0:00 0:00
Í spilun núna

Umræðurit

Þú ert að hlusta á laðvarpið, fjóruðavagninni.Við erum Sara og Lóa og við erum mæður á fjóruðavagninni.Dessi þættir eru búið góðvild styrtasjós.Okkur langar að benda á að það er opið fyrir styrtunumsognir fyrir verkefni sem snúa langveikum og ef öllum bönnum og fjölskyldum þerra.Verkefni getur verið fjölbreytt og hefur góðvild nú þegar styrt ímis óleik verkefni sem snúa þessum álaflokki.Ef þú ert að vinna í verkefni eða ert með hugmynda verkefni, þá viljum við yndrei hvetja þeir til að sækja um styrkjá góðvild.Þú getur fara hana heima síðu góðvildar og sér allar upplýsingar og einnig getur þú sendt tölvupóst á góðvild.góðvild.is.Þátturinn er einnig í bóðu Mobility sem er vestlun sem selur og legir hjálpartæki fyrir bæði börn og fullarna eins og hjólastóla, ramangshjólastóla, hægjur, gungugryndur, rafskullur, kerrur og hjól sem dæmi.En þau bjóða einnig líka upp á mikið úrvala smerri hjálpartækjum og þar má nefna Liviabox og Ímsarheilsuverur, Nuttæki og margt fleira.En við mælum innlega með að kíkja inn á Mobility.is eða bara að fara til þeirra í röðar.En við mælum innlega með að fara til þeirra í röðar og kíkja inn á Mobility.is eða bara að fara til þeirra í röðar.En við mælum innlega með að fara til þeirra í röðar og kíkja inn á Mobility.is eða bara að fara til þeirra í röðar.En við mælum innlega með að fara til þeirra í röðar og kíkja inn á Mobility.is eða bara að fara til þeirra í röðar.En við mælum innlega með að fara til þeirra í röðar og kíkja inn á Mobility.is eða bara að fara til þeirra í röðar og kíkja inn á Mobility.is eða bara að fara til þeirra í röðar og kíkja inn á Mobility.is eða bara að fara til þeirra í röðar og kíkja inn á Mobility.is eða bara að fara til þeirra í röðar og kíkja inn á Mobility.is eða bara að fara til þeirra í röðar og kíkja inn á Mobility.is eða bara að fara til þeirra í röðar og kíkja inn á Mobility.is eða bara að fara til þLiggjum, blóðu okkar og mannslíkamann og þessar styrliði staðröndir sem að líka mun okkar er og sinnir.Mér finnst þetta alltaf að vera bara eitthvað svona mind blowing.Já, ég veit það.Bara öll þessi smáadrið eitthvað, neina, það er svo mögnust.Já, og við tjökuðum þessu öllu fyrir svona for granted eitthvað.Mér finnst þetta mjög gott æmið, það er það að maðurinn minn lengti í smávei slísi núna fyrir stuttumeðan hann fekk efni í augað og var svona efnisbrunni og það er í hérna hortnheimnunniog hortnheimnan, þá að hún slassist og rispist og alls konar, þá getur hún gróið og frekar rætt.Einmitt, þetta er alveg ótrúlegt hvað er mikið og svo margt í kærvinu okkarog það er ofta ekki heimilt fyrir að við lendum í einhverju svona veikindumeða eitthvað gerist það sem að eitthvað fyrir svona alliðina hjá okkur að við áttum okkur á þessuog verðum meira þakklátt fyrir hvað líkumann okkar er duglegur.Ánað sjá líka hvað er í raunum við verum mikið hægt að gera, eins og hann fóð strax í svona aukþvottafélþetta er bara eitthvað linsa sem er sett inn í auðvitaðen já, og það gerða verkum sem þetta minka skadun alveg svakalegaþannig að þetta magna skoen líka að því að þau gruna að taka efnabruna alvarlegaog hann komst bara strax aðþannig að ég hefur rosalega ánað meira við veru þærlið sko miða viðeins og því að þetta þurft að vera að gerast.Emet, hvað þessi blessaði líkami getur verið fullkominn og ófullkominná alla vegu og hvað líka mikið getur í rauninni fari úrskedisog sem skiptir kannski minna máli að sé úrskedis í líkumannum okkarmeðan annað skiptir bara hel miklu máliog málið það aðauðvitað gerist að líkaminn okkar er að framlega eitthvað frumur sem að ekki vera tilen þá náttúrulega kikka oft inn þessar hinnar frumursem að passa að jæta þær í burtuog tryggja það að líkaminn okkar sé við góða helsuen stundun alltaf bara er ímestlegt sem geristsem klikkar og það er ekkit hægt að segja til afhverjuog það er bara staðrindina, það er bara rosalega margt sem geristog við höfum ekkert miklu á stjórni við sama hvað við viljumtellja okkur geta gert líka.Ég var að hlusta á rosalega góðan þátt í dag fránáttúrulega kraft. Þetta er svona þáttur sem aðég fekk svo mikla tilfinningu að þetta er þáttur sem aðallir ætti að hlusta á og þetta er heiti á þættinumeins og er döðin tabu. Það er yfirheiti á þessum þættiog ástæðan fyrir að ég segi þá að mér finnist allir ætti að hlusta áþannig að það er ekki bara að tala um döðanþetta er djákni og einsamæðir í kraft.Það er að við einmitt bara tala um lífiðog það er svo margt eins og þetta, ég menna þau erufær kvítblæðið, þetta er svo mikið sjokkalveg sama hvað þú veist eða veist ekkiog hún var myndið að tala um að fólk sem að færkrabbamennskreiningu á jæfnvel krabbamennisem er orðið svona, hún orðið það nú ekkivelæknanlegt en það eru komnið svo miklarþú veist framfæri bara þessu leysað það auðvitað samt verið strax rættskiljanlegaþað er skiljanlega og hérna mér finnst hún barakoma svo marga punktar sem ég er svona váþetta er svo gott eitthvað neðin umræðefniað þetta líka sko að þú færðykkur sko græningu sem að erkannski mjögulegameð ykkurum líkum á þvíað getu leitt til döiðaað það er svo mikil áminning umdöðleika, ykkurhlut að vegna náu viðað vinna okkur með þaðeins og þetta sé ykkur starf lengst í burstifrá okkur, þetta tilherir ekki ykkuren okkar veruleika enst mikiðmálið það, ef ykkur manneskier búin að fá okkur græningum og eigibara þrjú til fimm ár eftir lifuðþað getur samt alveg eitthvað enná að koma uppog sem verður orðið fyrir bíl á morguneða ég eða hinn eða mestum aðgetur dáið undan, þú veistvið vitum ekki döðadaginnNei, það er bara málið og hún fórymmit í rosalega góða umræði meðþetta, það er kannski heldur ekkialltaf gott að vera að gefatíman af því það er svo margt sem að geturverið svo einstaklingsmiða líkaog einstaklingsbundiðog mér langaði bara svo að koma innog mér að þátt að því aðmér fannst þann svo, snerti mig svo djúftað ég var alveg svona tilfinningarlega ræðiðÉg tek þetta til nú, ég ætlaað stá hann, það er alveg holdarmeðvitar um það að lífið er ekkiendalöst. Já, já, og það er heldur ekki gottOg það er heldur ekki gott að dvelja of mikiðí þeim hugsunum að þetta faraað skikja á þannig að maður getur ekki lífa lífinusem er auðrugt við það að fæðastinn í hann heim er að það maður ferykkur tíma nútrónum. Og það væri bara mjög áhugavertað fá ykkur nektum að nýja hlaðarpisem getur tekið svona umræðar með okkurþví að þetta er umræðið sem þú vilt eigast okkur sinnumþú vilt ekki verið inn alltaf.Sér fólk tala um þetta þegar verður fyrirstórum miklum áföllumað það er mjög leikið á döiðaað það ykkurnir ferí nýja endur uppröðuná því hvað er mikilvægtog hvað skiptir máliog hvað skiptir ekki máliog setur svona fókusun á það réttog ég held að það sé líka eitthvað sem geristí þessu tækni þróuvestrannu samfélagi sem við búum íer að við erum komið svo langt fráþví sem við vorum sköpuðtil þess að vera og geraer svo