Það er nokkuðn árið 1401 byrtist sendibóði fyrir rötan hjá Íbn Kaldún,sagfræðingi og stjórnspekingi í þjónustu Egiptaland soldáns í Kajró.Sendibóðin var á vegum sendiherra Erlends konungs í Egipsku höfuborkinni.Hann afsakaði sig, hann var með peninga handa hinn um nabntókaða fræðimanni Íbn Kaldúnen kannski ekki alveg alla upphæðina sem honum hafi verið lofað.Á langri leið peningana til Kajró hafði einhvern veginn eitthvað smá tapast.En Íbn Kaldún hefur varla kift sér mikið upp við það,hann hefur tæpast búist við því að fá þessa peninga yfir leitt.Þannig var Málma vexti að nokkru áður í árs byrjun 1401hafði Íbn Kaldún selgt reyðasna sinn eða látið asnan príðilega skefnu af hendivið nokkuð sérstakar aðstæður.Til konungsins hvers sendiherra í Kajró hafði núna sendtþannan sendibóða með borgun fyrir dýrið.Þetta hafði verið í herbúðum konungsins fyrir utan Damaskus í Sýrlandi,borg sem þá var á valdi Egeftalandsoldáns.Það var hinn yllræmdi Tímur Halti sem hafði heitlast svo af tryggjagráa reyðasnanum Íbns Kalduns að hann heimtaði að fá að kaupa hann.Og Íbn Kaldún hafði ekki verið í mikilli aðstöðu til að neyta með2000 manna hersveitir Tímurs beint fyrir utan borgarmúra Damaskusmeð brugðin sverð.Vild hann ekki bara eiga asnan í guðspænum taktu asnan en ney Tímurvildi endilega borga og örfáum sinnum var Tímur Halti vissulega maðurorða sinna sem að endingu barst Íbn Kaldún alla leið heim til Kajróvegleg greiðsla fyrir dýrið.Tímur var þá löngubúin að gera Damaskus að rjúkandi rúst.Tímur HaltiÞetta er fjórði þáttur um Tímur Halta landvinningamann frá miðasíu semherjaði víða um lönd í lok 14. aldar og byrjun þeirra 15.Í loksíðasta þáttar var Ypn Kaldún, aldinn diplomati í þjónustusoldánsins í Kæró, á leið til fundar við tímur í vonum að semja umgrið fyrir Damaskus og í búa hennar.Hann var látin síga niður borgarmúrana í körfu og fekk strax áherinnhjá hyrðingahauðingjan um allræmda sem satt eins og gerdnan þegarhann tók á móti gestum í mestu magindum á púðum í tjaldi sínuinnan um ráðgjafa og undirsáta sem letu til hans ganga matardiska.Ypn Kaldún buktaði sig fyrir tímur kisti höndt hans og saðist aðþað var þráð að hitta hann í 30 ár.Tímur væri drotnar í jarðar og solda hann alheimsins og mikilfenglegastí valdamaður í sögu jarðar allt aftur til Adams.Kanski örlítið smjæður í þessu en ef svo þá barðað árangur.Tímur bauð Ypn Kaldún að setjast og borða með sér og yfir vatnumspurði meðasíu maðurinn hann spjörunum úrum heimkinni hans íNorður Afríku. Ypn Kaldún reyndi að lýsa staðháttum þar eftirbestu getu en tímur fekk ekki nóg.Þetta er ekki nóg. Ég vil að þú skrifir fyrir mig ítarlega lýsingu áöllu landinu maður grepp. Nærri sem fjari. Öllum fjöllum ogfljóttum, þorpum og borgum. Þannig að það sé eins og ég sjáu þaðmeð eigin augum.Ypn Kaldún snerið því aftur til Damaskus og tók sér nokkra daga í aðskrifa þessa ítarlegu lýsingu á Norður Afríku fyrir herrkonunginutan borgarmúrana meðan Damaskus búar byðu skjálfandi á beinum.Myndi tímur ráðast á borg þeirra. Myndi fara fyrir þeim eins ogvesa lengs Aleppo sem var rjúkandi rúst eftir heimsokn tímurs og mannahans nokkru fyrr. Ypn Kaldún snerið svo aftur í herrbúðir tímurs ogdvaldi þar við hliðhans í Rúman Mánuð, svo ágætlega fór á með þeimá meðan tímur lagði með herrfóringum sínum á ráðinum hvernig bestværi að knýja setja Damaskus.Kaldún færði tímur ymsar gjafir, kóran, bænamóttu og selgæti fráKæró, ekki merkilegt kannski miða við þau ofbóðuslegu auðæfi sem tímurþegar átti, en gladdi hann einn guða síður.Svo var það reyðasnin grái sem flutt hafði Ypn Kaldún frá Kæró tilDamaskus. Ypn Kaldún ritaði síðar samtal þeirra um asnan.Tímur snýrið sér að mér og spurði, ertu á asna? Er hann góður?Já, svaraði ég. Mindur þú selja hann? Ég kaupa hann af þér.