu sínayfirsem sérábótaíbæði helgafelsklustriog þykabæðaklustriþetta var alltafbara höfðingjaþá voru búin aðnátökum áþessum klustrumog sem ermjögeinkennilegtað það sé barasami maðuren ábóti yfirþessumstóru klustrumogennst það meðkirkibæðaklustrisem er núfyrstanunnu klustri á Íslandiog þól okkur helgisá nújá ersagðurhafa stopnaðþaðogþaðþaðer búið að veraímiklum og góðumrekstriog það er til einmildur um þaðþað er stopnaðþarna réttundurlók tóltu aldaraðátölvirt af jörgðunogreksturumerist baraganga fínten einmitt um þettaleitiað þátaka höfðingjaryfirþetta nunnu klustursem er náttúrulegamjög merkilegtog égvil gangasvo langtog segjaað því hafi veriðlókaðþannig aðallt hinn erengin abadísþað var endapríorinnasem erþær príorog príorinnurþær eru stjórna klustunog þeir eru búið svonaað fara hallenda fætiþá erstaðanstaðanekki einn sterkog áðuren það byrjarfannig en síðaner barahöfðingisem tekur yfirklusturog það er ekkiþetta er1280ogþað er ekkinefndarinneinna nunnurhérna fyrir ensvona upp úr1250sem ég vilja meinahafi veriðnunnur hérnaallan tímanen það er ekki vitaen svo er aðeinsfara að tala um nunnurhérna upp úr1250og það ereinleiki fyriren við lók staðamálanog rétt fyrir þaðjáþað er eitthvað296jáað klustur nær sinnifyrir stöðuog það erhérnasettabbadísafturyfirkirkjubáklusturog þá ferþetta í mittaðeftir að staðamálunþað er sem þess aðsamningajágerðir samningarhérna í Noregiumlók þessar aðdelna hérna á Íslandiog þar hefur þá staðiðótrúlega lengiog kannskiþannig að það hefurgefað allt og svo sterthérnaogogþeim ykkurreynir með sigrijáþað máeiginlega segja þaðaðþaðjáaðallmestuleitiþað er eitthvaðeitthvað smáí sambandi viðhálfkirkjur og eitthvað svonaog inni þetta var líkafljettaðist líkanáttúrulegarefsingar og svonaen okþað erhann er stórpakienen hvað þýðir þaðfyrir ekki aðað þessumhófið hefursigur í þessum deilumað hýra það í förmur sérað höfðingarsem sagt mega ekkihafa afskiptiaf skipunfólks íennbætti kirkunarheldur að þaðþurfa að gerast meðformlæri hættiog eins þettaþau mega ekki komaaðrekstriklustranaog hafaeða kirkunarnaað þauog hafa þeim tekjursem sagtþað eru þátíundin og fleiraogog svonakirkuna fólkátti náttúrulega ekkertaf þessum eignumheldur stofnunni sjálfþannig aðþað eralveg teki fyrir þaðogþað verðurmikil breytingþað er endapáifyrst er aðverulegafinna þessu13neud238eða eitthvaðþannig aðsirka eftir þaðsem að barahljóðlega tekur fyrirþað sé verið að skipahöfingjahérnaaðaðí stólbiskupsogþá kemur tímabilasem er baraerlendir biskuparhérna á Íslandiendeilutnar er ekkiþeim líkur ekki fyrirensvolítið setnaenog þá fara aftur að komaíslenskirbiskuparvera að segjaíslendingaren þetta erekkitekkit endilega svonatengthöfingjastéttinaþað er eitt reyndar í þessusem aðflækir málimjög mikiðþins mérog það sem gleimistoft í þessu samengier það aðsér höfingjar voruverið að vera ramkathómskirog það voru allirþað var ekki bara inn í klusturunumþannig að þetta snýrst meirum völdog pólitíkogog þess aftarogen ég minnafyrir ekki að gera frækriðef það var hérnaef við þýðsum aðeins útþá er þetta náttúrulega svonasvolítið gegnumgangandi stefí Íslandsögunniþað er að segjabara átt að milliinnlendrarsem eruhérnaeiga íí baróttuðum áttöku áhrifum völd og áhrifá Íslandaen ég minna áttöndöldþá fyrir danska miðstjórnirnaþennig að séu útog fyrir til dæmis að skipaútlenskaen þannig að segjabara stiftaf menn sem hafi bústþetta Íslanda svara meinsog hérnaþað eru aðorkar égveist um ESBNákvæmlegaég er ótturalveg ekki að þessuÞannig að þetta er svonastærra sammiki líkasem maður kannski ákveðiað hafa í hugaJáeinmittþetta er barasvona eitthvaðgegnum gangandien ég tók eftir þvíaðþegar aðstaðamálun líkurhátna undirlók 13. aldarþá erutfuð nýklustur stopnudþað er reynistæð klusturog það ermannunu klusturogí hólabjörsku stæmiogþað erhátnaég hefðatilfengunum svonakonur hafi beðiðeftir þessuég veit að ekkiogsíðan maðurer allar klusturlíkastopnaðogeitt af þessum klusturhýtadalsklusturég glemt er nú nefna þaðþað lífir ekkit afstaðamálinog er mjög tengthöfðingivaldinuen ogvið er að klustur breytistí það að verðasvonajáhvað ég segjavennulögtklusturþannig aðoghátnaþannig að það bætistviðklusturinnogog nýjirábótartaka viðogeins ogvið tölum um aðhöfðingivaldimissi svolítið tökinnákirkilumstofnunumí landinuogog það er svo greinilegtaðupp úr1300það er nú tilsvo ótrúlega mikiðafúttöktumeða máldöðumúr klusturnumþað er enda mjög mikiðaugla glataenþað var náttúrulega skildaog pá okkarað taka út klusturinnog það er greinilega gerthérað þau blómstraeftirstaðmannupp úr 1300það erukirkilmerstækkaðarognýjirkirkugrippirkeiftir innog þau voruþeir voru nútöliverðirfyrirog með þess aðþingarumí þingaraklustriog þá varkirkjan stækkuðþað mikiðog nýjirgrippirfengnirí hanaaðþað þurft aðvíaþessa viðbótupp og nýttog þannig aðþví að viðbötunnavorufað miklarogþannig aðogþau erublómstraog þetta er svonablómaskeiðklusturþað sem var ekkisem einhvern veginnvíta að þau hefurloknað svona út afog svo hefur svartadauðihaft