auðveltað aftenga sigfrá eitthvað lífinuog náttúrinusjálfum sér með þessumér er að segja þvíhvað í samfélagum það sem á döðin erminna alltum úr í kringog þetta er minni hluti afþessu vennjula samfélaginuað ég veit ekki hvernig mann orða þettaen að þáverður hann að vera svo hretturþví að hann er orðin meira tapuhann er fjarlægir okkurþví eins og ég baraþú veist ef við hugsaum langt aftur í tímanef fólk dó þá var það ég baraá heimilinuí einhver tíma að það er að tekið af heimilin í dager fólk ofta að deyja á stopnunog þetta er orðið svo miklu fjarlægir okkurþað er orðið eitthvað svonaskapast eitthvað byrjum í þettaog ég veit ekki hvort það sé endilegahótt eða gott eða skilurþað er örglega eitthvað rökrað um þaðog örglega ekkit eitt sjónarhóttneikvar rétt eða rámtég fann það bara eins og þegar pappi dóað fá að vera með honumalveg bara algjörlega dána stundinabara næstu því frá að til öðþegar það byrjar og endarég veit ekki, ég sá bara hlutinuokkur nýjan hátt skoþað er bara allt öðruað vera efnig að fylgja ykkur mútu lífiog átt að sjá að þetta er líkavel rannsakað ferðlýrunhvað tekur við og hvernig þetta erog hvað, þú veist, þú getur kannski ekki sagtnákvæmlega svo fæðing, skilur það ekki að segja tímalengdinarað þetta eru vel þekkt skrifog styrk sem þú ferði í gegnumí áttina að dauðanumþegar þú ert að deyja út af ykkursem er langur veikindieða vegnaykkur sem líka minn er að klikkaþetta er alvegsvona ferðlýren ég man ekki af hverju við byrjumað fara að þangaen að síðasta sem ég manog vorum að tala um að líka minn væri kraftverkog hérna, þú maður að dempa okkur núnaí mál-málanaog þú maður að fara að fræðastum hvítblæðiog viljum byrja svona að þess aðáðurinu förum nákvæmlega í þaðað þá er alltaf sögustundað því ykkur starfur að byrjaog reyna að skilja líka hvaðan fólkkom með að reyna að skilja þettaef maður getur ímyndar þegar við veitum ekki hvaðhlutinir eru og skiljum ekki hvaðþað er fólk að leita ykkursskýringa og það er bara svona samemeð sólinna og með öll þaunáttúruöfl sem eru tilá jörðinúslis hvernig fyrir tíðvísindana hvernig maður reynt að skilja hlutinog það er gaman að sjá hvernigferlinn byrjuðu með þaðað reyna að skilja eins og hvítblæðiElstu ritueða skráðu lýsingarna sem er taldarvera um hvítblæði að því það er ekki heldurað staðfesta í dag, það er ekki hægt aðgrafi upp þess að mannesku, það gerirráð fyrir að sé ekki hægt og ef það veri hægtþá gerir það fyrir að sé lítið ekki að rannsa góðfrániJá og hversu siðferðslegarétt væri það á allt það, það er svonaannað sjónuminn, en jáfrútt og þaðEn það er fráPítur KúlénKúlénKúlénEn það er frá Pítur Kúlénþað sem hann lýsið tilfelli á mannisem var með bráða mylltabolguþar sem blóðið var óvinnjulegamjölkur kvítÞað er að hann hafi verið þarna með sjúkleng sem væri með rauninu með langvindkvítblæði. Í kringum árið1827 kemur svo franski skurlegniren Alfred Well Pughvið sögu. Hann lýsi63 ára gamle manni sem hafi glýmtvið veikindi í mörga árSjúklingurinn hafiði meðal annars verið meðheita, slappleika og verulegastækkað, myllta og levurÞað sem vekti þó mest aðtiklegaWell Pugh var blóðið hansHann lýsti því sem óvinnjulegu þykkuog saðist að það líktist nánastgröfti. Madurinn hafiði verið meðenginni allt frá því hann var um50 fjara ára gamal og vexthægt og rólega. Eftirandlat hans framkvæmdi Well Pughkrupningu þar sem hann skoðaðilíka mann nánar. Þar sáhann ekki að hann stækkaða levurog myllta heldur einni þess að miklubreytingar á blóðinu. Well Pugháttiði sig á að um sérstakannsjúkdom í blóðrósarkerfinuværi að ræðaog lagði þannig mikilvægum grunnað þeirri þekkingu sem síða lettitil uppgötunar kvíðblæðis.Það er aðeins nokkrum árumsetna sem annarlæknirDouble A lýsir sveipuð tilfellihjá kvennkins sjúklingivið krupningu sé hann sveipaðarundarlegar breytingar í blóðinu.Það er svolítið svona það semer verið að taka eftir að blóðið er að breytasten það er ekki alveg vita hvers vegnaað hvað veldur þessuog það er sé hann árið 1844það sem Alfred Donneynota smásjá til að sína framá óeðlar kvítar blóðfrumur hjá sjúklingnum.Þetta var lækni semhefði mikinn áhuga á smásjámog vildi koma þeim meir inn í læknavissandinog fekk eins og margirsem voru að koma með nýjungar innmeð skoðar undantæktirvið því. En Donneyer einn síni fram að þarna sé ekki um gröftaræðaheldur uppsöpnuná kvítum blóðkornumaf því þau ert að skoða þetta bara meðaugunum okkar án þess að fara í smásjánaþá kannski líkist þettameira greftir þegar þetta er orðið svo mikil uppsöpnunen það er sé hann skoski læknirinnJohn Hughes Bennettsem lýsir árið 1845sjúklingi sem er með stækað milta eða splínog mikið af kvítum blóðkornumað hann talt um síkingu vera ræðasem illi gröftmynduní blóðinu eða vera ræðagröft líkar frumuren svo við veitum í dag að það var þettaekki rétt skýring hljánumen þess aðtöðun hans vorusamt afar mikilvægir þegar það hjálpuðulæknum að átta sig að hér erusérstakann sjúkum í blóðinu ræðaog lögðu í rauninu grunninn á frekariskilning á kvítblæðien á sama tíma var þýskur meinafræðingurnafninu Rudolf Virtsjófað rannsaka sjúkninga sem hafði óvinnamikið magna kvítum blóðkornumhann hefði sver til orsug sjúkumsem verið líklega frábeinmerknum eða myltanumog hann var svo fyrsti til að nota orðiðlúkímja um þennan sjúkdómen orðið lúkímja er dreygiðfrá gríska orðinu lúkóssem er kvít og hæma sem er blóðog passar því í íslensku orðinukvítblæði etið vel við lýsingunaá sjúkdómum og það sem égfinnst svo ótrúlega áhört við þettaer að bróðir memmu hann greinistog deyr úr þessu sjúkdómiaðeins áttara gammalog í samtalu memmu og sýstir hennarað þá segja þær mér frá þvíþegar þær eru bara litla stelpurí rauninni held að mamma sé barafriggjara og sýstirinnar eralltaf hún sé ekkijá, hún er fimm eða sexaraað þá hérnaeru þær með hann múta leikaog hann dettur og meiðir séog þær muni eftir því aðblóðið hans var ekki raugtheldur það var bleikt á litinog þær voru ekki alvegvisslegaog þær voru ekki alveg visslegaog þær voru ekki alveg visslegaog þær voru ekki alveg visslegaog einmitt, maður veit þetta ekki skonei, og einmitt enn og aftur barafórhjöndast að það get ekki beturþótt þetta sé samt ekkit láttfrá mér skoað þetta er eitthvað svona samtalsem maður hafi ekkit sest niðurþess að spjalla um skofyrir að ég fyrir að kynna mér þettaog fyrir að spjalla um að við þær umhansveikindi og ég veit ekki til þessekki ráð fyrir að hafa veriðbráða kvítblæði skojá og svo bara umræðan og hann aðeinsopnar í dag heldur hann að vara þessum tímaalgjörlegaog ég, mamma var á berglabælinuþó þetta sé ekki alveg sama en mamma var þaðí tvö ár og hún hitti nánastallar fórhaldra sínabara líti bann sko, þetta er ótrættog líka bróður hennarog það var bara allt annar tími og tíðarandiþarðandi þessa hlutiá þessu tíma en það sem ég veist líka skoer þarna að þetta erí rauninni bara dauð og dómurað greinast með þessatígund og krabba minni þarnaog hvað framfærið hann hafa verið miklaen mér fannst