ÞjóðfræðingiÞáttur dagsinsÞáttur dagsinsÞáttur dagsinsÞáttur dagsinsEn við ætlum að fá til okkargóða gesti hér í hlaðvarpiðogfyrst þar ámælundaskráurer hver?Rósa ÞorstinsdóttirRósa Þorstinsdóttirer þjóðfræðingur áárnastofnunog ætlar að gefa okkursínisórn afþjóðfræðasafniárnastofnunarsem íden var kallaðsegurbandasafniEr það ekki rosa?Jú, áá ekki að byrja aðeins að segja fráJú, er það ekki baraEf þú fyrst ekki að byrja að því að fagnaþess fyrsta gestin, Rósa ÞorstinsdóttirTakk fyrirÉg sem settvinna á árnastofnunog þar er eiginlegamitt aðal starfa sjáumþjóðfræðisafstofnunarinnareða segurbandasafnieins og hann Kristján saðiÞetta eru sem sagtupptökur sem voru gerðará segurbandmest á síðustu öllog hérnaer alls konarefni þarna inniFólk er aðhveða rýmursyngja sálmasyngja þöulurog barnagælurog alls konaraðra söngu á hvæðiog það hérnasegir sögurbæðiímsar sagnirað draugum og hildufólkiog tröllumog útilögumönnumog ímsu þannigog svo líka æfintýrisem að gerast einu sinni varþar sem var kongur og drottningirí ríki sínuog kall og kettlingi í koti sínuÉg hérnasem sagtsetta dagskrána með útvarpÍsmúsog þjóðfræðisafnið erstór hluti af þvístærsti hlutin eraðgengilegur ámeðsíðunni Ísmússemgagna grunnur yfir þjóðfræðisafniðog það er rægt að leita það efnieftir ýmsum aðferðumeftir fólki og stöðumog ákveðinu efniþar er líkasvona fítusmá segja þaðmá segja það í svonaþjóðháttaflaðvarpingþað er svona fítu sem heitirútvarp Ísmúsen það er þannig að maðurfær svona upp á skjáineins og myndalitlu útvartstækiog svo snýr maður takkaog þá lendir maður baraengu staðar á engveri upptökuog ég hérnahugsaði með mér að það væri kannskialltaf svona ómarkvisthjá mér að mæta bara meðog skrúa bara útvarpiðog lenda bara á engurog vita ekki allmennilega sjálfkannski um hvaða væriþannig að ég bjóð tilsvona spilunarlistaog ég er meðhérna svona blöðmeð þessu efniognú geti þið líkafengið að velja hvað er í útvarpinuvið getum látið þetta að gangaað við þurfið, þú kannskihérna barajá, látið þetta að gangaað dreifa þessu hvað sem þið viljiðþið getið valið eitthvað semykkur finnst forvittnilegtég reyndi að hafa þetta svona fjölbreytt efniþá eru enginþað er engin svona ævintýrieins og ég myndist á þannþví að þau eru yfirlega svo laungaég hugsaði að það er kannskiaðeins svo mikið í dagenég kannski byrja nú samtbaraeinhverju sem éghef gett valið sjálfog sem aðer svonamá segja eitt af mínum upphálsatryðumá Ísmúseða í þjóðfræðsafninu sem komir á Ísmúsþað er skoeitthvaðmillir 40 og 50þúsund atryðiá Ísmús og það er daldierfitt að velja baraeitten ég ætla samt að byrja á því sem égvaldi nummer eittég unniá fluröðubleiðviðelskandihóðhjáinntætlistnóðþó hattlistað rauðistogleiðisten bróðsirsvotaerrönnlíftiðþáog sögliler fullten svosvetlandivarmuog særiner kvíkusemoglgandiblóðsem aðlæriþaðsem ervindurinvarmuog viðkvæmtí byrnumer skipisumogsnortioghljóttogviðþjóttþjótthljóttoghljótthljótthljótthljótthljótthljótthljótthljótthljótthljótthljótthljótthljóttþjótthljóttÞetta er nú aldrei grípandiég er ósa að verður örgilega heytast sem smellurinn en hljóttur að sagt okkur eitthvað umhana á þessuJón Stefánssonbóndi í Möðrudal af fjöllumog þetta var tekið uppfyrir að maður var 84 áraog hann spila sjálfur undir orkiliðog mér finnst þetta skosvo ótrúlegt hvað hann er rattsterkurhann er svosyngur að svo miklu um kraftiog innlifunþannig að mér finnst þetta mjög skemmtilegten er þiðkannski komin með einhverjaeinhvert óskaútvarsefniRapp sem bannþetta er hérnaÞorbjörg Pálstóttirfrá Gilsáðu Breidalsem segirstutta skemmtilegasögu af heimskumkalli sem aðheld að hann ætti nýfætansvona en það reyndist vera rappÞorbjörg er Pálstóttirsegir sögurÞað var einnsín í Karla Gerlingþau vögtu engin börnog Karlin var svo reyðurvið konu sín út af þvíog sagði að það væri hennakennanen auðvitað konanvar ráðalauðsvo gæti ekkit varið sígeinn morgunallir Karlin að heimaog þá segir hann við hannað nú skver hannlemja hana og lúperja hanaí kvöldiog hún verður ekkimeð einhvern spættþegar hann kom heimkonan verður alvegmeður sínog Karlin fyriren hún sérst nýður baraút undir bæjarveggfyrir að grátaþegar hún búin að setjahérna allar stundþá kemurst henn að konaog segir við hannekkur þú að grátajá, ég er nú að grátaþví að