0:00 0:00
Í spilun núna

Umræðurit

Almost felt you touching me just nowI wish I knew which way to turnÞegar haustar, þegar kólnarÞegar læðin nær inn undir skinn, inn í beinÞað ílir í þagrennunum og regnið bílur á glukkaHriðjurnar, fyrstu hriðjur vetrarGegnum öll, gegnum bómul og dúnVatnum ál, vatnum álog plast og þarfram eftir gutunumVið horfum á þetta, tölum um þettaRistum hausinn yfir þessu, hækkum í opnunumKveikjum á kertum og draugum bregkánið fram í stofuSíðan draugu við réttu plöturnar úr skápnumEkki jólaplötunar, það er komað síðarFyrst kuldaplötunarVið spilum tónlistina sem hljómar eins ogvið spilum tónlistina sem hljómar eins ogvið spilum tónlistina sem hljómar eins ogÁ dögunum gaf Bjartur út æfisugu jórnar viðarsem árni heimir Ingólfsson reytarPjötur Ekkertsson rætti við árnaðum tónskaldið jórnisem kom viða við á ferlinnumog samt í margar helstu perlur íslenskra tónbókmentaEn æfi hennar hefur ekki áður verið gerðjafn ítarlega skilþrátt fyrir þau miklu áhrif sem hún hefur haft á tónlistalífiðMeðröndi ég gengi skóin eins og í fyrraer ég gekki skóin með stöldu minniog stóða bakkanum við lækinþá kemur ónglingur inn í skóinumhlaupandi með ungan teinum í hendi sérhlaupandi með ungan teinum í hendi sérhlaupandi með ungan teinum í hendi sérskíkju sem var ofinn úr laufuÞá ertu heimir Ingolsonverðu velkomin í vísjátil hammingum með bókinaÞetta er búið að verahvað sex árs síðanÞú fórstast það með þettaÞað eru sex árs síðana að þær dætur jórnarkomið á málum við mig og spurðuhvort ég geti hljóstað mér að skrifa þessa bókog ég var strax mjög spendurÉg þekkti jórni í kindlistan aðeinsþegar ég var nýkominn heim og ná mig í bandaríkanumspilaði svolítið á lögum eftir hannog hún böði mér í kaffe á lögog svei inn og var ótrúlega skemmtilegaþannig að mér þótti einhvern veginn væntum hannog var mjög tílið að gera þettaen þá var ég ný byrjaður á annari bóksem ég þurfti að klára fyrstþannig að ég sagði við dætrunaég er mjög tílið í þetta en þið verðið að vera þólumog þar voru það alvegþannig að ég í rauninni byrjaði ekki beintað skrifa þessa bók fyrir en kannski 2023en svonaþrjú ár það sem hún lág í saltiog þrjú ár það sem ég var að byrjastkannski vinn í henniAkkurát, það er kannski líka gott að saltasvona í doldum tímaJá, það var gott að aðeins að huglegaog líka að því aðég minna, þetta eru auðvitaðhennarsaga, þetta er persónussagaþetta tengist bara íslengritónlistasögun, svo eru þetta líka kvennarsagaog það skipti mig svolítið miklumáli að ná þeimvingli einhvern veginn réttumÞetta er í fyrsta skipti sem ég skrifa umí rauninni konu á svonaskala, sko, þannig aðég laðist líka í svolítið miklu rannsóknumvinnubara um, sko, hvernig eruhvernig ég skrifað um kvenntónskáldá 19. og 20. stöld, hvernig erer svona þessiþessi litteratúr búin að vera þróastaf því að þetta er rauninni eitt af því sem erhefur verið svo áhugavert bara í klassískageiranum, kannski síðustu svona 20 árinvið vitum það að við erum báðir aðklassíski heiminni er mjög íhaldsamirog breytingar gerast hægten það hefur verið svo áhugavert hvaðsko, tónlist kvenna hefur fengiðmeiri aðtegli og meiraplási í tónlíka sjölum ogrannsóknum og öllum öllumþannig að ég vildi líka að þetta verktalaði inn í þá þróunsko. Akkuratogymmit og bara sem betur fereru pækur um konur að koma útog rannsóknir og tónlistþeirra að heyrast ogég velti fyrir mig líkaþú ert með tónverka skráeftir jórn í bókinnitelur upp mörg tónverkog sjálfur fór ég að leitaupptökum úr safnirúfog fann fáar af þessumeldstu upptökumeru margar gloppurí því sem er aðgengilegtNei, ég sjálfusér ekki, jú, ég þurftuþetta að leggjast í heilmiklar rannsóknarvinuí sambandivið þetta, það erjú, eitthvað hefur við þetta týnst og eitthvað varsérstaklega fyrstuárin og þegar hann er hérna í útdarpinu að geratil og með spanna tímana með drífu sýstursinniað það var það alltaf bara í betni útsendinguþað var ekkiþá voru ekki til segulbönd, það voru til lakkplöturen það eru voru svona meira að spariekki þegar ungar konur eru meðbarnatíma, skilur þannig að það er svonaannar vingill á þessu öllueneitt sem að fyrstu nefnir þess að verkaskrásko það var í rauninnialveg jafn mikil