áhrifog þá hefurog mér sé var íNóri lengi taliðað klustin þarhefðu baraþau hefur lokaðþetta er svartadauðaþað er ekki satt þarheldur þau eru alvegblómstra líkaklustin hérað þaðþau blómstrasem aldrei fyrr líkaeftir svartadauðavegna þess að fólk trúðiað það gætistoppa vafþess að pláumeða því að gefameira tilkirkjunar og klusturanaog það eruofbóðslegaþau hagnastmjög efnahagslegaþó aðþað hefur mikiðmannfall innanklusturnasérstaklegaþví aðþetta voru oft svonajástopnarnir sem gáttutekið á móltil fólkihverjum sem erog það er til heimildurumen með það fólkoft að fara ípílagrimsköngurtil klusturanatil þess aðhverju þetta niðurogogþannig að það varmeiramannfall innanklusturanavil ég meinasínist méraf því aðþað var bara meirismittættaf því það var svomikið af fólkisem að komog en þauþaueru mjögog alveg fram aðsíðaskipteða fram að síðaskiptumsem eru þau nú1541í skálusumdæmiog hafði áhrifualltaf klusturinná Íslandiog allt klusturhaldt hérþað myndi nútelja næstu í aðþað hafi veriðsvona endalókinen fram að þvíeru þaumjögsterkog hafa mikiðlítökog eigaótrúlega regnirog égeitt sem ég myndi líkavilja bæta viðkannskiaf því ég hef núsérstakar náhóánynnu klusturannumaðégmér finnstsvo oftverið að talaeitthvað neina um aðkonuég heldur endurað þetta sé að breytasten var hérna áðurfyrir svolítiðað það væri svonafáhaldskonur þögtarí sögunniog ég var búinnað vera rekast áAbbadísinnarbæði fyrirNorðan og Sunnansem seturá Reyningstadog Kyrkjubæog þaðhaldt að vera rekast á þærog eitthvað svonaog það er verið allarþekktarmeð nafniþannig að ég ákvaðabara aðgeraað vinnabara að sérstaklegarannsókn áþessumkonumog það erótrúlegamikið tilum þærallarog þetta er eins og ég segiþað eru þekktar með nafnumog þetta erumjög valdamikla konurog þannig aðeins og ég baraKyrkjubæðaklustursem er rekiðháta áfjórðu öllþrjúundirog 50og 60 árfyrir utanþess aþannig að tímasem það varþað var lokaðaðaðþað verðurmjöghann aðauðvögtog það eru mjögvalda miklarþessar abadísinen þetta eru yfirleittallt svonayfirstittakuneða hvað segir maðurjá til aðhafa þingjaeitt umog enn hafasem sagtgeist klustur sínog sumar eruí klusturán mjög 60 árog baranánast allarsína æfikoma ánga ungarogvinna sér upp í tíknirfyrst nunnurogþannig aðþað erhann aðgeturgetur hver sem ergengið í klusturjáég vilmeina þaðen þó þarf það að verafarasvonataka næðin undirbúningstímaaðþrjú árogþað var svolítið flókiðað náður en vareitthvað klusturen hann aðogenjáhví hverju fælst þaðþessi undirbúningstímijáhann er bara einmittþettaöruglegasvona starfsnámogþað verðt á staðinumjög þrjú árog það verðt formulegárðinhlutiðog það er eitt dæmium aðþað er einnstaklusturþað sem að það erkonasem aðeðasem aðhann aðer svonajáundirbúningsnámiþarhún hættir viðog þannig að það var hægtjáað gera þaðogþannig að það er alvegdæmi um þaðen annars er þaðbaraalgjörlegaí ágiftarsínumsínum klustriogog það er margireinhvern veginn sem tala um þettaað það verður svo leiðilegtog alveg auðvitaðþað er að við endaog er ekkiað gefa mér í klusturen það er veriðastbara að vera alvegemið geta hættiðað viljaogogég held að þaðhef aldrei veriðleiðilegtog lokmódlaí klusturunumog það er líkasvo áberendiþegar það fariyfir sjöguöllra klusturinnaðhvaðu erumissefnþrátt fyrir aðfylgjasömureglumeða þetta er bæðiBenediktínar ogÁgustínusaraðaðhvaðu eru ólíkog þetta verður stráðastmikið afafábúndum ogapadísumhvernig klusturinnvar stjórnoghvað áherslu eruvoru leiðirogþetta er náttúrulega baraeins ognú að dögumeins og viðvorum að tala umbarahver stjórnandisetju marká sínastofnunjájáhver er mununumaf Benediktínarklusturumog Águstínusarþað erÁgustínusarvoruyfirleittprestmentaðirmennog það nú taliðþað aðþess vegnaþá hafiþað er sékiðtilnittnunnuklusturaf regluÁgustínusartil dæmisoghérnaenþað hefur samthafa verið tilkannaklusturekki á ÍslandienhannafÁgustínusaren þannig aðskoBenediktínarþurftu þá að verameð prestaogogheld égog mér skilstþetta nú gettalveg vita með vissuenþað virðist verðasvonaminni munurá svona reglummeð tímanumjájáog til dæmisbara eins ogí viðií viðiaklusturþað varlengstaf reiki semBenediktínaklusturenbreytt yfir íÁgustínusar regluog tímabiliogeins og þettahafi ekki veriðen það erunáttúrulegaótilendi reglurneiekki dótilendien það er alvegsvo margarklusturreglur tilenþetta er þess aðþað er sem náðu hungaog þetta er Grænlandsþað var eittBenediktínanunuklusturog eittÁgustínusahungaklustuen það voru þetta svo semÍslandingarþað er náttúrulegaí landienogentil dæmis baraí Nórierufransiskanarsistersiensarogog fleiridominikanarogogég veld fyrir mérakkur það eruþessa reglurnáðu ekki hingaþað er endaralvegdominikanarsem biskupahólumog eitthvað svonaen þetta er baramargar af þessumreglumsem ég var að nefnaþað er hend ekkisvona þessusamfélaghérna á Íslandiþað sem er til dæmisenginnþjöppilismyndunaðaðsvo mísjandií hvernigumhverfiþessirhérnajáþessar reglurunnuoghérnajáeinmitten hvernigskoreynum við aðrysa upphérnamyndahérnadæmi gerðuen hanngerðs að lappahlustriséum barakyrkjubæhvað