Karlin mér skiptþegar mér eignareignar benn í dagen þú veistég sé nú engi ráta þessverður hún ekki að grátaég er náttúrulegagættu getum á mírinþað þarf tveir hrefnog tækt annar hrefnog að vefðan inn í föttog búðum hann eins og umbættog sýttum með þegarKarlin kemur heimþetta þóttir konarinnþjóður að hún hægt að grátaog fóreftir fyrir sem konarút á þess að míriog náðu við öðrun hrefninnferum með henn inn í baðstog vefur hann inn í föttog býrum hann eins og umbættsvo líður dagunum kveldikemur Karlin heimog þegar hann kemurinn í baðstþá sér hann að konasittur índir auðvastranghýrnaði húnog heldur brúnin á Karlinen konan líðskiptir þér ekki það þvíþó hann kemur innþá sér hann eins og umbættað það er ekki að sækjamér eitthvað að borðaþú verður þá að sitturíndir hún síðan okkar á miðansegir konanheldur svona stutt í spunaKarlin voðalega hrifinog tekur við auðvastrangannumog hann finnir að þetta er voldteitthvað og er að hossa þvíenþað fyrir að eitthvað að værihann hýr eitthvað hljóðog stranganog svo fyrir hann að horfainn íþað var nú síður hérna áðurfyrir að binda stóra skíluní fætt börnhann fyrir að horfainn í skílunog þá segir Karliná mittir auðá mittir nefá mittur til því runniðen svo veitur bætnið ekki þeimog hann fyrir að ganga með hún golfog það er þaðsaman hann hýr alltaf eitthvað hljóðhýr alltaf eitthvað hljóð úrúr reyfastranganþetta voru það að því hljóðganga út á gluggaog apna glugganþá var bætnið að segja útjá jáþá verð ekki betur búið um krumen það er að hannþegar hann sagði útþá losar hann um venginaog flýfur út um glugganKarlin verður dögðeða íðil aðra og sest nýðurog situr þærog skur lúpulegurþegar konan kemur upp með matinþá verður hún eldurhvess að brúna og segjahvað ertu búin að gerahún og sín okkurnefndi ekki það segjahann fór syngjand og hviðandupp til ímiðþar með þess að það bújá þetta er nú alltaf skendilegtjáog að sjá hvort það séufleiritilugur hérna komnafrá gestum ávöku þjólistaháttiðniLiljaLiljaLiljasjösinnum það sagt er mérþá fáum við að heyraaftur í Jóni Stefánsunniá Mörudalþegar maður er 84 áraog það er sem sagt hérna tilsvona að výsasem maður á að syngja sjösinnumhún er svonasjösinnum það sagt er mérsyngi þetta versið hverþeim skal ég gefasjötunur rauða gullogþað ervandinn er sá aðlægið hækkarí hver skipti sem aðþað er sungirþannig að hann þarf að byrjahans í láttog hækka sér svoog þeir heyrið að þetta ereina upptakan miskost í sapnun hjá mérþar sem einhver getur þettasetjum það á staðsjösinnum það sagt er mérsyngi þetta versiðhver þeim skal ég gefasjötunur rauða gullsjösinnum það sagt er mérsyngi þetta versið hverþeim skal ég gefasjötunur rauða gullsjösinnum það sagt er mérsyngi þetta versið hverþeim skal ég gefasjötunur rauða gullsjösinnum það sagt er mérsyngi þetta versið hverþeim skal ég gefasjötunur rauða gullsjösinnum það sagt er mér syngi þetta versið hverþeim skal ég gefa sjötunur rauða gullsjösinnum það sagt er mér syngi þetta versið hverSjúsinu þess aftur mér, syngi þetta vesik verð, þeim skal ég gefa, sjú, þeim skal ég gefa, sjúsinu þess aftur mér, syngi þetta vesik verð, þeim skal ég gefa, sjú, þeim skal ég gefa, sjúsinu þess aftur mér, syngi þetta vesik verð, þeim skal ég gefa, sjúsinu þess aftur mér, syngi þetta vesik verð, þeim skal ég gefa, sjúsinu þess aftur mér, sjúsinu þess aftur mér, sjúsinu þess aftur mér, sjúsinu þess aftur mér, sjúsinu þess aftur mér, sjúsinu þess afthérna klappa fyrir þessu en viðrosaðið hljúfum nú að hlýfa ykkur við því að leika þettaeftiren hvetjum ykkur til þess aðnotfæra ykkur þettaviðmót og þarnahér er ég komið þýðingu á fítussem sagt útdarpÍsmús en á Ísmússem er viðmótaávefnum er hægt aðheldur betur að leitaí gegnum þessar upptökur allarímsum hættiogí námskefinu þjóðsaknafræðiþá kennum við nefndumað nota þaðtil þess aðgreinaþjóðsögur ogfinnabæði hvar þaueiga sér stað á landinuog skoðaði eftir efnisog orðum og saknagerðumog minnum og ég veit ekki hvað og hvaðen skemmtilega stendir að fólkifinnist nú að leita uppikannski skild fólkeða fólk sem tengist þvíviða um landog hlusta á einhverjarspennandi upptökursem segja frá þeirra æfieða hvernig þau jáfnvel koma fyrir íeinhverjum þekktum þjóðsögumog sem dæmi úrog minnum fjölskyldaþá vargunnhildadraugurinn