Ég svaraði, guðu hjálpi þér, maður eins og ég selur ekki asna mannieins og þér, en ég gef þér hann sem virðinga vott, og ef ég ætti fleiriasna, myndi ég gefa þér þá líka.Játti við að ég myndi greiða þér fyrir hann röstnarlega viðpæð,sagði tímur. Ég svaraði, hefur þú ekki verið mér nógu röstnarleganú þegar? Þú hefur tekið á mótið mér og sínt mér örlæti og mildi og égþað við líka. Svo fórið ég með asna til hans og hans sá ég aldreiaftur.Þetta nægði til að Ypn Kaldún tókst að fá tímur til að fallast á að leifaallavega honum sjálfum og hinnum pótintátum Egeftaland soldan semsoldaninn hafði skilið eftir í Damaskus þegar hann sjálfur fór þaðannokkrum vikum áður, að yfirgefa borgerna óá reytir og snúa aftur tilKæró.Það var það eina sem Ypn Kaldún fekk fram. Svo fór hann heim asnalaus til Kæró þar sem hann skrifaði síðar um kynni sín af tímur. EnDamaskus fekk að blæða og brenna.Það var það sem ráðast á sögðahjörð.Í þessum þóttum hefur margóft verið vitnað í reitt sýrlenskasagnarittarhans Ypn Arapsjáum tímur, deilam og kannski um eitt og annaðirvarðar áræðanleika frásagnarhans en hann var sjálfur á vettvangi þegarhersing tímurs réðistinn í Damaskus. Hann var þá 7 eða 8 ára gamal.Og svona held þetta áfram í þrjá daga. Ég ákalla Guðu til vittnis um að þessi tímihefur sínt hvernig ástatt verður á hennum hinsta degi.Úr rústum Damaskus heldu tímur og hersingin síðan austur til Bagdad.Það hafði jú verið eitt helsta markmið þessarar herrferðar að endurheimta Bagdadsem tímur hafði einu sinni unnið en svo ekki tekist að halda.Og skemstir frá því að segja að Bagdad fjalli hendur hans á nýjanleiklíklegast með enn meira mannfalli enn í Aleppo og Damaskusenn meiri eigðileggingu, grimd og óhefverkum.Og þarf við kannski að rekja það nánar hér.Að loknu þessu mikla verki, Bagdad í brunarústum og Damaskus og Aleppo,Homs og Hama og Balbek og Beirut, held tímur með hersveitir sínartil vetrar kvíldar á beitilendunum við rætur Kaukasusfjalla.Það var mikilvægt að kvílast vel því hersveitir tímurs áttu annað stort verkefni í vændum.Sýðustu hundrað áriða svo hafðu aðrir Tyrknesku mælandi afkomendur Hyrðingjaverið smátt og smátt að byggja upp veldinokkuð vestur á Anatóliu skaga.Þeir kendu sig við upphavsmannin Osman nokkur, osmanska veldið eða ottomann Tyrkir.Voru þeir ekki síður dúmiklir en fjarskildir frendur þeirra frá Transóksjönu, tímur og fjelagaren hafðu beint sjónum sínum fyrst og fremst í vestur.Herjað á hið aldna Bísansveldi og kristnar þjóðir Balkanska hans með góðum árangri.Þó svo að þarna um 1400 hókruðu kristnir menn enn innan voldugra borgarmúra Bísanskuhöfuborgarinnar Konstantinóbel við Hellusund, þá voru þeir einlega umkringdir af ottomann Tyrkjum á alla kanta.Svo langt vestur sem inn á sjálfan Anatóliu skaga hafði tímur ekki farið með hersveitir sínarog skipt sér lítið af þessu vafstri af komenda osmans.Hann fyldist þó alltaf með aðstóð erindrega sinna, njóstnara og frettasnápa vel með því sem framfór í nærumkörfinu.