Það er það að við erum að lesa í Nýjættestamentumuog leiðin sem við höfum notað eða aðferðinusem við höfum notað er að láta posturað sjóðuna leið okkur í gegnumtímaröðina og atbyrðarásina.Hún greinir frá fyrstu árum og upp ás árumKristina kirkju eftir að Kristurdægir og rýst frá döðum, stígur til himnaog söpnur eru tilvísvegar bæði innan Ísraelog utan í rúmarska heimsveldinu.Og síðan þegar við komum að viðbryðum og atbyrðum sem við sjáum að hér er ástæðafyrir einhverju bremi, svo sem eins og karlættabriðunnihér er ástæða sem við erum búin að koma auðga áfyrir því að það bremi var skrifað.Við erum líka búin að uppkvita það hvað allir því að var til þess aðJakob skrifaði Jakobs bremi.Og nú erum við búin með þau tvö bremi og erum núna aðkoma aftur í postur og sjóðuna og sjá hvaða söpniðirfæðast og sjá hvaða bref fæðast í kjöldfarið.Þannig að við sem að tengja atbyrðarásunasaman í svo litið tíma rauð.Við erum núna í16. kappla eilapostur og sjóðunar.Það sem að pálpostili er að fara í sínaaðra trúbósferð og tekummeð sér sílas. Barnabasfór með Markus og þeir fór annað. Þannig aðþað eru faktist tvær trúbósferðir í gangien við fylgjus með Páli og sílasi.Nú, við enduðum síðasta þeirvoru komnið til Tróas.Frá Tróas þá sigla menninirog jú, alveg rétt má ekki gleima að Lukasslúst í förum aðeins, Lukas Læknir sem sér eitt að þiðpostur og sjóðuna og Tímoteushann hafi líka, svo ungjum aðeins hafi líka sleist í förum.Þannig að nú voru þeir allavega fjórir, kannski bleiði þú aðþessi ekki greint frá þeim. En þeir leggjast það frá Tróasog þeir sigla núna yfireigahafið. Þeir koma að fjallaeigu sem nefnis samóþrakkeog rýs mjög hátt úr hafieða alveg um 800 metri held ég að sem hann hæstyfir sjáfámáli. Og þeir haldi áfram þaðantil Neapolis sem erhafðarborg Filippi á meginlandinu.Og það er greinleitt að það hefurverið að stefna á Filippi.Þessi ferðsessat frá Tróas tilNeapolis tók aðeins tvo dagaí syklingu vegna hagstas veðurs.Pátt greinu frá þessarisömu leið í gagstæða áttþegar hann er á heimleið úr þriðjutrúbúsferðinni að postulaferðinni sinni.Þá tók þessi sykling frá Neapolis til Tróasí gagstæða átt fimm daga.Og það var vegna veður ofsans.Já, já, þeir eru konið til Neapolis.Það er taka menn til veða gangaí ekkir að 16 kílómetrafrá Neapolis upp til Filippi.Eftir fræga rómurska vegivið að egna tíja sem erþví útleggsbæra að egna tíju vegurinnfrá Neapolis til Filippi.Breiður, marmaralagður, herrvegur.Þeir eru hersveitir óverðanaog líkur yfir balkanskaganfrá eigi hafi til aðri hafs allar leið.Við vitum þó þekkjum þá úrog sögurni að rómuröðnireinn eða nokkra ástofnum fyrir þvíhvaðum gekk vel í herðanum varþeir voru með kunnátti á svo mörgum sviðumsvo sem þessu að leggja vegi fyrirsína hesta og vakna og annað slíktþannig að þeim gekk betur að fara yfirog þessi rómursku vegi vorutil fyrirmyndar á þessum tíma.Górilega er á staðeftir þessum vegiog þeir þurfa að ganga um 16 kmupp til Filippi.Og þeir náðfangu að lokumPátt, Sílas, Tímóthus og Lúkasog þetta er rómursk nýlanda.Filippi er rómursborg.Rómurskir hermenfengu þar útluta landieftir þeir letu af herðfjónustu.Þeir mátu setjast þar aðog fengu land til ánútaog þetta var gert í kjölfarsvona úrslita átakanamelli Ágústasar og Markusar Antonísar.