aðsvona ásækja mína forfeyrsvolítið í gegnum árinogfram að einin tímupunktiog það var, herði ég nú baraá upptöku sem ég rast á tilvilliná þjóðfræðsafninuþar sem að gunnhildadraugurinnbyrtist hákallasjómanninum langalanga af minnum og segir honum aðhún ætli ekki að ásækja hann lengurog því að það er svo mikil grúdar fíl af hannog síðan höfum við ekkiorðið fyrir neinunetn tröflun frá gunnhildienfá ekki eitthvað fleiri fastungurjájáKristi njónstóttir og sagan afnýpunýpu eða nýpunýpa konti móði sinuog sæði því róskosvengog hún sæði hennu mætti fara þaðmjög sleikinn en kjæraldið á tunninaen hvað gerði ekki hún nýpahún gleytti bæði kjæraldið á tunninajá mann veitur ég var að segjakrakkan þess að segjaog þeir trúði ekkiþannstann var það trúlegvar einn stefnsem hún var að þessikýkisjaraði svona sem henni fælstekki trúlegog svo fór hún útog það hitt hún tvar hafnasæli nýpa saði þeir og sæli líka saðihún kakast í morgun nýpa mínkjærald móði minna tunnu móði minnaog svo aðsaðiðumað hún stildi fara lengiog þá hitt hún tvar kettiþað hitt við vikliog sæli nýpa saði þeir og sæli líka saðihún kakast í morgun nýpa mínkjærald móði minna tunnu móði minnaog tvar hafnaog svo gleytt hún þetta allsamasem hún áðiog svo koma næst16.30sæli nýpa saði þeir og sæli líka saðinú hvaðhvaðhvað hefði þið í morgun nýpa mínkjærald móði minna tunnu móði minnatvar hafna tvar kettiog svo gleytt hún það allsamaog síðan komiSeydján Kvígurog sæli þið þáhvað hefði þið í morgun nýpa mínkjærald móði minnatunnu móði minnatvar hafna tvar kettiog 16.30 voru svo næstog svo komi Seydján Kvígurog hún átti að hafa gleytt þetta allsamaog síðast var kaupskip með mannum áog þá var þaðsæli nýpa saði þeirog sæli líka saðihún hvað hefði í morgun nýpa mínkjærald móði minna tunnu móði minnatvar hafna tvar kettiog svo var næst 16.30og Seydján Kvígur voru þettahún gleytti það allsamaog síðast hettur mannmeð fjáræksturog þá saði hannhvað hefði í morgun nýpa mínhún taldi þetta alltaf upp16.30 Seydján Kvígurog síðast var þettahundra fjár mann og hundog hún gleytti það alltsvo hittum svo lítinnsnjóttillningog það var saman sæðan við hannog þá sæði húnmér munar ekki umþví þú er svo lítiðsérstu hérna og kóraði méren harkanum en ég legg mig fyrir að sofnaen hvað gerði ekki lilli fuggurhann kroppið í gat og mara nánimýtuog það kom þetta allt útfjæði armandimaðurinn hóandi hundurinn geltandifjæði armandiog kýtna baulandiog treyfinn heggjandiog svo kan ég ekki þess að sögu lengursvona vorum við þess að sögusem að við að segja knokkvæðinsvona mikil villiðsvona mikil dauðansvísien þetta var gottþegar þrönd voruí baðstofinniþá var gott aðhinnækja þitt til þess aðað það væri rólegtog gæti setið kjörtég það var nú gætið á rúmþar sem var fólk á hlugi rúm að vinnaog svo átti börnin að veraeinhver staðarsem ekki ploss var fyrirþetta er nú allt orðið að vera í vísi núnaMér langar að spyrja þér og segja hvað er það?Mér langar að spyrja þér og segja hversu vel þekkir sapnið nú orðið?Já, hversu vel, ég hérnaþað hefur verið þannig í gegnum tíðinaef ég hýtti fólk sem fær að vita hvar ég vinnog sem að segja þá oft við mér já ég mann eftir því að það var komið heim og tala við afaog ég þá segja hvað hétt afiðinn og ég fær að vita nafnið og þá gæti það að vinna.En ég er aldrei farnið að riðga í þessu.En ég er búinn að hlusta á ansi mikil að þessu efniog ég hef náttúrulega gefið út unnið á útgáfum á efni úr sapninuVið gáfum til dæmis þarna út barnabók sem heitir Einisnátt ég gottmeð tveimur geysla diskum með upptökum úr sapninu.Og þetta er efni sem var sungið og hveðið fyrir börnieða jafnvel bara farið með á takt við sann hátt.Og kjartanstóttir vann með mér að velja efniðog ég taldi það einhver tíma að því að við færðum alltaf innsko númerinn á spólunum sem við tókum út úr spólugeimslinniað við hefðum hlustað á efni af 950 spólum.Fyrir þetta verkefni?Bara fyrir þetta verkefni, já.Vá.En er ekki svolítið öðruvísi líka að handleika spólunumsvona með að við að hlusta bara á það á vefnum er ég að velta fyrir mér?Jú, þetta er náttúrulega, þetta er alltaf svona eins og að fara inn í tímavéleins og Andri Snær Magnusson lýsir í að þræða séulbandið inn í tækið og byrja að spila.Akkurat.Og hérna...En þið Andri unnið um mitt saman að úrgáinu rattir sem hlut goður viðtökur getur sagt okkur svolítið frá henni líka.Já þetta var þannig að Andri var í, hann fekk hérna styrk frá nýsköpunarsjóði námsmanna.