Þetta er speilin, umsvon hefur Rúnar Pálmarsson.Við fjöllum í dag um Marko Rúbjó,utaríksraður af bandaríkjana sem var hér á landi í stutri heimsóknog um frumvarp sem átt að bregðast í lagri stöðu námskagna á Íslandi.En við byrjum á gengi íslensku krónunar.Gengi íslensku krónunar sem var stert fyrirhefur styrst enn meira frá því sumar.Frá áramótum nefnur styrkingin um 4,7%og meirinn helmingurinn hefur komið fram síðan í júli.Einn efra kostið er umlega 147 krónur um áramótinnen stendu nú í 137 krónum er sem sagt um 7% ódýrarien hafa verið í hugað efran hefur almennt gefið eftirgafartu öðrum gjaldmiðlum, stórum og smáum.Miða við ímsar hægtölur þá hefðu kannski frekar mátt búastvið gengi í slækkun en ekki hækkun.Erðna Björg Sveristóttir,aðalhagfræðingur Arjónbanka, bendur í meðalannas áað vöruskifta halli sem verður þegar meiri verðmætt eru flutt innen eru flutt út hafi sjaldan verið meiri.Raunar þurfa aftur til ásins 2006 þegar verið var að reysakárnhugavirkjun til að finna viðlíka halla.Að öllu jöfnu ætti viðskipta halli að stula veikar í krónu.Erðna bendir á að einn helsta skýringin á að viðskipta hallinhafi ekki leitt til veikara gengis síðan stór hluti af hallanumsé vegna innflunnings á búnaði fyrir gagnaverog slíkar fjárfæstingar hafi ekki sumu áhrif á gengiðog til að mynda fjárfæsting í stórvirkjun.Það búur óbúslega mikil uppeging í gagnaverumog við þurfum að flytja inn í raunni gríðarlega mikið magnað tölvum og tölvu búnaði fyrir gagnaverinog í fyrra þá nám upp að einn 170 miljörðumsem við fluttum inn af tölvu búnaðiog við erum komin núna á fyrstu sjömaðunum þess að áserum við komin búið 115 miljörða.En þetta er samt ekki að koma inn á gældirismarkaðinaþví þetta er fyrst og fremst erlendir aðilarsem eiga þessu þannan búnaðsem er að flytja inn til landsinstil þess að hafa hann inn í gagnaverunum.Þannig að þetta hefur við henni ekki haftsamsvarandi áhrif á gengið krónareins og maður myndi ætla.Í pistli sem aðalhagfræðingur Íslandsbanka byrti í dager mynd á að sælabankin tilkynnt í vorað hann hæfi reglulegu gældirisk kaupa á nýeftir hlýja síðan í desember í fyrra.Frá 12. mæ til 11. septemberkeipti hann 6 miljónir evra á vikuen þá voru kaupin hækkuð í 12 miljónir evra á viku.Þann 25. septemberkeipti sælabankin mun meiraeða sem nefnur 21 miljón evraeða fyrir 2,9 miljardar.Alls hafi sælabankin keipt evrurfyrir um 21 miljard króna frá því í vor.Erðnabendir á að líferísjóðirhafi líka nýtt hækifæri til að kaupaerlendaregnir í miklu mælien kvorki það, njög gældirisk kaupsælabankans hafi leitt til veikari krónu.Aðspurð hvort hluti skýringarnarséu sókulluð vakstamunarviðskiptiþar að segja að fjárfestar nýti sérháa vexti hér til að fá betri áhugstunsegir erðnað margir ólíkirkraftar séða verki.Og einhver leiti þá er flæði frá erlendumaðilum hérna inn. Ég ætla ekki þaðað fullera það að það sé endala út afvakstamunarviðskiptum eða eitthvaðsvoleis. Það getur bara verið tilfallandiflæði þannig að mörg fyrirtæki sem er íeigu erlendra aðila getur verið tilfallandigreiðslu uppgjör. Það hefursvona verið, margir hafa velltvöngum fyrir því hvort aðþessi styrking á undaförnum eða einhverleiti reykja tilþess að kaupa kóloplast og keresisog það er náttúrulega búið að vera lengií umræðinni. Mér minna að við komum fram umáramótin síðustu að það þýrtaað greiða hérna nokkuð háa uppeða skatt greiðslu og þannig aðþað tekur tíma þá að koma því í gegnumgældarismarka en til að skipta því í krónurþannig