Þá í kjölfar á þvíþá hérna fengu þessir hermenþetta landog settu staði í Filippi.Og borgin reynum helstu borgumMagadóníu, þessa rómurska skallans.Munið eftir MagadónuPátt fekk síní draumi eða aukuþar sem að maður frá Magadónikemur og segirkomið og hjálpið okkur.En borgin Filippier mjög rómurskað allir menningu.Íborgnir ekki svo fjölmennirkannski að bilinu 5.000eða 10.000en borgamúratnirnáðu yfir um 3 kmallavega að hafa ummálií kringu borgina.Mjög auðug borgog rómurskí nánast allar staði.Aðal tungumáliðer latínaþó að margir tauluðueinni grísku.Náttúrufegur borgarnarer gríðarlega mikilog þar vaksafjölmarka rósirmeð alltaf 100 krónubluðummjög sjálfgeftog finnast nánast hverjaennast þær í rómar veldinuþarna á þessum tíma.Og á torginu standa tvö musterisem er helguð eru keisaruna.Við hjónin hefur komiðhérna til Filippiog við varum að ferða lei ánokkurum öðrum þegar við vorumí biblíu skóla og læraum reyningarnarog sögurnaog fórum á alla þessa staðiog þar með til Filippi.Gríðarlega náttúrufegurog ég veit um að fleiri ísendingarhafa farið á skólaþegar við hafa farið niður til Greiklandsog á þetta svæði.Mjög gaman að koma þar.Þessari borg á þessum tímavar stjórnaðrómörskum lögumí einu og öllu.Æðsta stjórnvaldi þinssem íbúar Filippi gáttuskoti málið sinum tilvar þó staðsetti í Þessalóníkuog við erum eftir að koma að Þessalóníkuþeir eru heilu bremin sem er skrifið þanga líkaþeir eru eftir að fara þanga þessi félagar.Filippiháðu þessum tíma hlotiðeinn æðstu réttindisem rómörsk borggæt fengiðíjus í talikum.Það þýðir að lagalögutilliti nýtur hún sömuréttar stölu ogekta í tölsk borgþar að segja á ítaliðu sjálfri.Í stöttumálierað segja að Filippi var eins og svonasmækuð mynd af róm.Síðara tímasagfræðingar kolluða nefnfallegalitlu róm.Svo svipaði til í ölluþví sem að þar hvernig hún varréttin og hvernig hún var byggð.Og íbúar borgarinnareru mjög stóltiraf tengslum sínum við róm.Stjórnarnar samkvætti rómörsku lögumlíktu aðra nýlendurog hún er framleggingkynar eilugu borgar, rómaborgar.Og íbúarnirí borgararFilippi njótaði að framtörn rómörsk ríkisborgarréttar.Og inn í þessa borgeru þeirri fjarlæðanar að koma núna íannari trúbúsferðí nýja testamentunniebreg sem heitir Filippi brefiðsem Pál skrifaði síðar.Við komum að því síðarað ebreg sem hann skrifaðitil þessar sapnaðarsem þarna var til eftir að þeiryfirkáðu borginueða meðan þeir voru borginu eftir í fóru.En það ervið ímestletið eti að þeir kominí svona borg.Keisaradirkuninvið mögum ekki gleyma því aðkeisarin var guðlegur.Hann naut guðlegartignar, hann var ekki baramannlegur keisari,hann var guð.Og keisaradirkuninvar mjög sterk.Július, Þessar, Águstus,Klátius, allir hafnirupp sem guðlegarverur.Þessar voru mjögfáir geyringarog fólk af geyringaættum í Filippi á þessum tímaallavega.Og það gerði það verkum að þarna varekkert samkunduhús geyðingar.Það sem geyðingar hýttisvoru kallað synagókur eða samkunduhúsog muniði, ef við rýfum þauað Pátt ogBarnabas og núnaPátt og Silastþeir byrjuðast af,þeir fóruðast af inn í samkunduhúsgeyðinga af hverju, vegna að þeir voruekki að stopna nýjt trúabrák.Þeir voru enþá geyðingaren bóðuðuMessias, komu hans.Ogþeir finnst svo að finna ekkihérna neitt samkunduhús.