þetta bara svo áhugavert með blóðiðog ég vildi bara svonakoma aðeins inn á þettaþað er ekki almenn vittneski að vita þettameð blóðið skonei, en bara mjög áhugaverthvað það hefur gláð mikið sem að hefur þurftað eiga sér statis að fólk færi aðsko læraað því að eitt er að sjá og annað að vetaaf hverju skoen ef við höldum áfram í þeirri tímalínujá, það er þá svoárið 1877sem að önnu mikilvægstór framþróun á sér staðen það er þegar að Pól ErlichErlicherlichfann upp nýja aðferðtil að leta blóðfrömmurog það gerði vísendamennu kleift að skoðaog sjá betur hvað gerðistinn í blóðunuhann í raun fór að geta séf hór veraeða stopp frömmur annarablóðfrömma og hjálpaði þettatil að skilja betur þróun á sjúkdómunumá frömmustígilæknar eru svo í kringum aldamóti1900 farnir að sjá að þarnaer líklega einhver samansapaf blóðsjúkdómum sem verið er að lýsaþað er síðan kannski ekkertvoðala skrítið en það er síðanlítið að gerast á næstu árumog maður getur svonaað hugsa að þaðvoru náttúrulega tvær heimstir í aldirsem að setjaeða setja líklega stórt stegí reikningin bara, í alls konar rannsóknumhvað þetta var þar?Já, margt, það er bara að fara svolítið á hliðinameðan það var að vera að berjastþví svegar um heiminnog líka bara fjármarkn og annaþau eru ekki verið mikið til þess að standa í þessuþótt að vissulega margarrannsóknur og annafengur mikla framfariá þessum tímog margt bara mjögmikill íllkvittniðsem að framþróun hefur átsistþað líka í laknavísundumen þá náttúrulega í tengslum viðþessar rannsóknur að það verður aðeinssvona dampur niður á viðen það er síðan þáttaskilin sem komaerurönni kringummiðja 20 stöldog það er árið 1948sindi bandarsku laknir sittni farpirfrá maður lefið Aminopþérinnsem hefur þann eiglegahindra virkni fólensýrugæti sett sjúkdóminn ítímabundi hlið eða svo kallað remissjónþessi sjúkdómslíkvoru yfirlt stött og sjúkdóminnnáði aftur yfirhendinu og einstaklingunnilesta endanum úr kvítblæðien þetta er fyrsta sinns sem að varasínt fram að hægt væri að hafa einhver áhrifá kvítblæði og að lifja meðþeirri væru mögulegaren á næsta áratugum jógst skilningurog sjúkdóminn rætt og nýjarsamsetningar á krabbamesslífum voru þróaðarog þetta er með þetta á þeim tímasem að frændiminn greinist og deyrúr þeim sjúkdómog upp úr 1960fóru fyrstu börnin að laknastvaranlega af kvítblæðiog lífsleikur börnu verarlegaog veit ekki hvort maður eigaað segja orðið varanlegaaf því að það getur vissulega að vera skoþú laknist af kvítblæðinuen það getur verið alls konar fylgifiskarsko sem eru en aflegging afkvítblæðinu. En ef maður hugsa þáað kvítblæðinu en svo deyjasem getur að dái setna af öðrum völdumen það er einmitt svona eitthvað sem eraðeins dýbru umræðabara sem mun koma. Já, en við skiljumalveg orðið varanlega getur veriðsvona stungi svolítið í þessusamhengi en það allan var að farasjá fyrir að það væri hægt aðlakna þannig að þaðværið er einnig ekki að finna sneinar kvítblæðisfrumur. Og þá meiri lífsleikuryfir höfuð allavega. Já,en á sama tíma hófst þróuná beinmerks ígræslimsem síðar yrði mjög mikilvægur hlutiaf meðferðiðin ákvönumtíumtum kvítblæði. Lífsleikurfóru 0% upp í alltaf50% sem er þvíriktstök bara eitt og sér.Og svo má þetta líka deilu umskilur lífsleikurnar geta veriðlíka skert, eða sérst lífsskæðingætu mögulega verið skertþrátt fyrir það að vera að koma með heilsu.Já, við erum reynurlega búin að læknast aðkvítblæðinu en það getur komiðfyrir að framþróna eiga sér stað þarí læknavísindum að því að það erbara með eins og alla sjúttum aðnúna til dags eftir að við erum farin að verasífælt eldri og eldri ogmeðalaldri hækkar að það eikst til dagsá eins og öldrunarsjúttumsem að núna þarf að vera að vinna aðog finna ykkur að leiðir og lausnirtil þess að reyna að lámarka eða að draga úrenkinum. Þannig að það er alltaf baraþví meira sem við náum að bætaog líka bara eins og þaðað söm krabba minn eruorðinemt læknanlega, þá eru við farinað eiga fleiri einstaklingar sem aðvera að lifa eftir greininguog eftir bata frá sjúttumnumen það getur fyllt alls konarandlegt og líkamlegtsem að þarf síðan að byggjakerfi kringum til þess að taka stáfiðfyrir einstaklingan og þess að skiftaeins og ljósið og kraftur ogalls konar samtöksvo gífurlega miklu máli til þess aðgrýpa fólk út af því að þú ert kannski búin aðsvo ótrúlega fókusera ímeðferð og allt sem fylgir þvíog svo allt innu er komiðbara að þú ert læknar og að bara allt innuað fara aftur út í samfélag sem að þú ertsvo kift út úrað þetta er svo skarp skilsem geta að vera að ná milliÉg hef heyrt fólk að mig tala um líkaþað sem er mikla þreytulangan tíma eftir og alls konarþannig að þetta er allir gangur ásem eru komin með, þú veist það getur komiðeinmitt aukaverkanarað lifjónum geta að vera svo miklarog þetta er alls konarog ég hef heyrt fólk sem hefur verið þettasagt að þeim finnst eitthvað neinasem sé ekki námið ekki vitniski um þetta í samfélaginuNei og kannski ekkert skrítiþegar líkslíkur einu snu voru baranánast enga að þá var ekkitrosalega mikið verið að díla við þaðað fólk væri að ná helsieða jafnveil að lifa meðólegnandi krabbaþað er líka annaðen það er bara annað efnisem er alveg ótrúlega flókihvernig nána við getum í gegnumþannig að þetta er eitthvað sembara eftir því sem við verðum klárarriog vitrarri um vissa hlutiog getum breytt miklu þarað þá skapast náttúrulega baraönnur vandamálinJá, bara aðrar áskorunnisem er þá hægt að takast á viðÁskorunni er miklu fallirJáEn svo er líka komin stuþað er náttúrulega stuðningsfél að líkafyrir hérna börn með krabba mænskiptir bara ótrúlega miklu máliað það séu aðilar sem að vitahvað er hægt að gera og hvernig hægt að stiðjavið fólk undir því að það sem aðmaður veit fyrir vist að það ereitthvað sem deilir sviparireynslu eða hérað hugsa svipari hluti um að sjálfurog það skiptir svo ótrúlega miklumáli að upplýja sér ekkieinmannan og getaað leta til annaraJá, við höfum hér aðeins stiklaðá stóru því frá þvíþegar læknar voru fyrst að áttasig á því að þessi sjúkdómurværi til yfir ég að getagreint hann, skilja hann beturog þróað sífælt markvísarimeðferðir. Allt hefur þetta leitt til þessað í dag eru einmitt möguleikarnirá lækningu að bata, eru mun betraen nokkur svona fyrren það hefur einnig skýstað einmitt kvítblæði er ekkibara kvítblæði, heldur erþað eins og grunur varum í kringum aldamotin1900 samansapn afblókkrappaminni, þú veist,mismunandi tegundinu sem við vorum að nefnafyrir þættinum ognúna erum við þetta í dag, talaðum aðsegja að skifta kvítblæði í mismundiflokka og það eru flokkatni sem við vorumað tala um á þann, það er bráðakvítblæði eða langveintkvítblæði og síðan einmitteftir í hvaða frumulínu úr ættitrjónu góða það kemurfrá. Brátt kvítblæðienkenist að hraðri fjölgunog þróskara blóðfrumnaþessar frumur ná aldrei að þróskastalmennelega og sapnast því uppí beinmergnum. Þegarþeim fjölgar fer beinmergurinnsmá saman að fyllast af þessumgöllu frumum og þáverður minna plás fyrir eðlilegablóðmyndun. Brátt kvítblæðiþróast yfirleitt hrattog því þar ofta hefja meðferfljótlega eftir greiningu.Ef ekkert er gert, geta kvítblæðisfrumurna borust út í blóðræsunaog dreifst til annara lífara líkamanns.Bráðar tegundi kvítblæðiseru jæmt framt algengustutegundi kvítblæðis hjá börnum.Langvind kvítblæði haga sérhins vegar öðruvísi. Þar erufrumurnar yfirleitt þróskaðrien samt óveðlar.Sjúktumurinn þróast ofti yfir mánuðieða jafnvel ár og enginingeta verið væg eða jafnvel enginí byrjun. Í sumum tilfellumer fólk greint fyrir tilviljun íblóðpröfu áður en það finnur fyrir nokkrumenginum. Í eitilfrumukvítblæði verður krabbamennspreiting í frumum sem eigavennjulega eftir að þróskast yfir í eitilfrumur.Eitilfrumur erumikilvægur hluti ónumiskerfisinsog hjálpa líkamannum að berjastgegn síkingum. Flest tilfellieitilfrumu kvítblæðis eigauppruna sinn í svokullum b-frumum.