er þettamikiðbyggingumhvað er þettamikið fólkihvað er þettafólki að gerajáþað erhérnaþað er ekkialvegnóggóðarheimildirtil umþettabara þvíþað er einlegaþað er ekkibúið að grafaþað er barabúið að grafuhérnahlustri skriðuhlustrisem var stopnaðlangsíaðhatölum við það frekar þájá en neien ég hef alltafsamt að talaþess með vitumum byggingarnaren jáen það var grafið uppí helsinniogen það varstopnað mjög seintogþað er reyndarðasamaí nákvæmlegaþað er alltafþað samaað það er líkaverið að stopnahlustursvona seintþarnaog það er reynilegakannski farið aðjáað kirkanaer styrkja stöðusín afturogþetta erþað er stopnaðsvona1493eða fjögurþað er ekkiallveg vist1441sem er náttúrulegaalls ekki langu tímaen það varmjög stórtað mínu matuog umsviðamikiðoghætnaog bygginginer meðöllumþað er númánu eiginlega að segjaað það séekki engintvö hlustureinsþað er líka barafyrir eftiráherslumog þannig hvaðen það eruákveðin herpingisem þurfa að verarými sem verðaverið í hlustunumtil þess að geta baraverið í hlusturog það er náttúrulegaþettasamtalsherpingiog það ersepp skólibræðraeða sýsturaog kirkjanáttúrulegaog allt þettaogsvo náttúrulegaeldunaraðstæðaog allt þettaþegar fólk býraðnaogvennilega ermjögmikiðbaraþað sem við kallarsvona leikmennmenn og konursem er að vinnaí hlusturnumog búa þarog þetta ersvonaþauoftast miklufleiri heldurenhérna hinn ervýgðuogí Noregier talaðum svonaeitthvað reiknirregluen sé fimmsvona starfsmenná hvernvýgðanog þannigsvonaþað er svonareiknirreglanfyrir þaðað veit að hvað ermargir í hlusturnumað því að það ermjög rút aðvita þaðogenhannjáoghennuhlusturbygginganá skrýðhún varörglayfir1500fermetrarog ég var núað skoða barasvonabæisem hafiðgrafnerifrá samatímaþarnaí nágrenninuogá Suðurlandiog þeir erukannski130fermetrarogsvo náttúrulegaalls konarlíkneskiþað er einntil líkneskilíka semhafa fundist ívennunum bæjarústumað því að eins og ég séokkuralmennthvað fólstenþað erþað erþað sem aðvar kannskimerkilegtþarna á skriðuklusturkomi ljósaþetta varspíktaliog það er núalltaf að styrkjasvonaviðspendingarnirum aðsvo hafi veriðog það var líkamjögvennjulegtá þessum tímaogsvartitöðivar náttúrulegakomi uppaftur og afturogþarnaog ég mittþetta um þaðleiti þegarskriðuklusturer stopnaðog það komiðmeð til ljósaþarna hefðuþrjúundrumannsverijarðaðurogum helminguraf þeimer barafólk meðlangtgengna sjúkdómaþað er náttúrulegafólk steyruykkuren þettaer barasjúkdáminnsvosárasóttogalveg tilvíkafsullavikiogallirþessi sjúkdáminnsem voru baraþekktirogþannig aðþað var núþannig aðtil þess aðfólksæju umþað núsamkvæmlegavið maður áttiJóns BúkogGrauguskannski líkaaðjáaðfólk gæti að sjá umsína veikuen ég held aðsvona þessi vest settuhafi geta leitaðí þessi klustursem voru meðsvona starfsemiþað voru allsekkit öllogen þetta var mjögvenjulegtog égjáen það er baraviðþað erinnfluttkvikansilfurþað er baraallt mögulegtsem aðstaðfæsti þettaoghérnasvo eruaðri sem erí jarðaðanireru leikmennsannsagtogog ykkuraf þessumvingðumenþannig var þettaekki dalstæðuren það er eitthérnaí þessu mestofnunskriðuklustusvona segaðþað erusko miklabreytingar áklusturinnklusturunumalveg þessifjúfundur áriðað hvaðsem eru þarnaog mér er að segja barainnan skriðuklustusem viðsmennandiþetta er árumhvaða áherslurþetta er príjórsklusturen það eru bara príjórahvað áherslurer settiðþeir eru að byggja kirkjuþá eru að kaupamikið timbriog allt þettaenen það erhelgaðhinnujáMarjumaueins og mörgannurogJésu Kristiog hinnu helga blóðiogmargir hafa veriðveltað þessu fyrir sighvað var þettaað finna búið því aðhelga klusturneyen þetta varalgengtsérstaklegaáí Skotlandiogvið þarað á þessum tímanákvæmlegalok 15. aldaraðklustur veruhelguðhinnu helga blóðiog það átt að veranáttúrulegafyrir helga blóðátt að veraí skrýniíklustunumog kannski hefur það veriðþannig á skrýðuklusturog þannigþetta var svona fyrir pílagrýmað koma að þessuskrýni með helga blóðiíog ég held aðskrýðuklustur geta að veriðþannigen ég ætla aðeins aðtala um þetta umsvona það sem við vitumum önnu klusturþað erunefndherbergieða rýmiveit ég hvaðað kalla þaðíöllhlustu klustrunumeru nefndsvona áþað hefur veriðskrifintu samningaeða eitthvaðmaður veraogeitthvað svonaþannig aðí forbrífarsafnisérstaklegaeru nefndherbergiog það virðistveraað þessi hefndinuherbergihafi veriðíklustrunumogen það er náttúrulegahérnavallagt aðreyka klustureða þið er ekkiþið verða að veraalvegvegna þess aðertutilbúinaðgefa jarðirog eitthvað svonaeða allt er bara eitthvaðí ólestriþetta er bara eins ogég er líka eins og viðbangaog bangan er hannu breystrosalega núnaað þú bara kemur innog ég heldast þetta peningalmenningaog það tækir ykkur á mótihérna bara ykkurhætnaþað verður að verasvona tröstogmér finnst þessirosalegajarðveikklustranayfir hundra jarðiróttu sömðiroghætnaþetta sína líka tröstaðþið tröstu þessarstopni fyrir þessuogogþá þurft þetta að verasvonasvolítið ektogen eins og ég segi þaðogþað tekja eitthvað bonganþannig að breyst núnaþað fyrir enginn inn í bonganlenguren ég veit ekkiég hætti