Það þurftitíu mannseða muniðjáni,eins og að það kallaði í hebrískunni,tíu fullorðna karlmennaf geyðingættum til að segja að getastopna samkunduhús.En þegar það er ekki til staðarþá hýttast geyðingarnirþessi staðog hafa tímabundin bæna staðsem er þá yfirleitt undir berum himni.Og það verður að veraafsækið,það verður að vera staðurþar sem að þeir getaþvegið og hrensaðþeir hendu sínar og í samræmið hrensunarhefðir geyðingarna.Það fá mig kaffesopa.Það er sem mikið að ræðböndin innan.Það sem aðþetta er sérstaklega reynilega fáir geyðingarog þeir eru undir berum himnihýttast þar til bæna staðarog við komum að því að þetta er smá.Enþað ertýrið ekki það að það sé ekkivandamálgakvart geyðingunum.Þeir mættuvandamáli frá geyðingu, hendi geyðingastöðunast að þau höfuð fariðog þarna voruð þið fáir sem fengur þá frið.Nei, það var mikil anduðá geyðingum í Rómog Filippifyldir af þessum tímaveruleg að bara skonánast ölluleiti þessari afstöðuRómerska heimsveldisinsogstiður brottrættum geyðingamennið árið 49og Róm er að kvörtuyfir því að geyðingar var að snúa fólkitil sinnartrúarþannig að færri og færri tilbáðukeisarinn og rómersku guðinaþannig að það kom baratil skipun, geyðingar voruburtregnir frá Rómog Filippi fyldi þessu eftirgeyðinga voru burtregnirúrfrá Filippi og það voruörfáir sem að það voru til staðar en þáþá getið séð aðað fordumargegn geyðingum eru miklirí Filippi, þegar Pál Sýlasog Tíma Töðs og Lúkas komað ángaðþannig að þettaátt eftir að taka á ímsuog ganga á ímsumþeir koma inn og eins og vennulaleitaðir strax að samkunduhúsigeyðinganú ef það er ekki samkunduhús þá leitaðir aðbæna stafnum þessum undundu berum himnien þeir finna ekkertog þeir hugsa með sérþað er líklegast að þetta sénála tekunum læk eða áþó að það sé að það halda tilhrensunar séðumí Ísræsmanna, þú hendurog svo framvegis að öðurna pitti bænaer haldiðog það segir svo frá þvíí kaplanum að þeir komaað ánni og hittaþar fyrir hópvið hrættra hvennasem sapnastauðu þar samantil bænaog guðrætt muniðistilgründu þáog þessum tíma var að stilgründþetta guðrætta fólk sem talaðurum í nýja testamentinuþetta voru ekki geðingarþeir geðingarsem að trúða á guði Ísræsvoru náttúrulega bara kallað geðingaren það fólk sem stóf fyrir utan geðingdóog munið voru ekki geðingaren trúðu águð Ísræsþá var kallað guðrætt fólkogþað eru konar samantil þess að byggjatil Ísrælskuðsog meðalkvennana er þarna auðugkaupkonamjög efnað konamikill leiðtóifrá þýjatýruog hún hétt Lídiaog það segir að hún varguðrætt kona af heðnum upprunaog nautmikill af virðingarþetta er konasem aðog hennan aðhefur lifað um aldirvegna þesshvernig hún tók á málunumþegar þeir komaþessir herramenn til Filippitil Filippiog einað þessum sögumhvern héttjum mannkisögunarsem að hafa lifaðog lifa sterkulífiþað er erfitt að fara í gegnumpostulasöguna oghennan aðbera þá góma vegna þesshver hún var og hvað hún gerðihún sérstaklega varþú átti mikla peningabjóð velen hún var guðrætt líkaog trúrækinog hún varnokku frjálsferða sinna ogaðtapna sinna vegna sem hún var ógift líkahann hún var sjálfstæðkonaog hún var mikill leitveimikill leitveiog naut þess vegna mikill af virðingarnúkom á að hitta þessar konurhennan hóp hvennaniður við ánaog pálað því þau vorusérstaklega guðrættarog þau vissöfur giðingareða sérstaklega trúð á Ísraelskuðþau voru