Í merkfrumu kvítblæði verðurbreytingin hins verður í frumum semvennjulega mundu þróastyfir í rauð blóðkornákveðna tegundi kvítarablóðkornna eða blóðflögur.Þess vegna eru nöfn kvítblæðisttegunduna í raun ekki bara einhver flókinlæknisfræðile orð heldursegja þau okkur bæði hversuhlatt sjúkdómarinn þróast ogúr hvaða greineittatrisins hann kemur. Úr þessuverða þessir fjóri flokkar tilaf kvítblæði.Bráða merkfrumukvítblæði AMLBráða eittilfrumukvítblæði ALLLangvind eittilfrumukvítblæði CLLog langvind merkfrumukvítblæði CMLEn maður heyri líkaþeir sem að hafa gengið gegnumþessa reynslu að þeireru svolítið svona settir í þessastöðu að þurfa að lærahvað þetta þýðir. Þeir þurfa að lærahverja munurinn og hvað það þýðirsem er verið að greina.En gaman að segja frá því aðPól Erli, sem þú varst að tala umáðan, hann kom einniað þessari gerð að flokkunhvernig þetta flokka kvítblæðiundirflokka. Og núnaþau eru búin að læra svona mikið um þettaallt saman að þá meikar þetta náttúrulega alltógæslega mikið sens fyrir okkurog að anna kvítblæðiférsast niður milóitt ættinaog hitt í lungfóitt ættina.Þannig að flokkun er nú notur til að útskjaramismundir 200 kvítblæðiog til þess að gera þettaennþá skemmtilegur og flokknaraað þá er smá smáalitri hérna viðþar sem að það eru til fleiri 200 kvítblæðisem eru bara sjálfgæðveriog fallir hún ekki undir þessa fjórahelstu almennu flokkaog svo til þess að flæka þettaennþá meir að þá eru til undirflokkará þessum fjórum flokkumþú veist enn þetta er svonaflest kvítblæðieru innan þessara fjóra flokkaog svo eru til undirflokkaraf þeim flokkum.Kanski ykkur spyrir sér bara til hversþurfið að skilja og vita um all þessa flokkaen það eru henni skiptirmáliupp á bæði hvernig meðferðiner veitt og líka barahverjir áskorunangeta verið meðan það ert að takastá við krabbamennið.Og þó maður sé að ræðalíka ólíkar tegundirað blóðkrabbamenni að þá getasöm enkinin verið líka keimlíkog ekki neitt sérstaklega sérttækí byrjun.Enkinin stafa fyrst og fremst að því aðbeinmerkun hættir að framlega eðlilegtmagn á heilbriðum blóðfrumumkvítblæðisfrumunum að taka smám samanyfir plásiði beinmerkunumog því fyrir að koma fram skortur á rauðum blóðkornumkvítum blóðkornumog eða blóðflöðum.Því ráðast enkinin að þvíhvað skortur er að koma framí hverju tilfelli fyrir sig.Þannig að skortur á rauðum blóðkornumsem er þá blóðleysi getur valdiðþreitu, aukinni söpþörf,húðfölfa, mæðieða andtingslum, hjarsláttartröflunum,svima og höðverk.Skortur á heilbriðum kvítum blóðkornumgetur ósakast í enduteknumsíkingum, hita og nætursvita.Síðan er það skortur á blóðflöðumgetur valdið margblættum áauðljósar ástæðu, smáum húðblæðingum,blóðunasir, blæðanditannhóldi og blæðingum sem getareynst erfitt að stöða.Þegar kvítblæðis fyrir minna sannast uppí beinmerka eða öðrum lífærumþá geta enkinu komið fram eins ogbeinverki, liðverkir, stækkaðareittlar, stækkað milta eðalifur og þingdartap. Það sem gerirkvítblæðistundum erfitt að greina í byrjuner hvað mörgaf sem enkinuer fyrir ykkur almenn og getaáttuð bara fjölmarga aðra sjúkdómaeða jáfnvel bara veikindi.Þreita, híti, beinverku eða margblættireru til dæms ekki það fyrsta sem aðfær flesta til þess að hugsa um kvítblæði.En þetta eru samt þessienkinu sem getur að koma fram sem aðer að benda til þess að það sé eitthvað að gerastí beinverknu sjálfum.Og líka þegar mörgaf sem enkinu að komafram saman. Já, er munurnefnit á milli, er þetta brátt eða langvind?Akkurát. Að það getur veriðsvona bara hægt að róla að bætastvið enkinin ef þetta er langvinden þegar þetta er brátt að þá kannskikemur þetta munað harðar yfir og líkagetur verið mun svonaafgerandi enkinni heldur enef þetta er langvind. Og greiningafærlisjálf við kvítblæði er þannigsér ekki neitt stórlega flókið, svona samanbúruvið mörg önnur krabba minn.Íflitt er grunur semer að vakna út frá enkinumsem að verður til þess að fólk fari til læknisog leitar aðstöðar eða skoðunarhjá þeim. Fyrst að skrifja greiningafærlier yfirblóðprufaþað sem almennu blóðhægur er kannarog í blóðprufunum getaverið ímins merkiti staða sem bendur til þessað ekki sé allt með feldu og ástæða til aðskoða það en frekar.Það sem getur sést í blóðprufunum er eins ogað það sé ofá raugblóðkornfjöldi á kvítum blóðkornum og stundusjást óþróskar blastfrumurí blóðinu sjálfu. En það geturhenslu að gerst að ef sjúkdómurinner ekki langt gengin að þaðsjáast ekkert í blóðprufunumum kvítblæði. En blóðprufaner svona oft fyrstavísbendingin um að eitthvað sé að gerasten hún er ekki næg til þessastaðfestaum kvítblæði sé að ræða. Við heldum viðhöfum svona flest fari í blóðprufurog séð þú stervar aðtjóða blóðhæginþá eru þetta svona þeirmargarar sem eru verið að horfa áþví þess að kalla þá eftirfrekari rannsóknum ef það ereitthvað ástæði til. Og þannig ef þessablóðprufur koma eitthvað grunnsamlega útþá eru við næst að skrifa að fara í beinmerksínatöku og það skrifstaðfesta þetta á sjúkdómsgreiningunaog þá er tekiðsínur beinmerk í mjálmakampiog það eru vilt tvenns konar rannsóknumgerðar á sama tíma. Það eru semstbeinmerk sók eðabone marrow aspirationog beinmerk sínataka eðabone marrow biopsy.Í því fyrirnanda að þá er sógað uppfljótandi beinmerkurþetta gerðt með holri nál sem erstungi í beinið og lítinn maknað fljótandi beinmerk er sógað uppí sprutuna.Með þessari aðferð er hægt að skoðafrumunar, gera flæði frumagreiningugera erðaeða lítningararsóknir ef þessþarf. En svo síðnefndariað hún er gerð með sérstakri náltil að taka líti sívaltog ég veit ekki af hver að það þarf aðsívalt síniúr beinunu og beinmerknum saman.Þetta er svona tveirfyrir eitt díl þar í gangi.En ekki kannski eitthvað sem fólk keppist um aðkomast í til þess að fara í þann díl.