0:00 0:00
Í spilun núna

Umræðurit

Það er það, það er það, það er það, það er það.Það er einlag von okkar allra að þessi íslenski arfur fylgist aðarvali rísaveldana og að þau nái að leggja hér þau lóð á vogarskálar er leiði til fríðar og afvopnunar.Saði Víti Sveimboðadóttir þáverandi fósiti Íslandsherð Alþingi var sett 1986 og borgarstjórin Davíð Oddsson tók í sama streng.Ég hef trúið að því að hér gerist.Eitthvað jákvæmt því að ungferfið, húsakýnin, mannlífið hér og kannski þrjústaðrandi hér er dálandi kaldur en annað staðar sem að hæli niður deilutnar hjá stórveldunum.Þessara tímamóta er nú viða minst á sama tíma og útgjöld til varnar og hernaðarmálegar aukin.Í þætti dag sinn spenum við sjónum að það er nýju výbúnaðar kaplöypi á tímum þar sem árangur í afvopnunir rivjaður upp.Eirikur Bergmann er profesor í stjórnmálafræðim og þekkir afrópusauðuna vel.Það sem að kjarnáku plöygar var beint þest yfir Evrópu, milli stórveldana sem að Ísland var í miðjunni,í magni sem að þið getað eittjörðinni markvallt og það næst þess að samkomulag um að eigi það þessum votnumog þau urðu í kjálfarið innan við 10% af þeim výbúnaði sem að var,þeirir.En bæði var þetta alveg gríðilega mikið magn og það var gríðilega mikið kostnaður við výbúnaðar kaplöypið í hildsynni,bæði auðvitað hefbundin herrgögn og kjarnarku votn og staðan í samskiptum stórveldana,þau eru búin að vera að byggja þetta upp mikil tortrygni á milli stórveldana sem hefði þetta verið gegnum gangandií öllu kaldastriðinu en árið 1986 að þá er Reykján á...Þá pundi fyrir sinns að tala um himsveldi hins ítla og þessa geimvarnar áallun sem er líka þekkt sem stjórnustriðis áalluninog var svoðmennu með þetta mikil dritnir í augum.En svo að móti kom á þessum tíma að Gorbatsjó var þarna þessi nýji ferski leitögi sem að vildi vinda óvona samkjafninniog þeir hýttust í fyrsta skipti á svona leitofundi í Genf ára 1985 og svo þessi fundur í Reykjáks sem var ákveðmustuutum fyrirvara.Það var mikil spenna og mikil eftirvænting fyrir þessum fundi, einmitt út af því líka kannski hvað árið 1986 hafði verið erfitt í samskiptum.Og það er kannski stór spurning sem ég spyr hérna næst, en hver var neðustada fundarins og áhrif hans á farmaldið?Hérna eins og kannski frættur orðið að það lag út á meðan á fundinumstofuðu sem tvekjataði fundi að það væru alvöru viðræður í gangi.Það væri raunverulega verða ræða bara mjög róttækkar.Það var tillegur um að taka til dæmis skamdrægur og miðaldrægar eldflögar bara af borðinu, en samkómulega þess að stranda því á aðalega þessari geimvarnar áallin banduríkjamanna og út af því að hvorur treysti hinn um nægilega vel.Þannig að þetta fundurins skipti rosalega miklu máli út af því sem kom svo vel í óst þegar skjölinn voru orðin aðgengileg að leitaðnir voru að ræða afvopnunamál í alvöru.Það var mettnar á bakvið þessar tillögur og báðir sögða alltaf síðar að samtölinn í höfða hefði byggt upp tröst og tröstið sem var til þess að það náðust samningar, mjög mikilvægi samningar, sko árið á eftir.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raunverulegar viðræður um afvopnum og er svona hluti af þessu pústli sem er að raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.Þannig að fundurinn í höfða réði ekki úrslitum um endal og kaldastriðisins en hann opnaði svona fyrir einhverja raðast saman eftir að Gorbátsa kemst til valda.
Þetta helst

Nýtt vígbúnaðarkapphlaup þegar afvopnunar er minnst

mið. 7. okt. 2026, 12:42 · 15:36

Um helgina verða liðin 40 ár frá leiðtogafundinum í Höfða þar sem skref voru stigin í átt að afvopnun. Þessara tímamóta er nú víða minnst – á sama tíma og útgjöld til varnar- og hernaðarmála eru aukin

Samantekt

1. Í þáttinum er rætt um íslenskan arfur og mikilvægi friðar og afvopnunar á tímum spennu milli stórvelda. Víti Sveimboðadóttir og Davíð Oddsson leggja áherslu á að Ísland geti verið leiðandi í þessum efnum.

2. Eirikur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, kemur inn á kjarnorkuafvopnunina í Evrópu, þar sem Ísland var á oddi. Rætt er um samkomulag stórveldanna og kostnaðinn við áhrifamiklar hernaðaraukningar.

3. Fundir Gorbatsjovs og Reagan í Geneve og Höfða eru einnig í brennidepli, þar sem þeir voru taldir stuðla að opnum viðræðum um afvopnun, þrátt fyrir að þeir hafi ekki leitt til strax úrbóta.

4. Þátturinn nýtir skjöl og heimildir við að skoða hvernig þessir fundir opnuðu dyr að nýjum samningum, þar sem trún á milli stórveldanna fer að aukast, sem endurspeglast í tilraunum þeirra til að draga úr spennu.

Lykilorð

Nýtt vígbúnaðarkapphlaup þegar afvopnunar er minnst
Þetta helst
0:00 0:00
♪