að það getur verið að hafa einhver áhrifen þetta er rosa margirí rauninni hlutir sem er að reyfastá sama tíma inn á gældarismarkanumút frá haugkernu sjálfið þá myndi ég ekkiendilega að segja að þetta væri sjálfbærtgengi sem við erum að horfa fram á núnaen við þekkjum það baraóbúslega vel í svona okkar íslenskuhagsöku að krónan getur veriðí allskonar ójapvægií langan tíma og að hennilæta sér fátum finnast hvað við í rauninnierum að segja sér einhver undirleikjandisjálfbært gengiÞá hafi verið á sjávarafröðumog áli verið hátt sem hafi stuttvið krónuna. Við gleymum oftaí þessu umkvarðu sem við erum í að sem að óli er að hækkaráfurur í heiminum er að hækkaað Ísland er fyrst og fremst ráfurútflytjandi. Við flytjum út fiskvið flytjum út ál, við flytjum út orkuog verðið hefur hækka gríðarlegavið sjáum að verð á kvítum fiskeins og verð á þosk, það er íalveg hæstu hæðum núnavið erum að fá í rauninni meiripening fyrir aðverðna sem við erum að flytja útþannig að það er mjög magnað finnstmér að sjá að ef við erum bara að horfahversu margar krónur komi í kassan hjá okkurað þrátt fyrirkvótaskerðingar eins og til dæmis íkolmuna, makrilþosk, þá erum við samt sem áðurað fá í rauninni meiriútflytningsverðmæti fyrir sjávararverðnarsama með álega, við erum alltaf mjögmikið talað um þessar framlistu skerðingu hjánorðurál, að við erum samt sem áðurbúin að sjá að útflytningsverðmætinhafa aukist þrátt fyrir að útflyttmagn hafið rauninni dreyið samanÍ þjóðhagsbá Íslandsbanka sem kom út fyrirviku er því spáð að gengi krónunarverði fjórum prósentum veikaraárið 2028 en það var í ágústErna og félagar í greiningadeildArjónbanka gaf út sína spáðdaginn eftir og hún er á svipuðu notumKrónun verði þá áfram sterkút næsta árEn undirlegjandi í öllum svonahaxbám og öllumefnahaxlíkunum og þá er alltafsamband sem gildur og það er í rauninniraungengið. Það er ekki þá nafngengisem er það sem við sjáum þegar við erum að faraí bankan og kaupa gældri, heldur er þaðraungengið. Raungengið ermælt með því að leiðrætta fyrir verlai á Íslandiog í helstu viðskiptalundum okkarRaungengið er algjörlega íhæstu hæðum og ef við skoðum bara meðleunakostna þá er það aldrei verið að herraog það þýðir í rauninni bara að samkjæfnishefni íslensk haugkerfishún er að mynkabara afurðnur okkar verðadýrariþað er dýrara fyrir ferðamann að komatil landsins við erum dýra áfengastæðarþannig að maður er auðvitað að óttasta þetta og endanum hafi áhrifá í rauninni bara eftirspurneftir okkar útflutningsafurðumMögulega myngandi eftirspurn hafi þó ekkikomið fram í haugtölum enn sem komiðurEf við skoðum bara íslenska hagsugabara við getum að vera hundra ára aftur í tímanað þá þegar raungengier orðið svona hátt hjá okkur og við erum að tala umað þetta er komið á sama staðeins og það er krónavannu í tiltölu að miklu ójapægá árunum fyrir fjármálakreppunaað þá er rauninni bara tvær leiðir til þessað lækka raungengið og vinnaaftur samkjæfnishefni þjóðbúsinsVið getum verið með minni verbulgueða minni launahækkanirheldur nokkað nákvæmna launeða við getum veikt gengi krónunarog þú getur farið hundra ára aftur í tímanog við hefum alltaf valið sömu leiðinasem er að veika gengi krónunarVið höfum rætt um áhrifin á útlunusgreinaren hvað um áhrif á innflutninghefur verið á innflutum vörum lækkað ísamræmi við styrkingu krónunarJá, við höfum séðkannski bara nýjasta dæmi sem við hefum fengið núnaer nýju bílarÞað var okkur en bíla umboðsett fram tilkynningarog