Þessi að fyrir sínu okkur hvernigbeinmerkunurinn uppegður, hversuplássfyrirgar kvítblæðisfyrirmunnar eru og hvort það séeinhverju aðra breytingar eiga sérstaklegasem þar líka fylgjast með. Þegar greiningumkvítblæði likur fyrir að það þarf að skoðahvers konar kvítblæði það er út frá þvíað leggja hvernig meðferð þarf aðbeita fyrir sjúklingin.Og það er svona skiptin máli að fara íalltaf þessar rannsóknum til þess að sjá þettaþví að meðferðin er bara mjög ólíkeftir tegund. Það er síðan einnig fjöldaf alls konar öðru rannsóknum og yngrippumsem einstaklingunum getur lendi í eftirað meðferðin hefst sem aðbara í rauninu út frá hvernig líffarinn er áog krabba minn er að breyðastvið meðferðinni. Beinmerksín ermeðal annars tekinn reglulega í gegnummeðferðina til þess að sjá hvernig meðferðingengur og eins og voru búin að komaað áður að þá er þaðoft en kannski ekki alvegí öllum tilfellum. Það sem langvinnikvítblæðin eru að ykka út af styrjuninufyrir tilvillinu í blópröfu. En viðætlum með að lóka um að fara aðeinslöflið í hverja típu fyrir sig og hverhelstu einkennin eru tíðinni ogalgengi, meðferð og batahorfur.Við skulum byrja á því semvið komum til að takaítalera fyrir í næsta þættien það er bráða eittilfrumu kvítblæðieða a-l-l. Þettaer algengast að krabba með einn batna.Það getur þó samtkomið fyrir öllum aldri en það eralgengast að greinast með þessa tegundog aldrum tveggja til fimm ára.Sjúktumurinn á uppruna sinnieittilfrumi línunni, þeirri greinættatrisin sem myndar meðalannasb-frumur og t-frumur ónæmiskerfisins.En áðurinn að ég segjanæsta í þessu þávið tölum um hérna aldurað þá er þetta náttúrulega stundumtölur sem eru örlíti á reiki ívið nefnum hérna í þessu tilfellitveggja til fimm ára og það er algengastí aldrum en það getur auðvitað komið áöðrum aldri og kannskieinhverstaðar stendur tveggja til sex áraeða tveggja til sjóra eða eitthvað svo leis.En sjúktumurinn er hraðvaksandiog meðferð hefst yfirleittmjög hratt eftir greiningu.Meðferðin byggist helst á krabbaminns livjameðferð og í sumtilfellum er að nota markvisliv eða stofnfrömu í greisla.Horfurnir hafa breyst gríðalegaá síðustu áratöfumog í dag ná flest börn með aðallell langtíma bata.Í þróðum löndum eru lífsleikunarnú yfir 85 til90% hjá börnum.Það er þó mikilvægt að meðferðhefur breyst úr því að reyna að bjarga lífiþeirra yfir í að reynaað tryggja að þau geti lifaþeins heilbreið og eðlulu lífuhægt er. Það þrýmiðuralltaf einhver krónisk áhrif sem börngeta þurft að taka stáfið.Næsta sem við ætlum að fara yfirer bráðamerk frumu kvítblæðieða AML.Bráðamerk frumu kvítblæðiá uppruna sinní mjög lóið línunniog er þegar frumur faraaf spórinu og þær hætta aðþróskast eðla. Þá verðurhraður og mikill vöxturá óeðlum frumumog þær sapna saman í beinmerknumog blóðinu og ítaheilbreiðu blóðmynduna ferli tilhliðar.AML geturkomið fram hjá fólki á öllum aldrien er algengara hjá fullornumog þá sérstaklega eldrafólki.Engjörðin sem fólk finnur fyrirgeta verið þreita, mæði,blæðingar og fá margblættiöðvölda. Þessitegund líkt á AMLþróast hratt og krefsthafalisna meðfarrar. Án meðfarrarþróast sjúkdómarinn þar hrattog getur hennu nokkra viknaeða örfara mána að leyti döiðahjá sjúkningnum.Meðferðum fælstoftiöllugri krabbamenns livjameðferðog hjá sumum sjúklingumer gripið til stopnfrömu ígraðsli.Horfurnar eru mjög mismundeftir aldri og undir tegund sjúkdómsins.Áður var ekki til neynlækning að nú er hægt að lækna það hjáum það byrj 35-40%sjúklinga sem eru yngreen 60-ra. Fyrir þásem eru 60 plussþá er þetta ekki eins goða töluren það eru sífælt framfarirí rannsögnum og meðförðum og bæðilífsleikur og lífsgæði aukast.Og það sem skiptir líka máliþarna að það er rosalega mikill munur að veraungur einstaklingur eða orðin frekarstálpaður fullorðineinstaklingur að því aðmeðförðin eralveg hell-hellingurtil þess að fara í gegnum og það er oft bara útfrá meðferð sem að er veriðað reyna bjargarljúfinuðinu sem kannskilífarðin fara að gefa sigeða eitthvað annað gerist sem að veldu því aðeinstaklingurinn deyr. Akkurát.Þannig að það spila líka inn íþví eldri sem verðum og þá erutölurnar reynilega bara ekki betriþví að það er bara erfitt aðtaka stá við meðförðinayfir hún ekki bara meðförðin, hann er bara líkasjútumist. Já, já, akkurát.En já, meðförðin er auðvitað ekkertsko, þetta er ekki eitthvað að bara skræpjaí meðferð sko. Nei, þetta er náttúrulegarosalega sterk og maður hefurheilt bara nöfn eins oghérna, þetta er náttúrulega mörg líf, þetta ermismöndi meðförðin en maður hefur heirt ná eins ogeinn, eitt líf sem er krabbamins lífekki en ég veit ekki hversu sem notaðu kvítblæðin og þekkiekki lífin sem slík, en égheirt um þetta líf, þetta er kallið eitthvað rauðidjöfullin eða eitthvað svo leiðs. Já.Þetta er svo rosalega líf, við erum ekkialveg búin að kynna okkur lífin enþetta er samt bara svona til að gefasmámyndaði hvað þetta er rosalega með þarog við heldum kannski ágætt að hafa þetta í hugatil að setja okkur í spór þeirra sem þurfa að gangaí gegnum þetta, sem séubörn með að fullorðin. En þá ætlum við aðfæra okkur hans yfir í langvinnitegundunar og ætlum að taka fyrirþá fyrst langvinnt eitthvað frömmukvítblæði sem er skamst áséallell, en það eralgengast að kvítblæði þjá fullorðnumí vestranum löndum.Það greinist nær engunguhjá eldrafólki og er sjálfgjöft fyrirfymtugt. Kardmenn greinastoftar en konur en lífslegurkynja eru svipaðar.Ólíkt bráðu kvítblæðunumþróa séallell yfirleitt hægtog margir einstaklingar eruenkjana lausir þegar sjúktumarinn greinist.Sjúktumskangurinner mísjapmitt einstaklinga.Hjá sumum þróa sjúktumarinnmjög hægt og er þó hægt vaksandiinn tólend og þeir geta veriðán meðfærar í mörg ár.Hjá öðrum er hann hins vegarörlíti ákvingari og þá ræðvaksnariog veldur einhvernum fyrir og krefstmeðfærar fljótleft í greiningu.Ef það eru einhverju núna sem hugsaen býtun og við er ræðvaksandi þá ekkifrekar eitthvað sem ættiað falla inn til bráðu á kvítblæðiþví það er að þróast rætt hjá einstaklingnumen þarna er smá rauklinguref svo máað orði koma um langvindog brátt. En það er ekki aðvísa til þess hversu rætt frumennarer að skipta sig. Það heldur tilhver rætt sjúktumunum þróastog hvernig frumennar líta út.Í bráða kvítblæði þá eru frumennaróþróskaðar, fjölka sér rættog beinmerkunum fyllistfljótt af þeim. Í langvinnu kvítblæðiað þá eru frumennar þróskaðarog sjúktumunum þróastyfir nokkra mánuðieða jafnvel ár og margir eruyngjönlösu við greiningu. Enþú veist, nokkra mánuði til nokkurár, þetta er náttúrulega óbúslegaeinstaklingsbundið og ólíkt.Þannig að þegar það er að tala um ræðvaksandi síðallall að þá eru að veramiða við aðra sem greinast meðsíðallall. En þágetur sjúktumur að vera að þróast ræðarhjá þeim sem eru ræð vaksandiog þannig er þörf á meðferðen það telst þó enn til langvinnskvítblæðis. Það fereins og við segjum eftir sjúktumskangunumhvena þörfur á meðferð. Því þaðgeta liðið nokkur ár þar tilmeðferðinuðsileg. Þegar meðferðhefst þá eru oft notastumarkvis lif sem beinast sérstaklegaað krabbamins frumunum.Horfurnar eru almennt góðar og markirlifa með sjúktumun í ára tugi.