ekki giðingaren trúð á Ísraelskuðþá byrjar hann að bóða þeimkrist út fráþeirri trú sem að giðingar höfðueins og þau gerði alltafmeð mjög ekki gleyma því að nýjatestamenti var ekki tileinu rítningar sem þau hafðuvar gamla testamentieða því fyrra testamentiBiblia Hebreanasem að þeir stuttust viðí einu öllu við sína predikan á bóðunog þar vorusamankomnar viðniður við ána til morgunbænaog pál byrjar aðsegja hann frá kristiog buð opnarhjarta lítiðhún fær eitthvað skilningeitthvað einsæðihún nægir að tengja samanog hún far samljum í hjarta sínuog tekur við þeim bóðskapsem að þeir bóðaog hér verður við baraaðeins að staldra viðþví aðþetta er fyrsta heimildinþetta er svo heimildsem minnist á fyrstaeinstaklingin í Evrópusem tekur þessa trú kristninarsamkvæmt þessari frásaþað er hver ekki að vera greintfrá neinum öðrumsem var á undan henniað taka móti í trúniþegar þeir voru nýkomnir yfirfrá Asjuog yfir íþeirra Evrópuog lítið að þessier sér satt fyrsti einstaklingurekki bara fyrsta konanfyrsti einstaklingurinsem aðsamkvæmt þessum heimildumog þessari frásatekur á mótiJésu Kristiinn í lífsettsem Messiasinúþau getur rétt ímyndaðhún og hennar heimilsfólkallttók þegarí stað á móti trúnieins og húnhún leittuðuinn í þessa trúmeð ásendveið Pálu og Sílasiog þau voru skýrðog um leiðþá opnar húnheimilisitt fyrir þeim fjórumog eiginlega fer fram á þaðað þeir dveljihjá þeimog húsið hennarvegna eins kvjóma repnuvar nægila stórtil að rúmaalla mennin að fjóraásend öllu heimilisfólkin hennarog það erengum blöðumum það að flettaað hennargæstristniog umhyggjafyrir þeimhefur verið þeimmikil blöðsumskoþað er bara þaðað þarna sluppuðurvið þaðað fara inn í gístuhúsog lenda þarí óþarfaáhættumeðmótbárurog hérnaofsóknirhjárómursku gístuhöldurumsíðan meirí breyfum sínamunheiðrarpáttlítiðusérstaklegasem samstarfskonusínaí verkigusekki barakona sem tók á mótiheldurhún varsamverkamaðurí verkigusá jörðinniþetta er hérnavitnspörðurstórkustlugurnúdag eftir dagum þennan tímasem þeir döldií Filippisapnast mennirsaman með konunumnöfi ánaogþeir byggja samanogþeir bólaogsvo framvegisog fólk sapnastsamanog hlustarað greint frá þvíað eitt daginnkemur þarambáttrætlambáttþjósem samkvæmtfrásögninnier haldinnmjög öflugumyllumandahún er saugðað hafapíþonsandaeða spásagnarandasem tengdistguðunumApollonuandin vittinnihæfileikatil þess aðsegja fyrirframtíðinaþað sem gerister að þessi konaþessi ambáttestirposturunaí langamarga dagaog rópaog kallarog eftir þvíþað var mikið ónaðiaf henniog hún trublaðiog að lókumvið þekkjumaðeins til Pálsþað var að þróskastog hann var að læraen hann hefði ekkiendan þess að þólum aðisvo að lókumþraut hansþólum aðisvo hann snýr sér aðhvað sem er ambáttog hann ávarpar hann ekkiauðvitað sem svohann ávarpar hann í bæní nafniJésu Krisþáþakkar hannog rekur hann út af hennisegir reyninginog það er bara eins ogvið manni mæltstúlkan steinþagnarlosnar undan þessuskrítna valdihættir að hrópaog kalla á öskrahættir að elta þáenhún visti náttúrulegaleið þessa hæfileika sínaað geta sagt fyrir hennuframtíðinaog þar sem hún var ambáttþátilhúriði húneitthverjum eigundumog eigundunirsem áttuþessarþessar konuaukseguráttu konunaþeir verða alveg æfirþeir verða æfiref þessuaf hverjuþú veist að núgáttu ekki greitt á henniþeir