Þakk fyrir að hluta.HlustendurNú, mér er mikil ánægja að grýna frá því að við erum komin með okkar fyrsta samstarsaðilaog það er Jóns bók, ekki lögbókin frá árunni 281, heldur Íslands fyrirtæki sem býður upp á gerfi greindarlustinir á sviði lögfræðisem nýtast við hverskins lögfræðitinda vinnu, hluti eins og rannsókmir, skjálagerð og samninga yfir lesturog býður upp á beina tengingu við Word, Outlook og skjálakerfi á borðiðOneDrive eða SharePointNú, Jóns bók er nótið af leiðandi lögmannstofum, stóru fyrirtækjum sem á hennu ofnbyrjaog ég hef sjálfur aðeins verið að nota Jóns bók núna til þess að glöggva mig á ymsu prættískuog það hefur komið mér skemmtilega hvort hvað hann býður upp á áræðanleg svör með vísunni heimildir og talar góða íslenskuEn á erum lengrar haldið, þá vild ég líka mynnast stuttlega á styrtarsvið þáttarinsPatreon.comEn það er geta allir gerst bakhjarlar hlaðarfsins og hjálpa okkur að koma íslensugunni á framfari í hlaðarfsformiog langtíma markmiðir að framleiða allavega 30-50 þætti sem ná yfir alla íslensugunaog þarna inni eru til að mynda þetta á aðgangaðu leslistum sem ég sést nýðið fyrir hverð þáttEn sem sagt, efnidagsins er Kristnum ÍslandsNú, margir þekkja hérna klæðsinsÞað er það að við erum að skilja þessi skussögu um hinn að svo kalliðu Kristni Töku árið 1000sem fengiðin er úr Íslandingabók ArafróðaÞar sem Kristni bóðar voru sendir frá Nóri og þorgja ljósutningagóðilagðið ístundir fældin á meðan hann var að hugsað um það hvort Íslandingar skildi gerast Kristnir eða ekkiEn hér reynum við að skoða þetta í aðeins starra samengiÍ fræðunum núna er við að talað um Kristnun eða á önsku Kristjana Isationfærðli sem átti sér staði verið langan tímaog átti sér eins og orsakir, skýringar og afleðingarEn ég byrjaði með þetta á því að spurja Harald út í þessa klassísku frásögnog hvernig hún rýmar við nútíma fræði um Kristnun ÍslandsÞá eru við yfirleitt að tala um þessa frásögn sem viðsem við sjáum í Íslandingabókaðrafróða og þetta er svona þessi frásögn sem viðtekjum mörg sko um það hvernighvernig svona, hvað er að segja, Kristninu var svona samþygtá, af Íslandingumog þetta er svona barahún berstýröninni sko, það er hérnaberstýröninni frá Nóri sko, það er hérna þessihugmynd Ólega Tryggvarsimni sko, að Kristnir eru líkafræðið til Íslands og þar taka menn viðþeim bóðum sko og hérna haðið svo semhérna verið einhverjir svona trúbósstarf sem er í gangi líka sko en síðan er náttúrulegaþetta svona aðal móment í þessari frásögn er sem sagtþessi, er þessi skoþetta þing skoþá eru við alltaf að tala málið þúsundhefur þetta verið rætt fram og tilbaka, er þetta þúsunder þetta 1999 eða þannig skoen þá er þetta þessi, hérna, þá er þessimikla umræðað sko, eiga Íslandingar eru að veraKristnir eða ekki, svo er þessihérna áhugaverði aðili skosem að hérna er fengið til þess aðleysa úr málinu, þorgir, ljósundingargöðisko, lögsögumæðurfyrir til feldindvelur þar í, hérna, okkvæðin tímaog kemur síðan, hérna, undan feldinumeð, með þessiþessa, þessa, hérna, þessa laustað, að Íslandingar skuluað fólki á þessari, sem býða á þessari eiguskulu að vera Kristimeð svona einhverjum undan teknikum skoað það meiað það mei bólarhraðsagjöð og blóta launog eitthvað svonaþannig að, hérnaþetta er svonaþessi, þessi frásög sem að við, hérnasem við þekkjumogog það sem hefur feilt, kannskiþessari frásögn er, skoþessi áherslu á að þetta var fríðsalegtþað var að verieinhver svona spenna og, hérna, einhver, kannski einhver svona átökog, hérna, í undan faranum að þessu þinghaldien áherslan hefur alltaf verið svonaþetta er, þetta var fríðsalegtfríðsam, fríðsum trúskiptisem að er svonasvona, hérnaólíkti sem að, hérna, kannskivið þekkjum úr, hérna, á öðrum vettvangií miðeldagsöðunniþar sem að þessu fylgti óttábeldi og blóðbáðjá, hvernig, hvernigstendur þessi frásögni samingi við, til dæmishversinum skandinavíumeinar þú barahvernig þetta passa viðjá, við talaðum um þetta fríðsamleganarrativ, skohvernig passa það við, til dæmisþað sem ekkigefst í Skandinavíu ogNörður-Európu þarna ásempum tímasko, við þekkjum kannskiþessar frásögni baraþar sem að, hérnabara að þessum svonakonungum, gerðum að svona konungum, skosem að, hérna, sem að vaðavaða yfirhvað er að segjahefna, hérna, gæsarlapuandstæðinga sínaog hefur verið talað um fjöldaátökur í því samengiog svo framvegð, skoaðkristnur Skandinavíu, skovið getum sett, hérna, talað um hanna líkaeða sem sagt, þar er, hérnahefur verið lögð áherslabæði á, sko, trúbóðsferðirsko, og svoog svo kannski í setni tíðlíka verið lögð mikil áherslaá það að konungarnirkonungarnir komuð þessu til leðarkonungar sem hefðu ákviðað gerast kristnir, að kristnirværi, hérna, það sem væriheppilegt fyrir þeirrafyrir þeirra umdæmieinmitt, og frásögnin sem að við, hérnalesum í Íslandingabókhún snýst í grunnumþað að Ólega Tryggvarsson sendir trúbóðatil Íslandsog þeir eru einnigkoma þessi kring, svo að segjajá, já, einmitteinmitt, og enn samtsko, hérna, meðeruí, hérna, talsambandi viðheimamenn, sko, og það eruhöfðingar