Þar sem við höfum frett að þvíð herjið gegna heiðingjum Evrópu höfum við stilt okkur um að fara með her inn í landikar.Þar sem við viljum síður tortíma múslimaríki. Það myndi einungi skleðja þá vantrúðu.Þarna upp úr 1400 fekk tímur veður af því að soldán Anatóliu Tyrkja, lángafasónur osmans,hefði skotið skjólsúsi yfir ekki einn heldur tvo af helstu ofinumanns.Annars vegar Ahmed, soldáninn í Bagdad sem í annað sinn komst levandi undan þegar tímur sigraði borkansog hins vegar Kara Júsuf, aðstahauðingja, sterkrar fylkingar, turkmennskra,ættbólka, Kara Kójunlu eða Svörtu Söðana sem tímur hafði lengi eldað grátt sylfur með í Persíu og Kaukasus.En ekkert þykir okkur verra að heyra en að þið skjótið skjólsúsi yfir turkmennan Kara Júsufsem er versti óþokki veraldar, rænir, myrðir og fremur þúsund aðra glæpi.Það er stór hættulegt.Það er stór hættulegt að slíkt döðsil menni fá að búa í íslensku landi eins og úlvur meðal söyða.Tímur var sífælt að stinga niður penna og skrifa bref til anstæðingasinnan.Í bæjessýt soldáni Ottoman Tyrkja eignaðist hann loks verðugan pennavinn, ja pennaóvinn,bref sem munu hafa flóið millir tímur svo bæjessýt smá finna í rítum bæði Jastís og Arapsjassem og öðrum heimildum.Bæjessýt svaraði tímur fullum hálsi og gerði lítið úr landvinningum hans til þessa sem væru bara ómerkilegt stöf.Þú gamli hundur, þú ert verðin heiðingarnir í bísans.Ekki bera okkur soldána Ottomana sama við konungan í Persíu.Hermenn okkar eru ekkert í líkingu við Tatara eða döglítinn almenning Inlands.Hermenn okkar Ottomana eru ekki hjálpalösi vesalingar eins og þeirri Írak og Korasan.Það er það.Það er unnið einhverjar orustur í skóum Anatóliu og haft betur gegn einhverjum evrópumönnum.Vertu ekkert að stæra þig af slíku.Þar sem skip þíns óseðjandi metnaðar hefur strandað á skeri sjálfselskuðinnar.Ættir þú að lækka, sekl kvatvísinnar og varpa akkerum við höfn yðrunarinnar.Svo skipiðitt farist ekki í forviðri hemdar minnar.Ég veit að þessi orðminn verða til þess að þú gerir innráð sílönd okkar með í eiginkonum þín að skilja við þið þrýsvar ef þú þórir ekki að mæta mér.Og hörfi ég undan herjum þínum með í þá eiginkonum mínar þólað þreifaldan skilnað.Þú ert ekkert meira en maur.Hví viltu öðra fílunum þeir tróðaðið undir fótum sér.Þetta orðaskak gætt aðeins endað á einn veg.Þegar vorðaði árið 1402 að lokinni kvildardvöl manna og dýra á beitilendum Kaukasusstemdi Tímur með herri sína í vestur lengra en nokkur sinni fyrr inn á Anatóliu skagaá yfiráðasvæði óvinarsins Bæjessýts.Og Bæjessýt þurfti að rýfa mannskap sinn frá umsádri um Konstantinóbelog æða austur eftir til móts við gamla hundin Tímur.Að morgni 28. júli á sléttu á miðjum Anatóliu skagafyrir utan borg þá er nú heitir Ankara og er höfuð borg Tyrklandsmættust herir pennavinana Bæjessýts og Tímurs loksins.Bæjessýt leitti lið Óttomanna á samt sónum sínum Suleiman og Mehmetmeð Tyrkum voru einnig hersveitir frá löndum á Balkanskagasem Óttomannar höfðu lagt undir sig Serbar og Albanir.Alls eitthvað um 80.000 manns en menn Tímurs voru þarna næri helmingi fleiri.Allra þjóða kvikindi frá þeim miklu löndum er Tímur hafið sigraðeða eins og sagnarítarin Arapsja lísti.