0:00 0:00
Fleiri þættir frá Uppástand →

Vindur - Þorkell Gunnar Sigurbjörnsson

Wed, 02 Sep 2026

Þorkell Gunnar Sigurbjörnsson íþróttafréttamaður flytur pistil dagsins um vind.

Samantekt

1. Þátturinn fjallar um áhrif vinds á íþróttakeppni, sérstaklega í sundi og fótbolta. Vindurinn getur haft bæði jákvæð og neikvæð áhrif á keppendur, allt eftir aðstæðum og hvernig þeir nýta hann.

2. Sundmót utan dyra eru sérstaklega viðkvæm fyrir veðurfari, eins og vindátt, sem getur haft áhrif á úrslit. Frægur sundmaður David Popovici sýndi að viðnám veðurfarsins er ekki alltaf hindrun.

3. Í fótbolta hefur vindurinn einnig áhrif á leikina. Íslenskir knattspyrnumenn, eins og Birkir Már Sævarsson, hafa verið þekktir fyrir getu sína til að nýta vindinn í átt að árangri.

4. Þátturinn endar á því að þrátt fyrir áhrifa vindsins, þá er mikilvægast að ná að nýta aðstæður og sýna snillinga í íþróttum, hvort sem er í sundi eða fótbolta.

Lykilorð

vinduríþróttirsundmótfótboltiBirkir Már SævarssonDavid Popoviciveðurkeppniáhriffrjálsar íþróttir

Umræðurit

[0:00] Þegar þetta hlusta á uppástand, umfjöllunarefnið um þessar myndir er vindur. [0:25] Þorkjell Gunnar Segu Björsson, íþróttafréttamaður. [0:55] Þorkjell Gunnar Segu Björsson, íþróttafréttamaður. [1:25] Í of miklu meðvindi, án þess að fá metið viðurkennt. [1:29] Þó oft viljum við frekar vera í meðvindi í lífinu en mótvindi, þá er mikill meðvindi, sem sagt, ekki alltaf góður. [1:36] En svo getur frjálsíþróttafólk líka nýtt sér vindinn, eins og til dæmis kringlukastarar. [1:41] Það er meira að segja framúrskarandi árangur sem þar hefur náðst í alltaf því roki ef kastararnir voru klókir [1:47] og náðu að láta vindinn grýpa kringluna þannig að hún sviði lengra en ella. [1:52] Vindurinn getur því verið margslunginn fyrir frjálsíþróttafólk. [1:57] Flest sundmót í dag eru haldin innan dyra þar sem loftið reyfist varla, [2:01] en þó eru undantekningar um einstaka stórmót í sundi, að þau séu haldin undir berum himni. [2:06] Til dæmis var Evrópumótið haldið í Róm árið 2022 og þar var keppt í gömlu Ólympíusundlöginni frá árinu 1960. [2:15] Á þeim tíma var týtkað að keppa í útilögum og við þær aðstæður getur vindurinn eðlilega haft áhrif. [2:21] Sundfólk á istubrautunum fékk til dæmis frekar yfir sig gusugang, allt eftir vindátt, [2:27] sem gerði þeim erfiðara en keppendum á miðjubrautunum að ná sínu besta fram í keppni hverju sinni. [2:35] En að hugsa um vindinn á sundmótum utanhúss getur auðvitað líka bara verið hugarástand. [2:40] Rúmenski David Popovici setti til dæmis heimsmeti í 100 metra skriðsundi í útilogunum í Róm á EM fyrir fjórum árum [2:47] og lét hvorki veðrið né vind hafa nokkur áhrif á sig. [2:51] Þó svo að mun líklegra sé að setja slík met inn í sundlög í dag. [2:56] Á Íslandi hefur vindurinn auðvitað oft haft sín áhrif á fótboltaleiki [3:00] og þar hafa jafnvel ákveðnir vellir eða bæjarfélög fengið á sig stimpil að vera rykmýgi [3:06] og að leikmenn þeirra liða kunni betur að stýra boltanum í gegnum vindinn en gesta liðin. [3:11] Knattspyrnusamband Íslands reynir þó að stilla það þannig af að fresta fótboltaleikjum í dag [3:16] ef við blasa gular viðvaranir, ef ekki dökkari litir en það. [3:21] En þó eru þetta einu um að spila í strekkingsvindi á undanförnum árum. [3:27] Þetta var sennilega verra hér á árum áður, en ég man vel eftir fótboltaleik á Akranesi í byrjun aldar [3:33] þar sem fullreint þótti að halda leik áfram, þegar markspyrnur og útspörk markvarðar annars liðsins [3:40] fóru jafnharðan aftur fyrir endamörk og enduðu sem hornspyrnur fyrir gestina. [3:45] En þegar blæs skiptir líka máli að velja rétt í byrjun leiks fyrir fyrirliða þess fótboltaliðs sem fær að velja vallarhelming. [3:53] Flestlið kjósa að spila með vindinn í bakið í fyrirhálfleik, ef vindurinn skildi nú lægja eða vindáttin snúast fyrir seinni hálfleik. [4:02] Og talandi um fótbolta. [4:04] Einn úr gullaldarliði karla landsliðsins í fótbolta, sem gerði bæði vel á Evrópumótinu í Frakklandi árið 2016 [4:11] og á heimsmeistaramótinu í Rússlandi tveimur árum síðar, [4:14] fékk viðurnefnið vindurinn. [4:17] Svo mikill var hraðinn á hægri bakverði Birki Másæfarsyni, að íþróttafréttamaðurinn Guðmundur Benediktsson [4:23] sagði í einni lýsingu sinni að Birki Már væri vindurinn sjálfur. [4:28] Það viðurnefni festist fljótt við Birki Má og þegar það fólk sem er djúpt inni í knattspyrnumálinu og fraseringum þeirra [4:35] heyrir talað um vindinn, þarf ekki að segja meira. [4:38] Birki Már, sem er nú kominn á fimmtugsaldurinn, er þó enn að spila með aftureldingu í Mósfellbæ [4:44] sem um helgina vann sér sæti í bestudeldinni á ný eftir árs fjárveru. [4:49] Haldi Birki Már fótbolaferlinum áfram gætu vindar hans því blásið á ný í efstu deild á næsta ári. [4:56] Vindurinn getur því þýtt margt og hefur áhrif á mörgu tengdu í þróttum, sem hér hefur ekki verið sérstaklega tíundað. [5:03] Sumt liggur í augum uppi, eins og í kjölbáta siglingum. [5:08] En þá er eins gott að kunna beislavindin, svo ekki fari allt út í veður og vind. [5:14] Haldi Birki Már fótbolaferlinum áfram gætu vindar hans því blásið á ný í efstu deild á næsta ári.
Vindur - Þorkell Gunnar Sigurbjörnsson
Uppástand
0:00 0:00
♪