Við mælum með að þú notir herritna tól við hlustun og þáttum okkar fyrir fyrsta flokks hljóð upplifunog við minnum á að þessi þættir eru ekki við hæfi barna.Komið sæl, ég heiti Katrín og ég heiti Steffi og í dag ætlum við að segja ykkur draugasögu.HAN STÓþ Í RÖþINI LENGUR EN HAN HAFDI ÆTLA SIRHAN STÓþ Í RÖþINI LENGUR EN HAN HAFDI ÆTLA SIRHAN STÓþ Í RÖþINI LENGUR EN HAN HAFDI ÆTLA SIRÞað væri ekki spurt um trú, nöfn eða fjölskyldu.Þetta væri ekki kirkigörður eins og fólk þættan.Þetta væri laust. Tímabundin, sögðuðir.Nöðsynleg. Engin spurði spurninga.Þegar að kom að honum fann hann hjartað slá hraðar.Hann var ekki hrættur þannig séð en kannski var þetta skömmen þetta var einfallega eina vinnan sem böðst.Hann sagði nabbsett. Það var skrifað niður og ítlast afsett.Engin leiðrétti það.Skobla. Tríahandfóngið var sprungið og slitið eftir hendur annara.Hann hjælt á henni og fann þingdina strax.Þetta var ekki verkfærið sem maður skilaði aftur hreinu.Engur sagði honum hvað hann ætti að standa.Jörðin var þegar rófin. Móltinn dökk og blöyt.Hann sagði að gröfin var ekki ætluð einu meða tveimur.Hún var breið, lung og þegar hálf full.Þeir byrjiðu strax. Líkum var komið fyrir í röðum,stundum ofan á kvort annað þegar plássið þrengdist.Sjöum voru vafin, sjöum ekki.Sjöum voru svo létt að það var erfitt að trúa því að þau hafðu verið levandi aðeins einhverjum dögum áður.Hann reyndi fyrst að telja, en misti fljótt töluna.Augu sumra voru opin.Ekki af meðvitund, heldur af því engin hafði haft tíma til að loka þeim.Hann læriði fljótt að líta ekki of lengi.Þegar kvöldin álkaðist, fað gröfin að verða full,en röðvagnar fyrir aftanann hafði lengst.Hann skildi þá að þetta var ekki einn dagur.Þetta var ekki einn gröf.Þetta var kervi sem hafði verið sett í gang.Kervi sem þurfti fólk sem spurði ekki spurninga.Og hann vissi, ánþess á nokkur segðunum það,að þegar þessu leki er þið ekkert eftir til að minna á hverjir læðarna.Engi nöfn, engi minning, bara jörð og þögg.Þetta var vinnan sem hann hafði bóðið sig framhætt.Og borgin fyrir neðan hjælt áfram að anda.Þetta var vinnan sem hann hafði bóðið sig framhætt.Þetta var vinnan sem hann hafði bóðið sig framhætt.Þetta var vinnan sem hann hafði bóðið sig framhætt.Þetta var vinnan sem hann hafði bóðið sig framhætt.Það sem heitlar okkur sérstaklega er að markmiðið er ekki bara að þjálfa hundin,heldur líka að kenna okkur eigendunum hvernig við viðhöldum árangraunum til framtíðar.Að lokinni dvelinni fáum við enga tíma og leiðsögnsvo við getum sjálf tekið við keflinu þegar hann kemur heim.Við ætlum að leiða okkur að fylgjast með ferðalæðinuog segja frá reynslunni þegar erra og kemur heim.Ef þú átt hund sem að gæti þurft aðins meiri leiðsögn,betri ró eða sterkari samskipti við eigendu sína,gæti verið áhugavert að fylgjast með hvernig þessu verkefni vindur áfram.Ef þú hefur velt fyrir þér hvort þjálfun geti hjálpa þínum hundi,þá verður gaman að fylgjast með ferðalæði eros.Til þess að fylgjast með skaldu finna hundatengsl á Instagramog fylgdu okkur líka á Ghost Network til að fylgjast með þegar hann kemur heim úr þjálfun.Þjálfværinan rúnar er frábær og setur ótrúlega gagli ráð og myndböndeða úrt með einhverja spurningar, ekki hika við að hafa samband þar eða á hundatengsl.is.Þá verður gaman að fylgjast með ferðalæði eros og við segjum ykkur svo frá framaldinu fljótlega.Við þekkum hundatengsl kærlega fyrir að sponsa dát dagsins.Þú veist, Debbie, að það eru svona...Sumir þættir af þessum mörg hundru sem við höfum gefið út hjá Draugarsögum.Svo sumar sögur sem að það eru ógeðslega spenntu fyrir.Já, þessi er sko klórlega einn þeirra.Við erum komin til nágrann okkar í Skotlandi.Þetta er merkustöður. Við hefum leið þangar bráðlega.Höfum farið þangar aður.Nekki nákvæmlega þennan stað.Nei, við hefum ekki farið á þennan stað.Við erum að fara núna, já, bara eftir nokkra vikurog við erum þess vegna ákváðum við að dempa okkur í þessa sögurog við höfum tekið fyrir þennan stað áður.En veistu það, við tókum hann fyrir í þætti sem hétt þrýr kirkugarðarog hann fekk bara nokkra mínutur.En þetta er það stór staður.Hann á skilið mjög góðan, langan og vandaðan þátt.Amen.Aður en Glasgow Necropolis varð gravreitur var þetta einfallega bara land.Það var kallað Fur Park og lág utan við borgina eins og hún var þá.Engir minnis varðar eða gravir, bara hæð, mold og gróður.Staður sem að fólk gekku um á þess að hugsa um döðum.Þegar þetta landsvæði var kallað Fur Park,þá var þetta land svæðið var kallað Fur Park.Það var Glasgow vissulega til.Hún var borg, en hún var ekki komin næstum því svona land að Fur Park.Byggðin láð þjættar neðar í kringum Dómkirkjuna og við árbakkana,það sem að daglegt lífa átti sér stað.Fur Park láð utan borgarmarkana,rétt nógu langt frá til að teljast ekki hluti af borginni,en nógu nálagt til að vera tekinn yfir þegar að borginn stækkaði.Árið 1650 var landið keift af Merchant House í Glasgow,á þeim tíma hafði engin í hyggju á því að breyta þessu kirkjugarð.Dauðin hafði sitt eigið kjærfi.Kirkjan sá um dauðan.Merchant House í Glasgow var samsagt stopnun.Samtök áhrif á mikill að kaupmana sem hafðu bæði efnagslegt og pólitistvald í borginni.Þeir komu að skipla í borgarinnar, fjármálum hennar og þróunog hafðu bein áhrif á það hvernig Glasgow stækkaði og hverjir nuti ávinning.Þegar Merchant House keifti Fur Park árið 1650 var að því ekki personleg kaupheldur ákverðin tekin að valda miklu neti manna sem að hugsaðu til framtíðar borgarinnar.Í Glasgow líkt og annar stæðar var greftrun hluti af trúarlífinu.Að deyja þýtti að vera jærsettur í vigðri mold innan eða við kirkjugarð.Prestur stjórnaði aðtöfninni.Kirkjan hjælt utanum skráningar.Aðgangur af greftrun var ekki sjálfsæður réttur heldur þjónusta sem fylgdi stöðu, trú og tengslum.Þetta kerfi hafði virkað svo lengi sem borgin var lítill.En Glasgow breytist rætt.Á átjöndu og byrjun 19. aldar sprakk borgin út.Yðnaðurinn dróð fólk til sín, verksmiðju resu, gús voru beigð ofan í hús.Fólki fjölgaði hraðar en innviðirnir gáttu tekið við.