Þar voru menn Túrans og stríðsmenn Írans,hlieparðar Túrkistans, tígrar Balksjans,höykar Dast, gammar Mongóliu, erðnir Jata, höggormar Kajends.Nöðurur Andakans, skriðdýr Kvarams, hundar Hísar Sjátan,rittarar Fars, ljón Korassons, híinur Jils,krókodílar Rústamandars, slöngur Kús og Kerman,úlvar Ísfahan, fílar Hinds og Sings og Múltans,rútar Lús, nöyt Háfjallana í Gór,spordrekar Sjarrísoss og snákar Askas Makrams og Jandisbús.Híinu kvalpar og hungraðir hundar.Híinu kvalpar og hungraðir hundar var ósigur ottomanna Ljós.Tökk þúsundir lágu í valnum, aðrir hörfuðu eða gengu til liðs við sigurlið Tímurs.Og ekki nóg með það, menn Tímurs tóku líka bæið sít sjálfan til fangaí fyrsta og eina sinn sem Tyrkjasoldán máti þóla slíka niðurlækingu í stríði.Af áhrifum ósigur sinns við Ankara áhið upprennandi Tyrkja veldimá benda á fyrri þætti í Ljósi sögunarum söguð ottomann Tyrkja.En af soldáninnum sjálfum tvennum sögum fer af því hvernig bæið sít vegnaði í haldi Tímurs.Sangat frásögn hins bitra damaskusbúa Arapsjas var bæið sít haldið í búriog ferður fyrir Tímur í hlekkjum á hverjum deginnum.Því svo Tímur geti hættan og spottað.Og látin sítja Sigur Veslu Tímurs þar sem soldán sinns eigin ástkonur voru látnar þjóna til borðs.Þá virtist veraldinn honum öll myrkur.Brjóst hans ribnaði og hjartað brann.Livrin marðist, hans stundi og andarpaði frá einstu hjarta rótum.Sár hans opniðusta nýju og hinn ylli sláttrari sáði salti í sálinn.En að Tímurs aðdándanum er eitt persneska sagnarittar hans Jastísfór Tímur um bæið sít mildum höndum, skipaði mönnum sínum að leysa hann úr hlekkjum,gaf honum fína skikku og saðist aldrei hafa viljað þetta stríð.Bara ef bæið sít hefði gert eins og hans sagði þá hefði þetta aldrei þurft að gerast.Og bæið sít sá þóði við þetta eftir öllu.Bæið sít játaði meðskjörðir sínar.Hvað sem rétt er fór allavega ekki svo að Tímur barmaði sér svo yfir bæið sít að hann fengi frelsi.Bæið sít fjórði soldán Tyrkjavældis ljæst í haldi Tímurs halda minnaðin ári síðar í mars 1403.En Tímur skrifaði jæst í grétt er hann frett.En hvað um það?Eftir ósíkurinn við Angara hörfuðu eftirlefandi menn ottomanna aftur í vesturog hér er Tímurs fóru rænandi og rupplandi um bæiði og þorp Anatóliuskaga.Frettir af orustunni vöktu aðtikli og talsverðan uggi konungsríkjum Evrópu.Það ætti að vera fagnaða repni að helsti óvinnur hinnar kristnu Evrópu hinn síðustu ár bæið síthefði verið niðurlægður á vígvellinum.En sigurvegarinn virtist ekki í gjaskári.Hvað ef Tímur ætlaði sér nú lengra vestur?Hér er Evróp ríkja, erðu honum varla mikil fyrirstaða.Kanski var það fyrst núna sem raunveruleg ógn stedjaði að Evróskum kristindómi.Ekki þótti Tímur beint hafa farið mjúkum höndum um kristna menni þeim löndumsem hann hafi lagt undir sig eins og Georgíu og Armeníu.