hljóðan dæjan allir við erum íslendige fílæi í Chicago og í dag ég er með Jenner Schuto og Björn Haldórsson.Mér glanar að að kynna það.Jenner er með daktinsgráðu í Ennsku frá Norður Ístun Háskólanum.Hún er professor í Ennsku við Massachusetts College of the Liberal Arts.Sér hefur í íslenskum, söðuríkjar og karabískum bókmyndum.Hún hefur skrifað Intersecting Worlds sem þjáttur um rýrhófundur frá söðuríkjum og norðarlandinu.Jenner, velkjum. Langur þig að kynna þér?Já, það verður gaman að þeirra hér.Við ræðum við Björn Haldórsson í dag.Hann er hljófundur og þýðandi sem ber í Reykjavík á Íslandi.Hann hefur bert smá sögur í bókmyndatíma rytm á Íslandi og Bretlandiog smá sögursapni, smá vleipir og saldsögu stó.Hann vann til Nýrætarstyrks, Míðstövar, Íslandskra bókmynda árið 2016 fyrir smá vleipir.Smá sögur hans hefur ytningberst í fývingu á ennsku, dísku, ítósku og hebrísku.Já, mig langar að segja þér Björn, velkjum minn.Og þú ertum með nýjubók.Nýjubók að koma út, ekki satt?Já, og ég var bara í dag að fá síniseyntakið að fenni.Já, frábært.En þetta er að kalla þetta unkunalegt bók?Þetta er ókunnileg, hún er óútkomin, já.Já, flott.Og hérna, kemur út 17. september.Ó, til hamingi.Þetta er bara síniseyntakið, sample copy.Frábært, frábært.Þetta er nýja skáltu.Já, mig langar að vera að spyrja þig.Listur í tófundur Rítunar fjallinu þínu,hvað er tungumáli eða tungumálanum skrifuðu?Ég byrjaði að skrifa á ennsku, típist.Heyriðu þetta?Nei.Ná, frábært.Nei, nei.Skriftur í umhaldi.Það er einhverja bóra uppi.Ó.Þetta er þetta.Ég byrjaði að skrifa á ennsku,aðalega, og það var að því að ég var í rítlistarnámi,allt mitt háskólanámi er erlendis,fyrst í háskólanum í University of East Anglia,í Norwich, þannig að ég læriði ennskur og amerískar bókmyndir,og þar tók ég eitthvað af rítlist,og síðan í University of Glasgow,þannig að ég tók MFA gráðu í rítlist.Og þannig að ég tók MFA gráðu í rítlist.Þannig að ég var að byrjaði svona svolítið að skrifa þar,og það var að hluta til líka því að það var einhvern veginn,ég átti aðeins erfitt með að skrifa á íslensku,af því að miður skortiði ákveði sjálfströst,held ég sem höfundur,sem er kannski bara að það var, þú veist,að það laðið svo mikil áhersla á íslenskuog íslenska tungumálið,að stundum uppleiðum að það er það sérstaklegaþegar maður var yngri og var að byrjaði að skrifa,það var alltaf bara verið að segja manni að íslenskanmanns væri ekki nóg fín, sem ég kannski svolítið fyndi það,því að það er kannski eitthvað sem þið kannistu að fá að heyra.Og maður myndi halda að slíkt ættiekki við um einhvern sem er, þú veist,alin upp og allt talandi á íslensku,en það var alltaf þessar áherslur á að það væri einhvern svonarétt og fullkominn íslenska þarna útisem að það væri að reyna að nálgastsem er náttúrulega mjög heimskulegteða þú skoðar bara bækutarnas lagstneskilurusem eru uppfullar af svona leik og undarlegri stafsetningu.