Það er eitthvað að hlusta þetta helst 13. oktober.Í dag beinu við sjónum okkar að sjálfkerandi bílum.Rósa Guðbjörn stóttir þingmaður sjálfstæðisflokksins leðaðu dögunu fram þings álutunar til hugum ásandu þingmaður sjálfstæðisflokks og miðflokks um að fela innviðar á þeirra að undirbúa og leggja fram á allþingi frum varp til breytinga og umferðalögum, lögum um aukutækja tryggingar og lögum um leigubifriðaakstur, svo á öðrum lögum eftir því sem við á, sem skýrir réttarstöðu sjálfkerandi bifriða hér á landi.Frum varpu á meðalanna sem mæla fyrir um sé reglur um nótkunnslíkra bifriða og sakar skiptingu tjóna millir framlegenda og nótenda.Já, ég hef, ég kynntist því fyrst í fyrra út í bandarækjönum þegar ég var á ferðalagi í Texas, Austin í Texas, þar sem að sonum, eldsti sonum minn býr, þá kynntist því fyrst að setjast upp í leigubil sem var algjörlega sjálfkerandi eða aggandieftir hvort maður segir og það var bara mikil upplifin og þegar ég sá að þetta, þessi bílar voru út um allt og hversu algengt þetta var orðið, þá fór ég svona að skoða þetta nánar og fylgjast með svona þessari þróun og það er augljóst að þessi tækni er á mikilli hraðferð og það er verið að gera prófanir um heimallan og verið að leifa þetta með einum öðrum hætti víða,náttúrulega fyrst og fremst í Bandarregjánum og líka í Kanada og nú eru hvert Evrópuríkja og fættur öðru að leifa þetta. Þannig að ég ákvaða að skoða þetta með það í huga, hvað við þyrtum að gera, við hljóttum að vilja taka þátt í tækninni hér á Íslandins og aðrar þjóðir.En hverju staðan hvað var þar þróun á sjálfkerandi bílum hjá framleiðendum? Björg Kristjánsson er ráðgjáði hjá FIB og bíla sérfræðingur. Hvað standa framleiðendur hvað var þar sjálfkerandi bíla?Það er búið að vera mikið að gerast, bara núna síðasta árið var það framleiðendur sjálfvagandi bíla og þessi áttal.Það er búið að vera mikið að gerast, bara núna síðasta árið var það framleiðendur sjálfvagandi bíla og þessi áttal.Í þessu sammingi má geta þess að Elon Musk, fórstjúri rafbílaframleiðendans testlu, spáði því fyrra þessu ári að eftir 5-10 ár er þú 90% bifriða sjálfkerandi með aðstóð gerfikrindar.Og hvernig virkar þessi tækni?Sko tæknin er, það eru nokkur stegisar í tækni og mismröndi hvaða leiðir framleiðendur fara.Sko núna í augnablikinu þá eru menna til dæmis með þessa skinnjara sem átt með á bílana.Það eru umlað þrjár útgáður af þeim og það sem til dæmis Tesla er að nótast við, það eru myndavillanar sem menn segja séu svona ekki svo fullkvannasta en hún er vissulega svo ótyrrasta og það er það sem hann er að veðja á.Síðan eru við með lítar eða lætar sem eru leyserbúnaður sem skinnjar þrývítar hluti.Og svo eru við með ratar líka sem að þá getur skinnjað þá sko umhverfið sitt án þess að þurfa að endilega sjá það til dæmis að það eru maður að keri þóku eða annaðins og þeir sem eru komni lengst í þessu þeir eru með blöndu af öllum þessu þremur en lætarbúnaðurinn er, hann er dýr og það er kannski það sem að menn eru núna að vinna að að læka verða honum.Já og sko þegar við töljum um sjálfkerandi bíla þá er þetta, þetta eru nokkur steg.Fyrir maður þess yfir það því það eru oft nefnt í umræðinu líka einn upp í hvað fimm.Já, já, einmitt og menn hafa einmitt svona sammælst um þessi steg bara svona klópalið sko að þá er þá, ég er raunverulega, já þetta eru eiginlega frá null og upp í fimm og þá null stíð er það að þú ert bara aukumæður og eins og við þekkjum bílan í dag.