Það móti kannski reyna að halda þessum ógnvaldi góðum.Henrik IV. englanskonungur og Karl VII. konungur Frakkasendu umsjöðalöst mestu skjallbréf austur til Tímursog óskuðu honum innilega til hamingju með glæstan sigur á tyrkjum.Manuel annar bísanskeisari bætti um betur og sendi líka gull og demanda.En Evróskir konungar og keisarar þurftur reyndar ekkiað óttast svo mjög.Tímur var þarna óðum að nálgast sjötugt.Fyrir utan föllunina sem hafi fyllt honum síðan hann var ungur maðurvar ýmislegt annaðfærið að hrjáan, megin og bólgursem gerðu honum erfitt fyrir á vikvellinum.Eflaust hefur hann verið orðin meðvitaður um að hann ætti ekkiíkja margar herrferðir eftir, erði að vanda valið.Og þá var hinn fátæka, stríðs, hrjáða og úrsirgengnaEvrópa ekki eitthvað sem heitlaði hann sérstaklega.Auðæfin voru í austri.Allar sína tíð hafði Tímur reyndað íta undir þá söguskoðunað hann væri arftaki eins mikla mongólska landvinningamanns13. aldar Gengis Kans, þó hann ætti ekki beint ættir aðreykja til Gengis, hafði hann allavega gift sig inn í ættans.Veldi Gengisar hafði trosnaði sundur fljótlega eftir,dauða hins mikla manns, ýmsir afkomendur hans,stjórnudu landsvæðum hér og þar, en engin úr ætt boga hanshafði náð viðlíka hæðum og sonarsónurinn Kublaisem varð keisari í Kína.Fljótlega eftir hans dag fór þó allt í ruggl.1368 hafðu hann kínverskýr uppreysnamenn,sópað burt síðasta mongólska ættaða kínakeisaranumog leiðtói þeirra sjálfur sesti hásættið semfyrsti keisari, svo nefndrar Ming ættar.Sá fyrsti Ming keisari lést 1398 og við af honumtók tvítugur sonarsónur sem var lítill bóur og lendiumsöfalöst í blóðugri valdabaróttu við aðsópsmikinnföðurbróður sem 1402 tókst að brenna frændalitla inn íhöllu sinni í Nanjing.Af öllu þessu lengst austur í Kína frétti auðvitaðtímur og auðvitað datónum í hug að svona olgugæti hann nýtt sér.Kína heitlaði hann svo miklu frekar en gamla Evrópaen hann vissi jáfnframt að það er ekkert smámálaðsigra Kína.1404 snéri erindriki tímurs aftur úr heimsókn tilhöfuðborgar Mingveldisins Peking.Eirindriki sagði að keisarin í Kína hefði yfir svomörgum hermönum að ráða að þegar hann heldi til hernaðarút fyrir landamæri keisaradæmisins gæti hann þó skiliðeftir 400.000 rittara að gæta ríkisins og margar sveitirfótgönguleiða að auki.Mikið mannafla hafði Kína keisari sumsið til reyðu ogenn magnaðari voru sögurnar um þau miklu auðæfi semfinna máti í ríki hans meiri en nokkurstaði.Tímur var þarna reyndar lungu byrjaður að undirbúa sigog hafði verið að hugsa um þetta frá því fyriraldamótin 1400. Þá hafði hann farið að láta kortleggjabestu leiðina fyrir hersveitir sínar að komast til Kínafyrst norður og fram hjá Tiansjan fjallgarðinu miklasíðan söður í átta peking. Byrjað var að byggja virkiá fyrstu leggjum leiðarinnar og öllum íbúum og svæðinnihafði verið skipað að kasta öllu öðru frá sér og leggjastá eitt við að rækta landið. Það sem Tímur sá fyrir sér aðyrði hans allara stærsti hér til þessa þyrstir nó að býtaog brenna á leiðinni. Allt þetta hafði Tímur skipulagtog fyrirskipað meðan hann var í sinni miklu áralönguherrferðum Sýrland, Kaukasus og Anatóliu.Lóksi júli 1404 snýri konungurinn mikli aftur til samarkanteftir margra ára fjárveru við gríðarlegan fögnuð í búasinnar tryggu höfuborgar. Þá var sem alltaf nógu að sinna,það voru veistlur og fundir og svo þurfti Tímur að hafaeftirlit með byggingu í missa minnismerkja sinna.