Umræðan hlaðar landsbánkans hefur leika á ný eftir sumafrý.Það er nú eitt og annað sem hefur átt sér stað í efnahagsmálunum undanfattan veikurog ég ætla að tilla mér með hagfræðingum búlgræninga til bánkans til að fara yfir það sem ber hæst um þessa myndir.Í dag er förstu dagurinn 28. ágúst, ég heiti Kristni Guinnánsdóttir og sem fyrr þá minn ég á að landsbánkin er fjármálafyrirtæki sem lítur eftirliti fjármálaeftirliti sinnsog námnari upplýsingar og lagalega fyrirvara má finna á vefnum okkar undir landsbánkin.is umræðan.Þegar ég eru sest hjá mér, Una Jónsdóttir, aðalhagfræðingur landsbánkans og Hjalti Óskarsson, velkomin.Þeir eru hressin í haustið núna eftir smá frí.Já, það byrjaði með látum.Já, það er rétt. Það allavega kom núna bara í vekunni ný verðbólkumæling sem mælist núna í 5,6% og svo náttúrulega gerast það í síðustu vöku að stýrivextri voru hækkaður upp í 8%og við verðum stóra að koma á þann stað að fórsöndur kæra samninga þær eru bara hér með brosnar, ekki rétt?Jú.Það er svona, þetta er svona, einmitt, svona stórt, þetta er svona skellur svona inn í haustið að byrja með þessum hætti en hérna, jú, algjörlega sem það að hérna þetta fórsöndu ákvæði í kæra samningum það virkast núnaog mér skilsta að deilu aðilar hafa til 8. oktober til að svona ákveða hvort það eru ætlið að slíta kæra samningum eða hvort að það sé búið að semja þarna um eitthvað viðbraktþannig að það verður bara mjög forvirklegt að heyra svona hvað gerist á næstu vikum hvort að hérna við fáum eitthvað sjáspilinn hvort að það sé hérna búið að koma sér saman um eitthvað skorra viðbrakten vissulega verðbólgan er svona að, en þá að, svo lestur ég okkur, 5.6% verðbólga er alveg talsvært ofar því sem að við vorum allavega uppalegað spáðum minnir að þegar við tókum pladverfjarn í vor þá var þetta svona eitthvað nálagt markinu svo sáum við þaðvið fórum alltaf fjær og fjær sko, en það er vissulega vombrið og það sem að koma okkur svona pínu á óvart í þessari mælingu er að það er ekki hægt að reykja þetta beint til sólmyrkvans eins og við vorum búin að gera ráð fyrir, það er svona pínu vombriði að sjá svona, já bara hvað er hérna verðbólgan er á breyðum grunni og þessi aukningi ástaktinumhvað hún er hérna áaðkoma hérnaúr mörgum og úlíkum áttumjá, ég mynd skoþegar ef við hefðum séð mikið sólmyrkvansþá hefðu við gengið tilbaka bara í september skoen hérnaen í staðin er að við að sjá bara mikluhækkun í reiknuðulegunnisem er svonasvona pínupínulegald að sjá að því að maður er að sjáhérna, þú veist, alla aðra mæli hverðaá húsnaði sko, svona að vera lækkaen það einhvern veginn er ekki, þessi reiknaðulegaog reiknaðulegan er sérstættförmans yfir það, það er sérstætt aðferðafræðihagstónar við aðað reiknakosnað þess að bú í síni inn húsnaðireiknulega er rústulegaég hugsa að sko umræðin umen að liði væri einhvern veginn betrief að reiknulega, ég veist, liður myndiheita einhverju betra nafni eins ogmetin húsnaðiskosnaðir eða eitthvað slúðisten þetta er eiginlega það skoað því maður hugsa strax bara um eitthvað legumarkaðjá, emittþað er greitlega, sem það með ekka segjasten já, reiknulega er einhvern veginn svonametin húsnaðiskosnaðir fyrir fólk sem að býrí eigninu sinniog það er bara að reikna útrúlegu samningu núnameð einhverju nýri aðferðen hérna, verðist komaþú veist, það tekur lengri tímafyrir þessa svonakomið sér að kólununa húsnaðismarkaðen að koma fram íþessum lið í webbúkumælingunnijáen þessi lið var búin að verasvona fyrðu stöðurog svo bara allt í ennum tekurstökk núna, sem aðpassar ekki við svona aðra vísbyndingarum