Þá er það komið að síðastaí þessum fjögur af flokkuupptalningu á kvítblæði hjá okkur og það erlangvinnt merkfrum og kvítblæðiSiemell. Siemell ersjálfgefara en Siemellog greinist oftast hjá fólki ámiðvíum aldri eða eldra.Sjúktumurinn á uppruna sinnmýja ló í þlínunni ogeinkennist af ofmikiðli framleiðsluákveðna kvítra blóðkortna.Siemell hefurorðið ein af staðstu velgengnusumkrabbaminslækninga síðustu ára tuga.Áður fyrir var þetta alvarleguroft banvægt sjúktumur en meðtilkomið markvistura lifjasem beinast að ákveðinni erðabreytingu í frumunumaf að horfa verna gjörbreyst.Það eru lif sem kallastTyrosinechinaseinhibitorsT-K-E-Smeð smáfyrirvarum að gæti veriðað segja eitthvað smá vittlstugna.Í dag geta margir einstaklinga meðSiemell lifað nær eðlulegulífi í ára tugi meðreglulegri lifjameðferð.Líkt og Siemell greinastmargi fyrir tilviliðn í blóðpröfu þar semsjúktumurinn getur þráast ekkert í byrjun.En eins og við sögðum fyrirí einu smáa letterinu að það erþetta eins og svo margt annað þess aðblessa það lífi að það er ekkiallt alveg klift og skórið.Mögulega með aukinniþekkingu og betri tækniverða flokkarnir öðruvísi uppsettirá einhverjum tíma.Það er hins vegar til fleiri kvítblæðisem falla í raun ekki undir þessu undirflokka.Þar er um að ræða sjálfgevartegundir eins oghárfrömu kvítblæði,hairy cell leukemiaog stórkjönt eitthilfrömu kvítblæðilarge granularlymphocytic leukemiaLGL.Einan hvers þessara fjóramegin flokka sem við höfum hoppaðans íeru síðan einni fjölmarkirundirflokkar sem byggjameðal annars á erðafræði,litningabreitingum og öðrum líffræðlumeinkennum.Orsokin á kvítblæði er yfirlitt óþægtog ekki hefur fundisteinn sterk tenging í eina áttiðaðra við stóraáhrifafætti sem valda þvíað einstaklingur fært en að sjúktum.Þannig eins og vísendin og þekkinginstendur í dag að þá erðatilviljun eins semræður því í flestumtilfellu að hvort einstaklingur fáikvítblæði. Það erþó alltaf verið að vinna að hörðum höndumað því að leita tenginga þannig aðhægt sé að lámarka líkur á aðeinstaklingur fái krabba meinnog svo líka til þess að hafa kannskiþjáttara umhald utanumþá einstaklingar sem eru í áhættutil að þróa með þessi kvítblæði.Það eru því nokkru þættir sem eru saðiðmögulega auka að einhverju leitihættuna á að grænast með kvítblæði.Þessar tengingar eru ekki sterkaren eru þó einhverjur og því ágættað gefa þeim kannski smá aðeglu.Það auka áhættuna samt ekkiþar með sagt að það sé beintengingá milli þess að einstaklingar fái kvítblæðisvo er það líka umdeiltmeð sumt eins og umkverðis þættinaen við rannum beturyfir það eftir smá stund.En ef við horfum bara út frá erðafræðilegþáttunum þá getavissir erðafræðileg þættir aukiðá næmni einstaklings til þess að þróameð sér ákvöna tengingundir á kvítblæði.Rannsóknir hafa sínt aðymsar erðabreitur geta haft áhrifá hvernig blóðfrumur þroskast, skipta sérog bregðastu skemdum í erðafni.Flestar þessar erðabreitnahafa þá aðeins lítil áhrifhver fyrir sig en samangeti þar aukið áhættiá sum einstaklingum.Mikið lagt er þó að hafa í huga aðhvaða erðabreitur skipta máli ermismöndi eftir tegund kvítblæðisog hjá flestin sem greinast finnstengin skýr erðafræðileg skýring.Og eins og við höfumáður komið inn á líka þá er erðafræðinótrúlega ungvísindi í rauninniog mögulega eftirykkur ár munum við hafa ennþá meiriþekkingu og það verður hægt að finna alls konarí erðamengi nokkaren eins og stannir í dagað þá er ekki neittsem er með ykkur brjálasleri sterkri tengingu.En þegar litir á mismönditegundu kvítblæðis séast einna erðirgegna ólíku hlutverkitil dæmis virast ákveðnarargengar erðabreitur skipta meira málivið þróin bráða eittilfrumukvítblæðis og langvegseittilfrumu kvítblæði þar semfjölskyldasaga getur aukið áhættuna.Hins vegar verða bráðamerkfrumu kvítblæði og langvindmerkfrumu kvítblæði oftast vegna áununaerðabreitinga sem verðaí blóðmyndandi frumumu yfiræfina en ekki vegna erðafrá fóröldrum.Þessar breytingar getur orðið fyrir tilviliunþegar frumur skipta sér eðavegna áhrifa frá umhverjunusvo sem mikill að gistlunar eða ákveðnaefna. Þeir eru flestar erðabreitingarsem finnast í kvítblæðsum frumunumáunar en ekki árgengar.Svo er það umhverjusþættiniren hvaða umhverjusþættir stuðlaþróum kvítblæðis er enþá umdeiltsem ávið bara líka umfleiri krabbaminn og aðra sjúkdómaþað er erfitt að segja til um hvaðumhverjunir hafa áhrif á okkurog þetta er viðfangsefnisem hefur verið í mörgunrannsóknum og verður örglarannsaka enþá mér í gegnumkomandi ár. Og það er erfitt að segjatil um hvort með hvaða mæliþessi þætti spilin í kvítblæðien þá er eitt sem við vitumog það er að vissir gistlargeta aukið hættunaömtalsvert á að fá kvítblæðiþað hefur þýmiður sést eftir eins ogkjarnorkustlís eða kjarnorkusprengjurað hættan hjá útsettum einstaklingumá að fá krabbaminnekki bara kvítblæði heldur krabbaminnialmennt, eigst tölvertog því miður er þettaorði staðfest eftir nokkur tilfelliað bæði slísum og sprengjumþað er sem að einstaklingarsem urði fyrir miklu gistlun fengur síðan krabbaminnen það er síðan spurningin umhver lengi gistlun átti sér staðog það er kannski líkarannsóknunni í boppanum um þettaefni. Við gistlarum þettaalltum líkandi í kringum okkurog styrkurinn og tegunderaskiptir þarna málihvort það eru auk á líkunnar á krabbaminnien þetta er samt bara aukmiklu á líkum. Þegar þekkinn flestöll svona sögur að einstaklingur keðirreykir alla ævinna, drekkur og borðará óhald og nær samt að vera hundrar á gamaallaveg ágæta helsu meðan aldur.Þeir átt fyrir að auka hættinasína örgla markvallt við að þróaalls konar sjútáma að það er þessieinstaklingu bara sprækur eins og lækurog meðan kannski einhver annar sem borðarótrúlega hóllt, lifir mjögheilbriðu lífi, reykir og drekkurekki en greinist samt með krababinn.Það er bara stundumer þetta með ólíkindum?Þetta er bara óútreiknulegt stundum.Þannig á þetta sama gildir um gistla.Það er ekki orsakasambandþarna á milli þótt að þú sérstlíkleri eða úr því að hafa orðifyrir ykkur útsetningu. Þannig aðþað verða fyrir útsetningumskadlera gistla er ekkisama sem merkjum og munir100% á krababinn.En hann er vissulega komin í auknaáhættu. En þetta ereldvind umræðni að ræðaum bara umhverjastættin og hvernig þeirhafa áhrif á okkur og það sama á viðbara um gistlana. Bara hversumiklum gistlum getaeinstakling orði fyrir til dæms. Einstaklingarsem vinna við þannig rannsóknirað vera að sinnafólki sem er að fara ímyndatökur, rönginmyndatökureða gistlameðferir eða annað.