Á fyrsta stíð þá er það, segjaði menn sko að þá eru hendur af stíri og það eru fætir af stíri.Í öðru stíð þá ertu komið hendunar af og í þriðja stíð þá ertu komið með svona augun af veginum og fjörða stíð þá er hugurinn komin ekkert annað en þú ert ennþá í bílstróðsætinu og svo í fimmta stíð það er svona það sem allir vilja komast og þá getur þú bara sest í aftursætið og bílinn eku með þig án þess að þú þurfur verið að hafa nokkura aðdeglega á því hvað er að gerast.Já, og er það framtíð þess að setja?Það er framtíð, það er draumurinn.Hvað stöndu við núna?Sko núna stöndu við í kannski stíðið tvö, mennir að vinna í stíðið þrjú, við erum komin, jújú, við erum komin alveg upp undir stíð fimm í ákunum eins og þess að við fylgjum í bandaríkjónum en þetta er samt sem áður, þetta er áskorun, það er ýmislegt sem þarf að skoða áður ánum akkurat við förum úr því að þú getur ferð úr bílstróðsætinu og ekkert annað.Og þetta er líkilega að treyja og dveljum að þess að þetta, hvernig hefur þetta gefist, er þetta örugt?Já, mér skilst að þetta sé bara að ganga mjög vel og það er akkurat að vera að minnast á þessa tölu sem að við séum að jápil sjúsinn mörgari með bíl sem er sjálfvækandi, hann er þetta, er sko virðir umferðalög og hann er ekki að taka einhverjar skindi á hverjan er eða keira eftir bara hvernig skapið úr því.En það eru þetta ímyndilegt annað sem getur komið upp á jungurinn okkar sem að töluðnar hafa, getur ekki brúðist við, en ég held að það verði þannig og að sjálfvækandi bíl verði örugari heldur en maður sem er undir stýri.Og umræðum öryggi er vita skuld alltum likjandi í þróun þessara tækni.Það vakti talsverða aðtikli þegar bandaríska tækni fyrirtæki Veimo, sem hefur verið leiðandi í þróun sjálfkérandi bíla, grindi frá því að tíðinni alvarlega umferðara óhafa varum 80-90% lægri í sjálfkérandi bílum þeirra, bórið saman við bíl sem kerður er af aukumanni.Aftur á móti berast sumulegis reglulega tíðindi af sjálfkérandi bílum í klandri.Veimo ákvað til að mynda í upphafi sumars að kyrrsetja fjölda bíla eftir að galli í hugbúnaði.Gerði það verkum að mannlaus bíl kerði út á veg sem var undir vatni.Í kjölfari sæði fulltrúi fyrirtæki sinns að unnið hefði verið í því að tryggja betur öryggi við sérstakar veður aðstæður.Og það hlýtur að vera líkil atriði hvað var að nótkun sjálfkérandi bíla á Íslandi.Eitt er að setja í slíkum í góðri færð og veður blíðu en annað í veðurstormi hér á landi.Það er verið að þróa allar myndavelar, skinnjara og annan búnað til þess að breyðast við ólíku veðufari.Alaska er til dæmis hjá Tesla, það er mikið þrónaverketni þar í gangi til þess að geta aðlega búnaðið því að lenda í mikillir hálku og snjóðþingslum og svona sem við tekjum hér á landi.Þannig að þetta er á svo mikillir syklingu.Erðum bara að taka þátt í þessu?Tveljum aðeins við öryggið sem við hefum nefnt hérna aðeins.