sem að, hérna, taka viðvið bóðskapsko, og svona keirandi aldrei áframsangvað þessari frásögn, og hérnaog síðankoma þvíog svo er, svo verður þess að þú komaútkópan þessi, skohvernig, svona, stendurstendst þessifrásögn tímans tönnhvað heldur það er raunverulega gæsthvernig, hérna, er þettalangtíma þróun, er þetta einn atbyrðurhvernig hugsaður við um þaðskosko, þetta er náttúrulegalíkið spurning, skoog góð spurninghvernig stendst þessi saga tímans tönnsko, mínum að þvíað þá er þetta bara svona kannskiþað er kannski ekki einhverja ástafa til þess aðog ekki þess að það er sagt það, sko, að þessifrásögn eru náttúrulega að vera í diskóttir og fram og tilbakafræðarmækningum í tíinasangildi hennar og svo framvegsog svo framvegs, og þetta er alltaf áhuga að stóta fyrir sigsko, en ég sjálfur kannskihefur ekki dóla mikinn, hérna, er ekki dólaspettur fyrir að, hérnaskoða hana eitthvað meiraen hefur verið gert nýma bara að þessu margjaað sko, hún gefur ákvæmlegaeinsýn í einhversvona mómentsem aðvið þist hafa og sem að síðan fær mjögvikind, mikið ploss íhérna, hvað var að segjahérna, sögurritunog ekki bara í sögurritun, heldur kannski baraí, skohérna, sjálfsmyndarsköpuníslendingasko, þannig að þetta verður svona alvegeina af þessum klassísku frásögnum íokkar, íhvernig íslendingar hugsa um sig og sínaeinsögum, þannig aðþessi saga hefur náttúrulega og Arináttúrulega sem, hérna, þessi miklisakfræðingur og hérnaog að þettaer svona, hefurer á þessumsvona mikla stalli, skoég er á því að það þurfa að horfa á þetta bara frá mörgum hlýðumKristunarferðliðþetta varekki bara eitthvað svona quiz-bang-boom, skoallt í einu bara, allir vonir kristnir, skoog þetta er nú kannski svona daldiðþað sem að fræðafólk hefur verið að leggja áherslu áundarfarin, þetta var það ára tvíog við hafum við lengur, þetta er ekkiþetta var ekki bara einhver einn atbölu sem að gerðistsvona, skoþó þetta getur vel verið að hafigerst einhvern veginn svona, sko, og bara engin neintilástafi til þess að, hérna, þetta er þaðekki að vola mikið efa, skoþað má kannski tólka svona okkur einn atriðþú veist, hvað hafi verið gangið allir undir feldinumþú veist, þetta hefur líkahérna verið svona að skoða, þú veist, hvaðhefði þetta eitthvað sjamanismi, þú veist, þettahafið kenning sem hafið verið sett fram, Jón Neville, alls eins ogsetti þá kenningu fram, skoþannig að, þú veist, við getum svona að tala umeinhverja, einhverjahérna, þætti í þessarifrásögn, en það, að mínuviti, það var að skoða þetta bara frá mörgum sjónarhóttumog ég hef stundu talaðum svona þrjú sjónarhóttþar að segjaog það, sem að endurspeglastþað vissulegt í heimildumog þá í fyrsta legi eru við meðþetta, hvað ég var að segjaþetta sjónarhóttsem við sjáum kannski í Íslandingabókþar sem að, jú, vissulegaþá kemur þarna einhvers náttúrulega frumkvæðaðutan, enþá eru, en enga síður eru þaðþá Íslandingarsem að taka þessaákvörðun sjálfur, að það sé best fyrir þásjálfa aðað gera skristnirog þannig aðþað er svona frumkvæðihérna, hvað er að segjahöfðingastettarinnareðaþeirra sem að halda umvöldinog það er frumkvæði þeirra aðað kristni séað kristnun sésé rétt ákvörðunog að kristnin sé trúinsem að eiga að veravera á Íslandiogvið sjáum þetta sjónarhóttsko, íhefur verið bara ábyrðandií skrifu fræðimannaog þá kannski sérstaklega þeirra sem aðleggja áslögu á, ef að segja, kannski svonapólítiskaeða svona greina þessa atbyrðunfrá pólítiskum hagspunum, efnagslegum hagspunumyfir settarinnar áþessum tímaþannig að þetta sjónarhótter náttúrulegaskipti máliog til þess að skiljaað það voru líka einhver svonahagspunir í húfi fyrirfyrir Íslandingaað gerast kristnirog það hafa margirsakvarækar og fræðimellagt áherslu á þettasíðan er kannskisvona sjónarhótt sem við getum talað umsem að er þá sjónarhótthvað var að segja, svona kirkjustofnunarinnarog við sjáum þaðtil dæmis í heimildumað borðisögu hamborgabiskupaeftir Adam frá bregumþar sem að Íslandingar eru nekkit kristnirfyrir að fyrsti biskupin hafi verið výgðuríslægurog þannig að þá eruþá eru rauninniþað eru samansið mérk í milliþá skohérnaþessaraþess svona stofnanalega kjörningþað er hvað, 1056?já, þannig að það er þetta svonaannarsjónarhóttnið og hérnaog þessi áherslu á stofnþessi svona stofnanalegi vingilsko, kirkju, hérna á kirkjunaog hvað ég á að segjasvona mikilvægi hennarog þýðinguhérna stofnanalegu uppbyggingarogfyrir kristnunar færðliðog þetta hefur verið rannsakartall svo mikiðundan fjóðnum ára tögum, getur við sagtja, undan fjóðnum ára tögum, hafa við segjað sýst20 ára áherslusþað sem hefur verið að regja áþetta hefur verið greintfram og tilbaka og þá skipta máliskipti málisko tengsl Íslandsog íslenskra biskupstóla og íslenskra biskupavið kirkjustofnunaannars þarog þá á Norrlöndumog þú veist við er ekki biskupstólanasem að hérna og náttúrulega sérstaklegamikið lögagöld á biskupstólinanýjarórsien svona áðuren hann var stofnar, skipti líka máliað sko að tengsl við Lundog þar áður viðvið Hamburg Bremensem að hérnasem að var náttúrulega svona þessi fyrstifyrsti