Á þessum tíma var Glasgow ekki lengur kathólsk heldur mótmælendur.En kirkjur fyltust ekki lengur af fólki eins og áður.Trúarlífið veiktist.Ekki endilega vantrú heldur af erfilegum daglegs lífs.Þegar fólk lifiði við langa vinnudaga, þáttækt og sífelt veikindi,varð kirkjan ekki lengur miðpúntur samfélagsins fyrir alla heldur einn hluti af lífi sem margir hafði einfalli ekki orgu til að sér sinna.En kirkjugarðarnir fyltust hins vegar áfram.Plássið varð minna, grafir voru grafnar ofan í grafir,sömur voru jærsettir þar sem engin vissi lengur hverjir lægu fyrir.Það sem áður hafði verið helgi siður varða vandamáli.Dauðin hætti að vera engungu andlagt mál.Hann varð að skipulagsmáli.Og þegar að hlutir verða að skipulagsmál, taka laugin við.Smám saman var ljóst að kirkjan gata ekki lengur haldið utanum alla grefturinn í borg sem að ógs svona rætt.Fólk dó líka utan kirkjunar.Fólk sem að sóti ekki messu.Fólk sem átti ekki fjölskyldu eða fje.Kervið var ekki hannað fyrir það.Þá varð breyting sem að virtist skynsamleg á pappir.Já og þetta er ótrúlega mikilvægt.Ég veit þetta er rosalega sögulegt.En...Við erum bara ekkert nefn þannig og höfum alltaf verið að þegar við erum að taka fyrir svona opuslega stóran staðsem margir Íslendingar heimsækja.Akkurát.Að þó verðum við að vita algjörlega söguna á bakveðan.Þannig þetta er ótrúlega mikilvægt.Þetta er mjög mikilvægt.Þannig erum við komin í vesen að því að fólk var ekki lengur að fara til kirkju.En samt var fólk áfram að deyja.Fólk var samt enn þá að deyja og kirkjugarðarum var eiginlega orðin fullurog hvar átt að jarða allar þá sem voru ekki hlut að kirkjinni.Þetta var vesen og þá er mitt eins og þú segir þá varð einhver breytingsem var skinnsanlega á pappir veisulega.Á pappir.Lög voru endur skoðun til að leifa grefturinn utan kirkjugarða.Ekki segjum trúar að töfn heldur sem þjónusta.Grefturinn var eitthvað sem hægt var að skipulegja, selja og stjórna.Ekki lengur.Það var eingöngu að vegum kirkjunar heldur í höndum þeirra sem aðhafðu land, fjármagn og vald til að reka slíkt fyrirkomulag.Þetta var ekki kynnt sem rótæk breyting.Heldur sem laust.Laustna á plásleysi, á fjölgun döðsfalla og laustna á borg sem var að kapna í eigin vexti.Emett.Nú, laustnin sem var lögð til var skipulegð og sett fram af yfirvögun.Ákvörðuninn um hvar þessi laustn skildi byggðvar heldur ekki tilviliðin.För park, þetta land sem hafðu lengi leið utan borgamarkanavar þegar í eigu valda mikill aðila og hafðu verið hugsa sem framtíðar land.Það var nógu stórt, nógu hátt uppi og nógu langt frá daglegu lífi borgarinnartil að döyðin erði ekki allt á ábyrjandi, en samt nógu nálagt til að vera aðgengilegur.Og þarna var staðsætningin komin.Já.Árið 1831 byrkti þessu auðlisengi í staðarbladi í Glasgow.Er það aðarbladið á þessum tíma?Það er svona eins og fjaraða bósturinn í hafnufyrði eða eitthvað?Já.Þar var bóðað til samkjöfni um kirkugörð.Spannandi.Nýjan stað fyrir hinn að döyðu.Stað sem átt að leysa vandamál sem borginn hafði ekki áður þurft að horfast í auðu við á þessum skala.Nú alls bárust 16 tilugur, 16 mismunandi hugmyndur um hvernig ætti að rafa döyðunum upp.Sigurvegarinn var arkitektinn David Bryce.Þetta var ekki tilraun, þetta var framtíðarsýn.Þetta var verið að hanna eitthvað alveg nýtt.Útkoman var Glasgow Necropolis.Fyrsti svo kallaði þessuna Garden Cemetery í Skotlandi.Já.Þetta var ekki kirkugörður í hefbundnum skillingi.Hann var ekki byggður í kringum eina kirkju eins og vanin var.Hann var ekki lokaður af sem afmarkaður reytur með einfaldri gerðingu.Það var hannaður sem umhverfi, sem heild eða sem borg, mætti segja.Gungulegðir að lága á milli gravreita eins og götur.Hæðir voru nýttar, útsíni skipulagt, minnisvarðar staðsettir með tilliti til sjónlínu, ekki aðeins trúalagra regluna.Hér átti fólk að ganga, hugsa og minnast.Allt var þetta sett fram sem nútímalegi nálgun.Reglufesta í stað óreiðu.Skipula í stað þrengsla.Þetta var löst sem leitt vel út á pappir og jafnvel enn betur í landslæðinu sjálfu.Eitt af því sem að kynnt sem merki um framfarið var að hér væri pláss fyrir fleiri enn einn hóp.Þetta er stórt.Já, þetta er mjög mikilvægt að því að þetta er svona fyrsta skrefið í því að allir mega kannski vera á sama stað.Akkurat.Óhavð trú eða upprunna eða neitt svo leiðis.Akkurat.Innan kirkjugarðarins var sérstakur reytur ætlaður geðingum til dæmis og það var sko ekki sjálf gefið á þessum tíma.Að fyrsta greftuninn í Glasgow Necropolis skildi eiga sér stað þar í september árið 1832 að tákra einn ákvarðum semst á þessum geðinga stað.Já.Hún sendi skýr skilabóðum að þetta væri ekki engungu trúarlegt rými, heldur borgaralegt.Ok, þannig að þetta var svona staður sem að tóka móti öllum.Óhavð trú.Akkurat.Óhavð bara nánast öllu, svo lengi sem þú væri bara döður.Já.Það máttur að koma.Það máttur að koma.Uppálega var þetta að hugsa sem löst fyrir það sem að stóðu utan kirkjugarðakervisins en rönnveruleikinn breyti því fljótt.Þegar kirkjugarðarnir í borginu fyltust skipti ekki lengur máli hverjir sóttu kirkju og hverjir ekki.Dauðin þurfti pláss og Glasgow Necropolis bauðu upp á pláss.Þannig þetta var ekki...Já þar löst heldur staðurinn sem að allir fóru þegar ekkit annað var eftir.En jáfnvel í þessu nýja skiplaji þá byrtist annað mynstur.Kirkjugarðurinn var lagður upp eins og borg og líkt og í borginni sjálfri.Þá var ekki allt í jætt þar.Herra lágu virtar í grafir.Sterri minnis var það risu það sem að þeir sáist best.Nöfn með tillum og ættarnöfnum fengu pláss það sem að augun leituðu ósalrátt.Og neðar í skuggahæðana var allt einfaldara.Minna ábyrjandi og minna eftirminnilegt.Þetta var ekki kynnt sem stjættaskipting.Þetta var einfallega skipulag.En fyrir þá sem að gengum svæðið þá var munurinn augljós.Dauðin var orðin sínilegur og nýjanhátt.Ekki bara sem endur, eldur sem staða.Já þannig að þú hjálst ennþá þinni stöðu eitthvað með einn.Ef þú áttir mikið peninga með að þú varst á lífi og þú bjóst í stóri húsi.