Því miður var þann líka að byggja grafísi fyrir eftirlætisSónarsson sinn Múhamad Sultan. Sá hafði særst ítla íorustunni um Ankara og látist á heimleginni bara27-28 ára gamanl. Hann var afagamla mikill harmdöði.Tímur hafði álitið Múhamad Sultan þann fremst aftja misjöfnum ákomöndum sínum, séð fyrir sér að hann mynditaka við af sér. En nú skildi hann allt hérna fá að kvílaí stórkostlegu grafísi í samarkant.Spánvergin sem við kynntumst í síðasta þætti Rúi Gonzáles de Clavijoerindir ekki kastilíu konungs dvaldi lengi í samarkant og þettahaust í septemberlokk 1404 var þann vittnið þar að mögnuðumalburði. Tímur blés til þings, kúrúltæi að hefbundnum mongólskumhirðingahætti þar sem aðstu menn komið saman til að takastórar ákvarðanir. Markmið Tímurs var ekki síst að kynnahelstu mektarmönnum í ríkisínu á forminnum næstu herferð til Kína.En á þingi mikla komu ekki aðeins höfðingjar og bótintáttarþar stremdi að fólk úr öllum kímum hins við feðma ríkisheilu ættbólgarnir. Gæstinnir tjölduðu á slettu fyrir utansamarkand og spánvergin taldi 50.000 tjöld þegar mest var.Og þar var einlega standandi parti, lífleg markaðstorg og miklarmatarveistlur og allt til alls.Sláttrarar og kokkar fóru fram og aftur með stegt og sóðið kjötog bakarar með opna sína rauð glóandi, hnoðuðu deg og bökuðubröð. Þarna var að finna hverskins handverk og hver yðingreinátti sér sinn ákveðna stað í þessu miklu tjöldbúðum.Þarna voru líka bathús, timburklevar sem í voru baðker úr járnifyllt heitu vatni.Tónlistamenn, lieku og sungu, fimmleika og fjöllista fólk síndilistir sínar, keft var í glímu og fleiri kappleikjum.Tjöldbúar gáttu dáðstað stríðsfílum konungsins og fleiriframandi skefnum eins og gírafa sem tímur hafi fengið að gjöf frásoldaninum í Kæró og spíksbúraði um á sléttunni.Það var líka verið að halda brúðkaup einna fimm svona svonatímurs svo það var rækileg ástæða til að gleyðjast.Dekla Víkó og öðrum kastiljumönnum í föruneti hans var bóðiðí fjölmarkar veislur þar sem veitt var afar vel af mat, bæði ogdrikk. Tímur var múslimi, allavega nafninu til, en þóttigott að fá sér í glas og það sama gildi um flestað við hirðhans. Kastiljumadurinn Dekla Víkó drakkhins vegar alls ekki sem vakti förðu.Drottningin kallaði á okkur að koma og rétti mér sjálf byggjarmeð víni. Hún reyndi hvað eftir annað að fá mig til að drekkaúr honum en ég neytaði en var ógerlegt að fá hana til að skiljaeða trúa að ég smakkaði aldrei vín. Þegar aðrir gestir höfðusetið við drikki um skeið var orðið greinilegt á mörgun þeirramínu var farið að segja til sín og sumir voru jafnvel orðnirdöðadröknir. Slíkta ástand telja heimamennvíst þeirra merkikarlmennsku og í engri vistlu þeirra þykir fjörið vera orðiðalmennlegt nema margir gesta síðu orðnir vel dröknir.Fleiri skemmti aðtriði á þinginu sem stóði tvo mánuði vorutil að mynda opinberar aftökur af brotamanna. Svo lístikonungurinn sjálfur því yfir að reglur landsinn semsiðgæði gildu ekki lengur. Allir máttu láta allar óski sínarætast.Tímur sagði. Þetta er tími veisluhalda, gleði og nöytna.Engina á kvarta undan eða ávita annan. Hinn ríki skal ekkiganga á réttins fátæka, nýð hinn sterkki á réttins veika.Eftir þessa yfirlýsingu gaf hver og einn sig ávatnum. Það er það að það er það að það er það að það er það að það erallt þeirri skemmtun og þeirri nöytn sem honum tóknaðist og viðengu sem gerst var, var amast.Hver vonbiðil hraðaði sér til þeirrar sem hugur hans skiptist?Hver elskandi fór á fund sinnar ástkonu? Engum sverðum varbröðið nema sverðum íhugunar. Engum spjótum var sveiblað nemaþeim ástarspjótum sem