erki biskupstólskoog þar sem aðog íslenskraog við erum að erki biskupskobiskupnum þar skoaðal Bertiog þannig aðog það er ekki bara skoþetta er ekki bara umræðað biskupstólanaþetta er líka umræðað þá um söguklausturklausturana skoog hérna þetta hefur líkaverið svona hérna löð áðuslaá það og við sjáum það í rannsóknumtil dæmis hjáSteinur Kristján Stótturhann hefur skrifið aldrei um þetta í sínum klausturarrannsóknum skoog gott skárt Þór Jensson hefur líka skrifiðmjög fínakar einn um þetta skoog svohefur ég svona aldrei tekið þáttí þessari greiningu svona fráákveðinu sjónarhániog við töljum þrjá vinglavið erum komið tvoaog þriði vingilinn er þá kannski bara svona þessiog hérna og við tengjum þaðvið svona einhverja ákveðinu heimildþá getum við talað um þaðtengjum það bara við landnámiþar sem að fjallaðum að kristni hafi einhvern veginn verið í landinu skoog þá eru við að tala um þaðað kristni hafi svonaog trúar bröðinog trúin hafi svona bórist á milli fólksog hafi í rauninni verið svonaég kannu að segja svonafri allsug flæðibara eins og á milli fólksog bara eins og er meðtrúabröðog svonahérna útbreyslu trúabröðaog svonaþessa dínamíksem að fylgjafylgirþessari þróunþá hýttist fólká einsum stöðum og fólk hýttist ámarkastorginu og að ferðalumog þannig breyðistkristnin útsvona kannski svonatilvílina kenta einhver leiti skoog hérnaog það skemmt er líka máli að hafa þennanþennan vingiluskovið langarum kannski aðeins aðþað eru tveir stórir vinglará sem aðbyrði eðaþeim á þarannars verður orsakirnarog undanfærinog svo afleðingarnareða eftir máljarnirbreytingar sem verða á íslikku samfélagikjölfar og vegna og svo framisen áður húnni för mér þaðþá langar mér kannski aðeins að spurja þig umþess aðstopnumRómarkirkunahún á sér tala svo langa söguáður hún festir land á Íslandiog ég veit að þú hefurég hef búin aðtala um hennar semheimsveldi, empiregetur þú gefið okkur smáyfirleit um það hvaðastopnum þetta er, bara í rauninni frá þvíhún er stopnud og þá kannski húnlendir á Íslandií kringum orðið þúsundog hvaðaferli er í gangi sem að Ísland verðurhluti af þarna á þessum tímagetur þú leikt okkur aðeins inn í þaðþessiþúsundarjá, ekkiég við ekki mér að eina þúsöldjá, einmitt, hvað er að maður að byrjaskoþað er að Rómarkirkjunarskoþað er alltaf mikilvægt aðmuna bara aðRómarkirkjankirkjan í Rómvar náttúrulega baraeinnsvona biskupstólaf nokkrum mikilvægumí upphaviog pávin í Rómer það bara Rómarbiskupog Rómar biskuper í rauninnisem sagtarftakieða eftir maðurPétursog það eru ímsarhelgisagnir til um þaðhvernig Pétur kom til Rómarog tókst þar á viðkeisaran á sann páliog það eru eins og svona helgisagnir til umtil um þetta skoen svonahefðinni þá er Rómar biskupþá er fyrsti Rómar biskupog þá var það PéturPétur Póstoliþannig að þessi sagaskonáttúrulegabyrja þargetur sagtsíðan er þaðað nota alltunur umröðaðskohvernig getur baka þettaallt samanuppsögulegasagfræðilegaskoþannig aðen bara til þess að byrjaeinhvers þarsvo er þetta náttúrulegabara mjög lungog flókinsagaogogogogogogvið getum sagtaðað þessiaðþað er svonahýmsar ástæðursem aðauðvitaði þessi valdandiskoaðað kirkjan varðhérna áhuga mikilog hún varðíívesturörupuáhérnaáá miðöldumog áámiðöldumkomt alltaf svonainn í þetta rímisem að skapaðistþegar aðvesturumveldi fjellskoog það voruþá bara svonahérnaviðsvo letið hefnirskoog verðum að goðagoða að leittóaskoá þein tímpotienjáen síðaní rauninnisvonagetum við sagtaðþað skipti líka mjög miklumáli fyrir þróun kirkjunnarog rómarkirkjunnaráíhérnaí Evrópuað hún bastsvona alltafí tríðaböndumviðviðhérnaFrankakonungog síðankeisaraognáttúrulegakall mikliennlegalikilhérnakall miklilikilpersónaí þessarií þessarisöguogoghérnaen það sem að síðangerist skoogí hérnaíí þessarisvona tróunog það erkannski það sem aðÍsland kemur inn íþessariinn í þessa söguað hérnaaðfólkiinnankirkjunnarkirkju fólkií klausturumogogIðarþykjaþykja áhrifleikmannaveða orðunansimikilinnaninnanstofnunarinnaráhrif þáhérnaallraþessaraaldamannaogog fara að berjastsvona viðundaneða svona reyna að berjastfyrir frelsisjálfstæðikirkjunnarfrá áhrifumveraldleraveraldleraveraldleraveraldleraveraldleraveraldleraveraldleraveraldleraveraldleraveraldlerayfirvaldafyrstaogtalum þarallraallraallradóbjöfinaskomeðan við talumbara allt fráhérnaallt frákeisaranum sjálfumog þarnáttúrulegafórbaróttan framá þessustóra sviðiskoáhérnaáellertu öllskomillir keisaraogpávaogþar sem aðþeir tókust ámeð mjögsvonajá það var stóra sviðiskoen þessiþessi átöká hérnavoru á öllumvoru á öllumhvað var að segjaþrepumþað hýrahýraþannig að það vorujáhvort sem aðhérnahvort aðhvort sem að það voruþáfyrstareða greifareðasem aðhérnahverluþetta erþað er þáhérnaskrýðingardeilumþetta er þaðsvosvosvosvosvosvosvosvosvosvosvosvoskrýðingardeilumsnúastsemí rauninubara um þaðhvort eræðrikeisarinneðapávinhvorthvort erhérnaöfluraðkröfturaðskohérnaheið andlegaeða heiðverallegasverðogogjáþannig aðhérnajáum þaðum þaðsnuristþess aðeinuskoþannig aðÍslandier síðansvonaverður flutiaf þessaristopnunueða þessuheimsveldigetur viðsagtþegar