húsnaðismarkaðin, þannig að vonandier þetta svona one-offog við sjáum bara í næsta mánueðlurri taktég veit ekki, við bara þurfumvið erum alltaf að passa okkur að lesa ekki of mikiðeinstaka mælingarjáen svo er það líkasem er kannskigerir þessa mælingu kannskiöllíti verri enlæta hún að líti að verra úten hún er meðútsöldunarútsöldutakturinn skiptir alltaf svolítið miklu máliofte tekur það tvo máliði fyrir sömur útsöldunarað ganga tilbakaen núna gengur það svona frekar rætt tilbakaallavega ræðar heldur en við og flesti voru að gera ráðfyrirþannig að móti gerir við ráðfyrirminnihækkun í næsta mánuí septemberþannig að hérnaþað mjöndar ekki drosalega mikluþað mjöndar samt alveg aðeinsað spáin okkar fyrir næstu mánutil dæmis hefur ekki breyst drosalega mikiðþótt að verðbókarna hafi farið aðeins uppirað spáin okkarnúna í þessum mánuen hvernigeða þú er bara svommeraþú sagðar áðan unna að þetta væriskellurinn í haustiðeða þú myndið svona svommera stöðuna núnaþú veist upplifið, þú veisthaldið að sé eins og kannski meðalatnurreikandaþú veist það er ekki bara þetta kjæra samningamálþað er líka svona smá óvisaég minna það er alltaf verið kósið núnum helginaþað er kannski svona smá óvisu þáttur þar meðhérnahvað er að fara að gerast eða hvernig myndið stöðuna núnaer bara þungt haust framöndanogstafan akkur á núnaþú veist þegar maður skoða bara törunar8% stýrvextir5,6% verðbokaþú veist flesta vísbyndingar er benda tilað hakka yfir sig að kólunaen verðbokanallavega mæld verðbokar að leiðinu uppþú veist þetta er ekki gottþetta lítur ekki vel útsvona inn í hausti en ef maður horfir aðeins lengrafram yfir árumótþáþá lítur þetta svo tölveitt betur útað því gefnum að það kom ekkieitthvað annað upp á auðvitaen vegna þess að verðboka hækka þessuskart síðustu árumótað við gerum ekki ráðfyrir því að hún gera það afturað þá ættu að verða sjálfurtildurlega hratt eftir árumót verðbokun og koma nýðurog þá er það eftir að viðerum ekki að gera á fyrir því að þið ofumbara hækki göldmeð samsvöndi hættieins og þið gerðu núnaog það er svolítiðþað sem hefur veriðað valda verðboku núnaeru þessar ofumöru gjaldahækkanirog seglabankinsko horfirskilst mér aðeins öðrum augumá þannig verðbokueða ég tólka stuðuna þannigaf því að þau voru mér svolítiðmildan tónvið síðustu vaksta okkurunog tölu um að verðbókanværi drifin áfram afannarsörum og börumgjöldumog svoþessum olífarsækkunumerlendis fráþannig að þetta er orðalagi mæld verðbókamæld verðbóka, um mittog ég held að það sé af því aðþannig erum við með þætti sem eru ekkieftirspurna drifnirþetta er ekki af því að það eru ekki eftirspurna innanlansem eru að þrýst upp verðlæn, heldur er þetta baraeitthvað stjórnaldsákurinn og svo stríðþú veistbara vonandi er það réttað það verði þá ekki eitthvað annar umfara áhrifen þetta geturauðvitað alveg ítt upp verðbókuvæntingum, þetta sendir ákveði fordæmium verðlækninguog þess að það erþannig að þetta er ekkialveg komið, því að við erumí mjög mikil verðbóku, við erum nýbúin að hækkastýrivextitónin var mildari og gefurtílefni til aðvera bjart síná að þetta hafi verið síðast að hækkanýbili og við getum sjálf hækkanirá næst ári, en þú veist að það þarfsamt ennþá ímislegt að ganga uppvið þurfum að sjá að það verði ekkiafturgjald að hækkanirmeð samsandi hættu og vorum við upp af þessa ásvið þurfum að sjá það hvernighérna stafan, hverju framvindurá vinnumarkaðiað það kom ekki inn einhverja lögna hækkanir þarsem að munu valda verðbókuþrýstingi, svo þurfum við líka auðvitað að sjáhverju framvindur út í heimi meðþessar hækkanir á olíverði, því að