vinna að gera þess að verkaskráeins og ekki skrifa bókinaaf því að sko húnhún ársetti ekkiverkin sín eða þú veist, hún merti ekkert hvenarhún samti þauog kannski er það líka eitthvað svonaminni máttar kentkonu í listum að veri ekki að takasér of mikið plásið að ætlas til þessveri ekki jafn vissum það kannskieins og kallarnir að sko sagfræðingarframtíðarinnar muni hafa áhuga á þessueins og ég minna Haldur LagsnesiðaJón Leifsiða, ég minna alls konarlistamenn sem að sko nótteriðumjög nákvæmlega hvar og hvena þeir voruþegar þeir settu lokapunktinaftan við eitthvað stórkosteitt listaverk, skilur viðen það þýtti það að ég þurft að púslaþessu svolítið vel saman bara til þess að getanáð einhverju svona krónológiskri yfir sínyfir það til að geta þá líka fjallaum það í textanum sko að setja hlutiní réttar röð og þá kemurí ljóðs og það tengist barahennar líka viðtökumhinn á Íslandi ogaðstöðu leysi getum við sagt aðþað eru bara gloppur, það eru tímabilalltaf því að vel heiltáratugur, þess að hún bara semur ekki neittað því aðhún svona missir svolítið móðin þegar hún kemurkemur heim til Ísland sem er búin aðvera hérna í vinnaaf ótrúleiri elju í mörgár og semja fullta verkum og halda fulltatónlegum og hún einhvern veginn fær ekkikannski alveg þær viðtökum sem húnhafi vonast til og þáverður setni helmingurinnaf hennar tónsmiðaferli verður svonaekki eins afkasta mikilleins og svo fyrir. Akkurátheldur aðhún hefði ekki fengið þau tækifærisem hefði þetta að fá sem tónskald?Neiég held að maður geta alveg sagt aðef maður horfir á þetta bara svona blákaldsko, ég minnahún svonaþarf að gælda svolítið fyrir það held ég aðhún er ekki tekin kannski alvegalvarlegaog ég minnaþað hefur sjálfsveginn ekki neitt á mótiðþví að hún sé að gera þetta en hún færheldur ekki droslega mikla kvartninguog maður sér þaðsko, það er í rauninni ekkit skrifa mikilum hana sem tónskaldhún fær, verkinnar fá ekkit kannski miklakrítik einu svoni, hvorki goða en ég vondaen hún fær kannskiaugljósariviðtökur hjá gaggrírandum sem píjónleikariog hún alltaf varfeikila goðu píjónleikarilærir auðvitað bæðifyrst fer hún hérna til Íslands til Berlínarog er þar að læra við tónlistarháskólanrétt fyrir setni heimstriöldinasvo kemur hún heim og er hérni nokkur ásvo fer hún til Bandaríkjan og lærir í New Yorkog þannig að hún eralveg hámenduðen kannski færmestu viðbröðin svona fyrsta áratvíðineftir að hún kemur aftur heimsem píjónleikari og þá sér maður aðað sko viðtökur gaggrírandaað maður ber saman svo hvernig er skrifaðumí órunni og hvernig er skrifaðumkallana sem heldu píjóndorðinþá sér maður að það eru svona kannskitvö leiðastef í þeirri umfjöldinuþað er annars vegarhvernig getur svonagrannvaksin og fingjæðkona spila nú og sterft á píjónþað getur nú ekki veriðþá hún náðu ég að miklum tóni útúr þessu hljóðfæri og kallanirog síðan hitthún hlýtur að vandra ekki að fjölskyndursem er alveg ólega mikiðfyrst hún er alltaf að æfa sig á þetta píjóndemnd eftir hvernleikanumþannig aðþað er alltaf svona aðeinsfyrir að nutast út í þetta elementí viðtökunEn já, einmittþú nefnir hún var hann í Berlinhann er kannski ekki að margi sem vita þessuoghans er sögulegur tímiog mikið á ómættilegum heimildinhann að brefa skriftir og hvað annaðsem að þú fær upp í hendunarhvernig var að sapna þessu öllu saman?Já, það var í rauninni, sko, brefin voruþað stórkvarslega við þetta verkefniað því að þar fær maður upp í hendunaralveg frábæra lýsingará hennar lífi og skoðunumog tilveru og öllu mögluog hún var bara svo góð upp hennihún var svo skemmtilegur brefrýttarog segið svo skemmtilega fráþað eru þetta fullkomið efni fyrir æfisvögrýttarað fá solið þessu upp í hendunarog það var bara í enga eiguþeirra sistra Katrinar og Lóvisusem er dætrænar, þannig að það fekk ég bara upp í hendunarsvo þurfti ég að púsla svona alls konaröðru saman því en það varþað var í rauninni það sem ég fekk straxþegar ég tók þetta verkefni að mérog það eru þetta ómetanlegarheimildir þarna þegar hún er í Berlínog hún fer út sko 1937bara í miðjannazismann eins og hann gerðistrosalögur, rosalögasturog er baraþarna í tvö ár og lýsirþessu öllu mjög velí brefum heim og ég minna