Þá fegst þú betri stað heldur enn hitt fólki.Eins og við séum ekki öll í öfni dauðunum.Ég menna koma og...Greinileg ekki glask og nekropóðist.Nei.En þessi staður var kynnt sem borg fyrir hinn að dauðu.Skipulauð, sniltilauð og framsækin.Laustna vandamáli sem hafði verið að krauma of lengi.En með því að rafa dauðunum svona upp.Þá var það neitt neitt speill á samfélagi sem að byggðana.Og það sem fólk sá í þessum spegli átti eftir að fylgja kirkjugarðinum áfram.Lámt umfra það sem að arkitektatir hefði gert ráð fyrir.Í þetta var allt tilbúið.Núna átti bara eftir að fylla borginu.VIKTÓRIÁ viktóri í tímanum var dauðin ekki falinn.Hún var ekki ítt út fyrir jáðar samfélagsins eða þakkaðu neður.Í glasko var dauðin sínilegur, viðu kjöndur og að einhverju leiti skipulauðu hlut að lífinu.Fólk vissi hvern átt að sirkja.Þegar einhver ljast var það ekki enga mál sem fór fram bak við lokaðar dir.Svört klæði voru tekinn fram.Klukkur stöðvaðar.Lík voru oft geimt heima í nokkra daga áður en jáðar þarfur fór fram.Fjölskylda, vinnir og nákranar komu og fóru.Dauðin var hluti að samfélaginu, ekki undantekning frá því.Hjarðafarir voru sínilegur aðtapnir.Líkvagnar fóru um götur borgarinnar, oft fyllt eftir að fjölskyldunni gangandi.Þetta var ekki aðeins kvæðjustund, heldur yfirlýsing.Hér hafði einhver lifað, svo hér var einhver kvattur með reist.Að minnst að kosti jórði.Því undir þessu skipula ég lág annað kjærfi sem allir þekktu en fáir töluðu um upphátt.Reist í dauðanum var ekki sjálfgefin.Hún var keift, hún fylgdi stöðu, tengslum og fjárakslu bolmagni.Fjölskyldur sem hafðu efni á því gáttu keifta rétt til gravar, vali staðsettningu og reistminnisvarða sem stóð eftir.Þær gáttu tryggt sér varanlega angrafrið þar sem að nafni lifði áfélags.Fram í steini.Þeir sem hafðu minna á milli handana hafðu ekki sama val.Fátækt fólk voru oft í jársett í sameilugum gravreitum.Sameilugum gravreitum.Eða í gröfum sem báru engin varanleg merki.Og lusti nú.Í sumum tilvikum var gravrétturinn tímabundin.Þannig að þegar tímin rann út.Var gröfin endur nýtt og líka með farður eða lagður ofan á aðra.Nafnið kvarf úr landslæginu.Jafnvel tótt líkið væri endar.Þetta er eins og leiðu samningur.Þetta er eins og leiðu samningur.Og þetta tithkaðist viða.Og ég veit ekki hvernig fyrirkomulæðið er í dag.En örgulega er það þá bara til framtíðar.En maður hugsa með sér.Á þessum tíma þegar þú áttir landsvæði.Ok. Þú ert að fara að gera einhvern veginn að það.Já.Hvað svo lengi?Að eiginleifu.Það er langur tími.Það er langur tími.En ég meina þetta var ekki leindamál.Þetta var bara hluti af skipulæginu.Akkurát.Glasgow var borgstjetta og döiðin fylgdi sömu reglum og lífið.Það sem fólk átti á meðan það lefði, fylgdi því að einhverju leiti eftir í gröfuna.Kyrkjugarðar, gamlir sem nýjir, auður speklar samfélagsins.Þeir síndu hverjir hafðu haft rött og hverjir hafðu aldrei fengið hana.Þrátt fyrir fátækt, veikindi og ójöfnuð trúðumarkir því að döiðin var í enn stjórnlanlegur.Að það var hægt að halda utan um hann með reglum, siðum og skipulægi.Að þótt sorgin var í sár, þá væri hún samt fyrirsáanleg.En þetta jafnvægi var samt bróttækt.Það byggði á þeim fósöndum að döðsföll væri dreifð að fólk dægi eitt og eitt.Að samfélagið hefði tíma til að sirkja, íarða og halda áfram.Og að borginn gæti anda þessum milli.Það var líka fósöndan sem að enginn þorða að nefna upphátt.Því þegar að döiðin hættir að koma í skömmtum, þá breytist allt.Þegar að kemur í bylgjum, þegar að lagst yfir heilu hverfin,þegar að fjölskyldur missa fleirinn einn á sama tíma,þá brottnar þetta kervi sem átt að halda utanum hann.Og Glasgow var að nálgast hann punkt og enginn var tilbúin fyrir það sem að fyldi.Kólir er að koma ekki einu sinni.Hún kom í bylgjum.Fyrst komu fá einn tilfelli, svo fleiri.Svo allt í einu heilu hverfið.Sjókdómurinn barst hrætt og hljóðlega, oft án þess að fólk áttaði sig á því fyrir núaf seint.Kólir er að var ekki veikindi sem að drói mátt úr fólki hægt og rólega.Hún gjóðsamlega tæmdi líkamann.Fólk veiktist skindilega, uppkaust hófust, svo niðurgangu sem veiktist engan endi alltaf taka.Líkaminn misti vögg var hraðar hann hægt var að bæta hann upp.Húðinn fölnaði, augun sukku, hendur og fætur yrði kaldir,sömur misti meðvutund á erfáinn klukkustundum og margir dói innan sólarings.Þeir sem lögðu lengur upplöðu sömu einkenni bara í hægari útgafum.Það var ekki drými fyrir bata, engin raunverulega meðferð,aðeins voninn um að líkaminn geti staðið þetta af sér sem hann gerði ofta ekki.Taukaveiki fyldi í kjölfarið. Hún lagðist öðruvísafólk.Íetti hækkaði hægt en stöðugt, höfuverkir urðu óbæri leir,fólk fjalli óráð, talaði við fólk sem var ekki þar, sá hluti sem engin annars sá.Útbrott byrtist á húðinni, veikindi engáttu staðið yfir daga eða vekurog þeirra þeim loks lindi var líkaminn oft orðin svo veikburða að hann réð ekki við næsta áfall.Á mörgum heimilum lág fólk veikt í röðum. Enginn hafði styrkt til þess að hugsa um heina.Berglar voru síðan alltaf til staðar. Þeir kom ekki í bylgjum heldur voru stöðugókun.Hústi sem hvarf ekki. Blóð í slými og þingdartap. Fólk dopnaði smám saman.Berglar tók ekki líf hratt. Þeir tóku það burt hægt og fyrir augum fjölskyldu og vina.Þegar að þessi veikindi breyttust út samtímis var ljóst að vandin var ekki bara sjúkdómatið sjálfir heldur borgin sem hýsti þá.Húsnæði í Glasgow voru algjörlega óbóðurleg. Heilu fjölskyldunum var staplaðinn í eitt herbergi.Glöggar voru litlir eða engir. Loft stóð kirt. Raki lagðist í veggi og golf.Kvöldin sat í beinum fólks jafnvel á sömrin. Salerni voru sameigileg oft fyrir tugi manna.Skólp rann fyrir opnum augum. Skítur sapnaðist upp í pórtum og sundum þar sem að fólk gekk daglega.Vatnið sem fólk drakk var tekið úr sömu kerfum og flutti úrganginn burt.