það er í raunnivið erum ekki búin að sjáþað var eitthvað, þannig að við mitt sumareða við upp að sumaseitthvað vonir um fríða viðræðurþað er raunni bara í sandin nána samstundisþannig að olíverði er bara áframmjög hátt og er að valda þrýstingivið munum sjá þannig að við erum sökað skattsafslátt á bensínihann rennur útnúna um þessi mánamáttþannig að bensín verð mun hækkaí septemberþannig að það er enþá ímislegtsem að er svonapínu þúndsvo munum náttúrulega byrtast eftir helgitörlur þjóðhagsækningarnirsem sína hafðvöxt fyrir annan ásfjóðungog þá munum kannskimyndir skýrast enn frekarþá sjáum við svonamatakstofunar á landsræmisli á öðrum fjónungiog við höfum í rauninuþegar svona kannski sé ákveðanvísbyttingar um hverthvað stafn í hakkerunni ervið vorum að byrta bara í vikunniað haksjá upp úrviðræðsöka skattsveldu tölum hagstofunarsem eru miklu skemmtlýri tölurenþað hljómar af því að það gefa bara mjög góðu myndaf stöðinniog þegar maður skoðar þess að verðsöka skattsveldu að þásér maður í rauninu svonakannski svona tvo hluti verið að gerastþað erágættist gangur í útlutningslutahakkeru sinnssem skýrist ekki endilega meira framleiðslueinanlegaeinhver leiti bara hækandi heimsmarkasverðiá til dæmis áli og fiskisem er að íta upp velduhjá þeimogreynda samtrótt í ferðarþjónustunnien það er stórum hluta út að minniflugframbóði út að balli playog allt þaðen verður maður að sjá að ferðarmenni er að komaþað er svupa margi ferðarmenni sem á að komií fyrraþannig að staðin í útlutningsgreinum með veldunaer svona bara þokkalegaþað er kannski meira út af einhverjumytri hlutum sem er að gerastsem er að hjálpa veldinu uppog saman tíma erbendarvelduturinu til þess að það séinnlenda hakkervið þeirra kónunaþað er minni innlendur eftirspilna þrýstningursem er kannski bara akkurát það semselabankur vil sjáog þetta ríma líka alveg viðverðbólguturinu sem við hefum séðþað eru tölvöld minni hækkanir á fötum og skómogog svona þannig hlutumþannig aðá óþarfanumveldaukningin er mestí mat oglifjum og slíkt enn minni meðsvona valkvæðri neysluen aðeins þessi tengþá er líka fórlægt að sjáþað sem sjáum út frá kortallitölumþað er hversu stól hluti afokkar neyslu er að fara frá meðlendisí gegnum neytvæðslanirþað er að valda því kannski að innlendurverðrýstingur er minnitil dæmis í fötum og skómaf því að við erum að íta þessari neyslubara annaðneysluminstrið er bara breytastog maður sér það ekki endurlegaalltaf eitthvað að snúa viðég held að þetta er ekki bara komið til að veraað maður likur upp í sofa ogklára raungöpunJú, þetta er mitt bara takni framfærireru þess að leysa að þettaer, held ég, eitthvað litibara framtíðinÞetta er alveg svo miklu einfaldar en að varen við reddumþegar við reddum samansíðastfyrir sumar, þá reddum við alltaf mikið um gagnaverinnog hérna að svo fjörfestingværi svona einhvern veginn farin að skila sérí tölvölu mikilvæg aukninguá bara í rauninni tekjuúr þessari stóðHvernig standa þau núna?Já, þá voru komið morgunbaravið erum á þjónustu jöfnurvið úrlöndog þar er hérna reyndar áhugværthversu hérna lítið hefurþað er að þjónustu jöfnur segirhversu mikið Íslandingar er að kaupaelendis og hversu mikið við erum að flytja inn á mótiþannig að þú veist, influtningurog útlutningur basicallyhversu mikið við erum að flytja út, hversu mikið við erum að flytja innog hérna, og maður tekurgagnaverðin er að vinnameð gagnaverðin með að flytja útþjónustuog svo aukning er í rauninni að skilameiri þjónustuafgangi heldur ennir fyrraef það var ekki fyrir gagnaverðinþá væri við rauninni með minni afgangskils bara af