Þú hefur sett í svona bíl og maður hittur sko í fyrsta lega að spyrja hvort þér hafi bara leðið öryggri á öllum tímapunktum.En sen er það annað að, og þú komst aðeins inn á það líka, að eitt er að setja í svona bíl á einhverju stað það sem ágjörlega viðrar í bandaríkjónum.En annað eitthvað nefna að nýta slíka tækni í veðurstormi á Íslandi.Myndi þetta ganga í íslandsku veðufari?Já, það er eins og, eins og ég var að lýsa, það er bara eitt af þessum þáttum sem að þessi fyrirtæki eru að þróa.Og það er tækt ár síðan þess að þróanir byrjuði í Alaska, þar sem eru verið að aðlega á búnaðinn og gera hann.Til þess tækan að keira um í slíku veðri, þannig að það er bara eitthvað sem að mun gerast og er að gerast.Og hvernig við myndum byrja þetta, hvort að við myndum taka hérna ákveðin svæði fyrst,til dæmis höfuborgarsvæðið á okkurum ákveðinum tíma, ársins eða eitthvað, þú veist, það er bara ákveðun og eitthvað sem að úrlausna repni.En við þurfum að vera undir þetta búin.Sko ég held að ef við færum svona almennilega af stað í þetta, þá held ég að Íslands er bara spennandi staðir fyrir framleiðindur að fá að prófa bílanu sín okkur.Hérna, við erum með mjög krefjandi umhverfi, en á Íslandi þá er bara svo margt sem við þurfum að skoða áður en við hefjum prófanirog bara til dæmis varðandi merkingar á vegum og hvernig umhverfi og hvernig erum við með einhverja sér íslenskur umfæra reglustiðsem þarf að fylla inn í þessari upplýsinga fyrir bílinn og þessartar og svo þarf við að skoða hvert laga umhverfi, ábyrðu ökumanns, hvernig er bílinn tryggður.Það er bara fjölmarkir punktar sem þarf að skoða og það er alveg bara góðu tími til þess að vera byrja á sig, bara helst fyrir sko.Já, en með þess að tæknið samlistirinn á þann, mín að myndi svona bíli ráðu við það að keira í mikillega hálku þegar mikillega er snjór og annað.Vituðu það?Hann ætti að geta gert það, en ég myndi til dæmis ef þú ert að tala um það akkurat og þú lendir í mikillega hálku og þú þarf að bregðast við, þá er ég ekkert vissum að það sé búið komið það mikið að gögnum til þess að bregðast akkurat við þannig aðstæðin.Og sama til dæmis, ég veit ekki hvernig myndavelakerfi virkar í þóku upp á helliseði.Það er hérna, og fólk þekkir það þegar myndavelinu skýtu bakmyndavelinu á bílum, þú sérð bara ekkert lengur og þarf þá að nota þá speikla meira eða hvernig sem er.Þannig að við þurfum að skoða bara hvað búna er hendur á Íslandi.En svo framhug komiður ímis lagaleg álita efni sem koma upp vegna þessar á þróunar.Einungi sé stuttlega komið inn á sjálfkerandi aukutæki í 70 og 70 grein umfæralaga.Það segi fyrst og fremst að prófanir á sjálfkerandi aukutækjum megi aðeins fara fram með leiði samgöngustofu,fariði nánar yfir mögulegar prófanir og aukþaskymið fram að ráð þeirra sem er reglugjörð heimilt að setja reglur um sjálfkerandi aukutæki og prófanir á þeim.Hvaða lagalegu álita efni eru þetta sem þarf að svara og skýra og finnst þess að svörin blasa við hvernig eiga að mæta þessum álita efni?Nei það er fyrst og fremst, þetta eru umfæralagin og þetta eru lögum tjóna ábyrð og leigubilagstur og svona aðalega og það er einmitt bara úrlausnarefni sem að þingið og samgöngustofa og til þess gerðir aðelar þurfa að komast að hvað við þurfum að gera til þess að setja að leifa þetta og það er svona við höfum fyrirmyndi núna allstaðraðsem er þetta orðið leifti í Danmörku og bara hérna í Íslandi og viðar hérna í kringum okkur sem við þekkjum til. Þannig að við getum líka lært af reynslu annara ríka í þeim efnum en það er bara fyrst og fremst að átta sig á því að þetta eru gerast og að við séum tilbúin í það og að leifin séu það til staðar.