aðþeirraKristinnbestingatJáég meittskoþaðminnistá þaðskoað ég sé aðkalla þettaheimsveldiskoþá er þettaað passasér alltaf á þvíþegar maður er að vinnameð svonahudtökog það verðureinhverju leitisvonaeða segjagreiningar hudtökeða svonahudtökvinnuhudtöksem við verðum að notatil þess að varpaljósi ásvonaeinhvert sögulegasögulegan veruleikaeða einhvert svonaeitthvað svonajáogþetta er kirkjan ekkiheimsveldi í þessumsvonaskilningi sem að viðþekkjumúrsem að við þekkjumúr bara svonaokkarþess að nútíma söguskooghelduren ég svonaminn langar þess aðað prófa skoað nota þettahudtakþetta svonagreinigar hudtaktil aðhugsa umútbreyslukirkjunarhérnaRómakirkjunaráá miðöldumbara vegna þess aðþað er svo margtsem að er líktogmeðmeð Rómakirkjuniogogheimsveldumog þá er égkannski sérstaklegaað spekulara íannarsvegaruppbyggingunniþað sem er svonavaldiðhérnahvað er að segjasvonaberstaofanogog niðureftir einhvern svonastofnanilögumí gegnum svonasvona stígveldiskooghvar er ekki stígveldief ekki í Rómæsku kirkjuniskohérnaí Rómæsku kirkjunieða miðöldakirkjunieða hvernig sem viðkallum hana skoogog svo hinsvegarískoþeimaðferðumeða þeimleiðumsem að svona stofnunnotastviðog þá er ekki þaðtil að tala um aðþetta sé einhvern veginnallt eitthvað plotteða plan skoþetta er baraok við erum með þess aðsvonastjórnmálarlegueða samfélagsstjórnmálarlegueða samfélagspólitiskuhérnaeiningu eða fyrirbærisem aðsem að reyfi sér hægten samt með okkurum hættiogog það var svonaþað var svona það sem aðég er að hugsa umþegar ég er að tala umtala umhérnameðallakirkunasemsem veldiveldissvonaeða svonaíjásamfélagspólitiskt fyrirbærisem aðsem að hugsa umí því samhengiogog éghefsvona daldiðleikið með þaðað ég er að vinnavinna með þessa hugmyndskoaðhugsa umemitt kristuninaí þessu ljósiíí þessu starra samhengiútbreysluogogkirkunaeða útfennsluskulle við segjaútfennslukirkistofnunarinnartilnorðursá þessum tímaog Íslandier þess að hlutihluti aftastþað er þrúþannig að það er ekki baraÍslandingarhérnataki upp ákveðintrúarbráðuog faratú okkur öruþeir ganga inn íákveðinaákveðinastofnunuákveðin svonasteyvildijájáogogogogog í rauninnigangast inn íákveðin svonavalda samhengiog gangastí rauninniundir svonainn íinn í svonahérnagangast undiref maður segja þannigvöldsem að eruannar starfvalda kerfisem aðog valda miðjusem að er annar starfog það er rómmenn hafamenn hafa bent á þaðjáaðhöfðingar steytan Íslandihafiséð ákveðinafjáraslega hagsmunni í þvíað gerastkristnirog menn hafa tengt þettavið upptöku tíundarönurtíundaröndið 97jáfinnst þetta að verasamfærandiraugjáskoég finnst þettanáttúrulegaþetta þarf að taka þettameðhérnaþarf að taka þetta meðinn í reykinginu skoogogþaðogenen það sem að hefur veriðsvona aldreigegnum tíðinaog svona verið aldrei áberendief að segjaég talið lengibara að segja frá þvíað þetta varfrá því aðSigurinn Ótal kom frammeð þessameð þessaþessa svona útskrifingvið getum við sagtogog hérnaog svo var þettaeins oghérnaog svohérna heldBjörn Tósneson áframmeð þessa ömræðu skoog hérnaog þróa þetta áframogundir sínumfórmerkjumog sínum svonamarxískamóteli skoeins ogeins og þetta eren það sem að ég hef svona verið aðsvona að tala um aðhérnaí þessusamingi aðog svona kannskilægt ásláog þar er kannskiminn að komaað það er umræðuað þaðað þetta er baraeinn vingilogþaðog það hefur svona verið svonaog stundum þegar maður lesið svonaklassískusvona klassísku höfundaí þessum letteratúrskog þá finnst mannsvonaogsem að eru ennþátóltið áhrifamiklirkannskiþendilega meðalfræðimannaskohérnaskohvað var að segjasvona samtímafræðimannasem að eru náttúrulegaalltaf að taka inní mjög sjónar meðskoen þetta kannskien þetta er líkaen er ábyrðandikannski svonahvað var að segjaímeðans í sögu skoðuní samfélaginuskoen það verður líka að takaég hefur svonaleggjað áslá á það skoþað verður að takatrúabröðin alvarlega skoogsamfæringarkrafttrúabröðinaalvarlegaogoghérnaþó að þetta hafi líkaverið hafkvæmt skoog þáhef ég svona veriðað leggja áslá áað þessirsvonahafðingarog pólitiskayfirstjætt skoað þetta hafiaðveintalegaséð einhverhérnaað þetta vorulíkalíkakristi fólk skoeða allavegaséð einhvers konarhérnaeðahafahafa allavegasvonaumhafa allavegasvonajáverið trúafólkjáog það er kannski það sem éghef verið að leggja áslá á skoþetta er ekkialdrei við aðhafksmjöna matog hérna valda pólitíkbaraneiég hefekki bara skoþað voru alltaf að hafaöll þessiallar þessar sjónlinnisem eru í gangi skoen ég held að það máen það má ekki einvegaoghérnaog kostahinnar skoþað voru að haldahalda þessuinni skoog við sjáum þaðtil dæmis í skrifunþessar svona klassískuhöfunda skoog þaðstundur þannig skohérnaég er oft svonabara innra með sjálfumér húist að rífast viðSigur Nordalog Einar Óla Sveinssonskoþó að hérnaþeirþó að þeirsé hérnaekki þenn til aðhalda eitthvað óskaplega ábyrjandií samtíma umröðandi skoen þeir til dæmsluðuáherslu áþar sem held fræðimannaen út í samfélaginuþað er eins og öru vissi skoen þeir löðu til dæmisá hérnaáherslu áaðaðað trúalífa á Íslandikristi trúalífaþað hefði ekkiekki verið þrótt mikið