þau ætlaði að lækka verð í samræmi við gengi sömingarnarVið sáðum þau síðustu verbulgu mælinguað það er lækkuðu bílarþannig að það aðeins dró úr verbulgu þrýstingiAuðvitað hefur þessi gengi styrking líkaá náttúrulega sett að segjaþví að við erum að sjá um í marga vestlanurað koma að segja ef við ætlum að frista verðeða ef við ætlum að lækka verðÞað er náttúrulega geta gert þaðþví að krónan er bara búin að styrka svo mikiðá svo stöðtum tímaÞannig að auðvitað hefur þetta greiðilega mikið láhrifá innflutningsverð og að einhverju leitibyrja að skila þvísem er jákvætt að því við erum náttúrulega mjög viðkvæmnistöðu komaðar að kæra samning og vinnumarkaen akkurat núnaer alltaf mjög viktigog við séum þetta að komatil frúísinÞað er að lokáða þetta landmeð Íslanda, Íslanda og Hægurþannig að Íslanda er að stíðaá centrum af mjög of þaðað stíða á stíðaogLega Íslands miðja vegumillir bandaríkjana á Evrópuhátt í norðriþýtti það að Ísland hefði leiki hlutverkjagegna í varnamálumog grinnar sem stæði aðfæru vaksandiog þess vegna væri áherslan ánorðuslóðir almennt og sérstaklegaÍsland svo mikilvægStaða Ísland sem herrlaus aðelaallansarsbandalæginuværi sérstök en mikilvægHingað koma fulltrúarur herjumannara bandamanna í NATO til að sínamátt og megin bandalagsinsallt til að koma í vekkfyrra áttöken ekki espa til þeirraAllt frá tímum setniheimstyriraldar hefði Íslandleift bandaræki herra nýta land og hafsvæðiog fylgjast með því sem þar geristí löymi. Í samæninguhefði ríkin hamla því að óvinnurkæmust inn nýlöksöguna75 ár væru frá því aðvarnasamningurinn var gerður melli bandarækihérna á Íslands. Áfram er þiðvakað yfir landi og hafiog Ísland skipti líka máli áfleiri sviðum, sagði Rúbjó. Hér væruþjálfaðir geimfarar, mikil kunnnottaí jarðvarma og orkumálumog tæki færi til fjárfestingarbegja vegna allansafsins. Rúbjó vek líkaþeim fjölda samlandasinna semkæmi á hverju ári hingað, sagði það velskiljanlegtsvo fallegt væri landiðjafnvel bara út umbilrúðu og hótelglukka og hannkæmi ábyggilega aftur. MarcoRúbjó fættist í Flóruða1971. Hann er sónur innflytjandasem komu frá kúpu og voruekki orðin bandarískiríkisborgararst þegar hann fættist.Rúbjó fjekk bandarískan ríkisborgarrétt við fæðingu í kraftilaga um rétt allra þeirra sem fæðastá bandarískri jörð. Þau ákvæðihafa verið umdelt, Donald Trumpbandargefosti, vill ekki að þaugildi um börn sem fæðast fóruldrumsem eru tímabundið eðaólöglega í landinu, en hægstréttu bandaríkjana hvað í sömar uppúrmeð að ekki væri hægt að takmarkaþessi réttindi á þann hátt.Fyrir tíu árum þegar Rúbjó sóttisteftir því að verða fórsita fannanbjóðandirepublikana, barist hann fyrir því aðtryggja áfram rétt allra bandnasem fæðast í bandaríkjunum.En á setni árum hefur hann snúistog beitt sér gegn því sem kallaðiverið fæðingartúrismiþað er því að verðandi mæður komagaggjert til bandaríkjanatil að eignast þar bönn og þau verðibandarískir ríkisborgarar.Og hann hefur líka gengið hart fram í afturkallað landvistarleifi útlendingasem eru sakaður með að hafa gestbrotlegir við bandarísk lög.Rúbjó er fyrstiauðtaríkjastráð þegar bandaríkjana sem er afrómönsku mættum og heima síðuauðtaríkjastráðunetisins segir að hann sésonur innfrýtjenda sem hafi fariðfrá kúpu til að eldastvið ameríska draumin.Fadir hans var barþjótt, móðir hansí mist heimavinnandi eða vann semþerna á hótelum. Rúbjósegist hafa lært það viðafaknið hvernig kommunistareigðilegðu kúpu. Hann varþingmaður og ríkistingi í