aðeinsminniafgangi út af þjónustuog slíkt, þar er þetta líka hjálpar okkurog svo mikið að Íslandingar eru tölvöld minnaað fara til útlandaen hérna, þannig aðskojöfnur eru værið sennilega neikværief við værum að fara eins mikið til útlanda á í fyrraog þótt að við séum aðkaupa rústanlega mikið erlendis frásem að kemur alltaf á mótiþannig að gagnaverðin eru klálega að komaað það er mjög sterkog mér minnir aðútlutningsaukninginhafi verið ykkur um 70%frá sama ásforungi fyrrasem er bara tölvöld mikiðþetta er náttúrulega vöxtur frámér miklu minni fjárhagumvið erum að tala um með ferðuþjónustunaen þetta er að skila, ég held að það hefurykkur 14 miljardar eitthvað svoþannig að þetta er allir baraklálega að fara að hafa áhrif áþessartölurog við munum sjá það líka í þjóðstendingusem fyrstasta mánudagin hvernig þetta kemur útog svo er náttúrulega líkaennþá að vera fjárfestavið höfum sjá um innflutningá tölvöldbúnað og slíkusem að bendi til þess aðþað er allir bara meiraég held aðgegnaverðin verður bara áfram í okkar spámog öðrum spámwildcardi á næstunnivið veitum að þú er erfiðta að fylgjast meðöllum verkefni sem er verið að samtíkjaog var eitthvað nýttsem að, bara á reikinessisem að vera samtíkjafrekar uppbygging, þannig að þetta verður barajá, þetta verður bara áframhefur bara áhrif áalla þjóðsettninganaþannig að við fylgjast með þvíen til góðsþetta er að hjálpa okkur okkur og núnaJá, ymmit, en með langar aðeins að fara inní húsnæðismarka en þú nefndir þaðá þenn þegar við vorum að ræða verflíkunahver staðan þar ervið höfum séð það að íbúverðeiginlega bara stendur í staðog í raunin hefur raun verið lækaðá íbúðumhvernig metir þið þetta?Er þetta bara kaupenda markaður núna?Hvað heldur þið? Eða bregðuðu ykkur ískikkiu fastangarsalans?Ég vil að það er það þægilega að kaupa núnaeða þú getur tekið bara þinn tíma eðaog vandað og vandað eða þetta drífaðien þú veist, þetta er einhvern veginnspurning sem er alltaf mjög erfitt að svaraef þú getur keft íbúðog þið vandar íbúð, þá er það einhvern veginnalltaf bara góðu tímiÞá er það alltaf besti tíminEn vissulega, rauðinverðhefur verið að læka, við hefum ekkisíðan nabbverð lækaekki verið að spá því, en þetta er baramjög rólegur markaður okkur að núnaÞað er samt alltafeinhver gangur, þess að við erum alltaf að sjáfjöldakaupsamninga mánaglegaþó að það sé einhverfækkun milla áraÞannig að jáþað er vitt að segja hverja besti tímin eren ég held að þessi sé bara þokkilegþað er að auðamarkaður er ekkit endilega heilbrýðþegar það er bara slegjast um hverja íbúðog þú þarfst að vera svo snöggurStóra ákvörðunStóra ákvörðun, emintEn það er alltaf líka núna alltaf ef byggingagerinnfarið svolítið ítla út úrefnaðas ástandur núna og það hefur kannski verið helstþar sem hefur hafi verið rapporteraruppsagnir og fleira og fæknastar svolítiðog svona, það geta alveg veriðað það myndist barasíðan frambóðskortur svonaeftir nokkur ára ef að uppbygging hættirnúna, allir halda sér höndumog hérnaog þá er náttúrulega eftir nokkur ár þá eru við kominaftur í sama vandana og vorum fyrir nokkur áman og síðanekki rétt. Það er hérna alltaf hætta á þvíog það er svonaþað er rattir hafa heist núnaað við þurfum að passa okkur að fara ekkieftir því það fara og það er barahérna mikið lægtað huga að þvíen það hefur mjög mikið verið byggt undan fariðþannig að það er til mjög mikið frambóðsog hefur líka aðeins hægt á fórsflutningitil landsins, það er bara svonagerist þegar aðhækjörfi róasten að samaskapi þá baragetur eftirspurning tekið mjög hratt við sérbara um leiðog vext til lekka eðahérna, eða fólk