hún sér Hitlerþrísvar í einhvern skrúðkvöngumog ég minna þetta er næstum því ótrúlegog þegar maður horfir á þettasvona með gaggrínumauðvum eftir á þá svona förða maðurþessi pínglítið á því hvaðhvað hún er svona létt í lundgagvart öllu þessu bröldi þarnaen svo veltu maður í fyrir sérjú ég minna hún er auðvitað líkahún er bara um tvítuþegar hún fer að nút ég minna hún auðvitað hefur engarfórsendur til þess að kannski skilja alveg hvað erí gangi þarna politístog allt þaðog svo auðvitað líka er hún kannskiað presentera sitt lífsvolítið gagvart mömmusinni sem aðauðvitað gefur hún í leifi til að fara það nútog kannski maður geturveltið fyrir sér sko ég minna ég hún hefðisagt öðruvísi frá og þá hefðihefði Katrín Viðar mamminarkannski bara sendt hana heim og sagtþú ert ekkit lengur að fara að vera það nútiskoaðkveð miklu leiti hún er líkasvolítið að sviðsetja sína tilverutil þess að láta það líta vel út gagvartfólkinu í sinu heimaJá, ég myndist að það er mekkilegtég var að lesa þettaog fór svo hugsa til barahvernig þetta verður í framtíðinni þegar við höfum ekkiölless í brefþú veist, ölless í svona personljög samskiptiþetta er alveg bara heimildirhvernig heldur þetta muni breyðastJá, það verður tölvertólíkt, ég minna á mótikemur auðvitað og þá hefum við aðgetum við að kannski nota meiraeinhverja nettheimildir eða eitthvaðen það verður alltaf öðruvísiog ég minna, þetta hvernighún til dæmislíst sínu lífiá svo innilegana háttaþví hún eru auðvitað bara að tala við mömmu sínaí gegnum hansi brefog mamminar var líka tónlistakonahún var píjánuleikari sjálf og píjánukennariþannig að hún er bæði að eigasvona þetta hverstagslega samtalieins og maður bara áfið foreldra sínaen svo er hún líka eiga við hann að ákveðifaglegt samtalog það er svo dýrmætur vingillá hennar líf og starf meðan hún er í útlandumað skiljasko námiðennarog hún er að fara á tónleikaog hún er að upplifa alls konar píjánistasem hún hefur mjög sterkar skoðahann er á með og hún móti og allt þaðþað er mjög dýrmætur vingill líkaHversu mikið hefur við skrifað umJórunni áður og er einhverjanýjar upplýsingar hér sem hafa kannski ekki áðurverið almannavetniske?Já, ég held að þetta sé nú meir og minnanýjar upplýsingar sko þannig, ég minna það verið ekkertverið vitnað þessi bref áður til tæmisog mjög lítiðhennar þerli bæði sem píjánuleikarog tónskaldi verið gerð svo lítil skilog við höfum auðvitað bara alltaf ámjög myggum byrjunur reyti í tónlistarrannsóknum á Íslandiog það hefur verið gerð svo lítiðþannig að oft það sem hefur verið skrifaðum Jórunni og fleiri tónskaldbæði að hennarkynnslóðog yngri kynnslóðumað það er oft svonaverið að endurvinna samakannski 200 orða æfi ágrippiðsem að einhver tíman hefur orðið tilkannski fyrir 20 árum eða 30 árumog svo það er bara svona endur unniðaftur og aftur og kannski einhverja smánýjar upplýsingar ení rauninni myndi ég segja að99% af þessari bóker efni sem hefur ekki komið fyriralmenning sjónir á þauþað er svo mikil vinna eftiren smám samanþá er þetta svonaað komast í betra horfi á okkur heldurAkkuratÞetta er fyrst og fremst æfisagaen við fáum líka mjög gott insýní hennar tónsmiða heimeða bara hugsun semleistamæðir, þú snert svonagreiningu tónverkaen samt á aldrei aðgengileganhátt. Já, ég vona það, ég vonaþetta sé að svona bók sem að almenningurgetur lesið ogfundist eins ogkannski á það opnist einhver svonaaðgengileg sín á líka hennarhennar tónlisthún er auðvitað, ég menna húnhún er fætt 1980hún fullveldis árið og það er svona kannskigetum við sagt svolítiðeinkennandi fyrir hanahún er svona, það er einhverþjóðuleg æð íhennar tónlist, hún hafigaman af þjóðulegumog var svona mikiláhuga manneskja umíslensku þjóðulegin sem erlíka svolítið merkilegt af því að hún elst uppá heimili þar sem að klassíska tónlistiner í háfugum, þannig aðþar sem hljómarinn á hennar heimili eru ekkirýmna stemmur og tvísengurheldur Mozart og Beethovenen síðan lýsir hún þvíhvernig þegar hún er 16 ára þá fer hún meðsýstu sinni á eitthvað ball á syklufyrðiog þar hittir hún einhverja tvogamla kalla sem er að hveða stemmurþá allt í hún bara opnastþessi heimil fyrir henni, hún hugsa barahérna er þetta