Þið eru að hlusta á uppástand, umfjöllunarabnið þessa dagana er höst.Jón Ísak Ragnarsson, tónlistakennariSumarið hefur allt frá landnámi og fram að síðustu öld verið anriðgasta árstíð flestra íslendinga.Sveita búskapur var aðal 18. þjóðurnar í rúm þúsunda ár nánast fram á okkar daga.Yfir sumarmánuðina hófst mikil vinna við heiskap til Sveita.Fólk skiptist í tvo flokka.Sumir fóru í það sem kallað var selið sem var torfbygging til fjallaog dvöldu þar sumar langt með mjölkandi ær á beitt.Allir aðrir sem vettlingi gáttu valdið gengu að verki við túnasláttog stóð sú vinna yfir í um átta vikur.Þegar honum lög, hófst svo engja slátturinnog var honum haldið áfram þar til grasið fór að falla í haustfrostunum.Þegar dagarnir urðu stittri, nædurnar lengri,fóru gangnamenn inn á afrétt að smala fjenu og hófst þá sláttur tíðin.Þegar fór að snjóa, hættu öll útistörf nefna fjár geimsla.Vinnumenn voru eftir atveikum sendir í verstu að vinna í fiskien inni á bæinum fengust konur og kardlar við ímis störfeins og smíði, prjónaskap og önnur þörf heimilisverk.Á kvöldin voru sagða sögur og kvæði um forna reistimennog atbyrði í fjarlægum löndum.Voru þá vetrar kvöldin fljóta líða við sögurnar og langeldana í stofinni.Ég kann ekki að útskýra það nógu vel en einhver tilfinning segir mérað þessi takturinn staglega lífs sé á einhvern hát stimplaður inn í frumundar okkar.Svona gekk þetta allavega fyrir sig í meirin þúsund árþá hann til allt breytist fyrir mjög skömmu síðan.Ég sá myndband á TikTok núna í sumar, rétt fyrir Veslurmannahelgina.Þetta var klippa úr hlaðvarpiða sem tvær ungar konur voru að spjalla samanog önnur þeirra steigst svo fram með hjáttningu.Hún sagðist, eins og hún orðaði það, ekki geta beðið eftir haustinuog hinn tók svo óvænt undir.Það er töluðu báður um að væri svo mikil pressa á sumrinnað maður þýrt alltaf að vera að gera eitthvaðannars væri maður með samfélskupitt.Haustin væru aftur á móti nótaleg og afslöpuð.Í dag eru sumrinn sá tími árs sem flestir taka sér frí.Þetta er svo árstíð sem við látum gerðna neins og sé mestu uppholdi hjá okkursvona ef við erum spurð.Það bökull fylgir gerðnanskamriði.Það vill svo til að þessi frí eru yfirleitt undirlaugð hamagangi af ímsum toga.Eins og kom fram í myndbandin og TikTok finna margir fyrir stanslösum óróleikaog finnst þér alltaf að þurfa að vera að gera eitthvað merkilegt.Er það ekki þess vegna sem svo margir taka fagnandi á múti haustinuþegar að loksins kemur?Eins þversagnarkent og það kannski er,þá er það ofta ekki fyrir skólinni að vinnan fyrir aftur á staðog lífið er komið í fastar skorður sem þessi óróleiki fyrir smám saman að hverfa úr líkamann.Ég er haustið ekki sá tími ást þar sem allt er eins og það á að vera.Ef til vil áttamaði sig á því að það sé nöðslegt hverju manni til lengri tíma litiðað fást við mikilvægur verkefni en að elda sólinna um alland.Sálarheil hvers manns kalla einfallega á það að maður hafi eitthvað verk við hæfið að vinna.Sjálfur hlakka ég mikið til þess einhver tíman í haustþegar ég kem til með að ganga út úr húsið síðla dags og það er allt í nóri dimt og ég er bjósta kentilega við því.Þá er líka miklu kaldara en hefur verið undanfarnar dagaog ekki bara kaldara heldur er loftið á einhvern hátt öðruvísi en það hefur verið.Þá finnst mér gerðan eins og ég geti í fyrsta sinn mánuðin saman, hirt í sjálfur mér hugsa.Mér dettur gamal einfaldur brandari í hug við þetta tilinni sem er nokkur nefnir svona í Íslenskur útgáðu.Hattfyrringur nokkur var í góðu skapi að laga grindverki í gardinum hjá sér í úrhellisregninguog hann var spurður, af hverju þú svona letur í lund í þessu veðri að vinna í gardinum?Jú, sjáðu til, segir hattfyrringurinn, það er vegna þess að ég veit að það stýttir alltaf upp um síðurog sólinn lætur sjá sér að lokum.Dæn eftir er glampandi sól og maðurinn enna fástuð grindverki nema núna er hann tölverð þingrið á brún.En af hverju þú svona leiður í þessu veðri, er hann spurður?Jú, vinu kær, vegna þess að ég veit að ekkert varir að eilifu og rykningin, hún kemur alltaf aftur.Er haustið kannski bara notalegt vegna þess að við vitum að það kemur alltaf aftur sumar?Nei, ég held það reyndar ekki, en ég held samt að við séum flestir svo hattfyrringurinn á þann háttað hugur okkar leitar alltaf eitthvað annað en í líðandi stund.Við erum svo oft, sama hvar við erum, alltaf að býða eftir einhverju öðru.En þegar fyrsta haustlæðin nefnur land, kannski á þriði degi í september,og maður sett í sófan eftir að hafa borðað sóna ísuga kartublur,þá allavega nefnur hugur staðar um nokkra hríð, allavega til morguns.Og ef til vill, í fyrsta sinn síðan einhver tíman í vor.