Það var ungu student bara.Og hérna það fólst í því aðfinna semst nýstárlegar aðferði til þess að miðla efni úr söpnum átnarstofnunar.Og hann var náttúrulega fyrst mikið að hugsa um handritin og hérna það gerði svona smá viðbætur á handritarsýninguna sem var þá.Til dæmis þetta með að taka út svona þekta, þektar setningar úr Íslandingasögunum.Svo, hérna það voru teknar þá myndir af þeim setningum úr handritunum og settar upp og veg.En svo þeim var ég vestir í unni mest eða þau týrkast nú hinn breyðisbjótin og svona ímislegt þannig.En svo fór hann líka að hérna hlusta á ímislegt efni úr þjóðfræðsafnunum.Það var reyndar þannig að áður en hann byrjaði að vinna þarna um sumarið.Þá hafði verið einhver ráðstefn á vegum stofnunarinnar í háskóla bíóin.Og ég var bara þá nýlega að byrja að vinna yfir stofnuninni og ég var beðinn um að setja þarna í andirinnu og selja útgáfubækur stofnunarinnar.Og þá dætt mér í huga að væri gaman að vera með, leiða fólki líka að hlusta á eitthvað úr þjóðfræðsafnunum.Og ég, hérna, var með svona, bara svona snældu og þið veitir svona vokmann eins og maður átti í.Þegar eins og ég átti á úlingi.Þegar eins og ég átti á úlingi.VoðinsórúnumVasadiskóVasadiskó, ég mitt.Og hérna.Og svo bara, heyrna tól og svo bauði ég fólki að hlusta og andri kom þarna sem mitt.Og hlusta, þau fekk að hlusta á rímnakvaðskap.Og hann var einlega allir reiður.Og ég, hérna, skildi það nú' ekki alveg fyrst.En þá sagða hann, ég er búinn að vera að hérna læra íslensku við háskólan.Ég er búinn að læra um rímur sem bókmyndirrímur sem bókmyndagrein en það hefur engin sagt mér að ég geti fariní kettlara í átnagarði og hlusta þá rímur hverðnar og hún fannst þettabara eiginlega alveg nextli að þetta skildi ekki verið bóði þegarmaður væri að læra um rímur og þannig eiginlega byrjaði þettasamstarf okkar. Hann talar um þetta í bókinu um tíman og vatniðog minnist einmitt á þetta með hvað tímin getur verið fljótur að líðaí svona því að hann talar um hann hlustið hérna á konu sem fer meðþölu sem hún læriði af ömmu sinni sem var fætt sko á 1830 sem hafiðlært af ömmu sinni sem var fætt fyrir skaft árelda og hún hafið lærtaf ömmu sinni sem var fætt 1730 eða eitthvað svo leiðis oghérna og upptökan er frá 1969 þannig að sko allt í hennu er maðurbara komin 250 ár aftur í tíman að hlusta á svona upptöku.Þetta er svona beintenging við fórtíðina. Já. Ég er núna að kennaþjóðfræði tónlistar eða alltíði tónlistar áfanga og þá eru viðsvolítið að nýta samnið á svolítið svona kannski meira tilrunakendanhát.En já, Kristni, út af því að við erum til dæmis, eða í námskenueru við að skoða fórtíðina, nútíðina og svo ímynd okkur framtíðinaog það var mitt svo fallast sem þú sagðar í gær í sambandi viðnáttúru skinnjun okkar í gegnum tíðina og þá er eitt verkefnisem við gerum í tengslu við svona meir en mannlega tónlist að viðförum í sapnið og veldum fyrir okkur tengslu manns og náttúrugegnum hljóðheim og rýmur og bara allt sem finnst þannig að þaunota einhver leitarar sem tengjast náttúrunni og svo sjáum við barahvað kemur upp og þetta er svona leið til að bara vinna með þennanarf.Mér langar að spyrja því hvað finnst þér vera besta leiðin til aðmiðla þessum arfi til almennings?Ég held að bara maður verið að gera það áþann hátt sem okkur bara dettir í hug og ég hefunnið dálti með listafólki, bæði tónlistamönnum og öðrum og þessiþessa barnabæku sem við gefum út til dæmis eru unnar með myndlistafólkiog svo er hérna mjög margi tónlistamenn sem hafa notast nýtt sérþetta efni og ég held að það sé einmitt það sem þarf að gera.Það skiptir í raun og verið ekki máli hvernig við gerum, hvernig við notumefni og hvernig við miðlum við bara ef það vekur einhvern áhuga ogaðtegli.