Þannig að fyrir mér var ennskan var það einhvers konar svona leikrými,það var svona svæði þar sem ég gætt gert mistök í fríðiog ánum þess að neitnum væri að skama mig.En svo koma því að þetta öruga rými sem ég hefði þarvar orðið bara svolítið þraunog það skorti eitthvað svona einhverja viðspyrnu eða áhættuog þá fór ég að skrifa aftur á íslenskuog koma mér út úr svona komfortsóninusem ég var að koma mér upp skoHvaðan komar bókmyndir að þinnir?Bóka hugmyndirnarÞað er heldég er erfitt að segjaþetta er alltaf svo langtferðlien hjá mér er það svolítið mikiðað það er svona eitthvað í heiminumsem ég bara svona ám erfitt með að skiljaeða að ná utanumég höfst alltaf um Flannari O'Connorsem talaði um að þú veistsmásugur varu leið til aðspurja spurningaog eina leiðin til að finna svariðvar að lesa smásugunþað var ekkert að svara á nýtt annan mátaþar varu svar við einhverju spurninguog hjá mér er það svolítið þannigþannig að oft er það bara svona eitthvaðsem ég svona eitthvað í samskiptumeða samfélaginueða við annar fólk sem ég bara svona starjaog ég bara get ekki náð utanumog náðu að skiljaog þá enda ég oft á að kafa ofan í þaðþað er kannski svona grunnurinnen svo er náttúrulega alls konar semhleyðst utan á þaðþað eru aðstæðurog personurog það kemuralltaf að því að þú sart plott líkasem að hvað reynir að komast uppmeð að þú veist vera baraí stilnum og fagurfræðinniog tungutakkinuog búa til fallega setningarþá endanum kemur alltaf plottþað verður eitthvað að gerastÞeir líka eru betri til að skrýfa á smásógaog eðakomplíta skjálpskjálparSko, ég var alltafrosahallurundir smásöðunarSmaðsvonMér fannst það er svona að éggatt unniðar í svonaeinu á einubræði í raunni, það eru voru svonamjög svona kvössleið til að takastávið eitthvaðog svona áleitinnen síðan eftir að ég fór að skrifaskálpsöður þá finn ég alveg að það er svonaerfitt að taka skrifið tilbakaþví að það er eitthvað með enég finn tengslin þar á milli og það er eitthvað með en aðskálpsöðurer leið til að taka þér miklusvona starra svæði og lengrarými til svona virkilegaað setja í einhverjuog þú veistég er enþá, þú veist, að komasmásöður komastundum til mín skoen það er meira að það er kannski falla tilþegar ég er að skrifa skálpsöðuþað er einhver svonaangi sem ég finnst ég verðaað elda uppiog láta á reyna og hann endarkannski í smásöðuen ég er farin að kunna að meta svolítiðað vera innií skálpsöðu og að þurfaeinhvern meginn að látaskálpsöðunaganga upp semeina hild sem er svo sem alveg nákvæmlegasama og þú þart ég vilþetta gera með smásöðurþað sem er svo gaman við þær eruað þær mynda eina hildsem þarf einhvern meginn að hangasamanen það sem er kannskibest við smásöðurog kannski segi ég saknaen ég reyndar held að ég takist áí skálpsöður og sypa hann mátaer að þú getur hendtsmásöðum ánum þess að finnastþú veist heimurin vera að endaþannig að þú þart kannski ekki að verasvo svonaprecious með þærþú getur svolítið bara svonaþú getur saksaðar og átt við þæren það getur verið erfitt að hendahildið skálpsöðu, ég hef sem beturekki þurft að gera það ennþá þótt ég hafivissulega hendt mörgum mörgumkablum í gegnum tíðinaþannig að þær eru svonaog út af þessu þá verðaþað er svona kvassaþú veist, þú getur svona hvert einastahverja einasti hlutin í smásöðunnier einhvern veginn á rétt á sérá móta sem við veist kannski að það spurja sigmeð heila skálpsöðuhvort það séða sama þarmér er það meika sensJá, já, ég hóksaJá, já, áhverfiðSko, þú ert meðnýja bók að koma útsvó spennandigetur þú rættvið okkur meiraum hana?Já, ég get þaðég varað fá kynningarindakiðeins