Þá eru þeir einstaklingarað auka líkunar sínar eða er viðað ná að hugsa ná vel umþeirra helsu líka og líkaskiptir þessir rannsókn það miklu máliað þetta er þess virðið að setja þvíí aukna hættuþóttum sé kannski bara pínu, pínu, pínulítið prosent. Og sama kemur bara líkahvað er verið að nota þetta í einaðog að hvaða magni oghvað er fólk að vinna við og íhvernig anstaru eru þau kannskief þau búa nálagteinhverju efnaverksmiðueitthvað slíkt sko. Þannig að þaðog við veitum alveg, ég held að mjög margirað hafa horta á Erin BrockovichJá, það er mjög merkileg mynd skoJá, og er sannsögulegþað er það á sannsögulegum heimildumþannig að það er, auðvitað erer alls konar svona í umhverjumsem að er erfitt aðpinpointa og erbara síðferðislega mjög rámt aðætla sér að fara að gera ykkur rannsóknur á þessu með aðflyti ykkur á 20 fjölskyldurnálagt ykkur efnaveriðtil að sjá hvort þau fái krabba meginJá, það er bara ekki hægten það er líka spurningmeð alls konar efni sem eru í umhverjumokkar og það hefur alveg veriðtil umræðin sem skortýra eitturog önnu skadlega efni sem eru að notaí alls konar einnaðog þannig kemur líka enn og aftur skilurþað getur verið ykkur sem bara vinnur í þessu umhverjumeinasta degi og verður ekki fyrir neinuog svo er annar sem að býrihreinast á loftinu og það er ekkitsko sama semmerkið að hann einst ára millinauðvitað getur alls konar svona aukið hættunaen það sem hefur verið svolítiðsem mér fannst áhvert að skoðaen er kannskienþá meira eldvind umræðinég veit það ekkien það er eins og með fyrir síkingarog líkahafafengið síkingarog svona upp á vissu leitiog skilumar og þetta meikar sensút frá kvítblæði þar sem þetta er auðvitað kerfiðsem er ætlaað taka stá við síkingarþannig að maður getur alveg skilinað það er ykkur af rannsóknir sembenda til þess að á sumum einstaklingumað þá getur óna meðsvörun þeirra við algengu síkingumátt þátt í aðeinstaklingurinn fái kvítblæðiog sérstaklega ef einstaklingurinner með erðarfraðilega breytingarsem eru þarna á bakviðþannig að það getur verið svona að þegar þú telurmargar hluti saman að þáliðir það til ykkursen þetta er ennþá mjög óljóstog er ekkit eitthvað mittlaði steinum að þetta sé ykkur stór áhrifaf það þetta er en maður finnst samt áhugartað velta fyrir sér svona hlutumog það er önnur kenningsem er sett fram líka umí rauninni ef ónamiðskerfiðhefur orðið fyrir takmarkaður örfunaf síkingum og örfur um snemmaæfinni að þá sérstþroskist það ekki eins og það ætt að gerasem getur aukið hættunaá kvítblæði. Þetta hefur heldurekki verið staðfest með okkur um óegjandi hættiog er ennver að rannsaka enáhugart að velta fyrir sérbara það að verið oflítillumgengni við síkingar og síklaþað sé sko í rauninniað gera okkur óleikaf því að þá kann kerfi ekkiað díla við þettaog má alveg velta fyrir sér meðfleiri sjúdóma, svo sjálfsónu með sjúdómaog bara alls konarannað sem að getur klikkaí rauninni í kerfin okkarbara út frá því hreinlæti hefur aukistsem er náttúrulega líka búið að aukalífslíkur okkarað þetta erá sama tíma að þetta er svo viðkomt kerfisem við þekkum ekki nóg velen áhugart að velta fyrir sérhvort að þetta sé samt líka ykkur faktorÞað er alveg meika sensað það getur við í einhvern tilfellum allavegaJáÞað er að vera vísend að konaen þú veist, þetta er áhugartÞað er að við tala um að það er gott fyrir okkur að vera ekkiof þriflegJá, of sterilæssuðog svona sóttrensa umhverfiég maður tímabili var með þess að vera að segjaað börnun eiga bara að fá að borðasandur og alveg bara þannigJá, en samt er þetta þannigÞetta getur umgangspestirverið bara stór hættil börnumen þessu RS-vírusinog bara almenn pestþetta er ekkert grínþetta getur allt verið mjög hættilegtfyrir eins og ungu börnog við erum ekki að segja að fólk eða bara að nuttaandliti unga barns bara upp úr öllumsíklon sem koma heim í leggskóla barninuNei, en þetta er alls ekki þannigEn þetta er kannski alls ekki eitthvað okkar skoðunþetta er bara svona meira sem við erum að lesaum þettaJá, og bara áhugart að versta fyrir sig líka bara útað þetta eru kermin sem að eruað takast á við síkingarog óþæktarörfurur eða hvað sem það ersem að kemur inn í líkamannþá meikar alveg sensu að það verður ómikiðálaga á sér kervi að eitthvað klikkivið þá að vera búa til nýjar frumureða þá í hináttina að bara kerviþekkir þetta ekki náðu velog næri ekki að sjá um þettaen ég veit ekki hvort að þetta sé eitthvaðmeiri áhrif á þáttur heldur en eitthvað annaren veist þetta samt áhugavert?Nei, þetta er bara áhugavert að pæli eins og ég er sammálabara áhugavert að pæli hvað vísendamennneða að rannsokna fólk eða fólk sem er að rannsaka þaðsé að hugsa og sé að pælaég menna einhver að baka pælinguna kannskiþó svo er kannski ekki alvegeins og svo við erum búin að ítöka að segjaþó séu kannski ekki alvegóykjandi sannanirNeu, mennum við erum búin að ofta líka að sjábara í gegnum að lesa okkur til umbara hvað fyrir vísendamenn hafa haldiðum hinn og þess að sjútum og bara líkaeins og um kvittblæðihafa haldið þetta séu gröftur og haldið þetta séueitthvað annað heldur en það varog er bara svona ein leið til að leiðaokkur í áttin og réttu svarri ogmögulega er þetta bara svona eitt af því semþað eru að velta upp steinu með og sjáhvort að séu eitthvað haldbart að ná bakviðÞetta er bara líka að finna þettagóða jafnvægi í að vera ekkiof síklarhætturaf því það er ótrúlega auðveltað falla þánga og bara þegar stelpunna mínvoru litla, menn að ég hef bara hægt að getagert plörn um helgar að því að það varalltaf ykkur pest að koma innog það er svo auðvelt að fara þángabara að vera að spritta allt og þrýfa ogeitthvað svolítið, en það gerur okkur líka ekkitgott að við séum ekki að umgangastpestar. Þetta er eitthvað rosa fítmeðalvegar sem er líka rosalegaað segja hvar er nákvæmlegaþetta er svona aðeins með í setni tíð líkaað emitt segjum að ég er hostandibara út í allar áttirað þá getur verið einstaklingurvið hliðinámi sem er meðbeilaðónámi skerfi. Þetta sem ég hefðilavilja sjá okkur taka frá COVIDvar maður notaði grímurnaren maður væri með eitthvað pest í sérog maður er að segja þaðí ykkurnum asiuríkjum þá er þettamjög algeng og önnur aðferð sem égþróið með mér í COVID sem að var ekkitrosalega sniðið að ég heyrið eitthvað hostanálaog þá held ég að minn erum í andanJá, takk síðan að lægitJá, lægit. Ég held mér með andanen ég hugsaði bara til þess að lægjatil hvað sem margir voruJá, já, klárlega. En það er náttúrulega ekkilöst með neynu sko. Nei.Nú vinn ég í skóla og mérnalengi vel þá bara tók ég innbara því ég byrjaði að vinna fyrst á leikskólaog já, bara liggum við bara veikingfyrir einnsta áni. Já. En svonúna, 7.9.13ég ætla að finna mig við. Já.Að þá, hérnaað þá, hérna, hefur marbara náð freka góðusvona, jafna í kerfinuað maður kannski sópar ykkur er pestarinnen ekki eins og maður gerði þetta náðu fyrren svo er fólk líka bara ótrúlegamisviðkvæmt fyrir þessu öllu saman. Þannig aðvið veist allt svona svo skemmtiltog gaman að velta fyrir sérgetur þetta haft áhrifuð ekkiog við erum ekki að segjaeitthvað gerir það. Nei. Þannig að viðbænum ekki, ekki taka þannpunkt frá okkur. Já.Og halda við um að segja það. Við hefum ekkihugmynd hvað veldur þessu. Við hefum bara ekkihugmynd hvað við talum. Nei.Við hefum ekki hugmynd hvað við erum að gera. Nei.Hverfa að gera við það bara í þessum upptökum?Nei. Það er bara hver er þú og hver er ég?En já, við barahefum alltaf svo gaman að þvíað þræðast bara um mannslíkamannog eiginlega bara anvöldlega við erum þannigbáður að við hefum bara áhuga öllusem við kemur þessu mannlega, hvort sem það séhegðunni eða heilsaeða allt bara. Það er svona okkaráhuga svið, alveg nördarlegamikið áhuga svið sem er baraótrúlega skemmtilegt. Já, og maður veitsamt ekki einhvern veginn að þegar maðurveldur upp ykkur um pælingum að það sé endilegaþað sem maður sé að halda.