Það er það, það er það, það er það, það er það.sem tengist hlut að þessi yðinar.En hvað er hraðtíska?Jóhannes Bergi Urbansis Tómasson er sérfröðingur hjá umkverðs- og orkustofnun.Við erum yfirlegt að tala um vörur sem eru framleitar í miklu magni,á stuttum tíma og að litlum gæðum líka.Við sjáum til dæmis að þessar hraðtísku vörur sem að frönskulauin beina staðier að byrtast í sko þúsundatali af nýjum vörunúmörumá hverju með einasta degi.Þannig að þetta er ekki svona Louis Vuitton tíska sem við kannskikunnumst við þetta. Þetta er meira svona það sem fólk kaupir á netinumeð innum smelli og pælir ekkert mikið meira í því jafnvelvörursem að passa ekki fólki, er ekkert hannaðar með mannslíkama í hugaheldur að hannar til að lýta vel út á myndum á netinu.Og við sjáum að þetta er orðið stort vandamál bæði á Íslandiog annar stær í Evrópu og það er kannski það sem að drýfurfrakka til að setja þessi lög.Og þrátt fyrir að greipi sér til þessara aðgerða í fraklandi núnaeru umræðinum hraðtísku ekki ný.Í upphafi síðasta ás varpaði Kastljós einmitt ljósi sínuá stöðu þessara mála hér heima.Íslandingar eru solgnir í ódýrar vöru frá kínverskum netastlunumog á síðasta ári vestlaði þjóðin fyrir nokkra milljarðaá síðum á borði Temu, Sín og AliExpress.Og eins og áður sæði ætla frakkar að sker upp herrargenn hraðtísku og leggja nú auka gjald á hraðtísku fatnað.Samkvæmt nýju lögunum eru hraðtíska skilgreyndút á því hversi mikið af hverju flíkar setja á markaðog hver kostnar við viðgerða er í samaburfi verð.Upphæð gjaldsins er aðeins tjena þessum tveimur þáttumog hlutfarslegar gjaldið töluvert.Á þessu ári verða frá hálfur í Evru fyrir Nerföttupp í tvær fyrir stuttirmabóli.Gjald fyrir gallaböksur verður nýju evrursem jafngildur um 1264 íslenskum krónum.Áruð 2030 geti gjaldið verið komið í 19,5 evrurfyrir hverja flík eða um 2740 krónur.Það verður þó ekki herra enn sem nefnurhelmingi að verði vörunar fyrir skatta.Jóhannes spender á að vegna þess hverja ódýrfattarun hefur veriðhafið kaupandi metið það sem svoað skaðin verði allavega ekki mikill fyrir verskið.Já, kaupandin hugsaður yfirleitt að skaðin sé ekki mikill.Kanski kostar einn flík 500 kall eða 1000 kallog það er náttúrulega takmarkaður skaði fyrir kaupandin.Við sjáum líka að ykkur þarf að taka við þessum úrgangiþegar mann henda þessum vörum.Fatasafnarnir og Íslandi vilja yfirleitt að ekki fá þessa vörur.Já, vel tótt vermiðin sé ennþá á þá er þetta nánast rustlþegar þetta berst eim, sko.En skaðin er alltaf skiður þar sem framleiðislan er.Það er það sem gerir þess að tísku ströma svo ótrúlega hættulega.Þetta er vondur úrgangslokkur.Skaðin af þessu er í fátakariríkjum,bitnar sérstaklega á konum sem er að sauma þessi född.Það er mikil mengun sem fylgir framleiðislunniþannig að það setur mengunar efni út í umhverfið.En hvert er umfangið hér heima?Já, við höfum svona góða hugmynd um hversu mikið allavegaaf tekstilveru fyrir rustlið.Við verðum svona að einhverju leiti vera að vaksa upp úr þessu vandamáliað því að leiti að hámark tekstilúrgangs var á Íslandi árið 2017þegar við vorum að henda kannski 14 kílóum á mann á árisem er alveg, það er einn þvotabalið sko.Og síðan þá hefur talan yfir það hversu miklu við vorum að hendahún hefur farið lækandi.Sem ég held að þýði kannski að eins og endursölu markaðirog aðgerðir sem við vorum að ráðast í er að skila einhverjum árangri.Stofan birtir eins og að tölur yfir hversu mikið við vorum að flytja innog þær tölur hafa ekki lækað.Þannig að magnið af tekstil sem er í umferð er að aukast.