0:00 0:00
Í spilun núna

Umræðurit

Það er það að það er það að það er það.Ólaf Valdimar Ómarsson, skjálavörð á þjóðskjálasafni Íslands, en hann skoðaði málið á sínum tíma og fjallaði um það í heimilt mánadarins í oktober 2023. Værstu velkominn.Takk fyrir.Ef við byrjum á byrjuninni, hvað kom til að þú fórst að skoða þetta mál?Já, það var fyrir, við séum alveg fyrir rúnlega tíuna síðan, það voru endurskráð hérna skjálavörðsátt síslumanna.Og nokkur mánu setna þá komið ljósa að það þurfti að laga til á náttúrulega stöðum og ég tók við því verkið með því klíðum og eitt af þeim söfnum sem ég þurfti að átætt að para yfir var skjálavörðsátt borgarfókita.Og þegar ég var að fara þar yfir öskjur þá rakst ég á vilkiskjölu með dómum og þar voru svo sagt í einni örkinni,slöyfa og leppur úr skóð og það er hitt á hverjum degi sem að sér eitthvað svona ekki papir í hérna skjálavörðsáttum,þannig ég er svona að fóra að pæla bara í af hverju var þetta þarna og fóra skoða og sá að það var tengt þessu kristmannsmáli og fóra að þess að leysa þenni kring og sá að þau voru leið þarna í dal sem heiti Maradalur.Já.Og það kvekti aðeins meira á það því að ég hafði sjálfur nokkur árum áður komið í Maradal.Já.Eftir þess að dalur sem er svona, já það er það segudæld sem er þarna undir henglinum eða innst á mósilsiðinu eða.Já, já.Og svo átti ég þetta bara svona í bankanum í nokkur ár, vissið þessu og þetta var svona eitt af svona skrítnað sem að vissið það var til hérna.Eftir mann kall eftir hérna, kall eftir að hafa stóðið að skrifa heimil mánaður svo ég hérna vissið að þessu og setjast nýður bara og skrifið það smá fyrstil.Já, akkurat.En hver var svo Kristmann Jónsson Guldsmiður?Já, sko Kristmann er fættur 1853 á Þórólstöðum í miðdölu mín Dalagsíslu og þenn er um títögt á hlutir á Suður Reykjavíkur og hérna og lærir.Til Guldsmiðar hjá hérna Beinvíti Áskrimsinni Guldsmiðarmestara og það er að læra þar á bylinum 1874-78 og í hérna Dalamönnum Ævi Skrám Þórólstöð Dalagsíslu þar segir að hann hefði verið miklu tónlistamæður og skáldmæltur og tekið þátt í að stopna besta hornaflokk í Reykjavík.Já, já, en hérna.Þannig að hann er þarna.Þannig að 1881 þá er hann búin að vera Guldsmiður, hann er ykkur þrjú ár sen að klára að læra og hann var ógiftur og hérna hann er hann átt einhverja ákvæmjundur.Ok, og hvað, sem sagt, svo far fær hann Kristmann ásatt einhverjum öðrum þarna upp á Helliseiði þannig hvað 7. ágúst, hvað vitum við um þá færð?Sko það var, það var mjög gott viður.Sko það var, það var mjög gott við um þá færð.Sko það var, það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.Sko það var mjög gott við um þá færð.hérna leið landsveðingja segjaog eins á mann sem heitirJón Jónsson og var landsirittarokog hérna landsirittar er sérstaklegaá svona skrifstöðustjóri hjá landsveðingjaoken áðurum við höldum áfram að sérstaklegaþá er málunum bara, því er bara lokiðþannig að án ákeruþað er bara engin grunaður um neittnei, það er bara nýðust að bæðafólket erhérna hann er bara dáið að slissförumog málunum er bara lokiðok, en landsirittarJón Jónsson, hver var það að segja?Já, Jón Jónsson landsirittarhann var svonahann var svonaþekktur svonahvað segja, skurungureða hann var svona allkvæðaáberendi maðursóldið og hafði veriðsérstaklega að vera sérstaklegahérna rannsóknadómari hérna ífjárkláðamáli nokkrum árum áðurokog hérnaog beniðtekt sendir honumhérnabregð, það sem hann, hveitur hann til þess aðbeita sér fyrir því þetta verið að hann segjaeitthvað frekar og hérnaog lætið fylgja með því talega skýsluþess að hann hérnaog í þessari skýslu beniðtektséð svonaein rannsókn beniðtekt samálhann hafið sem sagt farið sjálfur upp ákolviðarhól, sé líki þarbara strax dægin eftirbara hérnadægin eftir að kvisman degirog líki hann upp á kolviðarhólog hérnaog hann hafið talaði mynd viðhérna staðhaldara þarog fólk sem hafið mættumog leðinu og hann hafið líka reyndi að tala viðSigur Róla ogSigur Þór segja, Sigur Þórog Mettumogekkit var óanlega með sörja sem að pekfaðaá þessu sko en hérnaþau sögðu ekkit hérna, sögðu sprekkið þettaþannig að hérnasvo velkist þetta eitthvað áframog hérnaen svo endar það með þvíaðfjóruða februar nokkur mánuþá er Jón Jónssonlandsrýttari skipaður sérstakaransvönddómar í þessu máliog eftir að Benedikt Óskar eftir því aðmáli verið þá tekkið upp afturjáog hérna landsöðingi skipar hannsérstakar ansvönddómaralandsöðingi felur amtmannin að gera þaðog það gerist þannig fjóruða februarog strax sama dagþá fer Jón að