komiðog svo fylgir það hennií rauninni út lífið og hún er líka svo heppinað þegar hún er hérna heimaá stríðsárunum og ferí fyrsta skipti svona aðsækja sér virkilega menndun sem tónskáldað þá fer hún í tónsmíðatímahjómanni sem hitt Viktor Urbansitsog var þá nýflúin til Íslands frá Östuríkiað því að konunans var af geðingættumog allt þaðog hann var svo mikill áhuga maður um Íslandsku þjóðleginog þannig að hann líkahvetur hann til þess að fylgjaþessari sannfæringu sinniog fara að nota það semefni við íhérna sína sköpun og síðan er það bara eitthvaðsem fylgir henni all lífiðað hún er aðbæði útsetja mjög mikiðaf og sækir sjálfurað er að grúska í þjóðlega safnisér að bjanna, fær líka þjóðlaugsem hún lærir bara hjá fólkisem hún kynnistog síðan semur húnsín eigin verk sem eru í svona einhverjumþjóðlegum anda, það sem hún er ekkiað nota þjóðlaugen hún semur eitthvað sem gætiverið þjóðlegaeftir því sem verða villogþað finnst mérsvolítið eins og svona ástaróður hennartil rýmnala hanaog svona stefnu yfirlýshennar aðþetta eigum viðog svona eigum við að þessu eigum við að halda á loftiog þannig að bæði í þessu stóraog smáaþá verð svona þjóðlegiðmjög sterkur þráður í gegnumalla hennar sköpunen svo á hún líka hittog það finnst mér líka svo áhugavertað hún á líka þessa svona alþjóðlugu vittþað sem hún getur verið að semjasvona einhvernný impressionismaeða eitthvað svonaeitthvað sem að tala meira út íStravinsky eða Bartókeða Debussy afvelið eitthvaðeins og til dæmis Unglingurn í skóginumsem er alveg frábært sönglaeitt af hennar bara fyrstu lögumog það er bara mjögalþjóðlegt í rauninnieins og hvæðið auðvitað er líkaþað er ekkert svona sériþannig í Íslands við Unglingurn í skóginumeftir hald og lagsnesen það sýnir líka svolítiðhvað hún var opinngagvart nýjum og nýstarlegum bókmyndumaðsko ég minna Unglingurn í skóginumá þeim tíma voru nú flestir á þeirri skoðunað það væri nú eitthvað það mestabyll sem hefur verið sett saman á Íslandskuþað er ljóðen hún lætur það ekki til að stoppa sigog tónsetur það ótrúlega skemmtilegaAkkurat og það er kannski líka nærhenni tíma hún alltafer umlega tvítiðÞað er bara tilturlega þannig nýtt komið úten hún hefurþetta hún auðvitað einbeitiðsér svolítið mikið að sönglögumþað er mjög stór þáttur í hennar æfistarfieru lögferir söng og píjanoog hún hefurþetta sem eralgjörð grundvallarelement ef tónskáldaætla að ná langt í þeirri greinað húnhún skinnjar svo velgrunn tónin íljóðumhver erhugsunin og hver er stemminginog hvernig get égumbreykt þessari stemmingu í orðumyfir í stemmingu í tónumÞað er að miðla þessum textamiðlar honum rosalega velog það er auðvitað öll bestu sönglögatónskáldinega þetta sammeinlegtað ná að lesa svo veltexta og stemmingu og breytunumí tónlistMjög gaman að sjá hvað jórn á mikið plásá sönglögatónlikum nú í dagÍslenskir söngvarar hafa tekiðmiklu ástúrstri við launanog það eru auðvitað að fáíslensk tónskáldsem hafa synd sönglæginuvel og jórnog líka aðgengilega náþetta er allt einhver verk semeins og ég segi, þessi er líka þjóðlegi tónþetta að þetta er tónlistsem er svo gaman að hlustaog eflust gaman að syngja líkaSendur til aðhljóðrit eitthvað í tengslum við bókina?Neiekki beinlýnisþað er nú flestaverkum aðgengilegaaðgengilegt áhérna geysladiskumeða streymisveitumen það er nú eitt sem að égheyrði af bara í gæðirsem er mjög spennandiverkefni og ég vona að það komist í frámkvæmtsem er að gefa úthljóðritarnir með leikhennar sjálfar á pjánumog meðal annars eitt verksem er eitt af hennar fyrstu verkumsem er ekki aðgengilegt en þásem eru 14 tilbríðium Íslands tjóðlagsínum námsárum og var eiginlega bara gleimtog það eiginlega sem ég svolítið skrítiþað var til upptakaði hérna í útdarpinuen hún bara heyrðist aldreiog meiri sé að fjölskyndarinnhafa búin að gleima þetta verkvar tilþegar að ég fór að grúska í þessari bókog alltaf henni bara heyrðu, hérna er bara stórt pjánuverksem að engin mann eftirþannig að það er ýmislegtsem hún eftir að draga framog svo hljóðritarnir er týnd sem hann var hérstóra óperasem hún náði ekki að fullgeraen er til í drögumsem hún og drífa sýsturnar unnu aðí New York árunum1943-45þegar Jórun var að læra í