Það er tekstil að sapnast upp á Íslandi sem einhvern veginn kannskienginn veit hvaða ná að gera við.Kannski er hann í skápum landsmanna, kannski er hann í vöruhúsum,ég veit það ekki alveg.En við vorum allavega hægt að auka innflutningin.Hann verðist vera að standa í staði núna síðan kannski 2022.Að öruleiti er þetta vandamál sem við erum ennþá að ná utanum.Við erum að eigum enn eftir að ná að tækla einhvern veginn kjarnan í þessu öllu.Og frækkar er að prófa sína leið með því að setja skatt á hratísku vörur.Frækkar hafa líka flottan tekstil gera til að verja.Þau eru með dýr fatamerki sem hafa sterk að ímynda alþjóðlega.Þannig að þetta passar frökkum ágætlega.Neið enda.Neið enda samtökinn hafa í nokkuð tíma bent á skað sem er óneislega og tekstil.Það lítið er til umhverfis þáttan, fata, sóunar og óæskilegara efna.Brínhildur Petur Stóttir frangvöldastjóri neið enda samtökanna til að líklegt að aðgerðir frækka hafi áhrif.Það verður bara áhört að sjá hvort þetta muni hafa einhver áhrif sko.Mér finnst það alveg líklagt.Sko neið enda bólun eru auðvitað flókin og við erum að pæli þessum umhverfis þætti og öðru sem tengist því en síðan spyrir maður sér líka út frá sjónarhóli neið enda hvort að ekki séu æskiletta að hægt séu að þó séu hægt að kaupa ódýran hlæðinað og hvort að þetta að það verði erfiðar að kaupa þetta íti verðinu upp hjá þeim, íti verðinu upp hjá samkjöfnisæðilum og neið endin siti eftir og þurfa að borga almennt meira fyrir fött.Hvað segir við því?Hvað segir við því?Hvað segir við því?Hvað segir við því?Hvað segir við því?Hvað segir við því?Í raun og veru, þú veist, það er sá hérna hluti markaðar sem þarf náttúrulega kannski mest á því að halda því hann er beitnið samkjöfnisæðilum í alveg með sömu vöruna á önrið markaðarum að þetta sé allt meðallægins.Innlendaframleinslan hér, það er í raun og veru aðeins annað því að þá ertu í raun og veru að keppa á sérstöðu og gæðum þannig að þú ertu í raun og veru að keppa í ákveðnum öðrum flokki.Og þú veist, þeir viðskiptafinir þeirra vestlanar, náttúrulega vita það er, þeir geta tristi að vöruna frá þeim eru bara endingagoðar af háangæðum og í þeim eru mjög sjaldan einhverja efnja sem eru hættulegs og það ábar ekki að gerast.En þannig að það er alveg að skifta þessu niður. Við höfum alveg séða síðustu ára, ég minna að það hefur verið erfitt fyrir íslenska vestlinn þegar hún lendir í hardri verðsankjafni.Við ykkur erlenda netvíslun sem er að bjóða nákvæmlega sömu vörur og hún er að selja. En þá er spurningin bara fyrst og fremst þessi, hver er ástæðan fyrir því? Er það vegna þess að sá sem hinga er að sækja býr við eitthvað annað reglumkverfi eða annað eftirlit eða hvað það er sko?En auðverður þannig ef að sko vestlunir reykinir ríki þar sem að launarkostnæður er lár og viðskipta kostnæður.Þá er það bara verkinni sem íslenska vestlunum þarf að glýma við sko og þá hefur við nú kannski fyrst og fremst bara kallað eittir að stjórnvald gæti þess að setja ekki strángari kröfur hér en annað staðar að því að þá er nú alltaf að vera veikja gröndullin fyrir regsturinn hér. Þannig að það er eitthvað sem hort mikið á sko.Í upphafi ás settu umhverfis orgu og lofslagsraðunitið til kynningar í samráðskátt stjórnvalda. Drögaðnýri stefnu um úrgangsforvarni til næstu tíu ára á samt drögum að aðgerða áallun fyrir næstu þrjú ár. Stefnan og aðgerða áallunin er enn til skoðan er í ráðunitinu. Jóhann Pál Jóhannsson er ráð þeirra málaflokksins. Hversu mikið vandamál er þetta, hraðtíska?Hversu mikið vandamál er þetta, hraðtíska?Hversu mikið vandamál er þetta, hraðtíska?Hversu mikið vandamál er þetta, hraðtíska?Hversu mikið vandamál er þetta, hraðtíska?Hversu mikið vandamál er þetta, hraðtíska?Hversu mikið vandamál er þetta, hraðtíska?Hversu mikið vandamál er þetta, hraðtíska?Hversu mikið vandamál er þetta, hraðtíska?Hversu mikið vandamál er þetta, hraðtíska?Hversu mikið vandamál er þetta, hraðtíska?Hversu mikið vandamál er þetta, hraðtíska?Þakka fyrir því að við höfum við því að við höfum við.Þakk fyrir því að við höfum við.