staðog hann hantekurSigur Þór og Mettu og Guðmundjá jáog þau fara bara í yfirheyslu strax um kvöldiðjáog það er lótið reykja sögu sína hann áog það eru svonaað misera mjög frásvermi hjá þeim skojáað það er til dæmis að þeim þykir ótrúlegthérna Jóni þykir ótrúlegtað þau hérnaSigur og Rólu og Mettahafi ekki séið neittað sem það gerst að því að miða við lýsingarþeirra og því hvar þau voruað þá ættu þau að hafa séið þarna yfirjáþannig að það er þarnaþess að leiðin íMaradal frá Kólvegarhóliþeirra út fyrir smáhæð þarna sem heitir húsdagshúsamúliog þau segjast aðþað fari yfir brekkuna þarogþar bara fyrir niðan, ekkit longt fráer þess að staðinu sem að þeirbundus, krisman og guðmundurí þetta sem heitir draugatjójáogþannig aðþau teljaði með hverju voruog þau ljótaði að það séði eitthvaðeða ættu allan að vita meðri en þau segjaog eins þykirhérna frá sögguðmundurþeir hafi sopnað hérnabara og hann veit ekkit hvað geristþað þykir líka ósennilegtog þetta er hansakkaðhérnaþetta er hansakkað hérna fram og tilbakaog hérnaog svo aðannar sem gerist líka sko er að hérnaað hann auglýsir eftirþað er auglýsir eftir föttumföttumkrisman sem að vera íþau hefur selduð upp á hennu líkaföttin sem að hann var íþau hefur selduð upp á hennu líkaog hann var sérstaklega að vera að leita eftirhatti sem að hann hefði verið meðþegar þess aðþeir hafið orð og því bæði hérnasæsagt Óláfar og Kolviðar Hóliog Deinertíti Ásmurssonað það hefði verið blóð í hattinumogþað er auglýst eftir hattinumþað hefði verið hérnahvaða bláða var sem varÍsafóldi eða eitthvaðmanni hvað bláða var í kamgiðu þessum tímaen einnig var hérna brenda ádreifinmiðar og dreiftum bæinnog það eru eintöksjölda eintök það þessu mínu sem að pildi meðmjölskjólan líka hérna hjá okkurstendur eitthvað svonakeiftir þú hatt á viðbóðií ágúðsýðastlinnummjögulega blóðinu náðunumminn sælugast gefði þið fram viðJón Jónsson landrýttaraog það gefði þið fram maðurog það er maður sem heitirJón Borgferringur og hann var lögurglithjókí Reykjavíkog hann segist jú ég keifti þennan hatt á viðbóðiog jú kannast þið það að vera blóðinuJónum en hannfauði gáðunumí hérnafauði gáðunum sem satt umjólun í okkur óveriðeftir hattinum áttur og hann kom ekki í leitiðeftir þaðOk, og hvað ætlumhann hafi ætlað þá með hattinætlið hafi verið einhver sönunagögná honum eða hannmjögulega geta sínt fram og hvað hefði komið fyrirMjögulega, maður svona dýmda sér aðþað að hvar blóðihefði verið í Jónum, hefði verið eitthvað íspinninguren hvað hann hefði reyngið höfuð þöggu eða eitthvað svo leiðisJá, en hatturinnfannst ekkiog það eru líka alvegángaveltur hátna tíma hvort það eftir að grafa upp líkiðen hérnaþað hérnaeftir ráðlíkingu lækna þá að það taliðbara óþarfaþað væri ummerki væri farinuúði eftir þetta langa tíma í jörðu skoAkkuratog hérnaen það eru þátt næst að það eransokt Jónusum stendir yfir fráfjörða feiburor til 13. marsJáog þau eru í haldistórn og hérna þann tímamann ekki alveg hvort að það var allan þann tímaþau mett á að segja þór og guðmunduren hérnaþau eru í haldi og þau eru yfir herðítrekkað og hérna ásandt fleirumþað er hérnaþað kom að gefa vitnið hérnaBenedikt og Ólafur og Kálfjörðurogog einstakka menn sem að þau mættuhérna leiðinni hennan dagog þauyfir hvað eru ítrekkakvölluð fyrir vitnið hérnaþrei menninganirog spurð fram og tilbakaog ítrekka mynd bara að þetta er íþversjóðinu að þú sagðið seinast og þetta erbara segjað sem að hinn sagðið og svonaen það svonagengur ítla að fákomast í bótt í málunumen svoer það þannig sko að þau áttu sértalismenn metta á að segja þórmetta var þávinnukona hjá manni sem hittIndriði Einarssonog hann varþarna var hann endur skoðundifyrir svona hvað heitalandsfjörðárreikningurog hann er svona einna pyrstu mönun sem varlærið í Hagfræðiíslengunni var lærið í Hagfræði og var ráðið hann endur skoðundiog vann setna ístjórnaráðinuog þriðiskristu og sem setna varfjármáru ráðundiðogsigur þór hafiði hérnaPál Melstedt sem var hérnaþingmarþannig að það eru með svona hérna mennþarnaeru með mikilsmyndi menni í semfélaginusem eru að tala sínum álifogmeðan þess að eru að kæra hérnavarðhaldsúrskurðinog það enda með því að hérnaað varðhaldinu er hnegtá þeim fósendum aðJón Jónssonhafi ekki verið réttilega skipaðurdómarjaað til þess að við þjórt konungsúrskurðogoglandsfjörðingiðammarhefur ekkihefur ekki haft þaðþannig að þannig enda rannsóðJónsog hérnaenmálið er síðan hérnamálið fer síðan hins og það fyrir í ettþað er ákveðt í málunum og þetta fyrir í ettí höstiðí