Flóriða,var öldungadeildarmaður fyrir Flóriðaog bandaríktingi í 2010 og varþað þar til í hittið fyrra.Hann hefur gengt stöðu auðtaríkjastráð þeirrafrá því að Trump tók viðöðru sinni sem fórsetiog Rúbjó segist setjaAmeríku í öndvegi í starfisínu. Rúbjó erorðinit helsti trúnaðmaðuTrumps en stjórnmála skýrandureru gerðnir á að reyfi upp að þegar báðirsótust eftir því að verða fórsetaefni republikana 2016þá var Rúbjó ómyrkur ímáli um Trump.Ekki kemur til greinaað reyfing íhaldsmálimanna í bandaríkunum fjalli í hendursvindlara og Donald Trumpværi svindlari. Reyndarfór það svo að Rúbjó hætti við frambóðsitt eftir að hann taphaði fyrir Trumpií forkostningum í Flórida. Núturnarhafðu gengið þar á milli og Trumptil dæmis kallaði hann ítrekkaðmarg og litla. En Trump varsvo kosinn fórseti í fyrrasinnivetturinn 2016.Í núverandi stjórn virðistnýfurinn ekki ganga á millið þeirra og Trumpsegir að Rúbjó hafi skilaðfrábæru verki. JótiVanns var að fórstu yfir talin líklegurframbjóðandi republikana í næstufórsetakostningum 2008.Trump hefur vísað til þess aðVanns og Rúbjó eruðu draumateimi. Hvorur þeirra hefurlátið mikil upp í ofinberlega um slíkáform. Rúbjó segist þess að daganaekki ráðgera frambóð.Hann hefur nóða að gera. En það stittistí þingkostningar í bandaríkunum.Það er verið að í november skoðana kannanirbenda til þess að republikanarmissi tæpan meirhutasinn ífulltrúadeildinni og gætu líkatapáðunum í öldugadeildinni. Það erspurning hvernig val á fórsetafanambjóðandahorfum við flokknum efsvo staða verður uppi.Anna Kristín Jónsdóttir tók saman.Frumvarp sem átt að bregðatil lagri stöðu Námskarn og Íslandiog hefur í fjórgang verið sett á þingmálasgráverður ekki tekið fyrir á þessu þingi.Tveir fyrirvændir ráðhverðarmentamóla og voru jafn mörgum ríkistjórnumreynd að fá frumvarpið samtíkt en hafðu ekkierendi sem er við því.Viðvarandi fjórmaks skorturhefur leitt til uppsafnaðs skorts áNámskognum í grunninskólum á Íslandi.Frumvarp til líra hildarlaga umNámskogn átti að bregðast við þessum vandaen þar voru lagðar til breytingar á stuðningirríkisins við nýsköpun, þróun,gerð, þýðingu og útgáfu Námskagnaauk þess sem þar varfjallauðum heimildur á þeirra til að setjagæða viðmið um gerð og útgáfu þeirra.Málið hefur ratað á þingmáluskráá fjórum þingum.Í síðasta mánuði var 150.8.þing sett. En í máluskráríkistjórnarinnar sem var gefin útsamlega þingsetningu er frumvarpiðhverki að finna.Í skriflu svarið til spegilsinsstaðferstir menta og barnamálaráðunitiðað það verði ekki lagt fram.Þess í stað hyggstInga Sæland, menta og barnamálaráðað þeirra, leggja til auknarfjórvitingar til námskagnagerðarsem hljóðu upp á 455 miljónirkróna. Hér per að taka framað það er 145 miljónumlægra en viðbótarframlegiðsem ráð þeirra hafði sumar talað um að vitatil málaflokksins.Mikið hefur verið fjallað um námskagnaskortí Íslensku mentakerfi. Í konunsem mentamálastofnun stóð ferirá sínum tíma kom fram að70% kennara nótu ofteða mjög oft námssefnisem kennarar í skólanum hafa sjálfurbúið til. ÍrisGíslatóttir, formadur stjórnarþróunarsjóðs námskagna, hefur sagtað staðan sé hæðileg.Við erum að horfa upp á svona 20 ára innviðarskvöldí námskagnum. Í flestumlöndum sem við viljum bera okkur saman viðþá geta kennarar gengið að fjölbreytumnámskagnum sem að henda nemyndummeð fjölbreyta þarfir og vali þáfyrir sín hóp.Hérna getur viðvarðla sagt að við séum meðnámsbók per námsgrein.Námskagna og sprettópur skipaður.