Í þessum aðstæðum var sjúkdómur ekki undantekning. Hann var óumflíjanlegur.Og alltaf voru það börnin sem fóru fyrst.Litli líkammar sem þóldu ekki oft þornununa. Þeim gáti ekki staðið af sér hitan.Börn dói í rúmum sem þau deltu með sískinum sínum.Stundum dói tveið að þrjú börn í sömu fjölskylda og erfáðum dögum.Fóreldrar hafiði varlað tíma til þess að sirkja áður en næsta barn viktist.Veikindin breytist út hraðar en nokkur gætt fylst með.Þegar eitt hús smitaðist þá fyldi næsta.Heilu gödurnar urði á veikinda svæðum. Læknar komi og fórum.Sömir mættu aldrei aftur.Yfirvöld reyndi að halda auðan um ástandið.Fólk var einangra þegar hægt var. Heimili voru mert.Fólki var sagt að halda sig inni. En hvernig átti að einangra fjölskyldusem að bjó öll í einu herbergi?Hvernig átti að halda veikum aðskildum frá heilbreyðumþegar engin annar staðir var til?Óttinn breytist út samhleyðað sjúkdómunum.Sömir flúðu hverfin sín. Aðrir lokuðu sig af.Sögur gengum yllir fólks. Hverjir væri smitaðir?Hverjir höfuð dáið? Hverjir væri nestir?Snerting varð hættuleg. Nákranar urðu á ógn.Og meðan þá heldu líkin áfram að hrannast upp.Kervið sem hafi verið byggt til að takast á við döiðaní sköntum réða ekki við þetta.Líkvagnar komu oftar en stundum komu þeir ekki ná oft.Lík voru geimt lengur en áður.Stundum voru þeir skilin eftir það sem þeir dói.Greftrannir urðu hraðari, stittri og þaklari.Þetta var ekki lengur spurning um reist.Þetta var spurning um hraða.Grafinnar voru grafnar og færibandi.Skráningar urðu óljósar.Nöfn voru skrifið hratt eða bara alls ekki.Prestur var ekki alltaf viðstættir.Fjölskyldur ekki heldur.Borgin var ekki lengur að degja hægt og fyrirsámanlega.Hún var gjössomlega að missa tökinn.Og þegar döiðin hættir að býða eftir skipilagi,þá breytist hann í vandamál sem að engin er tilbúin að leysa.Glasgow var kominn á þann stað.Nú var ekki lengur spurt um hvernig ætti að jarða fólk með reist.Nú var aðeins spurt hvar og hversu hratt.Kervið sem hafiði verið byggttil þess að veita fólki stað, nafn og rauðreið ekki lengur við fjöldan.Það var bara þannig.Grafir sem átt að hýsa einn urðu tveggja.Grafir sem átt að býða eftir aðtöfnfyltust áður en nokkur hafið tíma til að spyrja.Þá varð fjöldagrafin nöð sinn.Síðasta úræðið.Þegar líkin söpnuðist upp,hraðar en hægt var að jarða þau hvert í sínu lægivarð plássið mikilvægara en allt annað.Grafir voru grafnar breyðari, dýbri,ekki fyrir einstakling, heldur fyrir hóp.Líkum var komið fyrir í rauðum.Stundum var reynd að halda einhverju reglu,stundum ekki.Þegar tíminn var naumur skiptið það mestu máliað koma næsta líkama fyrir áður eins á næsti barst.Aðtöfnir hurfu smám saman.Engin bæn, engin prestur, engin fjölskylda.Stundum engin sem vissi nákvæmlega hver láðarna.Dauðinn hafði mist andlet sitt.Samhliða þessu held endrunýting grafa áfram.Grafir sem áður hafði verið tímabundnarvoru opnaðar aftur.Þegar leigusamningurinn rann út.Akkurát. Lík færð til eða lögð ofna önnur.Bæn setti hliðar til að skapa pláss.Það sem áður hafði verið óþægilegt en viðurkendt framkvæmtvar núna daglegt verklag.Skráningarnar held ekki við.Nöfn voru skrifið í flýti.Dagsetningar voru aukaðatriði.Stundum var skráð hvar fólk ætti að leggja,ekki hvar það var umverulega jærsett.Þegar gröf var ofnað aftur breytti staðsetninginen papirarnir fylgdi ekki alltaf með.Þannig urðu til misræmi sem engin hafði tíma til að leiðrætta.Sumir eru grafnir þar sem að skrár segja þeir séu ekki.Sumar grafir innhald að fleiri líka nokkur skrágreini frá.Og sumnum höfum við alveg.Kerfið hafði ekki lengur burði til þess að halda utanum þau.Og þetta var ekki gert af yllvilja.Þetta var gert af neyð.Og þegar neyðin er komin á þetta styggbreytist kirkjögörðurinn sjálfur.Hann var ekki lengur staðir minninga.Hann var geimsla.Á efiborðinu virtist allt halda áfram.Gungulegðir voru til staðar.Minnisvarðar stóða henn.En undir þeim var annar landslag að myndast.Mörg lög af líkamsleifum sem ekki átti sögu lengur.Þetta er sá arfur sem að fjölda grafir skilja eftir sig.Alger óvisa.Óvisa um hver er liggja hvar.Óvisa um hvað var fært til.Og hvað var skráð.Og hvað aldrei komst á blað.Það sem eftirstendur er jörðsem að geimir meira enn hún getur sagt frá.Og kirkjögörður sem að veit meirinn skráðnar gera grein fyrir.Þarna var dauðin ekki lengur ósynilegur.Hann var orðin óreikjanlegur.Og það átti eftir að skipta máli síðar.Það eru nú komnar nokkra vikur síðan við sóttum Erró úr heimavistaskólanum hjá hundatingslim.Það sem að hann var búinn að vera í þjálfun í tvær vikur.Og það var að bara segja að við fengum allt annan hund heim.Hann er hættir að tó okkur í gungutúrum.Hann er búinn að læra að ganga við hliðina okkur.Hann hlustrar á okkur þegar við köllum á hann og kemur.Hann er rólegri heima.Getur hilsa fólki án þess að verða svona æstur eins og hann varð.Stökka upp á þau og keyra þau niður.En það sem við sjáum líka er að hann finnir fyrir ró.Því að hann veit hversi rættlast til á honum.Og hann vill vera góðið strákur.Við eigandutnir fengum enga tíma með honum í rúnari.Það sem hann sínd okkur hvernig við getum haldið áfram á þjálfan heima.Og hann gaf okkur góða punkta og góð ráð sem við getum alltaf hort í ef við erum eitthvað óurug.Auðvitað er hundurinn ekki eins og velmennið sem fylgir öllum skipunum 100% í hver skipti.Hann er lifandi í sálmið sinn personleika.En hann verður betri og betri með hverja æfingu sem við tökum með honum.Við vorum alveg búin að reyna lengja þjálfan í hin og þessu.En sko, við erum ekki fagmenn.Við vorum bara að gera einhverja æfinga eftir appi eða lista sem við fundum á Google.Og við gerum það þegar við höfum tíma.Sem var ekkert ná oft.Þegar þú ferð með hundiðinn í heimauðistaskólan hjá Rúnari,að þá er hann að þjálfa hundin á hverjum einasta degi.Hann vinnur grunninn sem er erfiðast í parturinnog þú tekur svo við og byggir ofan á annan grunnmeð hjálp Rúnars sem er hókin af reynsluog hefur meðal annars lært og starfað erlendis með alls konar hundumsem er að vinna alls konar markmiðum.Við getum svo innilega mælt með hundaheimauðistaskólanumef þið langar til þess að vita aðeins meira um hvernig skólinn virkarfylduðum þá á Instagram undir nafnunu hundatengsl.