Þú ert að hlusta á uppástand.Umræða efni þessa dagana er menning.Kristín Eisteinsdóttir, rektor Lista Háskóla Íslands.Lista Háskóla ÍslandsÞegar kvikmyndin kom var leikúsinu spáð dauða.En leikúsið er sprellifandi.Sérstað þess varð ennskýrari, staður sameinlegar upplunar,háska og hins óendur tekna augnabliks.Bíónu var spáð dauða, fyrstmissjónvarpunu,síðan myndbandinu, svo streymisveitunum.En bíóið sprengdi af sér gamla umgjörðog hjælt áfram að skapa myrkur sem við sækjum í saman.Prentvílin átti að veikja minni okkarog sagnarhæðina.Hljóðritun og upptökkutækni átti að rýralifandi tónlist.Ramaksljóðfari og nýjermiðlar átti að spillaalvöru tónlist.Sagan er endalauðs af slíkum dæmumog nú heyrist samastegið aftur.Mannlegi þátturinn mun vikja fyrir gerfiðgreint.En hvað sínir sagan?Hún sínir engin endalokk.Hún sínir hins vegar umbreytingu.Aftur og aftur.Menningin er stærri enn tæknin sem á að grandinni.Stærri enn óttin.Stærri enn domstags spornar.Saga, menningar og lista er ekki saga endaloka.Hún er saga umbreytinga og endur fæðingar.Gerfiðgreint breytir vissulega sköpunar skilurðum.Hún getur framleitna á nátt hvað sem erá augabræði, líkt eftir stíl,hraðað ferlum og tengt saman ólík form.Þetta er ekki lítil breyting.Þetta er jarðskjálti.En listin hefur alltaf kunnað að vinna í jarðskjáltum.Spurningin er ekki hvað gerfiðgreint tekur frá listinni.Svo spurning er of þraung.Stóra spurningin er hvað munum kalla fram?Hvaða nýju form?Hvaða aðferðir sem við sjáum ekki enn fyrirs?Við eigum ekki að svara spurningunni með ótta.Það heldur af alvöru og ábyrð.Kanski verður nærverðan dýrmætari, líkaminn,domgryndinn, ábyrðinn, hinn lifaða reynsla.Engin sá fyrir að ljósmyndin myndi ekki aðeins breyta myndgerðinni,heldur losa málverkið undan skildunni til að líka eftir heiminum.Engin sá fyrir að upptökutaknin myndi ekki drepa levandi tónlist,heldur opna nýja hugsun um hljóð, rými og tjáningu.Og engin sá fyrir,að tölvuleikir eru ekki bara aftreying,heldur eitt áhrifamesta frásæknaform samtímans.Endurníun verður til í áreikstri,í háska, í mistökum,í því sem einhver þorir að prófa á þeirrin aðri skilja hvers vegna.Þess vegna þarf listafólk framtíðarnar rými til að vinna inn í óvisinni,rými til að rýfa tækninni sundur,snúin á raunguna, láta hann að skrölda, mistakastog tala á tungumórið,sem við kunnum ekki enn.Það sem virðist ógnamiðli getur losað hann undan gömlum skildum.Það sem virðist vera endur getur reynst upphaf.Á tímum gerfigrindar er verkefnið ekki að verja listina fyrir framtíðinni.Verkefnið er að leifa listinni að finna framtíðina.Að treysta þeim sem munu vinna með þessi verkvaritil að brjóta þau upp og skapa það sem við sjáum ekki enn.Dómstafsborðnar verða alltaf til, en þær hafa aldrei haft síðasta orðið.Listin hefur síðasta orðið því hún gengur fyrst inn í óvisuna.Hún býður ekki eftir leifi fyrir framtíðinni, hún ferðanga fyrst.Og það er listafólk framtíðarnar sem hún sín okkur hvernig.Það er listafólk framtíðarnar sem hún sín okkur hvernig.