Í skýrslu hópsins kom framað hildarútgölduríkisins tilmálaflokksins væru um 532miljónur krónaeða 0,4%árilegs hildarkosnaðs hversnemynda í skildunámi. Þaðhlutfall var töluvert lagra en íalgengum samanburðaríkjum. En efÍslandska ríkið vildi verja sömuhlutfallslugu fjárfestingu til námskagnakaupaog finnar til dæmis,er þið ríkið að þrefalda eða fjórfaldafjármagnið. Í síðdeisútarpinu í sumar var líka rættvið þórdísi Jónu Sigurardótturforstjóra miðstöðarmenturnar skólaþónustusem segir að lítilfjárráð MMS standi þeim fyrirþrifum. Það er mjög erfitt aðnýta fjármunni í nýsköpun ognýtt kennslefnu þegar meira minnapeninguru feri að endurprendagamalt. Í ágúst2004 tilkynnti ásmundir einarað ríkistjórnin ætlaði að tvefaldafjórframlag til námskagnagerðarog gera námskagn gjald frjálsfyrir framhaldsskólanema fram að átjónu ára aldrei.Frumvarfið um ný heildarlögum námskagn hafið þá verið samþyggtúr ríkistjórninni en það náðialdrei gegn þingið. Í oktobersama ár var ríkistjórnar samstarfnuslitið. Nýr mentamálárað þeirraástildur Lóa Þorstóttirtók við taumunum í desember 2004.Í stefnu yfirlýsingunýjur ríkistjórnarinnar var búiðsókn í mentamálum og tekið framað áhersla erði lögð á aðgengiað fjöl breytt um námskagnum.Ástildur Lóa náði ekki að eblaútgáðu námskagna í sinni tíð semmentamálárað þeirra. Í mars2005 tók Guðmundur Ingi Kristinssonvið ennbætti menta og batnamálárað þeirra.Mánuði síðar mælti hann fyrir nýjumheildarlögum um námskagn,nánast sama frumvarfi og ásmundur einarhafði lagt fram í sinni tíð sem ráð þeirramáluflokksins. Í júli gaf GuðmundurIngi út aðra aðgerða áhullinmentastafnunar en þar kom fram aðebla eitt í útgáðu námskagna með þeimfyrirvara að frumvarfið erði samþyggt.Frumvarfið var þó ekki samþyggtí hans tíð og Inga Sælandtók formlefið ennbætti menta og batnamáláraðþeirra í janúar 2006.Í nýri skýrsluþróunarsjóðs námskagna sem var byrjt í mæsegir að fjármagn til námskagnahafi rýrnað stöðugt að raunverðií nær tvo áratvíi og sjóðurinnsé í dag aðeins 36%af upprunalegu raunverði.Sumið þróun megið sjá hjá námskagnasjóðiog námsefnistættimiðstöðar mentunar skólaþjónustu.Í júli sagði Inga Sæland íviðtalli á bylgjunni að gertir þér áðfyrir 600 miljóna krónar viðbótarfjármagnin til útgáð námskagna í næstufjárlugum. Þaipið mánuðið fyrrhafi þingi farið sumafrí ánþessað námskagnafrimorfið hefði verið samþekkt.Í síðasta mánuðið bárusnýðurstuður síðasta písakunnuna prófs.Árungur íslenskra neymyndahefur aldrei verið í apslæmur.Á blagamannafundi þar sem Inga kynntiaðgerðina til að bregðast við þessari þróunkom fram að ríkistjóðinætlaði að leggja 455 miljónurkrónar viðbótarframlega til íslenskranámskagnagerðar. En svo fyrr kom framer svo upphæð 145miljónum krónar læri en viðbótarframlegasem Inga talaði um í sumar.Í skrifilugu svarið til spegelsinssegir að 380 miljónirrenni til námskagna á grunnskólastígiog 75 miljónir til námskagnaá framhaldskólastígi. Þessi fjárvitingmarki verulega inspitinguí þróun og útgáðu námskagna á Íslandisem sé ein af megin áhörslumett- og batamálórað þeirra í aðgerðumstjórnvalda við að epla íslenska mettakerfið.Samkvæmt upplýsingum spegelsinser upphæðin þó aðeins brotaf þeirri innviðasköld sem blasir viðí málfloknum.Holmfríður Marja Ragnhildadóttir tók saman.Fleira er ekki í speglinum.Frettir verða næstsæðar í sjónvarpiog á rást 2 klukka 7.Um sjónamæðu frettar varÁstalín Magnúsdóttir.Útsendingu stjórnaði Hildur Sigurbergsdóttir.Tæknimaður var Kári Guðmundsson.Veriði sæl.Kári Guðmundsson