beittir í tilhóalífinu.Svo lauk þessum miklu háttíðahöldum reglurum siðgæði tóku aftur gildi, tjöldunum á slettunniutan við samarkant var pakkað saman og þá var loksinskomið aði.Tímur lagði af stað í desember1404. Yfirleitt hjæltan í herrfærið sínar að voriekki um hávetur en kannski hefur hann þarna fundiðað þann ætti ekki langt eftir.Stjórnuspeikingar hans skúttir auðu tímasetningunaen veðrið var einhvað síður ekki árænilegt til að haldaí norður til fjalla með eitthvað um 200.000 manna herr.Sennskall veturinn á með ofsafengnum vindum sínumeldar sloknuðu stöðuvöttn frusu, ljón földu sigí grennjum sínum og gaselur í hellum.Heimurinn allur flúði ógurlegt ofrið í kiveiðumog betrarins, andlit jarðar fölnaði af óttaviðan.En tímur óttadiðst eigi veturinn þó hann væri harður.Hann var reyndar orðin svo heilsuveitl að hann gati ekki lengursetið hest og menn hans báru hann á burðarstól.Lokaður burðarstól veitti þeim gamla örlilla vörngegn miskunalögum kulda og snjó sem herrmenn hansþó þurr væru dúðaðir í þykustu klæði og skinn fengu ekki.Þær vetrar börðu á honum úr öllum áttumog fimpulkuldin löst herrmenn hans.Veturinn heldi yfir þá blind öskubiljum,þeitti yfir þá hagli og létt harma hvenn stormana óma yfir þeim.Það snjóði stöðugt og kuldin var svo heftarleguðað margir menn og hestar fjallu á leðinni.Margir mistu hendur og fætur, aðrir eiru og nef.Um miðjan janúar 1405 var herin mikli kominnekki nefna nokkur hundru kilómetra áleðis við þessar ömurlegu aðstæðurtil kaupstæðarins otrar nú Kazakstan við rættur Karatáfjallaog urðu mennað nefna þar stæðar.Kína var enn óraland undan en leiðin fram undan var með öllu ófærvegna snjóþingsla.Þar að auki var konungurinn sjálfur orðin kvefaður.Læknar hans færðu honum heita driftaðarRikki, Seyði og Meðul heita á kalda bakstraen ekkert gerði nokkuð gagn.Tímur Haldi, líklegast að verða sjötugur stemmi fæðingar ár hans1336, kannski var hann eldri, varð bara veikari og veikari.Eftir að hafa verið rúmliggjandi í höllu nokkur í otrar í nokkrar vekurkallaði Tímur til sín aðstu herfóringja og ráðgjafaog þær eigin konur og ættmennirsem fyldu hersveit hans.Rött hans var orðin svo veik að hún var næstum ógreinileg.Ég finnað sál mín er við það yfirgefa líkamannog ég er á leið upp á það hásæti drottins.Ég byði ykkur um að fella engin tár vegna mín.Í stað þess að rífa klæð ykkar og hlaupa um eins og brjálaðingarbyðið frekar til Guðs að miskuna sér yfir mig.Tímur útnefndi sonarsonsinn Pýr Móhammetyngri bróður eftirlætis af aðsonarinn sem var láttinnog landstjóraði Kandahar sem arftakasinn.Ég skip ykkur að líða sonarsinni mínumog leggja líf ykkar í sölunnarsvo allt enda ekki upplustog æfistar mitt glatist ekki.Ef þið standið samanmun engin þóra að rýsa gegn ykkur.Nei, standið saman.Það er í vegi minna hinnstu orska.Rétt upp úr 8. 17. eða 18. februar 1405kom Tímur nær máttu hana upp síðustu orðunumsem áttu að vera tryggingin í himnaríki.Það er engin Guðnema Guð trúarjáttning muslima.Svo við flögtandi kertaljós í höllinni við rætur Karatáfjallameðan enn einn vetrastormurinn beljaði fyrir utandró Tímur, sonur Apgæs af steppu transóksjönukallaður hinn Halti, konungur Jardarog tortimandi Borga og Bæjasem allra síðasta andardrátt.Einkonur hans, herfóringjar, læknar, hirðmennog önnur viðstött þauðum stundog svo fóru þau öll að gráta.Samkvæmt frásögn Ípns Arapsjasvar dánarstundin reyndar öllu dramatískari.