skooglöðulöðu til dæmis áherslu ásko aðhérnaog emmaður léssvona hvernig skrifa varum íslenska meðalda menninguá þessum tímaog til dæmis aðjá, sigurí Norddalogeinn Rólaviogeða segjavið getum líka að tekisvonahaldur lagsnes áá vissumtímum ferilsin skoað það er að draga upp myndaaf íslenskri meðalda menningueins og hún sésvona daldiðseguleg skodaldið svona veralleghvað sem þaðhérnahérnaog því hvort að það ségaglegkategóritil þess að tala um meðaldir skoþað sé henni önnur umræða skoen hérnaen þaðhérnaen þetta er hérna aldrei stert held égí hérnaí hvað að segjasvona íslenskri menninguhefur verið þá daldiðá 2000 skoað meðalda menningin hafiog sérstaklegahérnaþarnaframannaf að þettahafi verið svonahafi getið veriðvoðalega kristileg skoþetta hefur tekiðlangan tímaog þetta er þaðnáttúrulega líka umræðafyrir sig skohversu langan tímatók það fyrirnorðanur trúnahverjum að sviðinu skoþað er hérnaog hérnaen alltaf líkaþetta ég held með skoþað var líka baraeinhvern deginsvonaað lífskoðurinngetur við sagthafi veriðhérnaeinhvern degin svonaótrúvarlegog það sem þú talaðumað það hafi ekki veriðþessi mikli klerkaofsisem að varannar staðar í Európu skomann sér þettaí skrifumtil dæmissvona á þetta skojá okþannig að þetta er svona klassískíslensk2000-aldarsögurskýringþar sem að við fáum svonaeitthvaðsögum í Íslandsem er eitthvað svonasérstakt dæmiþar sem aðalltaf hverja segjaallt annan hátten annar staðarjáeinmitt skoþað má segja það skoog þá náttúrulegakefur líka einnþessi hugmyndum skobókmæntinarog bókmæntinarsem afur þessarmenningar skoog þá bókmæntinarsem skoí rauninnieinhver litiótrúarlegareða veraldlegargetur við sagt skoog hérnaverður til þessi hugmyndumum bókmæntinarhérna mér held aðhérnatextarnasögurnarnáttúrulega þessi miklu verk skoað þau hafijá hugmyndar þeirrahafi einhvern veginnekki veriðeða svonaekkit verið neitt sérstaklegatrúaðireinhvern veginnekki trúaðireins og fólk varannast þar skoog þá verður til þessi hugmyndumsvona half veraldlegaog jáfnvegeinhver svonahumanista á miðalskosem að hérnasem að voru svonahvað er að segjajáhérnasvona raunsægirog svonaogogsvona objektífurí sínum lýsingumog svonavar til þessi hugmyndumþessarþannig menninguog þannig bókmættirskojáþannig að þú veist meinaþað er ekki barahérnakristinn sépolitísk heldurerpolitíkin líkakristinnþað eruþetta virkar eitthvaðminn í bára áttirjá og ég held að það verðiað horfa á það þannigskoog jápveld þóað allir getur veriðsamanskoþað er allir samanlöfnþaðhérnaað höfðingastettin varvar kristinnað því leitiskoað húnþeir fólkað hérnaað höfðingarnirvoru að byggja kirkjurog það var náttúrulegabarafrá því mjög snemmavar barakirkjaðá einhverju bæeðaaðra hverjubíliskoog hérnaogmjög svona áberandiöruglegaskoáberandiég voru að segjasvonahérnaallir uttiaflandslæðinuoghérnaþessar kirkjurskoog hvernigog hvernigþetta leitnuralls saman útog það erþað eru litlar kirkjurog það er nýlegakomin úthérnanýlega komin útreytgerarreytgerarsabdskoþað sem er verið að fjallaeinmitt um þettafyrirbæri litlar kirkjurá Íslandiog annar stafþetta sett ísamengi við það semvar að gerastgerast annar stafskohérnaí norðurinuorði viðstinsog náttúrulegaþeir styrir þessari bókskoog þannig aðhérnaog svo voruhöfðengjarnirskovikðirmargi hverjirsérstaklega framannanmingaði svonaeftir því sem að leiðaáámiðaldinnarað hérnaþannig aðþeir voruþeir voru vikðirprestarogþannig aðþannig aðþannig að þarnakemur í trúalaog vera allegasamaníí þessariyfirstiðen okkur skipta þessarhugmyndir mónihvað árum hafað erhvaða hérnaokkur finnsthöfðengjarnirí Íslandiþessarokkur höfður þetta tilveraá okkur svona hugmyndaokkur trúarlegurlefriokkur finnst þér skipta máliað viðvið skoðum þetta út átrúarlegusjónumekki barapolitískueða efnahagslegueðahvernig sem það erJáþað er náttúrulegaómulit að segjahvaðhérnahvað nákala varsem höfðaði tilhöfðingjarnareðaeðaþeirraeða hvað höfðaðibara almennt til fólkshérnaþað er nájáómulegtkannskiþað er kannskidaldi storten hérnaauðvitað er maðuralltaf að reynaað svonahugsa út í þaðsvonahver erhver erhvað er þaðí þessum textumsem maður höfðar tilhöfðar til fólksskoþað sem aðéghefsvona verið aðkannski leggjaáherslu áí mínur ansóknumskoer aðhérnaað reyna daldifyrla upp íhérnaeinmitt myndinaaf því skohvaðskoog það er veriðofta að tala um kirkjunaog þessum stofnunog hvað voruhvað voruhérnahvað varkirkjufóristen að geraog hvaðhaxmunir voruhérnaí húfiogá hvaðgrunnlega tók fólkákvæðanirog svo frá þessufrá þessusvonaþessi svonaklassiskahvað þú segjaeinhver liturkannski stofnunasagaeða pólitsk sagaeða stjórnmálasagaeða svo leiðisenég hef svona verið að reynaað fyrla upp í þessa myndmeð því að skoðabara nákaskoðaallavegaað því margir sem að heimildi leifahvað varhvaðhvað varverið aðhvaða hugmyndir vorufyrir hendiáhérnaí þessu svonakristnalandslægieða frum kristnahérnasamhengi á Íslandihvaðahvaða hugmyndir voruverið að halda lóttioghvaða áhrifgætuþær hugmyndirhafa haftog hvernig fólk hafitilengjað sérþessar hugmyndirogþareru við meðhérnahérnamjögríkulegaríkulegahérnaríkulega heimildaggrunngetur