flyturringa til lands, þannig að það þarf við þetta að tryggjaað það sé eitthvað húsnæðitil staðar, en þetta eróbúslegaerfið markaðurað eiga viðframbóð er trefð breytanlegten eftirspurning tekur hratt við sérog við erumbara á erfiðum staða okkur að núnaþegar að vextir hafa verið að hækka svona mikiðog það býtur alvegí þennan markaðJá, það býtur allavegaen það býtur samt ekki þá sem við erummeð fasta vexti, eins og við hefum nú rættokkur á milli að það er náttúrulegamarkið sem er með oferturlánsem festar vextina og þá skiptir ekkit málihvað áskyrgjurNei, þetta er svolítið áhugvært sko á vandamáliþví að það er ekki vandamáli með verðriðí lánina að vextir hafi svo lítil áhrifá þau, af því að það er barahufustólunog þá er núna vandamálið að allir eru með fasta vextioferturlánumþannig að það hefur ekki náhrif áað peningastöfnum hefur ekki náhrif á þau lán núnapeningastöfnum hefur áhrif áallt hægkerði ekki bara á húsnæðslanþannig en hérnaþá hefur þetta líka hvað en að vera meiri til sparnaðarþegar vextir hækka og það er svona eitthvaðeður úr neyslu þannig að áhrifin eittá að koma þarna enhefur þetta kannski meiri áhrif áfyrirtækin heldur en heimilin sem verðurbúin fasta vextið eða eru í verðtriðeitthvað slíkt skoen meðilunin hefur svonahefur fleiri kanalaþannig að ég held að sé alveg óætt að segjaað vextir sé alveg að býta þó aðþó að vissulega hérna komast margirmargir hjáðið með þessum hættiEn þannig að staðan er núnabara eins og við erum bara að fara yfir, við erum náttúrulega enþá með þessaþrálótu verðbólku og hafa vextivið viljum náttúrulega ekkihafa þetta svona, alls ekkiog eins og því að segjahagir við er að kóluna þó að þetta er staðanhérna, hvað finnst þið ykkur svonamest áhugavert svona næstu vikundarhvaða haugtölu eru því að fara að fylgjastsérstaklega með því að eru spennt að sjáSko, bara fram á viðekki bara hvaða næstu dögumheldur bara hvernig verðbólka og vextimyndur þróast að næstunni erþað sem kannski fylgjast langt mest með núnaog verðbólkansérstaklega næstu mánuspár eru svonavið sem bjart sínustallavega loka mánuðavið erum spannur okkar að gera ráðfyrir að verðbólkan verðinær 5% um í máramótinnen svo þú veist, flestir eru sér nokkurt meinaþví að þetta verðióbreyttu að verðbólkan fara nýri 4,1bara strax á næst áriog svo bara hvernigselabokkin myndir stöðun áog hvernig þeir fara að lekka vextiég held að það sé bara stóra máliallavega í mínum hugaJá, algjörlega, þess að það er baraallra eru held í áverðbólkunniog það verðum fórðilegt að sjáhvernig septimarmánuður kemur útúr því að það var svonaeitt og annar sem kom okkar svona pína óvart núna í ágústþað verður svona sjá hvort að þau áhrifséu fráeða hvort þetta halda áfram aðlíta svona útog það er alltaf að það ervaxta ákvörðun strax í byrjunnoktober, þannig að hún kemur barafljótlega eftir septimarmælingunaog þá um samsvipa leiti þá á að verabúa hérnaþá verður komið í ljós hvort að það hafi verið samiðum eitthvað svona viðbröðvið fórsönduákvæðinu eða þá hvort að hverja semslitti, ég held að það sé 8. oktober sem aðþað er áhverleika fyrirog það er svona sjöndaþað gerir ráð fyrir því að þau verður konumeitthvað nýðstu fyrirþað er líka komið fram í fréttumað þau gerir ráð fyrir þvíen þetta verður bara mjög fórhundlega vikurað sjá hverju framvindurá vinnumarka og þá sumlegishvernig verðbolgan og vextinni koma til með þróastég held að það sé fullt til umþess að setjast niður og ofturhundibyrjun oktober þegar þessarþessar staðarendir eru komað framen það er ekkivið fylgjum þessuvið gerum það, takk fyrir okkurÞakk fyrir okkur