hugasónhérnaprófisverðurhann lýtti klustrarum líkavið flugstöðbyggingarþað þýrt að vera svonaákveðinrým í þeimen þau væri kannskiekki döll einseðaflugstöðbyggingarekki allar einsogþannig að mér finnst það baragóð samlíkingog þetta er bara ef ég tekfjárhús eða eitthvaðog það er stöðar með hluðuog það er stöðar með garðaðog ég vettuog eitthvað svonahann er þetta barafyrir til starfseminniogég hefna verið að skoðaþingiraklustu sérstaklegaogþað er hérnavið erum búin að grafa þaðí meirin tíu árog þetta er bararosalega flóknarminjar þarnaþegar búiðsvo mikið umsif lengiog við erum rétt svona að komavorum núnavið erum að vera að fá mórumog koma niður á klustubyggingarnaogen það erutilýsingartil dæmis aðkirkjunni þarog hvað hún var með mörgöllturiog ofte við verið talað umaðþað er svo svona merkjumað húnþingiraklustu kirkjahafiði mjög stórog við erum reynda meðvið uppgreftin hjá okkurað þá var húnég veit égí hvort að fólk þekkirþingeyra kirkjusem sendur hún þarna upp á holdinuhún er ykkur16 metrarog leng mjög stórvið erum stóraen klustukirkjavar 23 metrarþannig að hún vannog 12 stærrienþetta með fjöldaalltarafæði mörg öllturuaðþað er ekkidendila mælikvarðiá stórtklustá stóra klustubyggingueða klustukirkjusem var nú kjarniní klusturunumaðog alltnier stumenenensvona miða viðkannski klust áEnglandiég veit í hvort að getamiða klustir Norrien allavegaþað sem voru12 stærri byggingaralltaf fleira fólkogaðaðþaðtels kannski ekkistórstór kirkjasvona áallþjóðlega mælikvarðaneyeldur að þetta vorubrákveðin öllturusem þurft að veraog það varþetta var að ganga framhjáþeim og égsé bara til dæmisaðþað er sko líkneskiá hverju alltarmeð minnur þessufjögur hlýðraltariog eittsvona aðalalltariogMarja meier líkneskiog það er bláttklæðiísætt fráí móldayfirMarju líkneskinuogþað er bara mjöghefbundiðþað erhann áföstunnivarþetta var tinn föstunhvort maður setti klæðiyfireða ekkien eða verður þaðað skjóta ábara hvaðaykkur margirskjótt hlustrimikið fólkií það veristskoþað erþetta er náttúrulegaþetta er ekki einhverrúmfyrir tjó áað ég hugsaað það hefur veriðalvegmjög margtmeð sjúklingumog geta það að veriðen það er náttúrulegaá hverjum tímapunktiþetta er náttúrulega300 mannsem í jarðaðirog það er þannigað hlustri náttujarða skjóttstæðingasínaogþannig aðsvona kannskiað ég afnæðihefur þetta veriðupp undir100 mannsgæti veriðog ég var aðeinsreikna að það ersvolítið vitaðum kirkibæðaklusturhvað voru marganunnurog eins á reynistadog þykka bæðaklustursérstaklega tímisvartadauðaog svonaað þetta veristað veriðalveg 100 mannsí þessumhlustrumog það erunáttúrulegaþað er þessiverallegu verkefnisem að þurft að vinnasem aðvíða fólkigerði ekkiogþað sem að ernáttúrulegaþessi ábyrjandií kirkibæðaklustriertekstilgerðinogþað eráttutil dæmis1400 fjárþað þurftum aðeinhver að sjá um þettaþó aðkindunir hafa núgeta veriðútienenþetta erí öruglegaút afyllinnijáþað er þaðvaðmálsem erað vinnaogþað erhann aðþaðoghann aðþannig aðþað er baramjögmikil vinnaaðvinnayllþángvært tilað hún verðurað vaðmáliogeins áþingarumsem er núþekkt fyrir100 að gerðog það núum20varfittnú í dagskosem er rakin tilaðþingeraþetta verðursamt að verðursvona kannskieinhver teimisvinnaþað er ekki baraenþað er líkabara tölurverð vinnaen viðhöfum verið að skoðaþetta sérstaklegatekstigerðinakirkubæklustirsem er vitaog var mikilogogreyndar égeinnstaklustir líkaog þá reyndarjáogþingaklustir100 að gerðinaogeftir að viðmynda að skoðasvona áhrifá náttúrunaog hvernigþau náðu aðað þarnavinnaþessi handritoghún skar áhrifað það á náttúrunaþað er víst11020 kálfaíþað er víst120 kálskinnímerkilegustureyndanemmi flatiða bókog skalsbókog eitthvað svonaaðogogemmi þettavinna klæðinog verðmætineru svipiðí þessueinn bókog eitttil dæmiskirkjuklæðiþetta er kostarþað er þrári jæfnirogog það núbúið að reykjasvömasvona klæðumsem var viðþetta á Íslanditil reynistaklaustusút af þessuað það er verið aðkirkjur að kaupaklæðiogborgameð jörðumenþað sem að komverulega óvartí þessu verkefniég verði núeiginlegaþegja frá þvívegna þess aðvið sem setjaðum að skoðahvað áhrifþetta hafðiá náttúrunað vera með svonarosalegabústofnaoghvernig þetta vareiginlega bara hægtog hvernig var hægtaðgeraþetta var alltafsvo litrygthérnaklæðinog handritinogþú verður að talaum þess aðmyrku miðaldiren þáþað er núkannski ekki viðen þettaen allavegaogþannig að það semkemur á óvartég á nú satt allraóhann er ansvona mínbara ónýtten það er núbara svolítið gottþað er þannigmálega er það semkemur í ljóser aðeiginlega alltefniðí klæðunumer innfluttþað samaþá skoþað eruliturnirsem eruall flestirinnfluttirogog klæðinþað er þú veistundilagið í klæðunumþetta er línogþannig að það erekkiþað eruengarég held ekkiþetta er fulleteins sem komiðþað eru vísbendigurum aðlínhafið rekt á Íslandiogþannig að það er línagrattalur tilfyrir norðanen annað höfum við ekkiþað bó skoað frjókortog fræút um alltlandí öllumöllum uppgreftusem við farum framí setjum tíðþað eru ekki neittvísbendigu um þaðogenaftur á