Þarinni getur þú síða ferðalagið hans erró,fylgst með hundum sem er í þjálfunog þú færð alls konar góður áð sem Rúnar er duglegur að posta.Og að þú vilt fylgjast með ferðalagið errós núna þegar hann er komin heimfyndu okkur þá á Instagram undir nafnunu ghostnetwork.Hæ, þetta er Anita í Sassi.Mín versta martröð eru ekki draugar eða morð heldur það að vera í óþæglu um nærfutum.En svona öllu grínis leftu, ég var hann svo þreytt á því að versla með brjóstahaldara,ég enda alltaf með fjögur brjóst, spöngin var að stingast í migog mjöldi alltaf eins og ég væri vandamálið.Þánga til að ég opnaði mína einu verslun, fór að kynna með brjóstahaldara almenlegaog áttaði með á að ég hef verið í rángri stærð allt mitt líf.Og það sem gerðist þegar ég fór í rétta stærð var að ég losnaði viðábólgu, höfuverk og svepparsyngu sem ég fekk undir brjóstónum.Þetta er algengaraðin grunnar.Mér er langað að bjóða þér að pantaði tíma hjá okkur í Sassi í brjóstahaldramælingu inn á núna appinu,fyndu það tíma sem hendar og við tökum ótrúlega vel á mótið þér.Lökkum til að sjá þig!Línbóti á ÍslandiLínbóti á Íslandi er með fyrsta flokks fæðibúta efni fyrir allar þínar þarfir.Hvort sem þú vilt losna við einhver kíló eða bæta þeim á þig, viðhalda góðri meldingu og eða fá þér eitthvað holdt og gott snarl.Búðinn er full af öllu sem þú þart.Ég mæla einstaklega mikið með Fat Burner koffinunu sem að ég er búinn að nota í fjöld að mörg ár núna og gefa mér alla þá orku sem að ég þarf.Það er ekki að stíktu til skemmtilegasta starfsfólksins í nýja og glæsilega veslið þeirra í ármúla 11 eða stöktu á tilbúinu þeirra en á linbóti.isLínbóti á ÍslandiLínbóti á ÍslandiLínbóti á ÍslandiLínbóti á ÍslandiÁður en all fórumböndunum hafi verið reynd að halda góðri reglu þarna í gardinum.Glasgow Necropolis var nú eins og ni nýr kirkugardur.Nýr flottur kirkugardur.Já, stór og skipulæður.Já, stór og skipulaður.Hann hafði verið byggður með framtíðina í huga,með plássi til að taka við borg sem átti enn eftir að vaksa.Fyrstu árin þá virtist ekkit vera nætt óæðilagt.Grafir voru grafnaðsangot áallin, skráningum var haldið saman,minnisvarðir reystir, kerfið virkaði.Eldri grafir, sérstaklega grafir þeirra sem hefðu kipt varanlegan grafriðt muniði,voru taldar friðaðar.Þar áttu að leggja einstaklingar eða fölskildur með nöpsins skráð og staðsetningu tryggða.Þessar grafir voru ekki áhapnaðar, jáfnveld þegar döðsföllunum fjölkaði.Það var regla sem áttu að standa og þegar þrýstingurinn jókst,var fyrst grepið til jæðarsvæða eins og kerfið kallaði það.Hvernig heldur þetta hafið gengið fyrir sig?Þegar ákveðin grefturinnar tími er búin,er þá bara einhver skráð þar sem herðu,Jói í I28, tíminn hans er búin, nú þurfum við að grafa hennu upp.Og þá eru við komið tóma graf.Já, þú veist, þá er hann grafin þannig að þá er bara hann að líksætt ofan á Jóaeða Jóa er bara svona aðins, svona hrind í byrtu.Já, því þá eru orðin bein og þá getur þið svona að teitrissa þetta svona aðins út í hotbað.Já, þú veist, þetta var bara kerfi.Þetta var bara þannig.En heldur þetta að hafa verið gaggjert, gert, bara herðu, ok, nú er tíminn komin,ekkið endilega lík að býða, herðu, nú þurfum við bara að grafa hennu upp.Ég held það, ég held það, já.Til þess að held það, ja, bæði.Ok.En eins og þú segi, sameigleir grafreytir voru líka þá nýttir oftar,tímaböðnar grafir voru að opna þar aftur þegar grafreytur rannum eitt út.Grafir þeirra sem áttu enga aðstandendur eða hafði ekki efna á varanlegum stað,þar voru, sem séu, endur nýttar.Kervið reyndi enna halda sínum lögumálum, að vernda það sem hafi verið greitt fyrirog færa til það sem taldist vera svona lausara.Já, en þetta jafnvægi endist ekki lengi.Nei.Faraldarnir komu, um því að þetta er svo erfitt orð, faraldarnir komu ekki sem einnatbyrður eins og við sögum, þeim áðan heldur í lótum og förum aðins yfir ártullin.Mhm.Þessi kólera herriðaði fyrsta borgina árið 18.1932, síðan aftur segnt á fjórða áratögnum og enn á nýja og fyrir hljutafymta áratögarins.Hún var bara viðlóðandi.Já, hún var alltaf að koma í Belgium.Tauðaveiki og berglatnir voru stöðu í fylgifiskar.Svo að rúmum tveimur áratögum dóið týjir þúsenda í Glasgow af völdumfarsóta og tengdra veikinda.Engin einn dagur markaði endan.Engin einn tilkynning sagði að þetta var í búið þessu lindi hægt.En þá hefum við komið að spurningunni þegar ég var að hérna að skrifa þettaog svona grúski í sér að sögu.Já.Vissu allir í bór Glasgow hvað var að gerast í kirkjögarðinum?Já, hann er bláða.Og svarið er ekki í smáðatriðum.Næ.En fólk vissi nóg.Það sá líkvagnana.Það vissi hversu oftir komu.Það vissu að grefturannir voru orðna raðari, þögulli og fjöldameri.Það vissi.Það vissi að fólk var í arsett ánur þess að nokkur stæði yfir gröfinni.Þetta var ekki lindarmál, en það var heldur ekki rægt ofnbörlega.Næ, næ.Þegar þessari gæði ekki lindi um miðja nýtjandi öld, stöðvast þessi þróun smám saman.Fjöldagrafir voru ekki lengur nöðsynlegar.Kervir náði aftur andanum.Skráningar auðu skýrari, aðtapni lengri.Og já, kirkjögarðurinn hjælt áfram pínu eins og ekkert hafi skorist.Plás var áfram selt, gravar jættur áfram kiftur,minninsvarðar áfram ristir, glaskó, nekropolis var aftur það sem hann hafði átt að vera.Skipuláður, kirkjögarður í virðulegri borg.En undir yfirborðinu var hann orðin eitthvað alltaf annar líka.Það var hann einn staður sem hafi tekið við lánt umfram það sem nokkur hafið ætlaðunum á svo skömmum tíma.Staður þar sem að reglur hafiði verið teigðar,nöfn, glötuð og gröfum breytt í fjöldagrafir.Kerfið hafiði lifað af, en það var ekki lengur heilt.Áratugum síðar, þegar faraldarðnir...Farald... þegar faraldrarnir... nei, farald...Faraldarðnir...Já.Það þau ekki?Jú, faraldarðnir.Já, þegar þeir voru, sanns ég, orðin hluti af sögunni,ekki lengur daglegu ógn þegar fólk trúði því að borgin hefði komist í gegnum þetta.