nógumburog hérnaog það eru þau áfriþað eru síknuð segþau eru síknuð þarogmálunum svoáfriðaðþað verður nómburratil lands yfir réttarokog það eru að teki fyrirí ágúst83og það eru síknanaftur staðfestjáoken það er enginsakfæltur fyrirfyrir neyta þessuneiþað er erfittsvona að átta sér áhvaða gerist nákvæðanjánákvæðanen þetta er svonaþað er heilmikiðefni við erum til aðvelta fyrir þessufengumísujá jáþað er til hérna alveglands yfir réttarhann hjæltvið lutanumálskjöloktil hérnastór mappameð alls konarbyggiskjölumjáþað var að meðallefnum og hérnasleifunni ogdreifibrjöfsmíðanumog einnieinniímsöðurumjáogsvo hjælthann heila bókum rannsóknunabara svonaheila rannsóknuna bókjá jáen sem hanseru skráði nýðurhérnaallir vittnesbörðirjáeru skáði líka íhérnadomabækurþetta er allt búineinnig um stað hérnaog þetta eruhérna eru skrýfaðupp líkabref sem að þaðverið sendthann eftir máliskýstlabenintisáskjömsumræðog skipunabrefJónsog hlerajáog hérnaog þarna er skýstlafrá því að bæðafókiti fórfyrstog vettfangog svonajáog það er haldiðskipt og skilmerkilegauðvitaðum þetta allt samanog hérnaog þettaþessi bók varsvona megin heimilmín þegar ég varhérnaskrifaðheimilmánaðinujájáakkuraten þessihérna leppurog slöyfaer þettaþað sem aðhannbar á sérþegar hann léstieðajáþetta er sem aðbara svona leppurinnan úr skóinnan úr skinskóog svona slöyfaeða svona humbúkþettasem að hannhérnakristmannu varmeð á sérþegar hannádóþað hann stöndiog það ersvona til gamasmá getaáhuga samigeta náttúrulegaskoða myndiraf þessuinn á heimildi.isog þvíoktober 2023þegar þúskrifaði þessa greinjáog það er líkamálur bæta því viðað þess að það er búiðþess að rannsóknabókin hanshérnahans Jónsaðhún erlíka meðöðrum domabókumhérnaþað er búið að skannahana í helsunhún er líka aðgengilegá hérnaöðrum hjálpjáfrábærtþað er góðenvar það eitthvað sérstæktsem aðJónkom staðí sinni rannsóknvar þaðkom staðað einhverju meiraheldur en kom framí fyrir rannsóknjáskoéghennar þú segiégkynnti mig lítiðfyrir rannsóknbæða hókitan skoog hérnaenmiða viðhversu stuttog svonasnakkarlega hún varhennum hannJón skojáogþað er alvegenn ábygglegt aðvelta þessu svolítið meira uppog svo éghérnafór ekkert ámjög mikladýft í þessu máli skoþað er alveg hægt að sökkasér dýparið þettajávið erum að bera samanþarnanákvæmlega hérnahvernig sögunarpassa saman skojáreykjateiknumtímalínuogsjákort að þettapassi við hitt og hitt og þettaog svonaen það er ljústaað svonasagtfrásagnirþeirrasem að voru með honumí ferðinniþau í raunumveru baraþeim ber alls ekki samaner þaðneiþað er sérstað éghugsa það séþó að það séerfitt að segjameð vissuhvað það hefði gerstþáhugsaði séað það sláðinokkuð föstuaðþau mettapsíkurþórog guðmundurþau hafi vitaðeitthvað meðmeð þau að segjahvort að einhverþeirra hafi veriðvaldur afdauða krismanség vil ekkiendilega segjatil og það kannskigeti veriðgeti líka alveg veriðað hafi verið slísenþau vitasennilegst eitthvað meðað segjaogþað er svo semstyrk í stöðunaað sé eitthvað sæknandiþegar þauþegar hann hefði dáðastþessur umokkurokkur ersvona eitthvaðað við ég málumeð þeirraenþað er alltaf líkaverið baraþauséða undirmiklu álegiogsémuni ekki alvegsettur eitt fráað séða veriðþjármaðiðog þá kannskiverið eitthvað bjagaðneininákvæmlegaþað er einmitttekið framhérna íeftir fyrstuyfirfyrstluJóns ánettuað hún hafibaraharað gráta í lókinskoþað er mögulegaeitthvað veriðþjármaðaðinniJón varsvonaþekktvið þekkið séðahantur eða ruttinsvona þekktufyrir að gangaákvæmt framþannig aðþannig aðþekkt í raun og veruskoþað erómörlegt að segjahvort aðKrismann hafiláttistast lífsfjörumeða hvort hann hafiorðið fyrir áráseðaeða nokkuð annaðí raun og veruskojáþað er alvegefnið við þér ísvonaþað er alveg efnið við þér íþess að velta sér meður upp úrskohérnaþað er svonaég sjálfur er ekkikannskimikil fræðið meður í þaðen þannig að svonagefur henn að bolta baraút í kosmosinfyrir henn sem að viðgripa hann skoum að geraog það er alveg einsagtaðsvonavelta fyrir sérþau hérna með þessatalsmehvort það séeitthvað svonapólitíká bakvið svonahvort þaðég veit að ekkiég er ekki nóg vel inn íhérnapólitíknýjumt ára töfurí þetta aldar skoneiakkuratheyrðiþetta er búið að verahérnaáhugavertog skemmtilegthérnaég vil minna bara áað fyrirog aðrahérnahlaðvarslætti okkarer hægt að hlusta áá heimildi.isá samt þvíþar er hægt að fara inn áheimild mánæðurinsog hérnaskoðaþarmeðal annarsþessa heimildsem aðÓlafur Valdimannskrifaðiannars takk að ég þérbara kærlega fyrir kominog takk fyrir að segjaokkur frá þessuJó, takk sem ég leðis