Júliarddrífa sýsturnar var líka í New Yorkað læra myndlistog mjög stert samfélag af Íslandingum í New Yorká þessum tíma að því að Evrópa var lókuðþannig að námsmenn fóru allirtil bandaríkjana, þeir flestirog þær eru þarnaað semja stórasvona óperu í þjóðlegumanda út frá svona gömlumsögnum, snær konungurheitir hún og hún hefuraldrei verið flutt og er kannski ekki hægt aðflytja nefnum einhver broturen ég held að ég sé ekkit að uppljóstraneinu rosalegu lindamáliþegar ég segja að dú eftir þessir óperuverður frumfluttur í fyrsta sinná opnunartónleikumóperunarnúna eftir nokkra vikurþannig að það verður mjög spennandiþað er magnan viðurJórun Viðar, æfisagaþessi bók er komin í bókubúðurinnilega til hamingju á orðni heimirTakk fyrirTakk fyrirTakk fyrirTakk fyrirTakk fyrirTakk fyrirTakk fyrirTakk fyrirTakk fyrirTakk fyrirTakk fyrirTakk fyrirTakk fyrirTakk fyrirTakk fyrirTakk fyrirTakk fyrirTakk fyrirTakk fyrirTakk fyrirTakk fyrirÞú veist, því var það einhver svona heimildamindsem að fjallaði um einhverja tónleikasem að voru gerðir með tónlistamönnumsem voru notaðir í myndinnieða inspirerði myndinni að einhverju leiti.Og þar komu þau framog þau koma svolítið svonaþau má segja svolítið svona fullsköpið framþau eru bara ungt fólk ernaþau eru allir síðan kringum 90 og eitthvaðkannski 98 eða eitthvaðog þau koma svolítið svona fullsköpið framþað er að segja að þau eru búin að finnaþennan hljómsinn sem er svolítið sérstakurþetta er skoalltaf lögin hennar svolítiðog vandlega skrifaði textaren svo spilar hún bæða á bannjóog svona flatt upp hérnakassakittar sem er bara svona það sem við köllumvenjulagin kassakittarog hann syngur á mótunniá þannig hátt að maður stundir getur ekkialveg greint á milli hvort er hvaðalveg ótrúlega velhenn er líka svolítið djúftrómurinnog hann er líka háttrómurinnþannig að þau blandast svolítið samansvolítið svo tína og helgi vinni mínirog svo er hann meðannan gamlan gítar, þau eru með mjög gamla gítarasem er svona upp úrþar síðustu aldamotumepifón svonaartstop gítarsem erbói á hannhann lítur svona svolítið úteins og einhver jazz gítarþað erþað er svona bói á hannþað er einhverþað er ekkert ramagnog það er svona líkillinni ramað þú veist, þau notast ekki við neitt ramagná kórum gítarnumog ekkert á sögnumeða þessast heldurþað er ekkert gerfi neittog þau taku upp lögin sínhann er svonaofsalega flinkur gítaristisem að skreitir lögin hennarhann spila svona í kringum hannahún er riggjast ekkiðí lögunum og hann spilaí kringum hannaog syngur í kringum hannaog þetta er alveg ótrúlegaþetta er einhvern tíma sög aðiað þegar áður hann hún varfjekk plötu samningþá var gert eitthvaðeitthvað svonasjókeis fyrir hann í stúdíuþessum að plötu fyrirtækjumvar bóðiðeða svona einar fólkivar bóðiðtil þess að koma og hlusta á hannaog þeir buðið henni baraekki húnumog það bara fjallvistalvegog virkaði ekki neittog svo sagði einhver baraþú verðið að fá kærastenunarég ætla bara að segja hann að það verði kærastenunarþú verðið að fá kærastenunar líkaþú veist, þetta er alveg allir þaðþá vildi allir skrá hanaþá vildi allir fá hanaþað er bara hljómsveití öllum skilningi orsinsþau eru bara þóðsvið bara tvöþá er þettaþau eru svona hellpakisamanog þau búa tilþau búa tileinhvern veginn svona stóran hljóðheimog geta nýtt sérþessa dýnamíkaþví að dýnamíka er ekki bara hátt og láttþetta er líka baratværættir enginröðþú veist, tveir gítarar, eitt gítarhátt á gítarin og látt á gítarinog allt þetta skilurþau eru að nota allar þessa hlutiþví að þauþað sér stakkinn svona rosalegaknappan skoað þá þurfaðau skoað finna öll meðulinntil þess að gera lægifjölbreytilegt og fallettog þau eru bara búin aðþau eru bara svona mistrarí þessu og ég kannski baraekkertannað sem er dettur í hugsvona allan þessirbandari sko hefðsem að næra að fanga einhvern veginnsvona þennanþennanþennan þjóðlaga tónþeirra bandari gennaog blanda því einhvern veginn samaná svonajá, láðlega svona háttgetur við sagtþetta er ekkit endilega skobara þetta sé einhver forntónlistheldur er þetta líka barahún er alveg nútímalíka einhverju leiti skoen hún bara neytarað taka þátt íí tækninniog verður þar leðandieinhvern veginn svona