Þó heldur Elin Elinadóttir hjá samgöngustofum sem fer með stjórn, sísl og eftirlit varandi umferð hér á landi hefur kynnt sér þessa þróun.Er það eitthvað að matað mörgum spurningum sem ósvarað hvað var að þróuna á sjálfkerandi bílu?Já, vissulega. Það þarf að skoða þetta í samingi við tækni þróununa eins og hún verður. Núkildandi lög þau gera fyrst og fremst ráð fyrir prófunum en ekki almennir notkun þannig að það þarf að skýra reglur um ábyrð og tækni kröfur og treykingar og annars likt.Hver telst aukumæður? Hver er stjórnmandin þegar að sjálfurka tæknin?Þannig að tæknin í rauninni, við viljum helst ekki að hún verða undan reglverkinu að því að því leiti að umferðaraukið sér stæmt í hættu með einhverjum hætti.Maður myndur svona eittla með að við hversu röð þróunin er núna á undanförnum eins og þér erum að við hljóttum að þurfa að fara að bregðast nokkuð ratt við þið eða hvað?Núna er Ísland auðvitað lítið land og hér eru aðstæður kannski ekki eins og þar eru í Kaliforni sem dæmi. Þannig að sér íslenskar aðstæður þær auðvitað kalla á einhverja ráðstafanir sem við verðum að vera vissum að tæknin í rauninni ráði við áður en allt er gefið bara löst.Þannig að vissulega þá fylgjumst við mjög vel með því sem aðra þjóður, aðra og stærri þjóður eru að gera.Það er ekki endilega markmiðir að vera fyrst. Við viljum eins og að vera mjög góð þegar að þið kemur og vera örug af því að umferður örugi eru þetta þar sem við horfum um á fyrst og síðast.Það þarf að vera í lægi. Við verðum að vera vissum að tæknin hún standi undir þeim væntingu sem við gerum til þar.Ef við tveilum um þetta þessu þá, það eru örugismáli. Þau skiptaðu þetta hér líkilmáli. Hvernig er það tryggt með þessari tækni að við séum örug?Við auðvitað fáum svona reglulega fréttur á því bæði í báðar áttirurun að eitthvað að það fær úskeiðis líka að þessi tækni sé örugari.Þarna mun bílin ekki sjálfur taka upp á því að kera langt fram yfir hámarslaða. Hann er bundin veitin einhverjum skilurðum og fósendum.Hvernig meti þið þessu örugismáli?Það getur mjög vel verið að þegar að sjálfur axtu skerfi eru gómin í til fullra notkunar að þá verðum við á betri stað heldur en veru núna.Það eru vísbendingar um það vissulega en það getur líka verið að þessi yfirkangstími verði talsverð áskorun þegar að tæknin og mannfólkið er að deila sama umfyrrakerðinu.Það er til dæmis, og svo leikur heldur ekki fyrir heilt stætt mat á íslenskum vegum, semst út frá þessum punkti eftir því sem að mér er kunnugtum.Það þarf að við auðvitað að skoða, eins og ég nefni, íslenskar aðstæður, hvernig tæknin virkar við íslenskar aðstæður, en svo verðum við auðvitað að vera tilbúin líka fyrir þann svona, hvað ég segja, aðlöguna tíma sem að verður þegar að við gerum auðvitað ráðferð í því að sjálfurverkni verða einhverju leiti tæki við í framtíðinni.Er þetta framtíðin, ægkjum að því?Það finnst mér nú aðvað líklagt. Við tökum framtíðin í fagnandi og viljum undirbúið okkur velfyrir á hana. Við þurfum að skoða auðvitað innviðanum, við þurfum að skoða regluverkið, við þurfum að skoða ábyrðina, við þurfum að skoða treykingar, þannig að það er að imsa huga.Þetta er framtíðin.Það er framtíðin.Það er framtíðin.Það er framtíðin.Það er framtíðin.Það er framtíðin.