mútiog jáog þannig aðog ég hefur verið að veltafyrir migjá við veitumeinmitt aðvaðmáli var náttúrulegaokkar gæltmiðilog þetta var mjögmikil vermaí dísuog svo alltaf verið að talameð að þetta var gæltmiðilenna ellendisog það er alvegmikil samkjafniábara ímiða Evrópuumgott vaðmálmúl en brotklóðað þetta er baraheitir þaðá ennskuogvið getum vísaðí þáttu meðHelga Þólóksinniog vaðmálivar hlustundurað viljafinnast þetta frekarjá flottþað er gott að hannavið hatt í hanninog einn af þeimsem við skoðaþetta meðstog þú þið talaði við hannen ég var að hugsaeitthvað keiftivar nú keiftfyrir þannig aðblessaða gæltmiðilekki var bara að farimeðmeð allan gæltmiðilokkartilþannig aðá markaðií Evrópuog bara skilja eftir þarog svo bara ekkisérsta líkaá hérnaþeim áhöldumsem finnumkirkugripumsem eru líst í máldumalltþetta er alltinnfluttþetta er barahefur í keiftfyrir þettaogen þaðþað merkilega líkaermeð longar endra að komaaðeins afturinná vaðmálien það er hérnajáaðmeð handritinhvað kemur líkabaraljósaþað er eiginlegaallir lítirnirí þeim eruinnfluttirog þetta er svipaði lítirog eru í klæðunumþetta er bara lítirnirsem fjækst á mörkunumog þetta er búið tilskortýrumog þetta er búið tilöllum ögluog það meiri sig aðgullog sylfurí klæðunumog það er gullí handriti fráþingeyrumogþað sem aðviðerum að velta fyrirokkur núnaer það hvert aðbókvelli hafi líkaveriðinnfluttog vegna þess aðþað erþetta erofbáslega sérstættað hugsa til þessþað var nú lengi taliþetta verið kvítirkálskinnað kvítum kálvumþað stendstengan veginað því að skinnabara alltaf eins og lítihvernig sem kálvarnir eruen égen hérnaaðhvernig varþetta hægtað vera með120 kálvaíhvernigað ferja bókég baraþú veist þetta erbara einhver talasem gengur ekki uppen það var þannigá mörgunumhérnaþetta hefur bara ekkiverið kannanþað er búið aðskoða þetta er mjöglítilegaen á þessu mörgumþað sem aðvaðmáli varselt og lítirnirkeiftir ogáhald í þettaþar var líkabókfelltil sjöluað því að það vorustórarsútunastöðu varí Evrópuog það sem að varþetta var baraað fara meðþetta mörgen eins og bókfellþannig aðþað er nú þaðsem að við erumað velta fyrir okkurnúnaað þetta vilist verastórun hlutainnfluttog aðen viðog maður bætavið heitin sambandivið maðmáliðaðþað er þannigaðég vil nú aldreiminna eitthvaðÍsland tegumsestætt og betraeitthvaðen ég ætla að komameð smáinn í þettaer það aðþessitegund afkindumsem erá Íslandiennþáog voru líkaá færiumogásjallnasegjumogþannig aðnorðinog norieinhverjum hlutaer ekki lenguraðullin af þeimog skoull er ekki barauller mjöggóðí að búatil þettameð segogþannig aðþað er af þvíað þetta er bæðitók og þélsemst það erullineins og ég heldí Þískalandiþað er baratókþið veitirlanguðhárinog semst það er baraþélsem er óbúslega mjúktog allt þettaþetta er bara eins ogangoraull og eitthvað svonaogen hér er þettabæði tók og þélsem gerirvaðmáli mjög sterftað þú ert aðtóiðþað er þannigog að þetta hendarmjög veriðjá í segnaþað er léttað draga uppaf því aðþéler þettalíka léttenþræðinnier styrkjaðaog svo líkaað það vareiginlega ekkieftir að nota líneða því að þaðmiklaðieðajáeigðilegast um borðþált ekki bleituog þess áttaren aftur á mótiullinhún rindi frá sér vatniog þetta baraþekkjaheld égvið öll semhefur matlópa písað það varekki það tónaog þannig aðog það ermeð svonaaukinnisiglingatæknimeð ávíkingusem að ereftirspurnineikst svonasvakalegaeftirþessu vermmætahérnavaðmáliog sérstaklegahenda þaðtiltil þess að búið til segluog það hendaekki sérlegaí girkjuklæðieðaog þannig aðþað erhérnaþannig aðþað er baraþessi skiptuog Íslandfyrirstþað var veriðsvolítilmiðjasvona í þessumviðskiptaog það ereitthvaðekki alvegrétt að tala umað höfeinangriþaubúa tiltengingarað það var svomiklu óveldraað það ervið sjóhælturen aðferðast á landiogþannig aðþað erer hannlandfluttingareru20 faltýrarheldur enlandfluttingarað áriðahöfsambarlega viðog mér skilst áþað mikil samkeppnumgóðavöldog ég veitég hvort aðog það náttúrulegamjög auðvöldaðþau verða meðkynntasvo ég fyrir búskaphérog baragræs ogþetta er náttúrulegasvo færi umog allt þettaen það erjá þannig aðogmér finnstég er nú að vera gaggrinnmér finnst alltaf gerðsvona lítuð úrþessaritextíkja erðen ég heldað nú er það að breytastog aðhvað hún skiptimiklu máluég er baratekið svo oft eftirað það vera fjallumvikingaskipiðeitthvaðþað vera að skoðaskipið eitthvaðen ekki seklisem er eins og baramjölinen þetta ereinst eftirspurnimeðnýri siglingartakniog með seglanvar þetta að siglayfir stórópen höfeins ognorðurallansaogallt þaðog þetta er alvegég fór ekki farameð hvaðþetta er mikið af skipimsem eru á ferðinniseglasem nota seglaá þessum tímaen það erannar líkaí máldögumað það ertil dæmis gerðúttekt ájá það ernáttúrulegakirkuklæðurvið talinu upp íöllum þessummáldögumog það erótrúlegtmagna vlýnií landinuog lýjereftisem er talið uppí máldögunumoglituðum klæðumogþessotareneins og til dæmiskirkibæðaklustrinunnu klustrinuþað sem aðhefurvantilega veriðeinn eða tveirprestar kannskiþegar mest varaðþar erutil dæmis