alveg tímallisþví að hún fjalla líkaalveg um Elvisogekki streymið en eitthvað svonaþú veistsöndur laga um hashtaghashtag fyrir bæriðþannig að hún er ekkit að þykjast verahún er ekkit að þykjast veraeinhver nýtjandaldal konaí tekstunum sínumhún er bara að fjalla um lífiðeins og það byrtist enniog skrifa með eins svonaskýrum og fallegumleðurannum hættieins og hún sér hlutinaenlitur en geturmaður getur alveg sett þettamaður getur alveg sett í ykkurað býja mynd sem að myndi gerastí bandaríkanum þú veist árið1820 og þú veistþað myndi yngumþað myndi yngi lift upp augabrúnirog það myndidroppa ykkurkendri glamarla íþannig jáþau eru svolítið þaðog það eru langt að myndiplatna í þaðog hérnaog þau hafa samtlítiðlefað vegna þess aðþú veistplötunar erubara svoelskaðarað þóþau hefðu bara gertþess að einu plötutæmið ræðulegturþá held ég að þauværu baramyndi bara að lefagóðu lífi skoog hrefti sem túrleikurað viðog semviðað hrjáhreftiðhlutumbjörgog stanníaðaðaðaðaðaðaðaðaðáaðAs soon as it's doneI'm gonna singAlong in a dreamOf my dear someoneÞau eru svo ungt þegar ég ger þessu plötu sko.Ég veit ekki hversu ungt þau eruen ég held að sé líka eitthvað tilfinningaf þegar maður heyri listamannunum vera uppgötva.En svo við heyrum svo mikið í plötumfyrstu verkum listamannaen svo barasvolítið í gegnumbítlana og stónsog við heyrum þetta rosa mikið íí Bob Dylanþú veist þeir eru svo plötuen það eruþú veist þeir eru svo mikiðog það eru ofta oföllkvæmnaren það eru alveg bara svonalíka bara eins og Big Thiefheyrum maður ofta skoeitthvað svonasense of discoveryeða svonaþað er eins og það sé baraað uppgöta hlutin í raungtímaog við séum að heyra fólk uppgöta eitthvaðþú veist það er algjörlegatöfrandi seyðurað dreipa á skoþú veist að því aðþá ertu bæðið að heyra eitthvað sem erþar sé að þegar musikin er svona góðog teksturnir eru svona velskrifaðþá ertu bæðið að heyra þaðog svo ertu að heyra einhverjum svonaeinhverjum svona kemistri ífluttningnumog þau eru kannski bara kynnastog eru að verða ástönginog eru að uppgöta rattirna sína samanég held að það sé algjörlega baraég held að það sé eitthvað þar skoog hann er þáhann er svonaég held að hann var ekki upptöku stýrtissuen eins langt og það nærsamt svonastjórnaði hvernighann er uppgötað það líka á sama tímaog hún er uppgötað svona sína lagasmjörðheld égnú er ég svona degið í eðunaren hérnaen ég lasi eitthvað viðtælu við hann allavegaum svona upptökuferðliog hérnaog þetta er allt svonaþað verður að nota gamlan búnaðþað verður að nota lappamíkrafónaog gamlaformagnar og allt þettatil þess að það er að fanga eitthvað svona tímalisuntónogþað er bara text alldeles á þessari plötiog það er skoþegar þú lýsir þessu þá er égfer ég að hugsað mér líka svonaþað er eins ogmaður er að heyra uppgötuninaog maður er svona nálægtkannski þáþessu augnablikiinsýnarinnareða svona innblástusinsþau sjá allt í hennuná eitthvað tengslum við þettasköpunarfyrirbæriþetta stóraog það er eins ogþað sé nálægt í ásari plötiþað er eitthvaðþað er eitthvað galdur allavegasem þau festajá það er líka kannskiþað er komið svolítiðþað er komið svolítið ívinnu aðferðar fræðinaaftur sem var ekkimörg mörg ár og það er það að taka upplifandi, taka upp lifeog allirá sama tíma og þetta byrjarlíka, þetta byrjar að gera svonasvolítið í Nassvill með góðu stúdíónuþar og þú veistDave Cobb og eitthvað sem er að taka uppalveg svona, já svonanæsti því kommersial og alltmjög kommersial, svona country musicmeð þessum hætti, þessum allirað spila á sama tíma og hljóðfæraleikirer það, þar eru það góðirað þeir geta þaðen þau eru bara langt á undan, þau eru að gera þettahann að, þú veist, í kringum 90 eitthvaðþað sem að enginn var eða að gera þettaþannig að jafnveg þú er að vera að taka uppsvona, þú veist, tvo gítar og tvær hattirþá hefðu það svonasamkvæmt svona vinnað fyrir þess dagsalltaf verið tekið bara einn gítar í einuog svo sungurinn, einhvern veginn, sungin yfirþannig að ég held aðrosalega stór galdur í þessari plötier það að þú ert að heyraþú ert að heyra þessa uppgötunþar sem að þau eru bara, eru hreinlega að finna þettaí rauntíma, þú færð þettaþað sem ég kallað sense of placeþú færð