Það er mín skoðun og bara það til dæmis að sjón vísar í verkumsínum í ímislegt í íslenskri þjóðtrú og þjóðsögum, jafnvel þó aðþað sé ekki beinlinis eins og sögurnar eru að þá vekur það straxforvitni. Þannig að og ég held að það sé það sem við þurfum að gera.Og ættu við þá kannski að fá allavega neina tilug í viðbótt úr salnum aðbroti úr þjóðfræðarsafninu?Hérna, því að við vorum að tala um náttúruna. Fólk er náttúrlega ekki bara að segjasko svona sögur sem að eru ekki sannar. Heldur er það oft líka að rifja uppsínar minningar og það er þarna upptaka að það er frásögnur frákölligóðsynu 1918 af sem sagt eigin reynslu mannsins og ég fæ alltafgæsa hóð fyrir að hlusta á þessa frásögn. Á ég ekki setja hana á bara núna.Það er meðalhól.Mesturskattegjals íslum, 10. mæ, 1984 íslí.Tómas Sohn segir frá það er að það er það það er það það er það það.Það er tríðastbóla í dæk.Já, við vorum að rappa þarna aðeins áfram, aðeins áðan um eitthvað þetta.Hvað getur þú sagt mér frá kölligóðsynu?Já það er nú náttúrulega ekki mikið að segja frá því sko þetta kom svona eins og þröma úr heilskýru loftu yfir mann en byrjunum var þannig að ég var þá heima í sendarsilvu og var að hlaða höfðsvögg og stakk kekkinajafna harðan sem að sko þá var hlaðið úr kekkum vekkir nýr og kom inn klukkanargang 11 og sagði við fólkið að líklega væri kall að koma en það var nú ekki gert að næla hægja mér við þessa vittlýsu en svo fór nú svo að klukkan var nú ekki þrjú þegar löypið kom úr höllu löypið kom nýður hjá bæðinu hjá okkurí sendarsilvu og eftir öllu fylgdi allt gúða fljótt og fór yfir allt tólm og allt og fólkið kom frá söndur stökkandi og það var nú ekki einu meitkall maður verið heima hitt var krakkar og hvenn fólk og náttúrulega þúnda vaða vötnin í pilsunum og fórum við frændunni báður á móti og þrifum sína krakkarna, tvo krakkarna hór sittog þú var að höndu og sjáðum að það var ekkitalaðan að bara sagt við frýttum ykkur eins og við getiog við náðum bakkanum og þá skallhöypið á bröytina þar sem fariðverið við fljótið á bakkan þegar aðsíðustu mærinu náðu uppog þá fór allt fólkið skosvo áframog austrað hákotið sem sennilega hefur veriðhefur gert nafnið á bænumað fólk nú fór allt hangað því aðað þaðan var ekki færtnema fyrirsvoklunum hljúandi um lóftuna fyrir Vartflauðumfrá góðsvinu sem kom á ettirettir dörlum hlaupinu og jakabörðinusem vald áfram en rann ekkiþað vald áfram, hvaði yfir annaðog þetta gekk nú í nokkru marga dagasem hann hlaupið stóð yfirog var í meistbjart eðan íðamirkuraf öskumallivoru frekari leiðilegi dagarþað drafið allt við sem varflest allt sem var á hólmónum þarnaút í fljóttinufrá söndum fjörnaður ogog einn aðeins frá okkurog í sandarsýli sem hann hún fátten það drafst allt semþað litla sem var þar út fráen kýtnar björguðustþær voru bunnar á bálsuminn í fjólsu og þarkomst ekkert hlaup aðþað var upp á fjólsu stóðu báðaldi að hafa móliðog það var upp á fjólsu stóðu báðaldi að hafa móliðog svo að ekki húnum vegnaði velog svo að ekki húnum vegnaði velen fórst fóru mörg í hlaupiðsem komst út úr því og komstog heimti í bæja enannar fóru út á sjó ogog rágu hér og þarog sömu í hurgi og komasást aldreien einna hesturmjög góður og magn hesturog duglegur sem bóndinusöndum átti að hannhann lendi í hlaupinuog hann var keipt úrbakkaundir í landegjumog hann ræk ábakkafjóru í landegjumskrókurinn af honumsetnaog þetta var náttúrulega mjögerfitt margt og því aðþað var svo oft sem að gerðimyrkursvo að maður sáu ekkertmaður sáu ekki einsinn á sér handinamaður rétt hann uppþað var sko fallið var sem mestþetta var tilfinnalegtjón á margan hátteyði lagði allafeyði í fljóttinu draf allan sírlungasjálfur flúði ykkar þá haf útef hann hefur þá ekki drepist ykkar líkaenog þetta var í margar árahjáfna sigog þetta var óhemjutjón hjá bændum við leittsem hafi voruð nálegtog verðum fyrir þessueins varhjálpt að verið þeir voru komið á afréttiog þeirað fara að flýja frá fjönuog sumir komist fram yfir skalmog áfram heim en aðrirlendið þessi skalm og bæði raunumog láguð þar yfir nóttinaog komist svo heimdaginæsta dagþví þá var alltfjarað og morgunineftir þá var eiginlega alltfjaraðhlaupi kom þetta klukka þrjúen síðan kom vastflóðiklukkan eitt um nóttinaþví að viðeinhverja fólku vorum að varumvöktum öll í hákotiþví að það komst ekki nærastfólkið inn í þessa barstufu sem þær var tilog við vorum allt þettaeinhverja fólksem var úti í hlöðuog við vorum nokkri semvöktum bara og gafum öllugætur því aðhlaupi komst og vastflóði komstnóttinahátt upp í hólinn á alveg heima