og ég segisem er ég með hérnaog bókinn gemur út17. septembernæst komandihún heitir Ókunnugt fólkog ég held að ennskitítillin á henni erunknowner persons unknownsem sagten Ókunnugt fólknáttúrulega íslenskuþýðir í rauninnibara myndir þú baratala um sem strangersá ennskuþannig séþetta er fjölskyndu sagaþað eruuppkomnir fóreldrarog það erueldri fóreldrar oguppkominn börð þeirraog bara svonamillistættar fólk í Reykjavíken hún er meðfimm sögumönuminnan sömu fjölskyldurinnarog þau eru einhvern veginnöll deila þessari lönguntil að tengjast kort öðruog að finna fyrir kort öðruen í gegnum sorkinaeru þau búin að byggja múraog einangra sig alveg afog það kemur út af þvíað eina afaðalsögupersonurumsem er elsti bróðurinnhann framt í sjálfsmúlfyrir 20 árumog bara fjölskyldaneinhvern veginnsvona splundraðist eftir þaðen hún splundraðist ekkiþau hingu alltaf samanen sársöginn var svo mikiðtil að þau bara svonalokuði á þaðí saminninguþau tókst alvegað takast á við þaðþannig að þau eruförst í sorgarferlinniog það eru gert þaðverkumað þau geta einhvern veginnekkiþótt þau séusvona eins og íslenskarfjölskyldur eruþau eru alltaf einhvern veginnutan í hvort öðrualla daga allstæðarþá eru þau samt alltafí vörðog alltaf einhvern veginnað passa sig aðgef ekki ómikið af sérgef ekki færi á sérláta ekki skínaí þörfina sínafyrir hvort annaðþau eru svona baraí viðjum sársökansog tekst einhvern veginnekkiog eiga öllerfitt með að taka hanní fangiþannig að þau erumeð svona óleika leðirtil þess að flýja hannog svo er sem sagteinna af þessumfimm sögumæðurummönnum erdraugurelsta bróðurbróður semsem hangir baraí fjörunnií skerjaferðiog býðureftir að einhvern veginnsleppa úrað þau einhvern veginngeti slepp takinu á honumog haldið áframhann er svonahálfgeðtaknmyndfyrirþennan barasársökasem þau barakomast ekki í gegnumsem þau get ekkieinhvern veginnhorst í auðu viðog eru bara alltafá flotta hundanog meðan býður hannbara í fjörunniog bara meðanog eru aðspamsa hann að býðaeftir að annað hvortþau fyrirgjóðunumeða þau gleymið honumþá verður stuðureinna leginnfyrir hann að fá aðhverfa og halda áframog hann er svonametalhauðsúlbreiðalltafJá, ég knakka tilOkSvo þessi nýja bókverður þýð áennsku?Þaðfer naturlega baramöguleikarþað er Larissa Kajsersem hefur fyrstslatta af smásögumeftir migúr fyrstafyrstu bókinu minnisem var smásögusahún er búin að þýðafyrstu fimm kaplanaog þeir fara í svonamöppumeð alls konareinhverju falleri myndamér og afkápunniog hérnaeinhverju gaggríniog svonasynapsisum bókinaog það verðurnáttúrulega sendt útog hverfiðveitkannski býtureinhvereinhver útgáðút í heimiog hefur áhugaað gefa hann útá ennskuen þú veistþað ersagtmaður hefurtakmarkaðstjórn á þvíþað er náttúrulegasérstaklega að komastí þýðinguá ennskuer alveg sérstaklega erfittþað er yfirleittsvona síðastatungumáliðsem íslenska bækureru þýttar áþað eru oftbúin að veraað gefna útá þýskuog ítólskuog frönskuog spániog kínaeða Tyrklandieða eitthvað áðurþað er komað á ennskuþannig að það ervið förum svonakrókaleiðyfir íhinn að ennsku tunguen Larissa ermjög áhugasumum bókinaog jákvæðhún er búin að lesanallarog allarlangar á fylgin eftirog ég er líka meðgoða eftir fylginifráReykjavík Literary Agencysem erumbóðskristóan mínþannig aðvið