höfglarþað eru24 höfglartil í kirkibæðaklustriþað er baraað sippa mikiðeins ogí mungaklustrinuað munga þeirraogöðrum stórummungaklustrumoghann aðogogvalla hefurþetta veriðá þennan einaprestogþannig að heldurer þetta barasjöluvarningurogkirkibæðaklusturveriðog það er náttúrulegatil heimildirum þaðaðkirkibæðaklusturhafið unni klæðiþeir erutil dæmis skálhaldbongirkinu í skálhaldogbara klæðið einanum þettaog hann aðþað er heilmikið starfsemiþannig að það er heilmikið starfsemiogmikið verið að vinnaen við vorum að grafalíka okkur kirkibæðaklusturog það er búið að grafa þartölverkten það til dæmisfundum við baraað ég þúi svonamerkisem eruþetta er bara eins ogflíkum í dagþað er svonaframlegslega merkiþannig aðfundum viðvið vorum blí á miðaldumog þannig aðfundum nokkur sólisem er baravið innfluttumíni sannlegaþannig að sannlegavar þetta unni síðan ábara keiftég er að faramaður fikk pænta klæðihérnaskálholtiogmér vandar hérnaindigoog eitthvaðþað var velum bláog barahérnaþó að síðan auldalegaþað hefði ekki verið tilflutti indigoþví það var svo dýrtenmér finnst það alltaf svolítiðengilhættin stæðinhérnavar keift gull og silfurskoí greiðinen hérnavið hefðum ekkihérna indigoen hérnaen þannig aðþað er baraef að það er pöngtuðflott bókeðamörgulegt sæðiðþá bara var aðekki spara tilþað er alls konarstarf sem í gangijájáenég kannski fæði líka tilað skohvernig er svonadaglegvikulegrútínaí klöstriá munkumþví aðhún er náttúrulega mjögsvo tengbara svonalitur díunniað það eruákveðinu tímumdag sem aðþað ernáttúrulega farið tilmessuoft á dagogog síðan erhérnajásvonarútínaallansólarhenginogjáogþannig aðþað er svonaþessi výðusem að eruí þvíog síðanþurftu náttúrulega að fundaef einhvervar að gefa jörðeða eitthvaðþá komið viðí samtalsherpikiðogþannig aðjáég held að rútínanhafi verið þannigen annars var þaðsvona bara eins oghefnundum bæmeða að reykareykaklustrimeðeða samteldamennskueða sjáumhannsjáumjáskefnurnaren það er eitt líkaábyrgandiog það séstaklegahelgafurflusturen líkaklustumað það eru líkaprófendi fólkþað er sem sagtfólk sem aðbara flituraf klustranumþetta minni núsvolítið þeim eitthvaðaðog angurlítismaener ekki þaðaðfólk flituráklusturstaðinaog færa byggjasérlítið húsog það er meðþess að tilsvolítið góð heimilsem sínir þaðað það máta ekki byggjaþess að koða bara ykkur staðþetta er þetta að verareyðfug klusturinnog sumsum er semég maður að fámat í klusturinusem sett fara barainn í matsellinuog fá að borða þarog svo er líkabaraþað er allt tilgjöndisemhérnaprófundu samningusem er ykkur tíuheld ég frá varvétturog það er margir glataðurhérnafrá helgafelliog það er meðþess að klýpingahálriog það er baraklæðiog fæðiog allt mögulegtog þetta erskoþað sem erþað er náttúrulegaþetta er mest efnað fólken það er náttúrulegakannski verð ekkifrá að búti samningumeð hvað semað fá taklingsem átti ekki neittþannig að við veitumþað ekki hvort að verðaþannig líkaen húsónum er lístog hvaðfólknað hafa með sérog það er svo áberenduað þetta eruskoeinstaklingará öllum andriog þetta er líkahjónkannski með bapþetta eru einstaklegamæðuroghannsem barabúa þarnaogsem ermjög merkilegtfyrirbæriog það værifrólitt að skoðaþettasvolítiðnánarað þetta minnst barareyna að finnaþetta hvort að verðaað finnagraf upp eitthvaðsvona húseða það baragetur verið mjög flókiðenþannig að það varfjöldi fólksem var líkabara ínágrenninuogen þetta eruungir og gamliþetta eru ekkioftir tala með þaðað það eru eldra fólkiþað eru alls ekkiþannigþað er enda reyn mjögfrákonaþetta er einhverjaldurhelgadóttir sem er áhelgafelliþannig að tengdadóttirbjöðsríka á skarðioghannhún ákveður að byggja sérprófundu kofavið helgafelliskrufnþannig að það erleiðiog þessu lístog allt þettaog það er svo merkilegtþetta er náttúrulegaríkt fólkað hún baraheldur áframstundabisnesí síðanlubránahún er kaupissem þeir jarðirí prófundu kofanokaf hverju heldurlitin að klusturinnumer aðklustur hafi ekkihlutiðneittsérstaklega miklu aðdikliísagnarituna Íslandilengijáokkur heldur að þaðséþetta erég held að þetta sé áhriffrásíðaskiptunumog eins konar svonaantikatholismisem aðhafiði áhrifvið þettaog líkaþjóðurnishyggjaog þettaeins og margtannað áekki baraviðí Íslandþetta erhérnaí Danmarkuog Nóriog þar hefuryfir að vera að talaþetta nefnt svonaantikatholismiað það verður svonamikilandstaða viðkatholska trúog náttúrulegabönnusamkvæmt lögumogsíðan er þaðhérnamjög ábyrgandiþegar þaðfersvonalíða áhvað ég segjajá þjóðurnishef ekki að fyrir að verasterkar í svonaáttjóndueða nýttjóndöldkannskifrekar að segja þaðog 20.000fyrir að leta framá sjálfstæðinuog allir sjálfstæðisbáröktunniað þáer svonagreinilegaverð að geraminna og minnaúrhlutklaustranaog það er alvegábyrgandiað þauþað er lítið ákathokirkunasem eitthvað svonaútlennstfyrirbæri á Íslandisem átt ekki viðog það meiri segjaeinnþræðimaðursem gengursvo langtað segjabaraÍslandingarhafi verið genetistofsterkirtil þess að getatil enda sérpápiskuog það erþetta er baramjög ábyrgandiíog það eru deilurhérnalokn