við sagtaf trúarlegutextumog það er nú kannski þaðsem að ég kemskoég er hérnahefur verið að fóst viðhérna trúarlegatrúarlega textá ymsumymsum sviðumeðaá ymsum tímafélumhérnakristnissauðunarogþar hef ég svona verið að leggjaáherslu áskoaðskoþessir textarog hérna erum við að tala umsem sagtþessar svolítiðdýrlingasauðureða helgisauðurslutt að tala umheilara mannaheilara kvennasauðurskohagiografjannogogSoég voru að segjahomiljureðapredikanirþeirra tímaog það erheilmikið tilaf efniog þetta efnihefur ég sem sagt verið að vinnavinnaég hefur verið að vinnameð þaðhérna að því aðgreina þettaþetta efnimeð tilitið þessaðþessskohvershvernighvernig áhrifhvernig áhrif hugmyndinasem við finnum þarnaí þessum textumgetur hafa spilast úteða veriðá þessumhvers konar áhrifsvona textargetahérnageta haftogvegna þess aðtrúalegi textará borði þessahérnaog þetta eru textarnir sem aðog ef við erum að hugsa umskokristnuninaog kristnuna ferliskoog þáþýr ekki bara að hugsa um eitthvaðumhérnaþað er að segjaþá sem að tóku ákvarðaninarog hvernighérnahérnaog þá sem aðbyggðu kirkurnareða þá sem aðhérnaeða biskupunaeðahvað var þetta fólkaðaðað tala umog hvað varhvað varhérnahvað var fólk að geraíinnií hinnuinn í kirkurrýminuinn í trúalega rýmihvað var þetta að tala umoghérnaog það finnum viðí þessum textumog hérnaogogog þessi textareru ekkiþetta er ekki hlutlusi textarþað er að kemja svona pólþetta er ekki samfélagspólekki svona gældir textarog fyrir ekkiþá hvað tímamér er þessar heimildirað eldu handritineru frá þvímeða tóltuöldsvona 1150svona allraallra eldstubrotin skoenþannig aðhérnaþannig aðog hérnaenþað verður að hafa það líkaí huga að þessi textareruafrýttog afrýttaf afrýttumþannig aðvið getum svona rakiðokkar aðeinsaftar skoþannig að við erum að tala umí rauninnialveg eldstu textaþegar við erum að hugsa umsko trúarlega textaogog hérnaog heimildir umumhérnatrúna sjálfa skoog þá eru þettatexta þeim sem við þurfum aðskoða skoog hvað er fólk að gera inn íkirkjurýmunuhvað er hérnahvað er að segja þarnaá svona tímaþað er náttúrulegahérnaþað er náttúrulegaað vera að messaog þessuog í þessusvonaþannig að það erþetta mikla helgi haldog íí kirkjúnumog íí klausturnumað það verðsvonanáttúrulega mísjaflega mikiðeftir því hvað er fyrir grípumniður og hvað svo mikilvægkirkjúnar eruog svona skoen það ervið getum sagt að það erstanslust veriðaðhérnaað vinna meðvinna með þessatrúalögtrúalög textalesaðu uppsyngjaðuþetta eru svonalitlasvonaþegar við verðum að hugsa um þaðskoþegar við verðum að miðla boðskapog komaboðskap og framfæriá okkurnu samhengjuog ég veit sem þetta ersamhengju við kristuninaog hvernig hugmyndumer komið á framfæriog hvernig fólk tekurvið hugmyndumþá verður náttúrulegaog ef við hugsa um þettaog baraþú veist eins og maðurað eiga útarstuðeitthvað þannigskoþá vorueðaútsendingarstöðvareða þannigskoþá voru það kirkurnarþarna vareða þessiþessarþarna var viðað miðlahugmyndunumog við erum að lesaupp úr þessum textumogþað er sem ég að nefnaað þú fyrst sérskohérnaþú veist hvað sem mikiðvar á latínuog hvað sem mikið var á móðumáliað textaðin sem við eigumeruhérnaog sem stöklaði hans í textasem ég var að skoer áhérnamóðumáluþannig aðhérnaþannig að þeir hafasvonaþannig að þeir hafa veriðaðgengileguraðgengilegur alltaffólki sem ákunni ekkikunni ekki latínusegjum baraég hérnaég bý hérnaég skála alltaf á12.öldog það er messaog sunnudegimeð þettaer ekkibara eins ogjá já baraí rauninniþað er náttúrulegamessa á mörgum helgum dögumskoog hérnaog oftir messa á hverju degiog hérnaþað er þetta kyrkja árskoþað eruog hérnasanktóralitempóralisanktóraliþetta er dýrlingaalmanakog það sem er verið aðhalda upp áhérnahalda upp áhátýrdýrlinganaskoog svo erer líkabara kyrkja árisjálf það semsem við tekjumjólpaskakvitsunaog svonahvernig fer þetta framég minna það er ykkurhluti á latínuoghvaðhvað veitum viðog hvað heldur þújáskoþað var náttúrulegaviss hlutihérnamessunarbara alltaf verið á latínubaraveriðveriðhérnaog bara svonaákvæmlegasvona grunngrunn þætti messunarsem að hérnaþessi föstu líðirsem að hafaallir veriðá latínuogalveg samaskohversuliðlugur í latínuþúkannta hafa veriðskoog, þó þú væri viðurskoþá þarþurftir allavegaað mínumætiskoað komast í gegnumkomast í gegnumsvona þessa föstu líðiog svonaþessi grunnætrimessunarsem aðsem aðsem aðsem aðtilheyrasíðanheld ég aðsíðan núhérna á sérstaklegaá þettavið höfum allavegaþessaþessa textaáámómálunumskoað þá held ég aðhljóta veraað hérnaað það hafi veriðsvonaí blandverið að lesa uppað það hefurað þessi textarhafi verið notaðiríí helgiðaldinuþað var verið að lesa umákveðna dýrlíkaoglesasögur þeirraí ólíku samingináttúrulegaþessirhérnaþessar dýrlíka sögurhafi rúlega verið notaðirbæði í helgiðaldien síðanvið duðum líkaað þaðhérnafólki fannst bara gamanað lesa þessa textaog hérnaoghérnabaraeitthvað litilindisaukaeðaþað getur satt sem svoskogetur til þetta til skemtunarég veit ekkiég veit ekki alltafeða þú veist aðhérnaeða jújúþetta getur að vera spennandi textarskoég vil ekkihérnaganga svo lott að segjaþetta