dyrrumsvo að þar mátt ekki að milli sjásvo var náttúrulega mítalsandur ófærfyrst á ettirog þó voru nokkur tímaog lengja hættulegur þar semjakar voru á kafi í sandiog voru svo á þinnog svo mynduðu stólar gjársem kom fyrir þegarvið vorum að rega ekstranáttu víkur slátrunarað þá kannskiþessi himna sem var yfirnýður og svo fér þar námanniog var týnað upp úrekki bara gottog bara þakk fyrir að kellaðu fyrir Rósakynna fyrir okkur Ísmúsog hvetjum okkur öll til þess að nýtaokkur þetta frábæra viðmóten þá ætlum við að byrjabyrja hérna hljóðmanninnokkar að skiptum hattallirfyrir Hjaldarssongerur svöðalallirþú ert nefnilega maðurmargra hattaog erttil dæmis mestarinnum í þjóðfræðiog þú ertþjóðdansariog þú sér ekkert fyrirsólinni sem er auðvitað að þérað það er þaðen nýveri varst þú að taka mútiðviðurkenningu í Oslo var það ekkiþað vorusem sagt þarf að vera heiðrara20unga áhrifaekki áhrifa valda kannski en áhrifamikið fólki ítónlistarheiminum sem er undir30 og getur sagt okkur aðeins frá þessariviðurkenningujá það passarnei ég getur hérna ekki sagt mikið frá þessariviðurkenningu, þetta kom svolítið eins ogþrjum ár heiðskýru loftien þarna er samanmargt ungd fólk sem aðvinnur kannski meira ábakvið tjöldin í norrænni tónlistarsinunniþað skipur ekki háttíðireins og vöku eða bókalistamenn eða umbóðsadlar eða svoleiðisogtilgangur þessara viðurkenningar er svona að reynajá aðstyðja við fólk sem að vinnur bakibrotnu en er kannski ekkiekki að koma framog ég verði nú að viðurkennaþað að ég er kannski fann mig ekkertvoðalega mikið í þessum hópi verandimeira kannski að vinna með þessar þjóðlistiren mjög skemmtilegt enga síðurog mikið hleyðurEn þjóðlistirhvað eru það oghvar eru við einlega hér?Nú vita áhrafundur það enhlustendur hlavarp semst þjóðhættirvita kannski ekki alveg hvaðvaka þjóðlistaháttíð erEmmitt, við erum stöndi í salnumí Kópabói á vökuátíð semgengur út á það að reyna að saminaeða skapa samiðileganvettvang fyrir einar ólíku byrtingamyndiralþýðilegra listaog það getur verið tónlist og dansog handverk og íþróttirog allt mögulegtog þetta orð þjóðlistir er svolítiðég er allavegaen þá að máta mig svolítið við þaðhvort þetta sé hugtak sem eitthvað gagnir afeða ekkien það verður leiðindi gerntþað fyrir alltaf að telja upp handverk, dans, tónlistíþróttir og bókmyndirog ég veit ekki hvað og hvaðþannig að þetta er svona tilrun til þess að takalistform sem að byggja áþessum menningararfieða tólkuntólkun hefðaog setja í undir einn hattsem að gera kannski aðeins svonaauðveldar að útskýra þettalyftu útskýningunaOg hvaða þjóðlist stundarþú helst?Ég er mest í dansien ég held reyndar að sagnamennskan hendi mig líka velég er mjög gaman afkaffestofu spjallinu í vinnunniog þar eru náttúrulega þjóðsögurnarnútíma þjóðsögurnar íhávegum haðarog ég held ég njóti minn best þar en annarser það svona þjóðdansarnir og tónlistinn sem þeim fylgiren ég er líkavirkur íhvæðamannafélaginu íðunniog heimilisinn af félagi Íslandsþó sem ég sé nú ekki góður í höndunumjá, það er svonamaður markra hatta kannski eins og þú sagðirGetur þú kannski sagt okkur aðeinsfrá öfni meistraríkirja, égfjallaði umjá, ég mittég fjallaði um gömlutdansanaí samingiannar að dansef það og út frá fræðilegriorðræðu og orðræði í samfélaginufjallaði um það sem menningararvog hérnaog viðhorfólks til viðfólksefnisinsog hvernig það hefurstofast ogog ég fór sem sé og lassvona meiri hluta þess efnisem hefur verið fjallaði um dans fráég landna á mig til okkar tímaogtók viðtölviðhátt í hundra mannsfór í gegnum held ég meira og minna alltþjóðfræðisafn Orðnárstofnunarmeð hjálp Gerfi Grindareða hérna tal Gerfi sín sem hlustareftir líkilhuttökum og eftir þvísem hefur verið skráð líkafór í gegnum allt safn þjóðhóttasafnsog setti svona í samhengi viðskrif í dagblöðum ogútgefnabækur og fræðisskrifog bara þetta svona samanog komst kannski ekki beint að einhverjuniðurstöðuþví þetta er jú bara menningararfurog það var niðurstöðan að þetta sannarlega ermenning og er yfkað hérnaEn þú praktiserarlíkadans, þú yfkar dansinnog það er þér mikilvægt veit égog hér ígæra á upphavsviðburðivökuð þjóðlistaháttíðaþar að þá tókstu þáttií stóru atriðiGetur þú sagt okkur aðeinsfrá því? Já, það atriði komkannski svolítið upp