í tjóndaldarimeð umklaustranaog það erhérnaog þettakort að þau hafi veriðeitthvaðog klaustrinnog kathokirkunahafi haft eitthvað völdogog það ereinmitt líkakemur frameinmitt að þetta varsvo eitthvað lítiðog ræðislegtað það er baraloknuð stútafhérnaeftir staðanúlisem er allsekkur jáeins hef égreykist á fleirien einum staðaðog það ersvonafyrir hlutu20. áldaraþað er sagtað þeirraþeirra nunnurnarí kirkibæmissaklaustriðí hendurog höfðingumog það hafiþað veriðvegna þess aðþað er hefði ekkiráðið við reksturinnog égég er endarbyttuaf því að þaðreyði ekki viðreksturinnog það er svonaþurftu höfðingjarnarað taka það yfirog hannog mér fannst þettaeitthvað svo enginlegamér fannst þettasvona alvegsem að maðurheyri barakonu konuekki fariðmeð peningaog eitthvaðog svo fór égað skoða þettaþað ersem beturfyrr tilmjöggóðar heimeldurum þaðhversu velreykiðkirkubægaklusturvarþegar höfðingitakaði yfirog það endlavar gjórt útþetta á þvíeða semjáemittöðraðirtakaði yfirog svo líkaþað var stopnaðog það hafivaksiðmjögá þessu tímabiliþannig aðog það er svonamargt eitthvað svonasvo allt þettaverður þannigleidilegt í klusturunumog þú veist eitthvað svonaég veit ekki hvaðþað kemuren þetta vann alltafeins og ég segiþetta er aðalegaþetta er lítið á þettasem eitthvað útlænsta valdsem kemurinn í landiðjáog byggjur upp þettaog nær svonarosalegameðlumöldumog hann á margirog einhver fræðmeðlumöldumsem beturfyrr náðuhöfðingar aðhrifsa eitthvaðaf þessum jörðumtil bakannir áður en klusturhrifsuðu til sínog eitthvaðmjögog mér finnstsvolítið skrítiðað það hefði gett veriðkannatog ég held að værieinlegir til um klustinaþví að það hefurstundið verið haldið framhann alltafeitthvað fórlögurað jörðuen í heimildinþað var baraótrúlega mikið tilum klustinog hann aðkomir veriðlóertþegar ég var um þettaað skrifa þessa bókmín að hann aðum klustuleitinamín aðeinneinmittjáakkuratjáþað nú að líða heldí að lóka um hjá okkurenlanga kannski að spyrjaþegar bara í lókinum svonaaðdrifklustrunaeða endolokviðvið hérnasíðaskiptieðasíðbreytinguhvað hérnahvað verður um klustrunaog eignir þeirraeftir þaðskoþau barasko starfsemiklustranaleggst afalgjörlegaumþað erusömog það er hérnaí skálhaldumdæmisem erhérna1541sem að ersíðaskiptien það er Jón Arssonog hónumsem aðþráast viðen það ersamteiginlegaengin klusturstarfsem erþar heldurí raun og verueftir 1541það er mjögog það erog það erþannig aðþað er alltafdana konungursem tekur yfirbyggingarklustranasemogoghérnajarðurnarog allaryknirogþað erbara straxhérna upp úr1541eða faraað flytjavermmætiúr klustrunumtiltil Danmarkurog hannhann hérnadana konungurhann var núaðalega sækisteftir góðmálmumogþað var númeðlumsístriðstrax sturfhjá sérog hérnahérnaenensvonaogsvo eru kirkigörfigreinlegaeðurlæðirþað er baravið sjáummerkjum þaðíí fórlegaánumaðlíkneskerubrotinnogþá meðþessisvonaútæktumá klusturstöðumeftir þá er taliðbrotilíkneskiþessuog hinnuog það eralmenntskoallavega fræðmenninákveðanlandurum talið veriðmeð svonavísbendingumvið erumsvona í stríðiað það er reyðilegjabútalíkneskieða eitthvaðað það ersem sett gertogþannig að það ermjöglítiðvarvveittúr þeimogog til dæmisþað er einhverjaralltaf spríkurvarvveittarúr mungathra klustursem er heilog það er einhverjarheilartilsem er mjög merkilegaen það er yfirlegaóinsúið þingjara klusturumen það er búiðtaka burtusvona katholskuþetta er kannskiþannig aðþað er einhverjujesusem er sem setteftir enn svonaþessirrang katholskudillingareða eruhortnab og kroppaþá afþeim yfirleittogþannig að það er mjögmerkilegten svo er þaðlíka þettamjög merkilegtmeð aðdana konungurtekur náttúrulegayfirí arðirnarogog stopnarþessakonungsútgjörðog náttúrulegaþetta varog náttúrulegafiskurinn var alltafskiptóbúslega miklu málihérnamiðöldu líkaog sérnaaf því aðklaustrinog það er ekki sístkannski út afförstunniaðfiskurinn var svonavermaður ogtil útlöfnins líkaaðklaustrin eruog ég teg baraað þeir skoskriðu klaustursérstaklegaen líkaþingara klausturog aðþeir eruskoábúttatunirog príorörnirog apatísunirer aðsækjast eftirjörðun sem líkasjóog þannig að þeireiga mjögmargar jörðirogég bort tók eitthvaðá skriðu klaustureðajörðekkustar inn í landisem skriðu klausturfær að gefhún er seldtil þess að kaupajörðsem líkur að sjóþannig að líkarekinn og allt þettaenþetta eröru klátalíkafyrski með honumogog það er þettasemkonungu virðistnú aðalegaað vera sækjasteftirþað eru þess aðjörðirog hann stopnarþess að konungsútgerðupp úr þvíogogþannig aðoghún var rekinnalveg fram áátjöndöldsemt átjöndöldþú kunst skiljahvað áriðen það er ekkustarhann að sýraliti átjöndöldarég er ekki alvegveilig að mér inn í þessuen hannþað er sem sagthann er að rekaþess að útgerðá Íslandiogfræði mennhafa bent áað þeir var skofaðþetta alltafmeins álauguráþá sem að bygguá sem jörðumá tímin klustrarnaog svo eftirað konungutegrayfirþað er jökustumhérnafjóruðdungogþannig hann er að rekaþess að útgerðþérna á Íslandisem ég finnstmjög merkilættog það er það sem erað takahann aðhann aðjáþannig aðþað