sé að leðileg textarþað hefur verið gertengur tíðen ég ætla ekki aðstökka þann vagnskoen hérnaensíðan líkaerum við með barahomiljubókinatil dæmisþess aðþetta merkilasapafólíkun textumgetur veriðað þetta hefur veriðeinhvers svonahandbókeða svona sapsem aðeinhverklerkur hefur áttskoogmeðtexta á móðumálunumsem að hafaveriðlesnir uppfyrir fólki semhafa komið á staðinog hérnaþað hefur verið fólkað ymsum togaogymsumsvonahvað var að segjaymsumlögumsamfélagsinsskoþað verið spennandikannskibyrjur aukstarheiðiníslensku bondisvo kemur við alltafný trúný kirkjaÞetta voru þessa kirkjurétt hjáþað lítið að hafa verið svonasvonasvonasvonasvonasvonasvonasvonasvonasvonasvonasvonasvonasvonasvonasvonasvonasvonasvonasvonasvonaþað er þessinýja trúog nýju trúabröðogog hérnaogþannig að þaðþað hefur núkannskijújúverið spennandiskoogogogþetta hafa veriðeinhverleitiátökskoog það er þarsem að ég myndi núkannski svonahérnavilja, stýla mér aðeins uppá mótiþessari hugmyndum friðsamlegtrúskiptiskoað þó aðþó að við höfumséum ekki þennilegaað tala umeinhverja óskaplegablóðsútheldingareða eitthvað svoleiðskoen þá vil ég leggja áhersluá þaðaðaðsvonamikils verðurog dýðingamikillatbyrlurog borfiðtrúabröðaskiptiað þaufara aldrei átakalustganga aldrei átakalustfyrir sigogog hérnaogog þar sem aðhugmyndirog ólíkarheimsmyndirlífskoðanireða við notum svonaútímalegt orfari skoeru að taka stáogogogjáþannig að þetta er svonajá þannig að þetta hefur veriðbæðið spennandiog svonaspennuð þrungiog svona eitthvað átökí gangi skoog samhérnaþetta er svonasamfélagslegamenningalegátöksem aðsem að voru þarnabundin viðþetta ferðlega skojáeinmitteinmittþað er ekki bara þessi lókin skoþað er svonahvernig þetta spilast útallt þar og eftirþað er líka að tala fyrir fjöldiaf hérnaerlendummönnumsem kom ykkarekkur er allavegaog erubyskuparjur í Íslandiogog svona hvaða málier mikilvægt að hafa það í hugaer ekki ykkur enskir byskuparog erueru menna koma auðvitað frá til aðkynna þetta fyrir Íslandingumí svona þessu stofnarlegu samingieðasko ég myndi náttúrulega bara svonaleggja áherslu á þaðsko aðaðeftir því sem aðtímanu vindir frameftir því sem að sögunum vindur framað þáeflistkyrkjastofnunumog það þjættist alltafef að segja svona tengslatengslin viðviðhvað ef að segjajá baraskandinavíuog önnursvæðið náttúrulega líkaog það getur tekið á sigsvona ymsabyrtingamindirtil dæmis það að komakomabyskupar annar stað fráskoenlíkavitu við þaðbara að byskupað þeir sjálfur voru baraí bara mjög góðumog þjáttum tengsluviðyfirbóðara sínaíhérnaá verkið byskupstólunumskoog þá voruhérna heilmikiðferðalög á milliogogþað ersvonaþessi hugmyndumaðþeim aðíslenska kyrkjanhefði veriðsvonahvað að segjaúr tengslumviðþað sem að var í gangiannar staðarþað erheld ég skoekkiendilegasvonaheld éggaglegt að hugsa umum þettasamvikiðþannig skoauðvitaðerÍsland jafarí þessu stórakyrkjulega samvikiogþað er svonaákveðinsvonajáhvað að segjaskojáogÍsland sem jafarsvæðiskoþað voru að hugsaumhérnajáþað erþað ersvonaþað erég voru að segja baraþað er nýlegahérnaþað erJoel Andersonnýlega búinn að skrifaskrifa bókum þaðeinu mitt skohvernigég rætt að hugsa umíslensku kirkjurnaskoá þessumá þessumfyrstu öldumkristninarogþeir finnalangt inn ámiðaldi líkaaðíí samhengiþess skohvernighvernighvernighvernighvernighvernighvernigmikið áhrifvoru aðutan skohversu mikið áhrifhérnaog hvernig unnuíslensku biskupanirúr þessumþessumþessum áhrifumskoogog þessirog það virist að verimeð svonafrekar skapandi hættiog það er kannskisvona engjenniá íslensku kirkjurniá þessum tímasem svonasem kirkjusemá jáðarsvæðiskoog þeir nýttu sérþað frelsisem aðsem að þeir gáttutekið sér skoanþess að veraeinhvern veginn úralgjörum tengslum skoúr það sem að vara að gerastá meilandinuogí Skandináfien þeir höfðu aðeinsmeira frelsitil þess aðsvonagefa aðeins meirisveigarleikaútvara hlutin að daldieftir eigin hafiðivissu kannski líkaað þeir væru aðað sveigahérnaviðmið og reglurþannig að þeir vorumeðvitaðir um þaðsem að vera að gerastá annars staðarþeir voru í tengslumog voru náttúrulegahérnabreyfaskiptiðog voru færðarlöguog þetta var ekkieinangurensamt varvar ÍslandsvonaÍslandska kirkjanhafði sín sérkinniút af þessarilandfræðilögu stöðuáviðhvað voru að segjaendahemskristnahemsJá, ég kannski spyrðibara hérna alveg í lókinsko þú skrifaðurdóttarsvikiðum hérnakristniðvæðingunaeða svonaþettafærðarlíefniokkurhérnaokkur auðvöðurstuáhuga á þessuokkur finnst þér þetta áhugavertokkur finnst þér þettaskipta máliskohérnaég kem aðeinsúr náttúrulegaúrskoþessari áttaég erí rauninnihefí lengri típaverið að skoða baratrúalega textaogég byrjaði í rauninniað skoða trúalega textaog frumkristna textabara ááfyrstu, annara, þriðju öllskoþannig að égþað er í rauninniminnminn uppháspundurskoog svoí rauninnihérnaen hef satt alltaf haftmikil áhugaásvonaef ég var að segjasvonapólitiskugilditrúarinnaroggilditrúalega textaog svona hvernigtrúalega textargeta verið hlaðinirafhérnaskopólitiskupólitiskureyðmerkinguog haft mikil áhrifþannigsíðan baragerist þaðað éghérnafórahérnaþá