sjáum tilhvað kemur út úr þvíogog svo leiðisen það erakkurat núnamaður bara einbitað sér að fylginúr hlaði hérna heimatil lesandana hérog svo sér maðurtil hvað kemurgott, jáLarissa er fáberég er að lesamjörgin núnaá ennskuen jáég er forðin að lesahana á ennskuog sjá svonaaf því aðmjög margt íþeim textasemhefur örglega veriðmikil áskorunfyrir hanaað finna leiðitil svaruninniað dragadraga framþau blæfbreiðisem fríðan notará ennskuég er forðin að lesahana á ennskuen ég veit ekkihvernig ég munað hafa tímaEn núnamér gláður aðbreytast umræðiPínur Littlutil aðeinbætið okkará tungamálnýmendien þú veitvið erum aðlæra íslandskuoggætir þúsagt okkarhvernig hjálpabækarfókiað læratungamálnýmendiÞað er erfitt að segjaég veitég get allavegaað miðla þvíég læriðiennskumjög ungurog eins ogmargir íslendingarlæriði égennskumjögað miklu leitiaf þvíað horfa á sjóngarpuppan einhverjum margien svo læriði ég hanalíkaeinfallegaáður en ég fór að læra hanaí skólaað því aðpappi minn varalltaf að segja méralltaf helstu brandaranaúrHitsaker Sky to the Galaxystyrt Douglas Adamsjáog hann fór meðhelstu brandaranaþaðanog var alltaf að segja mérþú veisthvað er búin að segja mérnákvæmlegaallt plottiðog var alltafsvonaþú veisteinhvern veginn aðdjóka með hanaog svo bara letað meðhafa hanaog sæðiþú getur alveglesið þettaog það er náttúrulegamerkilegt að það varsvona fyrsta bókinsem ég lasá ennskuþví égvar ekkit endilegameðskonóg mikla kunnáttutil að skilja alltég verið svonaþú veistfrekar ungurheld égmann og ekkihvað ég var gammalogHitsaker Skyer náttúrulegagjössamlega uppfullaf bara einhverjumbull orðumsem Douglas Adamsbara bjóð tilog þannig aðþað erþannig að églærði einhvern veginnþannig að lesaennskusem varskolesaog ekkiað hengja þigí hvert einastaorðog hvað semþú skilur ekkiheldurnábara svonasamhenginuná stóru myndinuná ekkiþú veistbara ekki stoppaí hvert sinumleiðurækstaeitthvaðþú veistaf því að skilurkannski að hluta tilaf því að frásögninog gleðinsko drýfur þig áframogog þettaþetta er svonamjög sérstaktegund aflestriþettaþetta er eitthvað semég uppvitaðifyrir nokkurárumþegar égdrattaði slokksinstil þess að faraaðþjálfa aftur uppsvonavöðvanminnvið að lesaskandinaviskar bækurég fór að lesabækur á norskuog dönskuog svonaog þá rivjaðist uppfyrir minnþessi tilfinningsvonaþessi svonamikla innbytningvið að lesabók sem er á tungumáliðsem þú skilur ekkialveg 100%þú svonaþartsvolítiðþað erþað er ekkiþað erekkiþað er alls ekkisvona passífurlesturþað er ekkieins og að verameð einhverjaromansbók upp í sófatek fram að ég ermikil aðdámandiþess að vera meðromansbók upp í sófaheldur er þaðsvonaþú þart svolítiðað svonaeinbytaðiren að samaskapiertu ekkiað hingja þvíí hverja setninguhvert orðþú ert að fá flæðþú ert að halda áframþað er eitthvað semsvona dregur þig áframég átt alltafauðvöldarameð að læratungumálef aðþað var einhvern meðeinnef að einhver sagahérka á spýtunniég gæti aldrei lærtneinn tungumálinn í skólastofinnimeðþú veist það sem að var að veraað beigja sagnireða að gera neittsvoleiði skoog ef þið myndið spurjamjög með að beigjasagnir á íslenskuþað var í örgleikimeð sjálf að góð sörfyrir okkur heldurGætið þú sagt okkarhvaða bókmælið þiðmælið þúmeð fyrirsembyljallæriðsem skojá, svoSko, ég hefhert