úr þessari mestararittgerðþegar ég fór að skoðahvernig þjóðdansarhafa byrst á Íslandiundan farin ár og aldirog hvernig þeir hafa veriðytkaðir og skilgreyndirog hvernig fólk hefur svona hvað álit það hefur haft á þeimþá fannst mér kjöriðþegar við vorum að undirbúa 75 áraþjóðdansarfélags Reykjavíkurað skoða hvernigdansartinn hafi verið settir fram á sviðiog þaðer ekkert svo laung sagaþetta eru rúmlega 100 ár kominnþar sem fólk hefur verið að sína þjóðdansarsem slíkaog við sem séu byrjuðum á því að dansa okkur í gegnumsvona fyrstuhugmyndirfólk sem íslenska dansaog þá dansa sem fólk skilgreyndisem einkernandi fyrir íslenska þjóðog þaðvar dansinn í færiðumog því næstþá tókum við fyrir dansinnsem komfrá Noregiendurreist Norrannu saungdansanavar Helgi Valtísson nefn í Noregiog tók þátt í Leikaringensem er ennþá starfandiog er þjóðdansahópureða félagog kemur til landsins og fer aðbúa til nýja dansaí þessum stílþetta byggir á færiðskarsporinubrannlega simple sem eru 2 skrulli vinsttil hægri en síðan er farið að búatil svona dansútsetningarþar sem sporunum er aðeins breyttþað er breytt um stefnu það eru handasveiblurog svona aðeins meiri sviðsetningá dansinumog þessir dansa voru dansaðirfrá svona 1927 hérna á Íslandiogþað var gert í samvinni með ungmennafélaginnsem hættu nú að dansaþjóðdansa á mótanum sínumkannski mellið 60 og 70ogen þá var þjóðdansafélagið stofnaþað er stofna 51og þá er Sigriður Valgerstóttir svona fórsprakiog fer aðútsetjadansana og svonaútfrá sínum samtímasinni samtíma tólkunhún náttúrulega var læriður danshérna höfundur, lærið í Bandaríkunumog fór að tólkaheimildir í, eða gamlar heimildirlýsingar frá 18. og 17.öldá dansi í Íslandingafór að skoðaog taktinn í bragarháttunumog reyna að tólka hreyfingarog spóri gegnum hrinnjandaneins og í hann ykkur með hundur svínsem við þekkjum sem er í óhjörnum taktinn1, 2, 3, 4, 1, 2, 31, 2, 3, 4, 1, 2og vann mjög spennandi vinnumeð góðu fólki í þjóðdansafélaginuog líka með eins og Jóni á Skýrsinniog þau settu á sviðstórar síningar þjóðdansararog fóru að hugsa þetta meirasem kannski svona samtímalistirheldur hún helgi hafi gertog síðan var síðastikaplið síningarinnar þá var þaðlíka reyndar hluti afstarfi Sigriðar sem var að sapna gömlutdansunumsapna dansmenningunum sem var þá íog er í lefandi hefðaf því að þessirsaungdansar og vikivakarog sagnadansar höfðu dáið útog höfður raunar ekki veriðdansaðir í ansi marga áratugjiþegar svona sjónumvar beint af þeim fyrstog þá dansuðum viðokkur í líki gegnum dansasem var sapnað við um land með smáskálskaparleiði frá mérog þetta settum við á40 mínútum allt samanog við vorum með undirleikfrábæra tónlistarmanna eins ogAlex Sundru sem er hérnaeitthvað starf í salnum eða ekkiog Matta Kalli og Kristínar Þóruog Önju Sjátokkog það var líka svolítið markmiðhjá okkur að reyna að endurspeglaskohljóðfarin sem aðvið fylgheirðu dansmenningumvið vorum ekki með langspill en það var á ásettur á þvíen við vorum með fylgur, harmonikkuog piano og það stóð upphæfilega tilað vera með harmoníum en við náðum ekki aðrætta harmoníum leikara með þessum fyrirvaraen kannski finnum við tímaá tækifæri fyrir það og langspilli líkaþannig að viðþetta var svona skapandi tólkun á þessuumfjöldunarrætniRitgarðarnar í rauninni sem að er hvernighvernig þettahlutak þjóðdansar hefur verið tólkaðog hvaða forsendumMjög spennandiMá ég spurja hvað erframöndan hjá þér?Það er bara að klára þessa háttíðJáþað er svona fyrsta skrefiðað klára þessa vöku háttíð og hérnaen viðþað er ímislegt mig langan og ég er aðsamninga viðraðið við Kristinnum að fara í doktorsnámog síðan erum við byrjuð aðgefa út bækurog hérnagáðum út Danslögu Jónassará síðasta ári sem var svona þemaverkefniháttíðarinnir í fyrrasem var útgáð á 1900ifrá því um 1860Danslögu fyrir fiðlu sem voru leikinn afJónassi Helga sinniog Helga Helga sinni bróður hans í Reykjavíkog nú eru við meðallavega tvær aðrar útgáfur svonaframöndan sem við erum að vonast til að fápeninga fyrirÞað ætlum að reyna að koma harmoníkuleikfyrir leik þarinnog síðan eru við að horfa ykkur ykkur okkur eftir harmoníumheimildumþannig ef einhver veit um heimildurum harmoníumundirleik fyrir dansiog mögulega nótur eða hljóðuptökurog kannski rosaþá hérna