Þegar Glasgow var aftur farin að virka samkvæmt reglum,þá stóð Glasgow nekropolis eftir sem þau vilti vittni um það sem hafið gerst.Fyrir þá sem að gengu þar um var þetta fallegt, yfirvega landslag,engin merkjum panik eða merkjum flíti.En undir yfirborðinu þá lág eitthvað annað.Þegar tímin leið fórum menn að horfa á kirkjugarðin með nýjum augum,ekki sem vettvang hörmunga heldur sem rými sem að þurft að virka áfram.Borgin heltnafla áfram að vaksa,skipulag þurft að breytast, aðgengi að bæta og leiðurnar að laga.Þá hófst það sem kallað var endurskipulagning.Gungustígar voru færðir, svæði saminuð, eldri gravreitir flokkaðir upp og nýtt,minnisvarða sem að þóttu óþægla staðsettir voru færðir tilog þetta var ekki gert í skjólinætur.Þetta var gert með leifum, áættur,vallunum og undirskriftum.Í skjölum var þessu líst sem eðlilegri þróun.Grafir voru opnaðar þegar talið var að gravreitur var í útrunnin.Í öðrum tilvikum var gengið út frá því að það sem að lá þar undirvar ekki lengur hægt að tengja við ákveðna einstaklinga.Þetta voru bara bein.Bein sem voru færið til hliðar,flutti í sameigla grefju eða í sorpueða einfallega skilin eftir það sem þau komu upp við framkvæmdir.Ekki var alltaf ljóst hverjir hafðu verið grafnir hvar.Skrártnar sem hafðu orðið óljósar í veikindunumhafðu ekki batnað sjálfkrafa með tímunum.Í sömum tilvikum voru minnisvarðar færðirán þess að nákvæm vittneskja lægi fyrir um hvað var undir þeim.Í öðrum var einfallega gengið út frá því að það sem hafðu verið grafið í flítiværi nú þegar orðið óreikjanlegt.Þetta var ekki kynnt sem röskun, heldur kynnt sem svona bara viðhald.Það var bara kynnt sem viðhald.Já. Orðalagið var nabla mikilvægt.Þetta voru ekki grafið sem voru opnaðar, heldur svæðið sem voru endurnýð.Ég veit.Þetta voru ekki líkamsleifar, heldur jarðunaskar leifar.Þetta var ekki rask á hennum dauðum, heldur nöðsunleg aðlöðun.Og í samengi samtímans þá hljómaði þetta skinnsamlega.Já. Þetta er, ég veit við erum alveg að hljakka svolítið,en það er ekki eftir að segja þetta nú oft.Það er að sjáu þig hvernig er verið að láta þetta líta úteins og þetta séu ábústlega eðlilegt.Og þá náttúrulega ætlar hérna samsæris pjessin ég að halda áfram.Þetta svona gerir ríkið þetta.Það orðar það á einhvern hátt.Þannig að við erum öll bara eitthvað, já, þetta er ekkert.Þetta er ekki grafið svo úr ofnar, þetta er bara svæðið sem eru endur nýjuð.Já, þetta er deilu skipula.Þetta er deilu skipula.En kirkigarðar viðsvegar um Evrópu genguðu gegnum sambarilegt færðli,það er ekki bara í Glasgow.Næ, næ.Borgir breyttust, land var endurmetið, döiðinn þurft að laga sig að lifandi borg.Spurningi var ekki hvort þetta væri óælilegt.Spurningi var, fyrir hvern var þetta eðlilegt?Fyrir þá sem skrefiðu skýslunar var þetta skipula.Fyrir þá sem framkvöndu verkinn var þetta vinna.Fyrir þá sem genguðum svæðið var þetta ósínilegt.En fyrir þá sem lágu undir skipti orðalagið engu.Þeirra grafir eru óttnaðar áratugum eftir að nöfnin hurfu er engin lengur til staðar til að mótmæla.Engin fjölskylda, engin sorg er virk.Aðeins kerfið sem lítur á fórtíðina sem eitthvað sem má færa til ef þörf krefur.Og þannig var til nýtt plan í Glasgow Necropolis.Sem var ekki gert í flíti heldur af yfirvegun.Og kannski það sem situr mest eftir hér er að vestu hlutirnir gerðust ekki þegar borgin var í upplaustheldur þegar hún taldi sig vera komin yfir hjallan.Ællir þetta hafi verið þannig að þú erst kannski aðfara að heimsækja ömmuðina í kirkikarinn og koma með blómsvo að stíðun er bara amma guffa horfinn.Amma guffa?Já.Já.Þú ert bara að bytja.Hvað er það?Patrín.Já.Var guff ekki hérna?Amma guffa?Já.Það er bara að komin yfir guffið hún.Nei og þá valdið, heyrðu, gætið þú tengst eitthvað að það er þessi deiliskyflaði sem við erum verið að tala um.En hvað, erum að fara eitthvað annað þá eða erum komin út í hotn eða er þetta bara búið með guffu?Já, bara að þú veist, leigur samningurinn rann út og við bara vorum ekki nú að fljóta endur nýja.Ok, rest in peace.Rest in peace.Þá þurfum við ekki að koma lengur hingað.Árið er nú 1954.Það eru leginir ára tvýr síðan að faraldarðnir gengur yfir.Pjölda grafinar eru orðnar hluti að fortíð sem fáur tala um lengur.Röskun grafana er lungu afgreið sem nöðsynleg skipulagsvinna.Glasgow eru önnu borg.Sterri og nútímalegri.Fólk telur sér vera komið yfir það versta.En svo springur eitthvað.Eitt kvöld í september er lauruglu þjóttnanabni Alex DePros kallaður út í Glasgow Necropolis.Það sem býður hans þar hafði laurugluskólinn ekki búið hann undir.Yfir 200 börn eru saman komin í kirkjugarðinu og þau voru að leita.Sum börnin eru með prigg, önnur með hnífa, nokkur með hunda.Þau eru æst, skipulögð og sinnhátt og staðrað hann í að klára það sem þau eru komin til að gera.DePros átta sig fljótt á því að hann ræður ekki við hópin eitt.Það er að hann reynir að senda börnum.Börnin heim, en þau hlust ekki.Leitin stendur yfir í klukkustundir.Hún endar ekki fyrir að regningin byrjar og myrkrið verður of því að til að halda áfram.Síðan kemur í ljós hvað börnin töldu sig vera alltaf.Vampíru.Já, og þetta er saga sem við tókum fyrir þegar við tókum, sem sagt, kirkjugarðin fyrir á síðan tíma.Já, þetta er frækt mál.Það er frækt mál, en það er, við verðum svona að endur taka þess að sjögu hér í þessum stóra og flotta þætti.Ójá, ég held að það sé ekkert slemt við það að við svona rifjum upp og minnum á svona hluti.Já, við samla.Af því líka, sko, þú veist, þetta er staður sem svo margir íslendingar fara á.Já.Og það sem við elskum að fá að heyra frá okkur og við fáum að heyra rosalega oft, skila búið á Instagram eða Facebook til dæmis,að þá er fólk að segja, ég fór á heimsótti þennan og þennan stað og mér fannst svo magnað að geta verið með ykkur í eironum og meðan og fá að heyra söguna.Akkurat.Þannig að það er okkar ósk að þessi þáttur verði þannig að þegar þið ættið að fara og skoða Glasgow Necropolis einhvern daginn,að þá getið þið hlustat á þennan þátt og hann í rauninni segir ykkur allt sem við þurfum við að vita.Mér finnst þetta magnað þannig að þið getið bara alveg sleft við Your Guided Tour og þannig séð og þau getið bara hlusta á okkur.En sangkvæmt sögunum sem að gengjum yllir barnana hafði skrimsli með járn tennur myrt tvo drengi.