svona tilfinningu fyrirstaðnum, að þú sért aðeins og sért bara að hlerafólk vera að æfa sigeitthvað þannig, og svo er ekkitgert við þetta, það er ekki reyndaðgerað eitthvað meira en þetta erheldur er þetta bara leift að vera svonaþannig að þú ert að hlusta á demoiðog það er oft talað umað demoið sé svonaþað er eitthvað galdur það sem nærðaldriá, þú veist, alvegur upptökunnien þau sleppa þessum liðþað sem er kallað bara svonaframliðslega og tónlistog fara bara beint í það að baraþrykja þessu inn í rauntímaog þó að þú takir kannskiég að byrja nokkra dagaí að ná sama læginuog að því að þú veistég hef alveg hirt í þeim, þau eru ekki svonafullkominn alltaf eins og þeir ásarog plötu, en þegarþau eru búin að ná því, þá þarf ekki að geraneitt, þú þarf ekki að miksa þettaþú þarf eila ekki að miksa þettaþetta er bara komiðþú þarf ekki að, þú kannskiediteriðu saman kannskitvær tökur, það getur veriðþá er það bara klift saman, klift meðsvona teipi, eðameð segjurbandi, það þetta er tekið upp á segjurbandiog það var heldur ekki aðþetta tjúna neitt, eða breytaneinu eftir á, þú veistþað er ekki þetta að fela sér á bakvinn neittþannig að þau målu hlusta á hlutineins og hann gerðist í herberginuog ég held að bara, þú veistkannski fullt aflistamennum hafa alveg upplifað þettaá einhverjum augnablikummeð vinnum sínum að spila eitthvaðog það bara, wow, það gerðist ykkurtöfrar, eða það gerðist ykkur töfrar á svona tónleikumeitthvað, en þarna verður þaðað fanga það í fullkönnuþað verður að taka hérna fullkönnuljósmynd, og þú veist, það er bara að hugsa um ljósog skugga, og það er bara að hugsa um alltfyrirfram, þannig að einast það þurfaað gera er bara í róliheitunumað sykla þessu inn ásegurböndað sykla þessu inn ásegurböndað sykla þessu inn áað sykla þessu inn áað sykla þessu inn áað gera þetta, og ég var baravapnaðið bara einum kassakittarog ég ferðaðist umNoreg, og einhvern tíman er þessari ferðþá kaupið ég þennan gesli diskég sá hann baraí ykkur plötubúð, og égtekja hann með mér, og ég er bara eitthvað að hlustaá þetta, ég veist það væntilega í ferðinniog spila þessu tónleikavið spilaðum fyrir fullta fólki, sko, það er mjög mjögvinsa hljómsveit, skoog ég var engan veginn á þessum staðinþessu, þetta, þau vorusvo langt, langt fyrirofan, sko, bara allt sem að éghefði noktið mann getageta fangkalla á þeim tíma, skoen, en svofallið platta, og hún varðeinhverju svona, hún varða einaþessum plötum, þú veist, við eigumkannski svona einhverju svona tíu svona plöturtíu svona bækurtíu svona eitthvað íbíómyndir í lífin okkar sem eru bara svonasem er hafa bara, eins ograta alltaf inn, þú veistog ég var alltaf með einhverjaeinhverja bíldröslur sem égkerði bara í þróttog sem voru yfirleitt meðgætlaspelara og einhverju öðru íog þá var maður kannski með einhverja plötureða möppu með einhverjum plötumeða þá bara þrjár, fjórareða tíu plötur út um allteinhverju drasli inn í bílunumog þetta var alltaf eina af þessum plötumog svo var einhverjaraðra plötur, þú veist, einhvermismunandi reyti og hett plata á hverjum tímaog ég manna grændi mannplatan var alltaf fyrstaNick Caveog já, hitt og þettabara sem að hefur fyllt manniBlue, platan hennarJohnny Mitchellsvona plötur sem aðStrokes platan fyrstaþað eru svona nokkru plötur sem aðhérnaásækja mann aftur og afturút af einhverju sérstykukannski er það eitthvaðupptökulega að séðeða lögin eru góðofta er það eitthvað svona tveir þættirsem að spila samanen þarna koma einhvern veginn allir þættinni samanfinnst mér í þessari plötuog hjálpa manneða lýsa mann einhverja leiðí gegnum allan þennan vegað semja lögfyrir gítarog sungNýjum að hvaðendalók þessari plötuer hérna aðSnorri Helgason var þá nýbúin aðkynast henniSögu Garastóttirog hún var að leika íég held litlu hryllingsbúinni fyrir Norðankannski er ég aðbeula, kannski var það setnaen allavega hún var að leika með L.A.fyrir Norðan og ég ætla að segja að það hafi veriðsvona 12 ár síðan eða eitthvaðog við Snorrierum góði vinnirog erum ofta kannski að sigla ásvona söpumið og viðerum hérna báðirupptöknir af Dreik og Dylanog hérna Nýljón og allum þessumfæsturum, hann er í raun ogmiklu svona meiri fræði maður í