Þauði og nagaði hendurnar af yðrun og sorg.Trúin gagnaðist honum ekki.Hann baðum hjálp en enga fann hann.Liturinn kvarvúr andlið til hansog hann fróðufeldi eins og úlvaldisem dreyin er í taumi aftur á bakk.Svo verður hann færður til refsingar drottinsog skilin eftir til að kveljast eilíflega í viti.Svo verður hann frásögn Ípns Arapsjassem hann hafi verið að byggja utanumelskaðan Sónarsónsinn í Samarkand.Tímur liggur þar enn í dagá samt Sónarsinninum og fleiri ákomendum.Reyndar í júni 1941opnuðu fordlega fræðingar frá Sovjetríkunumsem fóruð þá með stjórn í heimahögum Tímurssem orðnir voru Sovjetlýðveldið úspekkistan Gröfina.Því er stundum haldið fram að Bölvun hafi kvíltá Gröf Tímurs.Að einhver staðar í námunda við kistunahafi staðið að ef Gravaró Tortimandansaf steppunu er því raskaðmyndi leysast úr læðingi miklu verrieigðileggingarmáttur en hann var sjálfur.Og sumir tengja þetta við þá staðreindaðörfám dögum eftir að Gröf Tímurs var opnuð20. júni 1941gerði Þískaland Hitler's innrás í Sovjetríkinatbyrður sem sannlega leyti tilmikillar eigðileggingar og döiða.Var það Bölvun Tímurs að raungjörast?Nei, líklegaðast ekki, en sagan er ákveitt.Forlega fræðingarnir sovjesku rannsökuðubeint Tímurs og gáttu dreyð upp mynd af mannisem hafi þá verið látin í meira en 500 ár.Hann var 173 cm kallinnfremur hávaksinn með að við sinn tímaþrekbygður og líklegaðast rauðhærður.Og hann var vissulega alvarlega bæklaðurá bæði hægri handleg og hægri fætiog hefur haltrað illa og án Evaliðið kvalir vegna þessa.Tímur var svo skilað aftur í kistu sínaí grafísinu í samarkandi november 1942.Nokkrum vekum síðar fór gangurheimstirjaldarinnar loks að snúastsovjetmönnum í vil, mikilvægir sigrarunnust í Stalingradarinnarþau sem vilja meina að bölvun hafikvílt á gröf Tímurs bendagernan líka á þetta.Bölvuninni greinilega aflétt.Allt líklegaðast þó bara tilviliðun.En Tímur hefur allt hérnt fengið að kvílaí ró í grafísinu síðustu áratögiþó að Tímur hafi lengi verið minnstsem eins mesta ítlmennis sögunarhefur honum nú á síðari árummjög verið hampað semþettju hins sjálfstæða úspekkistanog stittur af honum reistarí mörgum úspeskum borgumgerðnan þar sem Marks og Lenín stóðu áður.Ekki að það hafi vantað minnismerkium Tímur og valdatíð hansí borgum eins og samarkantþar sem ennstanda byggingarsem hann reisti sér og sínumreistar af þrælunum sem hann flutti heim úröllum þeim erlendu borgumsem hann lagði í rúst.Það varðuðvitað ekkert af herrferðinnitil Kína að konunginum látnumþað var hann sem helst hafði viljað þettaher Tímurs sáluga halta pakkaði samanog fór heimálið.Hinn stóðskýr Tímurs á dánarbeðinumvoru að svona svonurinn Pírm og Hamartæki við veldi hansog afkomendur hans og undirmennherrfóringjar og höfðingjarmyndu ekki deila heldur standa samanaðeins þannig myndiveldi hans halda velli.En það fór ekki þannigPírm og Hamarstattur lengst í burtu á dánarstunduafasins fekk ekki að taka viðog það var aldreineinsamstaða um neitt.Það brast strax á meðvalda baróttu og ruggliog hefð mikla veldiTímurs fór einlega straxað liðast í sundur.En það er annur saga.TímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTímursTakk fyrir að hlusta