eru við að leitaeins og svona 50 lögumsem væri gott að taka samanþví að þettaþetta verkefni snýr svolítið af því aðhérnavika sjóndöldarhenginog við verðum umræðiðí samfélaginu að hérnahér hafi ekki verið neinn hljóðfærihér hafi ekki verið dansaðhér hafi hinnlega verið dansbannog þá mást byrja sér hvers vegnavið erum á þeirri skoðunað hér hafi ekki verið neinn hljóðfæriþegar harmoníkur farið fyrst að komarétt eftir 1830það eru flautuleikur og fiðluleikurog átjóndöld og það eru góða lýsingará þjóðminnarsafniog lýsingar í hvæðum af hljóðfæraleikog dansien samt er alltaf fullirtað hér hafi enginn hljóðfæri veriðog enginn dans og fólk hafi bara setið ábaðstofluftunum og hviðiðog verið góðrættog svona við erum svona vinnumog hluta þessu verkefni er líkaunnin í miklu samstarfivið kennaraog flytjöndur í Núrisem eru búin aðútsetja valin lögfyrir krakkaeða ekki endilega fyrir krakka enfyrir fiðlu hérna og strengja sveitirog við höfum alltaf námskeiðfyrir bæði kennara og nemyndurog á þessari háti núna er hann vegar vordalað koma frá Núri í og halda námskeiðfyrir strengja nemyndurog við svona reynumað koma þessu um þettapraktíkin skoað það þýðir voðalega lítið að gefa út einhverjanotnabók sem enda bara upp í hilluog reynum við að skapa samingiað spila tónlistin og líka dansa við hannað spila tónlistin og líka dansa við hannÞannig að fjölbreytnin ísvona tónlistamenningu í Íslandikahefur verið eitthvað meiri heldur enmargir hafa í hugaog samskiptin viðútlönd kannski líkaÞað held ég. Það til dæmis fannstí Óláfsvík eftir1960ræll sem var svolítiðfrábröðin öðrum dansumog síðan kom í ljós aðþetta var dans frá Fraklandiog þarna höfðu náttúrulega franskir sjómenveriðog þarna sést svona eitt gott æmum það aðþegar fólk kemur samanþá verður eitthvað tilÞað er nú spennandi. En að lokumnú er fjöldi handvarsfólk sérykringum okkur með eitthvað í handónumgetur þú sagt með svona meðal annarshvað þau eru að vinna við?Já ég er nú ekki rétti margirni að segja þettahérna hérni en ég er alltaf um beturfenn með bæklingin hérna sem kemur í Karolínuog það er mikilvægt á prjónunumog líka að vinna öðruvísi handavinnuen hér er söluborfrá heimilisinnæðafélagi Íslandsog það er verið að selja svo kallar Karolínursem heiti í höfuð áKarolínu Guðmundsdóttursem er fyrirum formaður heimilisinnæðafélags Íslandsog var vefarinamn vernaði í Kaupmannahöfnog hún Láramagneer búinn aðteikna uppmynstur sem hægt er aðsauma útmynstur sem er alvegopbóslega falleg og þetta eru svona lítil og viðræðanlegthandverksverkefniog þegar við báðum heimilisinnæðafélagiað koma hérna áhátíðina þá fannst okkur svo spennandiað fólki æti á svonaöðrum degifengi svona pakningu, kemst pakninguog unnið með handónumalla hátíðina, vonandi á tónleikumeinhverjum þeirraog á þeim viðbyrjum sem eru framöndanþví það eru ansi skemmtilegur viðbyrjuþað verður að rýmna tónleikar á morgunog það verður hérnaviljum verður með bíókvöld horfa ábæði á svona arkíf efniþjóðdansaog síðan á gaman mynden það verður líka um eitt fariðí sund, ég held nú að fólk takir prjónunaekki með í sundiðen þar á eftir verður farið hér á Moslisem eru á mótið sundlaunniog þar verður svona þjóðlega samspillog þar vonustum nú til að sjá fólk meðhandafinnuna líkaVið látum þessu lokið í bylifrá salnum í Kópavogiundir harmoníkutónum Allaen ég minn ykkur aftur á að vaka þjóðlistaháttþví þér enni fullin gangií kvöld fyndu dag eins og Alli myndist áfyrir fram þjóðlega samspill á Moslií Kópavogiannað kvöld fara fram glæsilegi tónleikarí salnum í Kópavogi þar sem íslensk og norskþjóðlega tónlist mætist á sviðien framkoma íslenska þjóðlega setin umbraog þau yngriðþingast Fossum, Vegard Vordalog Vegard Hansenöll í fremstu rauð þjóðlega tónlistafólks í morgiÞað er á morgun förstu daglaugadagurinn er síðan stóri dagurinnþar sem boðir upp á fjölbreytta dagsgráþar sem þjóðlistir, tónlistdans og handverk mætastGesti geta meðal hans eins ogþjóðlistamarkaðinn, tekið átti vinnistofingí þjóðdönsum, rímnakveðskapprjóni og trommuleikeðan átti fjölskyldi viðburð á tónlistarallar aldurshópaDeginum líkur svo með stór skemmtilegu vögupartimeð vísnavögu, þjóðdönsumlifandi tónlist og mótalæri samveruEndilega skoði dagsgránaá vakareykjavík.isSjánst á vögu!