margatalaum mírinaog ArnaldIndreðarssonsem ereinfallegaaf því að hannnáttúrulega kemurhann ersvolítið svonaHemingway blæti í honumeins og mörgumsvona köllumaf hans kynsloðþað eru svonaað það erþetta séukrimmarþá er þetta svonastuttareinfaldarsetningareinhvern meðinþannig ég veitumsumar sem hafaeinhvern meðin svonaþræla sér í gegnum hanaog það er líka ákveðinþað er ákveðinkosturað veraíhérnahvað kallarmyndumeða í svonasjónrabókmættumað því aðþú veistformúlan er aðvissuleiti kunnulegþannig að þú ert ásvona kunnulegu svæðieinhvern meðinþá það getur svonahjálpaðirog tungutakiðsvona erfiauðveldég myndi líka baraþví að maður á alltafað reyna að standameð sjálfum sérþá ætla ég bara líkaað mæla meðfyrstu bókinu minnismákleipumsem er smásugursapástæðan fyrir þvíer unnikannski nummer eitter það aðþegar ég var að skrifahana var ég undirosalögum áhrifumfrá Reymond Carverog textin baraber þess merkiReymond Carver varfyrsti kannskihöfundurinn sem ég lassemþað bara þegar ég var mjög ungurþegar ég var úlingursem let mér líðaeins og ég geti skrifaðþá fylgta höfundursem ég lasog dáðist aðog fannst storkoslegaren að lesasmásugurnasem Reymond Carversem voru einhvern veginnbaraum baravenjulegt fólksem var einhvern veginnmeð barasínar byrðir á bakinuog þú veistþað gerðist kannskiekkert storkoslegtþettaþannig að það erumjög mikilsvonablæbriðiaf Carverí þessum sögumflestumskooghann náttúrulega varsvakalugurminimalistiog ég held að setningaþað er sérstaklegaí þeirri bókbera þess merkiég er nú farin aðlefa mér að veraaðeins svonaskrautleirií setningtíðskoen ég man eftir þvíað það vareitt besta hróssem ég hef fengiðvar að það vargæmallhérnablæðamæðursem ég var að vinnavar meðDeildis Kristofmeðog hann sæði við mighérnaað þjá þessum tímórusvonaalls konar bækurað koma útog svonamikið á ljóðumog bækurþannig að hansJóns Kalmansog svonaog hann sæði við mighérnajá þú ert ekkit svonafyrir það að skrifafallega setningarsem ég fannstæðislegtog kunnið að mértaþannig að ég ætla barabara að mæla með henniokkur ekkijátakkþað verið gattvægtog bónusspörningfyrir aðratungumælanördamínuhvernigég gekk að vinnaviðvett orðabómitt ííslenskuog ennskuhjástofninÁnar Magnúsunarí íslenskumfræðanþað var æðislegthvernig var þettaþað var bestabestagigsem ég hef fengiðþú veistjásvo sem allir höfundaren íslenskir höfundarkannski sérstaklegaþurfum aðalltaf að vera í vinnueinhver staðarþú veistáhverjum núnaég var að kláravaktina mínaí bóksölu stúdendasem er háskóla bókabúðinhérnaþað sem ég var bara að geralati og eitthvaðog ég er vinn þareftir háteginúnaog ég skrifa baraá mótnanaég valltaf að ég barageta að skrifa á mótnanaþannig að það virkabrákillega fyrir migog svo fyrir égað vinna einhver staðareftir hátegiog það eru flestirsem þurfa að gera þaðsvo leiðisen þessin ártsem ég var að vinnaí vef orðabokinuog atnastofninþað var alvegstórkvistlegtaf því að þetta ervið vorum bara að skrifaorðabokafletturbara lemmurogþað kom eitthvað meginní ljósþetta varalltafþetta var eins ogskiptum heilakvólfyrir og eftir hátegiþannig að mótnanavar ég að skrifatekstan minnog sati yfir húnumog var að búatil einhver vandamálog svonaflækja hlutinaog finnaeinhver að það ereina leginn til að skrifaer að búa til vandamálsem þú síðansvamsamann