Það er svona okkar áhuga svið sem við erum að taka fræðislibara við erum ekki meðkannski allt alveg, þú veist að þegar við erummikið læknar og við ítrykkum þaðalveg bara. Við erum bara mikið tvær, þreytarmömmur að rannsykkur eitthvað og rannsaka ykkurog kynna okkur ykkur og við erum búin að oft segja það líkaog það er svo skemmtilegvegferð að fara í að skilja ykkurbetur og þetta er því að ég hafði aldreispáð í hvaðan kvíðblæðikæmir enni og ég hef búin að segja þettaí fyrir það eftir, við vorum búin að hlæja að þessuég hafði ekki spáð í hvaðan blóði kæmiég áhuga eitthvað að ég sendi skilabóðég er bara eitthvaðSara, veist þú hvaðan blóði kemur?og við vorum að þetta var svo skemmtilegtað sendi í ringdýmiog ég spurði nokkra einstaklingaí kringum mig í leðinu, bara veist þú hvaðan blóðikemur og þetta er svonaað þú myndir að spyrja eitthvað, veist þú hvaðanhérstláturinn kemur eða veist þú hvaðaninsulín er framleitaþá er fólk oft fyrir til að svaraen þannig fannst mér oft fólkbara að harfa á migekki að spyrja mig spurningaBlóðið er bara þarnaÞað er í æðunumen mér er það svona skrítiðuppgötta að ég vissi ekki meiraog ég elskar þessa setninguog ég er búin að segja hana trilljónsinnumég veit ég er búin að segja hana í mörgum þáttumog er það setningin Lóa þú stæði?Líka hún, hún er náttúrulegaeina mínum upp á halsog það er setninginþví meira sem ég læri, því meira veit ég að ég veit ekkiÞað er hila bara mjöghvétt skoog líka það er svo skrítið að því meir sem að fyrja að kafaofan í eitthvað, hvað þaðvirkar ofta og ég er búin útrúlega einfaltog maður er bara svona, I got thiség mun skilja þetta eftir kortiren kortir er setna, er maður bara eitthvaðég skilja ekki neitt, ég veit ekki neittnei, ég veit minna heldur við þvíog það er svo leisog það er svo gamanstundum, ef þú maður bara kynnaður þetta og lappi burtufrásineða þú ætti að það er prófísu að skila rikirþað er nú reyndar aðeinsannars sko, þá ertu líka tilsvona smá svona kvíða baraen svona heilt yfir, en maður er bara svonameira fræðast fyrir sjálfan sig, skulum við segjaþá er þetta alveg pínu, alveg þú veistþá drýfur forveitinu mann svoótrúlega langt áfram í málefninuog það er svo skemmtileg hólaen þá líka skiptir máli að hafa seglurnajá, klárlegaþað lendaheld í flestallir í þessuþað er svona tímpundurinní því þú ert að kynna er eitthvaðað þá kemur svonaég skilit ekki, ég getið ekkiþetta er svona tímpundur sem baraskiptir svo miklu máli að haldaáfram. Hvað heitir eftir það?Það er talað um eitthvað svona línu sem kemursvona svona aha-moment eða eitthvað sem þú ferðsvona ákveðin skilning í lærdomiog ef þú nærð svolítið svona að hafa seglunafram að þeim punkti að þá sérstumjög vel settur. Já, þá styrkistþað samband líka og þá gerðaverkum að þeir finnist skemmtilegra læraheldur þess að ná andri ekkiná ekki á þessum punkti skoen þeir sem eiga að erfæra með oftaað komast að þessum punkti er oftfólk sem er einhverdið með að þetta er hátíðaog sérstaklega þau eru tölumum almennanlærtum. Þú veist það hvað svo ótrúleitaer að við séum hérna samt. Já, en þú veistþað er samt. Sem árið setna er það með seglunaJá, en svo er einu veruer þetta samt pínu svona ekki alveg svonaklifturskóri? Nei, auðvitað ekki. Skrítir. Það er eitthvaðsmáalitir þarna líka. En skrítiren það er náttúrulega líka það að við erumsamt líka þannig drefin áfram að við erumdrefin áfram að svo miklu áhuga málsþannig að þetta er svona gildisöldi yfirþú veist, heilt yfir lærtumdæmi. Já, það hefur oft mikiláhrif að hvort þú hafið áhugaog það hefur alveg komið eins og íað þetta átti náttúrulega bara eitt þátturþetta varða alltaf starra og starra skjálog endanum komst þér nýðistþetta þyrstur tveir þættir og í upptökunniá fyrsta þættinumþá segðu þústarra bara hinga og ekki lengra þettaalveg nógu langt við þurfum að takapásu og gera þetta þreymur þáttumog það líka oft gerirþetta að því færðlega sem aðmaður missir áhugaþótt að maður hefur rosalega mikiláhuga að þess að byrja með og það gerðistalveg í vinslun á þessu öfniog líka og þegar við byrjum fyrirmörgum mánuðið síðanÞetta er bara rosalega vinnaen sér þegar fólk, nú er ég ekki meina útég er ekki reyna að segja þetta til aðfólk segja vá hvað það eru duglegaen ég held að fólk átti sér almennt ekkiá vinnunum sem liggur á bakuog það áfið ekki bara um okkurbara í mörgu starfialls konarog er bara vel skiljalegtég átti með ekkert á vinnuna bakuað taka upp samfélagsmiðlegaefni fyrir hann að pröfa að geraakkurat, eðlilegten það er alltaf búin að vera mjög gaman aðfara yfir þetta efniog í næsta þætti, þriðja þættinumí fræðislu hlutunum um þettaað þá ætlum við að faraítalegra í bráðaeitt til frumunga kvíkblæðiog ungbarna kvíkblæðiog svo í framhaldinu verður við tölog við býðum baraspenntar eftir að geta haldið þessu áframvið erum ekki alveg komnað meðá hreint hvað þeir sinni framhaldinueftir þessa lína um kvíkblæðiNei, það kemur ljósen mögulega bara eitthvað við tölog kannski ykkur vindar sem að grýpa okkurog það verður spennand að sjá hvað það erVið erum náttúrulega með eitt úrstæðina hugmyndþannig að það verður ekki skortur allavegaá þáttumog líka bara, listin er svo langurÞannig er það. Takk fyrir að listaog njótiði dagsinsTakk fyrir að njótiði dagsinsÞað sést þú að tjaldsfarmvörulínan er markverluneð bresk, húð og hreinlætislína fyrir börn á öllumaldri og að í henni erhennar engungu náttúrulegainnihaldsefni og kjarnóljuren vörunar eru einstaklega mildarþar ylma vel og fara velmeð bæði húð og hárhenda sérstaklega vel húðsem er viðkvam eða er í hættuað fá exum

92. Hvítblæði

sun. 27. sep. 2026, 11:33 · 1:01:46

Í þætti 2 í seríu um hvítblæði förum við yfir helstu tegundir af blóðkrabbameini eða hvítblæði og hvaða meðferðir er helst notast við. Einnig förum við yfir söguna hvenær hvítblæði var fyrst uppgötvað

Samantekt

1. Góðvild styrtasjóður - Þátturinn ræður leiðir að styrkumfromum sem styðja verkefni fyrir langveik börn og fjölskyldur þeirra. Mælt er með að sækja um styrk ef þú hefur góðar hugmyndir.

2. Mobility veita hjálpartæki - Mobility.is sérhæfir sig í að selja og leigja hjálpartæki fyrir bæði börn og fullorðna. Þeir bjóða mikið úrval og ráðleggja að heimsækja verslunina.

3. Mannslíkaminn og veikindi - Rætt er um undur líkamans og hvernig við verðum oft þakklátari fyrir heilbrigði okkar þegar við lendum í veikindum. Þátttakendur deila persónulegum sögum um veikindi fjölskyldumeðlima.

4. Umræða um dauðann - Þátturinn skoðar tabúin í kringum dauðann, veikt líkamann og tilfinningalegu áhrifin sem fylgja því að greinast með krabbamein. Emblasir í umræðunni um líkams og andleg áhrif veikinda.

Lykilorð

92. Hvítblæði
4. vaktin
0:00 0:00
♪