Það er ekkit annað.Það er bara svo leðis og hann var saður vera alltaf tveggja metra hár.Hann helt sig í kirkjugarðinu og hann yrði að vera stöðvæður.Engin lík fundust samt, engir drengir voru skráður tindir.Laugland haldi málið uppspunna.Sömfeyra voru síðar spurð út í kvöldið.Tveir drengir, Tam Smith, 7 ára og Ronnie Sanderson, 8 ára, hafa allatíð haldið í fram að þau hafi séð eitthvað.Skugga, reyfingu og fíkuru sem að höfðist.Þeir lístu einnig andrumsloftinu.Reyknum úr nálægum stálverksmiðum sem að lág yfir kirkjugarðinum.Ljósum sem flöktu, skuggum sem að örðu lengri en þeir átt að vera.Sagan hafið samt ekki byrjaði í kirkjugarðinum.Hún byrjaði á skólalóð.Orður á mjörum tvo myrta drengi breyttist út eins og eldur í sinu.Börninn sögði fóraldur sínu frá.Fóraldurinn er afgriðið þetta sem böll.Engin hengt á lögla, enginn fóra að töga málið.Og þegar börn upplifa það, enginn hlusti á þau og þetta sé bara eitthvað alvarlegt sem þarf að leysa,þetta er bara faraldur, þetta er bara hættu ástand, þá gera þau það bara sjálf.Og til að skilja þetta, þá þarf það að fara lengra aftur.Ég held að hún hefði ekki tekið tennan pól í hæðina senast.Í Glasgow hafið lengi verið til saga um Jenny with Iron Teeth.Er þetta Glasgow heimur?Jenny with the Iron Teeth.Þetta er aðgæðlega skadri.Hljómarins og gata í UK.Jenny with the Iron Teeth.Konum í áttennur sem átt að halda sig við Glasgow Green.Það er einn sem er elsti almennisgarðurinn í Glasgow.Hann líkur austan við miðborginna við ána klætt og var lengi talinn jæðar borgarinnar.Staður þar sem börn lekuð sér fólk sapnaðið saman og sögur livðu.Jenny with the Iron Teeth var nóttu sem hóttun, viðvörun,leið til þess að halda börnum frá hættilegum stöðum.Þetta var ekki saga sem fullornið trúðu,heldur saga sem þeir sögðu.Hvað varðum þetta uppöldi?Ég held að líka, það má ekkit lengur.Það má ekkit segja lengur.En,svona sögur, það er hvarfa ekki.Það er leva.Sumir með þess að benda á biblíuna.Í Daniels bóki talaðum fjórða dýriðokkveikjandi og hræðilegt mjörn tennur.Fyrir börn sem alastu uppi trúalega textaþurft ekki mikið til þess að mynd er þið raumuruleg.Aðriri vildu meina orsikinn værubandaríska hryllings tegnumindasögur.Vampýrur, skrýmsli, blóð.Hugmyndir sem bárust yfir hafiðog lendi í borg sem var þegarmettuð af óuninni fortíð.Já, já, það getur alveg vel verið, sko.En ég meina, börnin voru samtelda vampýru.Já.Stadraðin.Stadraðin.Sagan var það landsfriðt,síðana heimsfriðt.Hún var ætti á þingi.Fóreldrar, kennarar, prestar og stjórnmólamennvoru sammólu meitt.Þetta mátti ekki gerast aftur.Nei.Árið 1955 voru sett lög um börn og ungmennisem meðal annars takmörkuðu aðgangbarnað á hvernu efni.Lög sem ennari gildi í dag.Lögin beintust sérstaklegabandarískum hryllings-teknumittasögum.Sögum fullum af blóði,skrýmslum og ofbeldisem fullörnir töldu hafakvekt óta á ofbeldishugsanirí huga barna.Þetta voru lög fætt úr óta.Og þetta er mikilvægt.Þetta eru lög sem voru sett áút af óta.Út af hræðslu engungu.Gorbóðs af vampýranvar ekki draugur.Ekki raunverulegt skrýmsli.Þetta var útkoma.Frá borg sem hafi byggtsig ofan á dauða af kynnsloðumsem að gengum kirkjugar þar sem aðnöfnaðu horfið, grafir veriraskar og sögur aldrei kláraðar.Börnum sem að skinniðu þaðstaðurinn bara eitthvað sem að fullörnir vildibara ekki tala um. Þess vegna erglaskónakrópolis ekki bara reymdur.Hann er stútlaðinn.Þarna springurfortíðin ekki fram sem draugur,heldur sem sameilagt ímyndunaralls sem að enginn hafi stjórn á lengur.Lunguáður en börnin genguðin í kirkjugarðinvopnuð prigunum sínumárið 1954 var fólkþegar búið að finna fyrir einhverjuí glaskónakrópolis.Það var bara ekki kallaðdraugagangur.Fyrstu áratuguna, eftir að kirkjugarðiner reys, var hann ekki staður sem fólktengdi við eitthvað yfinátturulegt.Hann var tengdi við sorg,við minningar,við óþægilega fortíð sem var ennofn náleg til að verða að sögu.Fólk gekk það raum í þögn.Ekki vegna þess að það var rætt,heldur vegna þess að það var meðvitað.Reymleiki,ef hann var nefndur yfir höfuð,var tólkaðurá mannlegan hátt.Mér finnst þetta rosalegaskemmtileg pæling.Já, skemmtilegt orðvaliga.Skuggar sem að sáust íjáðri sjónarsviðsinsvoru útskýrðir sem þreita.Langir dagarþungar hugsanir.Fólk var vandi að missa margaog hugurinn var ekki alltaf stöðugur.Það var eðlilegt að sjá eitthvað sem var ekki þar.Rættir sem heyriðust,hvíslandi, köll,ógreinlega hljóð,voru tengdur sorgarferðli.Fólk sem hafði mist ástvinnitaldi sig heyra rættira.Ekki sem draug, heldur sem minningusem hafði ekki sloknað.Hugurinn var að vinna úr missinum.Tilfinningin um að verafyllt eftir var ekki sögð upphátt.Um að tala inn óviðegandi.Kirkugarður var staðurþar sem maður átti að byrja byrjðingu,ekki óta.Ef manni leið illa, þá var það inn í manni sjálfum.Ekki vegna þess að eitthvaðgekk aftur á staðnum.Þetta var tólkuninná þeim tíma oghún meikar sens.Þetta var staður þar sem að20.000 hafði verið grafnir.Margir þeirra í flíti,margir á naps, margir ánþessá nokkur stæði verið gröfinni.Fólk sem gekk þar umbar með sér minningar sem voruennleifandi. Það þurft ekki draugatil að gera staðinn þungan.En tíminn breytir ekkibara minningum. Hann breytir líkaorðaforðanum sem viðnotum um þar.Hér á opnum veitum þá máttu vitaað við kunnum virkilega að meta það.En ef þú vil stegja við bakið á okkur,fá aðganga að hellinga auka efni og hjálpokkur að halda áfram að gera það sem við erum að geraþá finnir okkur og æðislegtsamfélag á Patreon.Ef þú hafðu gaman að þættinum, endilegaít á follow þar sem þú ert að hlustaog ef þið langar að stegja við okkur öðruvísien á Patreon, þá máttu endilega að skrifaumsögn um okkur þar sem þú hlustar.