gáttu ekki gertút af hæfileika hennarþeir voru vanir aðselja hennarþjónusti til fólksem vildi vitaeitthvaðí framtíðinaogfengið greitt fyriren þegar núvar þetta gertog hún gæti þettaekki lengurogþeir hafa uppá Pálu og Sýlasiog dragaðiþá með valdiinn á markastorkiðað góraeðaeins ogí latinnifórumþetta er þeir semhefur farið tilRómarRómaborgarþessufrægur ústirer farmiðalanná þessu svæðií miðborgRómthe forumeins og við kallum þaðeða bara fórumá latinumogskoAkrapúlishæðvar líkaí Filippialveg svo í aðþennu Akrapúlisþýðirbara háborgeðavýgjirthæðefstí forð grískum borgumþannig aðFilippi hafi sínaAkrapúlis hæðog þeirdragaðu inn á torkiðvið ræturAkrapúlis hæðer hannarí Filippinú þær erudregnirfyrir borgaryfirvöldog eigundurambottorinnarsaka þáum að raskafriðnuminnliðá ólaglegasíðibrótaðigegn síðumog reglumborgarinnarhérnarómörskumogsig að klikjaí rútniþví að leggjaáhersluá þaðalveg sérstaklegajá og svoauk þessaripátl og sílasgeðingarogí ljósið þessarað miklu anduað gegn geðingumsem ríktií þessarirómörskunni linduþá var það svonatil þess að klikja á þvíog neglaða endalaað þeir erutekni fyrirstemninginverður númjög spennuþunginþegarmannfjöldbara svo við vitiðog revi uppvið erum í16. kablavið erum að fjalla um16. kablaní postulasunniþegar mannfjöldinheyrir þessaásakaniræsistþað bara uppgegn Páliog sílasiog tekur þáttí árásinniá þáog núkoma borgaryfvöldog skerastí leikinog fyristað þessi mennverður núnaafklættirog húðstryktirog þá gerist þaðað ánnokkra réttarhaldaþað voru ekkert réttað þeir viðPálu sílasiþá eru þarnabara sviftiklæðumog barðirharkalegaþeir eru neðalagðirog stildir eftirmeð opins ársíðan er þeimvarpaði fangilsiog fangaverðier skipaðað gætaþeirra vandlegapostulasunnitveir eru settirí örgustafangþetta fangilsinsog fætur þeirraeru festir ítréstokksem eldur þeimmiklum sásökaog þægjandumþegar við vorum íFilippiþá skoðum viðrústir af þessumfangilsumsem aðtöltaðu viðgæti þess að alveghafa verið fangilsinssem þeir voru íalltaf við þeim stílogjáþetta varþetta heldur að verastjálfilegt ástandogmikið pínaað vera þarþetta var ekki svoþetta var enginskoengintæri rúmogvaskur og klósittog sjónvarpog líka sræktþarnaþetta varpyntingun leiðogí brefi sínþessalónikumannaogþessalónikumannakemur síðarþeir er stortað stopna söpnu það líkaení fyrraþessalónikumbrefiþá vísar Pállíég held að séöðrum kablasjáþess aðekki á það einnaþað erþá vísar hanneinmitt íí þettaog segirí fyrstutveim versónumþetta er tilþessalónikumannasjálfviti þiðbræðurog sýsturaðkomamíntil ykkarvarð ekkiáranguslausykkur erkunnugtað éghafði áðuráðurinn kom til ykkartólaðílltog veriðmistyrmtí filipiþannig aðþað vísa tilþessaalltur að sem við erumbúin að veraskoðaðég hafði tólaðílltránglöndiog veriðmistyrmten guðminngaf mérdjörfungtil aðtalaykkurykkar fagnæriundir guðsþótt baraþátt hannværi mikiltala til ykkarfagnæri undir guðsþótt baraþátt hannværi mikilþetta ergríðarlega átökog þá verðum viðað spyrja okkuref að allter þettatilbúninguref að trúinef að bibljanog allt með jesueins og sömuvilja ennþáhalda framað þetta sé núbara tilbúningumannasem að náttúrulegaég skulumbara segjastraxsem að fræðimér núþar sem að varrannsakaðog stórfjöldimannkjessins líkaveitað er ekkiþetta erKristur varog það eruekki barabibljaslökareinu