leysireftir því sem líðurá bókinaog svoen svomeð eftirmyndaðinþegar ég fór að skrifasem fletturþá var það meirabara svona eins ogað gera sútókúeða eitthvað svonaorðabókaliturþað var miklu meirisvona leikurog skemmtileg heiten þetta leittuokkur oft í alvegstórkostlegarsvona vandamálog pælingarskoég vann mjög náiðmeð Max Neyloríslensku kennarasem hefur verið að kennaí Nordkurs og fleirivið erum goðu vinnirog við vorum oftaheldum fundimeð Haldóru Jónsdótturog Þordísi Úlvarssem voru hérnaréttstjóri og verkefnastjóriorðabókarinnarog við þurftumofta að haldasko stórkostlega fundiþar sem við vorum að ræðasvona ímis vandamálsem komu upp íþú veistvið vorum stundum að tala umeins oghérnagolfpeisahvað það værisem erég held að það séeinhvers svonakartigan frá18. áratugnumog það varað sunda ásvona smáadriðmann ekkertþá vorum við aðdebatahvort að maðurhérna skiti uppog bakeða drulladuupp og baksem er hérnavið getum flettið uppen svo var líkasvona mjögstundum eitthvaðstórkostlegtviðíslenskunarskomiljófisem mann eins ogMax var alvegvitstólayfirhvernig íslendikarnota orðiðfrágángursem gæti annarkortverið einhvern meginnhvernig þúútbyrðrítgerðsem þú leggur fyrir tímaeða önnur skrifeða hvernig þú skilurað þau sumar bústastþú veistþannig að það var svonaímis vandamálsem kom í ljósaeinhvern meginnog jáen þetta var baradásamlegtog dásamlegt fólkog ég veru mjögog ég veru mjög stolturaf orðabokinniog mér finnst gamanað fólk sé að nota hanaog ég held að húnberir þess merki líkaað hún er skobúin til af manneskjumhún er svolítið svonaöðruvísihún ber alveghún er að fanga tungumáliðeins og að stendur núnahún er einhvern veginnnetta markmið um okkarVá, það fjóðnarmér, skymtinn, eitthvaðMér langar að segjatakk fyrir að þaðtaka þátt í dagHverja maður þau finnurá bækur hinn?Já, eru þú á netinu?Ég held að mitt einamitt staðista markmiðsem er rítöfundurer að einn daginnlangar mig að verðanóg frægur rítöfundurtil að ég þurfi ekkiað vera á samfélagsmiðlumen það hefur ekki gerstennþáÞannig að ég er á Facebookég er á Instagramsem Björn Haldórssonwriterog bara Facebooksem Björn Haldórssonog ég með mérí þess að Substack líkaen Substackið erreyndar aðalegabara staðurþar sem ég er svonaað byrjaða að hendablogginu mínusem að ég held útiá bara björnhaldórsson.comsem bara heimasíðan mínog það var bara þegarheima síður eru svonadásþú veistég elska kassetturog kassettutækiog ég segja afturað það er svonahálf svona dáinmiðillog svona personulegarheima síður eruþað einlega líkaþannig að égheld í mjög mikið uppá þær líkaþannig að ég er með einasog leistþannig að þú getur líkaað skoðabjörnhaldórsson.comBækurnar sjálfargetur þú náttúrulegabara að fengi í flestumíslenskum bókabúðumí forlæginueða bókslu stúdentaeða emmetsuneða hvað sem erég er Sventurég er ætli í þartnaí oktoberoktobersvona jájáég er ætli í Skagastrondog svonabókijájájásvona jájájáég var að raututil að æfa migá Íslandiþað er ekki bandi?það er ekki bandimeð fólkí Skagastrondsog svofrám þessI think that's how you say itjátakk fyriren ég ætla aðadd that to the show notesI'm giving myself a lotto edit outmoreanywaysobjörnminn longar að segja takk fyrirþað takk að þátt í dagogjávið erum Íslendingafiligaií ChicagoandmjögTakk fyrir að hlusta.