Dularfullt andlát við Draugatjörn

fim. 27. ágú. 2026, 09:00 · 25:30

Símon Sverrisson ræðir við Ólaf Valdimar Ómarsson skjalavörð á Þjóðskjalasafni Íslands um dularfullt andlát Kristmanns Jónssonar árið 1881. Kristmann Jónsson, gullsmiður, fannst látinn við Draugatjör

Samantekt

1. Ólaf Valdimar Ómarsson, skjálavörður, rannsakar málið um Kristmann Jónsson Guldsmiður, þar sem áhugi hans kviknaði við endurskráningu skjala í þjóðskjalasafninu.

2. Kristmann var fæðingarslóður á Þórólstöðum og lærði guldsmið í Reykjavík. Hann hafði margvísleg áhugamál, þar á meðal tónlist.

3. Rannsókn málsins snýst um óvéfengin atvik sem áttu sér stað á Helliseiði, þar sem Kristmann og aðrir voru að ferðast. Tengsl þeirra við atburði á svæðinu eru umdeild.

4. Þeir sem voru viðstaddir atvikið, Sigurþór og Metta, höfðu ekki skýrar minningar, sem stuðlar að spurningum um mögulega aðkomu þeirra að dauða Kristmanns.

Lykilorð

Dularfullt andlát við Draugatjörn
Til skjalanna
0:00 0:00
♪