fráonumeldursakfræðingaraðri líkasínst þess tímaenhugsið ykkurPálog Silashugsið ykkurallahýna posturanaog allahýna kristnuhvað smunaruggler þaðað búatil ykkur nýtrúabröðúr engusem er ekkifótur fyrirog láta svoberja svodrepa sér fyrir þaðog gefast ekki uppneihefur ekki baraskriðið afturheim til sínog segjaþetta var góð tilhörunen tókst ekkiég hef náttúrulegaekki verið að drepamér fyrir þettaskoeitthvað sem er ekkisattneiþauheldu áframídauðanþað gerirenginnema hann hafivitiðeinhvaðsem að hinnhefur vitið ekkinema hann hafireyndt eitthvaðsem hinnhefur ekki reyndtþað er ekkieinu sinnihægt aðfangjarsaeða berjaþetta úr þeimog hann segir þaðGuð minngaf mérdjörmungþráttur aðstettaþó fyltist égendur nýðaridjörmunginn í hjarta mínuþegar þess aðbóðafagnæritil ykkarþótt að þessibarótaværi gríðalegamikilmikilnú reynlætiþess aðstæðurþessum fangjursemuffskelvelarogþar er mikiðá róttumog öðrumnagdýrumsem komastþar inneins ogbaraheilulegt erþetta voruekkit eitthvaðsvonaluxusíbúðurskoogeins ogaðri fangarþá fengurmenninnilítiðþessumengaumhönunogurðu þessumað reyða sigá aðvinir þeirraþessinýfunduvinirí borginnilítiðoghinöldundurfæra þeimmatsemvið gerðumen hér ergríðalegamikilþátturoghlutiðþessumikilvar hlutiðþessusemmaðurviljamassaendaþáttirmeðsembarsmiðarþessargegnPáluogSýrasivoruólögulegarþað hafði ekki veriðréttaðiyfir þeimþað var eitten ef það hefði veriðréttaði yfir þeimþá hefði komist að þvíað bæði Páluog Sýrasvorurómverkirríkisborgararog rómverkirborgararvoru almenntundanþegnirþess slíkumrefsingumeins og þessumniðurlægnda refsingumog borguðhústrikinguog þeir nötusérstaklegaréttarverndaref þeir voruhandegnirþað þurfti aðfara með þeirrétta leiðog rétta yfir þeimogef það var ekki gertþá hafði þeireinni rétttil að stjótamálið sínutil kæsaransog Páluog Sýrasþað hefði veriðbrótið illalaðá þeimsem er rómverkumborgarumog nú til viðað ljúka þessu núnaog svo höldum viðáfram í16. kaplanvið erum ekki búið16. kaplaní næsta þættien fram að þessuárunmáðurí fyrri trúbósverðinnitil dæmissem að viðeða fyrstu trúbósverðinnisem að viðer fórin í Galatíuþar varafal anstæðanvorugýðingarnirafal anstæðananstæðanþeir æstu sigí gegn þeimvegna að þeirtrúðu þvíog heldu því framað þeir var að bóðaeitthvað annaðheldur en gýðingdómogmuniðiþá voru þaðumskurninog lagmáliðog allt þess að begjaog þeirsettiðs upp á mótiðsöguðupálótreyðgagvart moseoggýðinglegum hefðumþað hefði gerst fram að þessuhérna var alveg nýtt uppá teininginþetta var ekkiþetta voru ekki gýðingarí Filippivoru þaðheiningarnirhennar rómuskuheiningareða grískuað hvaðan sem voruen þarna voru mikiðrómurumsem komuanstuðunast aðþeir settiðs uppá mótiðog nú varpál ekki baraað sakaður um þaðað standa ekkiað lagmáliðmose og hefðunumnú var aðsakaður umótreyðvið rómogkeisaranþaðþykir nú ekki gottí hennu rómvæskaheimsveldihér allirvar ljúkaog höldum áfram næstþau okkar sem getiðog viljiðvið skulumbyggjasamanfadir vorþú sem ert á himnumhelgist þitt nabbtilkomið þitt ríkiverðið þinn viljisvo jörlusem á himnigefus í dagog daglegt brauðog fyrirgefusvoraskuldirsvo sem ég erog fyrirgefumvorum skuldunautumeigilegið þú ossí frestniheldur frelsa ossfrá ylluþví að þitt er ríkiðmátturinnmátturinnog dýrðinnað eigi lífuAmenÞað er Breakdownby the worldÞannig derraÞað erað það er