Það hjálpar okkur meira en fólkgerir sér grein fyrir. Það gerirpodcasti okkar sínilegra og hjálpar okkurað ná til nýra hlustenda.En sama hvernig þú fylgist með,takk fyrir að vera einnig með okkur.Eftir 1954breyttist samt eitthvað.Gorbals Vampiranngerir það sem að áratýr hafði ekki gertog færir óttan uppog efiborðið. Ekki sem sorg, heldursem eitthvað annað. Eitthvað sem er ekki lengurbundið einstaklingunum, heldurstaðunum. Já, þetta er ekki lengurinni okkur. Nei. Það sem ég var aðtalja upp. Nei. Heldur núnaerum við búin að setja þetta uppog á staðin.Skindilega er hægt að tala um kirkjugarðinsem hlaðin. Ekki bara tilfinningalegaheldur hann okkur annan hátt.Sjögur sem höfðu áður veriðafgreittar sem huglegar uppleifanirþá nýtt samengi.Það er verða rattirfortíðar. Minningar sem viljaláta vita af sér. Ekki endilegaeinstaklingar, heldur eitthvað sem að vareftir þegar að kervið kláraðiekki sögurnar. Skuggavirurnarfór líka aðra merkingum.Það sem áður var tólka sem þreitaeða óljós sjónblækingen nú sett í samengi við staðiþað sem að miklar hörmungar hafa átt sér stað.Paranormálar ansakandurhafa ítrekka benta á að á slíkumstöðum byrtist oftekki draugar í hefbundumskilningi. Heldur óskýrarverur. Skuggar, reyfingarog nærvera. Ekki personurheldur mynstur.Í Nagropolis er þetta mynstur stert.Skuggavirur sjást oftaá sömu stígun. Tilfinninginumað vera fyllt eftir kemur upp íbrekkunum þar sem að fólk gengur upp úrborginni og enn í annað rími.Þetta er ekki tilvilegan að kendja í staðir.Þetta eru leiðir sem að liggjayfir lög af ókláraðumdöðunum. Konan íhvítu, strákurinn,rattinnar. Allt þetta má tólkaá marga vegum. Sem drauga,sem tók, sem samælægtminni. Það sem skiptimáli er að sögurnar eru ekki nýjar.Það sem er nýtt er hvernigvið tölum um þær.Í dag höfum við orðiðvið hluti sem að áður voru þakkaði niður.Við höfum rannsóknir, hugtökog kenningar. Við tölum um áföll,samælæg minni, endurtakna sorg og við tölumlíka um reymleika. Akkurat.Við eitt smunlega verur, poltir gæst,þeir sitt svo lorkur, fylgjur,vofur, júris fráAsju og svo mætti lengi telja.Kanski er engin grundvallað mjönur á því sem fólkupplifði fyrir 1954og því sem fólk upplifir í dag.Kanski er mjönur en barasá að áður sæði fólkþetta er sorg.Í dag segjum við, þetta er eitthvaðsem setur eftir. Já.Glasgow Necropolis erstaður þar semþessi tvö sjónarhorn mætast.Hann er bæði minnisvarðiog vettvangur, bæði gravreiturog geimsla, bæði saga ogupplifun. Og kannski erþað ástæðan fyrir því að fólkfinnur þar enn fyrir einhverju.Ekki vegna þess að allir draugarvilja láta sjá sig heldur vegnaþess að ekki allt var nokkurtímansagt upphátt. Sumtvar bara bókstaflegagrafið.Í dag er Glasgow Necropolisekki lokaður staður.Hann er opin, aðgengilegurhluti af daglegur lífi borgarinnar.Fólk ferða ánka í gunguferðir,skokkar upp brekkurnar,tekur myndir, túristarstoppa við minnisvarða á lesa nöppsem segja þeim lítið,sem er setjast á backbórla næstieða horfið við borginna. Fyrir margaer þetta einfallega fallegt útvistasvæðimeð gott útsinni.Og samt er þetta enn kirkugarður.Talið er aðyfir 50.000 mann séugrafnir aðna. Kanski fleiri.Ekki allir með nafn á steini.Ekki allir á þeim stað sem skrár segja.Sumir liki undir stígumsem að fólk gengur á daglega.Aðrir er undir svæðunum sem hafa veriðendurskeipilöð, sléttuð eðahagrætt. Og já, það erennverð að grafa fólk þar í dag.Ekki sama mælu á þurr.Ekki á sama hátt. En kirkugarðurinnhefur aldrei verið formlega að loka þurr.Hann er enn lifandi hlutiaf borginni. Já, byrð þóttan geymidauðan. Já, þannig að það líka hæntueftir að það er verið að gera alls konar breytingarum hitt og þetta. Þá eru henni fyllist henn aldrei.Við erum alltaf eitthvað að færa grafir, hingaog þanga. Þú veist, það semí rauninni þessi staður eru orðin dager bara saman sapnaf líkum.Að hundra prósa. Þú veist.Það er bara nákvæmlega þannig sem það er.En ekki á pólisi líkaog draugatúra. Pólk kemur til að heyraað um vampýrið skugga verir ogauðvitað konuna í kvítum.Semur sögurnar eru sögðar á léttunótonumaðrar með meiri alvörum.Þetta er hlut að því hvernig borginn vinnir úrfortísinni með að segja hana afturog aftur í meismunnaði útgáfum.En sama hversu oft sagunnisögð þá breytist eitt ekki.Þessi staður hefur aldreilosnað við þingtina.Hver kynnslóð leggureitthvað ofan á? Faraldratnir,fjöldagrafinnar, röskuninn,þögninn, börnin árið1954,rattinnar sem að fólk segir að að heyri,skuggatnir sem að einhver sér út undan sér.Þetta hverfur ekki. Þetta sapnastupp.Glasgow Necropolis er ekkibara minnjasapn undirberum himni. Hann er ekki bara fallegukirkigarðir. Hann er ekki bara rimdureða ekki rimdur. Hann er staðurþar sem að saga hefur aldreifengið að klárast alveg.Og kannski er það ekki spurningum drauga.Kannski er það ekki spurningum ímyndanaraf. Kannski er það einfallega þannigað þegar maður gengur yfir stað,þar sem svo margir hafa dáið,svo margir hafa horfið úr skrámog svo margir hóru aldreikvattir almeinlega, þósvarar jörðin á sinnhátt. Ekki meðeinhverjumlýsandi svörum.Aldur með nærbyrju.Glasgow Necropolis hefur aldreihægt að sapna sögum.Hann heldur bara áfram að bera þærundir fótum þeirra sem gangaðarum í dag.Og ég get ekki beðiðeftir að fara þángaðeftir nokkra vikurog þið sem aðeru kannski ekki að fylgja okkurá Instagram, þá munum viðmjög líklega vera með eitthvað svona smáhverju smá tölu þar?Alveg 100%.Það með að við erum að þið geti fundið okkurat ghost network.Við skulum setja link hérna inn á Patreon.Endilega fylgja okkur þar.Tjekkum á þessu saman.Ef að þú hefur heimsótt staðinn, þá viljum viðendilega að heyra frá ykkur.Annars þá þauk við kjærlega fyrir okkur í dag.Takk fyrir að koma með okkur tilnákvæm okkar í Skotlandiog við hlökkum til að taka mót ykkurí næstu vikum.Daar er l sympathel.Þeirn að byrja lefru rundi ávaðog ugum því og náttú fatslaðinsÞannig að við finnst byrju vargæðirvatður og fanarað í stofasmerð Excuse me.Duke Land� dennarðbyeFor som hittast ök Portal för de sinusongerук recht نہیں underbräntaÄg greift gratispresidentspråken er farm �oma osvand endicapEn hver ég talað um skiljumog ég fethast í verðsrumvar topic tavlinniog sko láfgjóðanog sé mamútinnstarr lag再 við száth spor dénum