eru bara svonaymsar ástæða fyrir þvískoað ég fóraskoða svonahvaðhvað trúalega textareru til í okkarsvonaísliskasamhengi skoog þáblasti viðog það voruþessardýlingasugurog ég byrjaði að veraá svonapostulasugurnarog hérnaog fórsíðan að sjáaðþessir textarsem að hafa ekkitdúalega gottorð á sérekkit mikið svonaþú veistþað voruþungavittarbókmættafrækareins ogfinnur Jónssonog orðunarsem að skrifuðu baraog fannst allirlægi að skrifahérnaog náttúrulegamér á náttúrulegagera þaðen þetta er svonaen mann hefur séð þaðkoma uppáttur og átturþetta eruleiðilegi textarþað er alltaf verið að talaum það samaendur teknika samirog bara alvegbara ótrúlu eittað fólk skulle komastí gegnum þettaen þettaen þegar ég varsko á þessu textaþá sá ég baratexta sem að verufullir afskopólitísku springikraftiog það er svonadalt í það sem égvoru að gera í minni bóksog reyna að greinadalt í skohvaðahumutirog hvaðasvonahvaða humutirsem að hafaþá samfélags-pólitísk vægier þarna að finnaog hverniggeta þeirmögulega að hafaspilaspilast inn íþessþettasvonaþetta ferlisem aðhérnanáttúrulegaþetta mikilvægaferliogótrúlegahérnaótrúlega þýðingarmiklu breytingarsem voru eða sér stafá þessari eiguá þessum tímaogogogþess vegnaleki áherslu áþessirhérnajá það er svonaþaðan kem égskoogogeða minnsvonastökpallur inn íþess að söguþetta skoþað eruþessir drúalögu textarogþeirrasamfélags-pólitískihérnaslagarkrafturJá þeirra sérhérnapólitískursprengikrafturhvaðahérnahvaðahúmyndirer þaðvið hvaðhérnagetur komið dæmibara að mista þetta áhvertJávið getum barahugsað umtil dæmis baraþessi húmyndumbaraef við fyrir barasvona alveg svonahérnasvona grunnhúttak skobara húmynd um valdsem aðtala umsem þáveldií hérnaíí þessumþessum textum skoog bara þessiþessi pæling skoað hérnaað það sé tilhérnavaldsem aðtegi siglengraen maður kannskihugsaður í fyrstu skotegi sighérnaog hérnaekki baraupp eftirstígveldinuog við verumþað að tala umveldipostulonapostulegt veldisem að tegi sigekki barahérna upp eftirstígveldinuog svo endanumtil Rómarheldurinn íhandanheimin skoog baraallalega uppskotilskoGuðsþú veistþað er baraþessi hugmyndaer hérnakynnt þarna skoog þessariþessu valdier oftstilt upp á mótien verallega valdiog þessog þannig aðog þessi hugmynder kynnt þarnaá þessumþessum síðumog það eruvið erum alltaf að séðaaftur afturátökað millihérnamillihins verallegaog hins trúalegaog þá eruhérnafulltrúar kirkunarí þessum textumvið erum alltaf að vinnameð þessaþessa tegund valdsem aðhérnaaugljuslegafrá þeim sjónarhóliernáttúrulegamiklu mátturaf valden hvað annað skoút af því aðþað tegið sér allalegisko upp í himnana skoog svo eru barasvona ímyndslegt annaðbara hugmyndurum þaðhvernig við búumhérnahugmyndurum til dæmisbara okkur og hinnhérnavið og hinnþað er vel að draga upphérnalínu á millihérnaá milli okkarsem eru um kristinnog svo allir að hinnasem eru anstæðingar okkarsem að geta veriðtrúvillingareðaeðaeðafólk aföðru trúabröðumeðaeða hvað eina skosem að taka það á sigákveðna myndiranstæðingarkirkunarog taka á sigákveðna myndirí þessum textumsem að ég held aðaugljuslega hafi líkakomiðkomiðhérnakomiðsvonaspilast inn íþessum samfélagslegasvonainn á þessum samfélagspolítiska sveiðskoþar sem að fólk verður að vinna meðþessarþessar myndirog þessarstyrjótypurog þessarhvað er að segjaorðræðusem að hérnavið getum fullt ísem við getum fullt íþessum textumskohvað með hérnahvað með siðferðiþað er ekki hérnanýtt séum aðkristinn hefði útrýmthöfðingjasiðferðinusem ég fannst ekkiráðan dag á Íslandií Íslandieitthvað svonaer siðferðið eitthvaðsvonaeitthvaðsnarlóttur íþessum pólítískupælingumeðakannski ekkiskokannski ekkit mikiðí þessum trúalögu textumskojújúkannski svonainnanum og saman viðskoen jújúþað er hérnavið sjáum þaðað hluti afhluti afhérnaog þá eru aðrir fræðmirsem hafa skoðaðþetta kannski beituren ég skoen hérnatil dæmis umhérnahugmyndir umhvað var að segjasvonahjónabandeða sambandhérnasambandfólkþað við sjáum aðeinna fyrstagaggríneina fyrstasvonagaggríninsem að kemur úráttinniskoáttinnifrá Nýðarósiog fráerkebiskuplumað þeir eru að gaggrínaskoaðþað er að segjahérnahvenna farhaðingjanaskoog þaðog þeir eigilifihérnaeigi margar frillurog lifibúfjárlifiogað því margi skoþannig aðjújúþað svona fylgirfylgir náttúrulegakristnunkristninnisvonahérnaeða kristnun af ferðlunnisvona ákvæmnar hugmyndirákvæmnar sifferðis hugmyndirskoen kannski getur viðalveg mikið í þessumþessumtakkstumskosem ég er að tala umKæra þakkirfyrir að hlustaá Íslandsögunaínæsta þættimingið ræði viðsteinunni Kristjónsdótturumhlusturhaltámjögöldumég minni ég framt áPatreonsíðu þátturinspatreon.comskástryggÍslandsaganenþað er rætt að veljaum þrjá flokkaogvelji fólk þannvelja östa færðaðnabbsittlesu í bílógþáttarogþeir sem hafa ákveðiðað leggja okkurað liða þannhátteruAgnár Tómas MöllerErlendóris HaldurstóttirÚlvar BragaðssonJón Axelssonog Ársell Valfellsogkann ég þeimallrabestu þakkirfyrir stuðninginþannig aðef þið viljiðbætast í hópinog skrá okkurá spjöld Íslandsögunarþá er aðpatreon.comskástryggÍslandsaganÍslandsaganÍslandsagan