því helduren ég finnst mér skoþú hans er kannski ekki ég að svona tónleistamentaður henn og við svonaþú veist, en hann erútrúlega flinkum músikantog hérna og góðu lagahöfundurog við hérnahann lokka mig, ég veit ekki af hverjuen þetta verður aldrei gerst eila fyrireða síðan, hann fær mér til að koma meðsér Norðurog spila með hún tónleikaá græna hatturumtil þess að við getum hitteða hann geti hitt á sögu sínasem hann var bara eitthvað nýbyrjaði meðog þetta var barasvo skemmtilegt svona rótripað þeim var alltaf að kæra í bílinumNorður með grænar og spjalla á leðinniog hérna og þetta er baraútrúlega svona skemmtilegeitthvað bromance, þess að það er einhverjubræður sem að hafa áhuga á samanhlutunum, fara saman íbílferð og svo spiliði við falliðá tónleika og áttumútrúlega gottsvona eitthvað momentá græna hatturumog spiliði við manni eitthvaðalveg akustist, þannig að við tókum alltaf sambandiog löpiðum út í sálog sungum held ég baraDylan og áttumeinhvern svona moment nema þetta var veturvið erum að taka tilheld ég eftir, daginn eftirog bílinum var frosin allurog saga þessihún tekur það á sig að skafa bílinnema hún velur þessaþessa hérnaprjónapæsu plötuog skof bílin meðþví að hann var ekki að skafa í bílinumskof bílin með Time the Revelatormeð Gillian Wells ogDave Rawlings og endaði þá plötuog hérnaþetta er bara svo góð sagaþað var illa bara plötuðin að verði, þetta var líka bara geyslaplataþannig aðég verði bara að kaupa mér aðraog hérnaen já, þetta varendalókendalókþessu plötudarli, rememberwhen you cometo meI'm the pretenderand notwhat I'msupposed to bebut who couldknowIf I'm a traitor, time's a revelator.They caught the kitty and left me a meal to ride.The fortune baby came along and she walked aside.But every word seemed a dater, time's a revelator.The revelator.And up in the morning, up and all the way,driving to Corning, and all the spindles way,and every day is getting straighter.Time's a revelator, the revelator.And up in the morning, up and all the way,driving to Corning, and all the way,leaving the valley.Fucking out of sight.I go back to Kelly, where I can sleep out every night.And what a day.And up in the morning, up and all the way,driving to Corning, and all the way,and watch the waves and move the fader.Time's a revelator, the revelator.And up in the morning, up and all the way,Watch the waves and move the fader.And imitators, time's a revelator.And imitators, time's a revelator.And imitators, time's a revelator.And imitators, time's a revelator.And imitators, time's a revelator.And imitators, time's a revelator.And imitators, time's a revelator.And imitators, time's a revelator.And imitators, time's a revelator.And imitators, time's a revelator.And imitators, time's a revelator.And imitators, time's a revelator.And imitators, time's a revelator.And imitators, time's a revelator.And imitators, time's a revelator.And imitators, time's a revelator.And imitators, time's a revelator.And imitators, time's a revelator.Takk fyrir að hlusta.

Jórunn Viðar og tónlist haustsins

þri. 13. okt. 2026, 16:05 · 56:03

Við hugum að haustlegri tónlist með tónlistarmanninum Pétri Ben og þá sérstaklega plötunni Time (The Revelator) sem bandarísku tónlistarmennirnir Gillian Welch og David Rawlings sendu frá sér árið 200

Samantekt

1. Í þessum þætti er rætt um nýútgefna ævisögu eftir Bjart félaga um íslenska tónskáldið Jórunni Viðar, þar sem farið er ítarlega í sögu hennar og áhrif á íslenskt tónlistarlíf.

2. Heimir Ingólfsson fjallar um rannsóknarferlið og hinar víðtæku heimildir sem notaðar voru, einkum bréfaskipti hennar, sem veita dýrmæt innsýn í líf hennar og verk.

3. Jórun er jafnframt fjallað um sem ein af fyrstu íslenskum kvenkyns tónskáldum og hvernig hennar staða í tónlistarlífinu hefur breyst gegnum tíðina. Aftur á móti voru þær viðtökur og viðurkenning oft skammarlegar.

4. Lokahluti BBC umfjöllunarinnar snýr að tónlist hennar og hvernig hún hefur haft áhrif á íslenska söngvaskáld í dag, en einnig hvernig tónlistin hennar endurspeglar bæði íslenska þjóðmenningu og alþjóðlegar strauma.

Lykilorð

Jórunn Viðar og tónlist haustsins
Víðsjá
0:00 0:00
♪