sem hann tekur yfirog sækist mikið eftiren hann aðmikið vermaði í þvíen byggingaþannig aðþað ersem sagtþað eru klusturhaldar að setjayfirallaklusturegnir í landinuog það er núsjömun tilfellumsem að klusturhaldar aðskiftameðeru klusturhaldar yfirnokkrum klusturumí einuþannig aðþað erþetta var ekkisvona eitt af hvernjumstaðþetta meðskirkipaklusturog skliðuklusturer samiog það erstrax þannig aðfyrir norðanað bó skipahvar svonatók starfaðekkiþannig aðí hólabiskustæmibó að skipaklusturhaldar að yfirklusturinnþarsko154023og eitthvað svonaog þá síðaskiptumverði ekkifyrirþannig að1551meðþegar Jón Arasonihálfsögviní raun og verutalað umenþannig aðbyggingarnarþær virðast núbarahafa veriðlátnargrotna niðurá skriðuklusturvar baravendarlega fólkileifta búaþar svonaþangar til aðsafnaðastí feðra sinnaogbyggingarnarbarahrunduog hörfuog nýjörðinaogég held að þaðhef veriðvíðanen það varklusturbyggingunumvar samtmjögmjögvíðabreittí ennbættismannabústaðiog það ernáttúrulegaönnur rýmiþað er kannskisömur rýmien það varnýtt hlutverkeins og kannskiþingar á klustriogsvo var annaðsem aðhann fyrirskipaðiað klusturkirkurnarerðu mingaðarog ítrekkarþaðnokkur sinnumaðþaðmingaðarregnars að það erþað er engið þörfá svona stórumklusturkirkjumog þettasérst baraí fordlegonumtil dæmis áskriðuklusturað sérst alvegþað ermítil kirkjabiðeftir síðaskipiná þingarumer það samaog sannlegastóra viðbútsem var viðupp og nýttfyrir luta 14. aldarþannig hún ertekinn afog þetta sérstá kirkjubæklustribreynistaklustriog það ergreinlega gertskoþannig aðþetta ersvonajáen klusturháler lyfnaðurlegstafalgjörlegaog er ekkiog katholkstrúbennuþannig aðþaðþanga tilmeðjálókníkandaldarogþannig aðþetta vorusvonaaftur þeirraen það er eitt ísem ég finnst líka ofttalað um aðsíðaskiptan í Íslandhafi veriðauðruvísien annars það erþau voru ekkert mikiðauðruvísinema þessimútstaðaJón Sarasonasem vann ogbarahann var meðengan stuðningneinstarog reyndastuðningog allt þettaog þetta var ekkimér finnst gertaðeins og mikiðúr þessuþví hann var eitthvaðenriðreyndurreysa klusturinnogallir partnirogeitthvaðogsvo var hannhólsvökunog þetta varreyndarskoþað sem var gertvið margaaf þessumkatholskubiskupumogmeiri segiJón Aumundssonsíðusti biskupiní SkálfaldijáAumundur PálssonJón Aumundssonsíðusti biskupá hólumAumundur Pálssonað hannmeðrísi aðmér finnstmjög sorglegthvernig viðfarið með hannen mér finnstlítið gertúr þvíen það er barahér frádanakonunginsem kemurogtekur hann fastanaldraður maðurviðhvifullarinnog er aðflytja hanní skipitil aftekuíí Danmörkuað hanndeyr um borðskoen þetta er baraeitthvað svonamjögmjögsvipa skoeins og var verið að geraoghann var bara að veraað fjallaúrhembættiog hannhann erjáhann erég sé ekki mikiðmunum að þettabara ölltí Jónuvarasunniog Sónumansnota benniðhann sem áttigegna spöðinhann varhalsum hökun meðþeimjáakkuratjávið verðum með nokkaraþetta umsvíðaðskiptin ínæstu sériuþað sem að verðurvið verðum takaþessum spurningumöllumen bara hérnakæra það ekkifyrir kominafyrir styrjuntakk fyrir migtakkkæra þakkirfyrir að hlustaá Íslandsögunnanú fersennaðlíðaðlókum hjá okkurímiðalda sériunniogég kem til með að geranokkur að viknahljega útgáfuáður enárníaldarserianhefstupp til meðlókusseftemberenímillitíðinnimjögum komaútloka þátturmiðalda sériunarogég held aðhlustundur muni þareigabúin oggóðuenumefni hansverðurtilkynnt síðarég minni égframt áPatreonsíðu þáttarinspatreon.comskáströkkÍslandsaganogþar er hægt að veljumþrjá flokkaogveljið fólkþann veilegastað ferðanabbsittlísuð uppí lók þáttarogþeir sem hefa ákveðaað leggja okkur liðaá þann hátt eruAgnar Tómas MöllerErla DórisHaldurstóttirÚlvar BrajássonJón AkselssonogÁrsell Valfelsogkann ég þeim allra bestuþakkir fyrirstuðninginhann erKHURTafcondórDraísfj casstjáiritualjafnmikultenningarsvonaViðeinnbeturhlúsninnsauogviðdagpasturáinneinngegnund
Íslandssagan

9. Klausturhald

fös. 21. ágú. 2026, 04:11 · 1:36:56

Jón Kristinn ræðir við Steinunni Kristjánsdóttur, prófessor í fornleifafræði, um klausturhald á miðöldum.

Samantekt

1. Kristni á Íslandi: Í þáttinum er fjallað um sögu kristni á Íslandi og hvernig biskup Rúðólfur kom hingað til að stofna klaustur í Borgarfirði. Klaustrið var stutt, starfaði í um tvö ár og hafði ekki mikil áhrif.

2. Einsetulipnað: Rætt er um einsetulipnað á Íslandi áður en klausturmenning kom til sögunnar. Einsetufólk, bæði munkar og nunnur, lifði í einangrun, oft í nánd við kirkjur eða klaustur, en angurítar voru meira samfélagslega tengdir en hermitar.

3. Klaustur og heill þeirra: Klaustur sköpuðu efnahagslegan og menningarlegan grundvöll í samfélaginu. Klaustur hófu að stækka og blómstra á 12. öld, í tengslum við að þróa nýjar íhlutanir og efnahagslegar uppbyggingar.

4. Síðaskipti og áhrif þeirra: Síðaskiptin leiddu til hruns klaustra og kirkjuvalds í landinu. Danakonungur tók yfir klustureignir og rekstur, sem leiddi til lokunar á mörgum klaustrum í kjölfar breytinganna.

Lykilorð

9. Klausturhald
Íslandssagan
0:00 0:00
♪