Þetta er speilin um sjónamæður Ævarar Njórsefsson.Síðar í þættinum veru fjallegaðan grænland og nýgerðan samning grænlendingadana á bandaríkjamanna en við byrjum á lofslæðinu.Ef við horfum á stóru myndina þá eru góðu fréttinnan þær að við erum að þokast írétta átt en ekki ranga átt. Við sjáum örlítinn heldar samtir átt á millja ára.Slæmu fréttinnar eru þær að við erum langt, langt á eftir áætlum.Það þarf að gerast miklu, miklu hraðar ef við ætlum að ná markmiðum Íslands.Það er bara þannig.Svona hóf Jóhann Páll Jóhansson um hverjus orku og lofslagsmálar á þeirra á varpsittþegar hann kynnti nýjistu losunatölur Íslands og stöðu lofslags aðgerða á þriðudag.Þetta er engar íkjur á kóruan veginn, heldar losun minkaði örlítið millja ára um 3,9%og jókst meira sig aðeins í vegarsamgangum.Um hverjus og orkustofnun reiknast til að með sama áframhaldi náum við ekki nema 21% samdarættií samfélagslosun til ásins 2030 frá því sem hún var 2005.Eða réttum helmingi þess 41% sem aðeins stemt.Jóhann Páll, það lítur að þurfa að slá all hressilegi klárin eða þessi markmiði að nástaþeim fjórum árum sem eru til stefnu?Já, það er alveg ljóst og ég hef ekki viljað fegra stöðum.Þetta er bara svona að þarfa að gefa í ef við ætlum að komast eitthvað nálægtí að ná þeim markmiðum sem voru sett fyrir nokkrum árum.Hvort sem við horfum bara til samfélagslosunar og samkómilagsins sem var kertvið Európusambandið fyrir tíð þessar ríkistjóttnar reyndar.Eða til Parísar, Sáttmálans og landsframlags Íslands þar.Við erum langt á eftir áallun.Góðu fréttinnar eru það að við sjáum smávægilega samtrátt milli ára.Það var alveg ljós þegar ég kom inn í ráðunettið að við ættum mjög langt í landtil þess að ná þessu markmiðum og þess að fórum við strax íí svona markvisa tiltæktar vinnu í Lóstasmálum.Við þurftum að leiðrétta landsframlag Íslandska kvart Parísasamningnumvegna að því er vistist áralangs miskilnings Íslenskra stjórnvaldaog Európusambandsins eða ólík skilnings á því hvað fælist í Lóstassamstarfinu.En svo eru það auðvitað þessar beinhörðu aðgerðirsem hérna skipta mest um áli og eru líka mest spennandiað ná fram sínilegum og áþrjávanlegum árangri í Lóstasmálum.Og það sem ég fór yfir fyrir ári síðan, þessi fjögur forgámsverkefni í ríkistjónarinnþau taka til allra lósuna flokka.Þetta eru hraðar í orkusskipti í vegasamgöngumog þar höfum við farið í stærstu styrkja útlutun sögunarog Lóstas og Orkussjóði.Við erum búin að leta vörugjaldi af rafbílumsamtlið öðrum breytingum á gjaldtöku.Afliðingina þessu er svo að til dæmis á þessu áriþá er sjáum við hækkun í hlutvalli rafbíla af nýkjeftum bílumí hverjum einasta mánuði meðan við mánuði síðasta árst.Þannig að rafbílavæðingin með almenningsé komin á mjög gott skrið og þá eru stjórnvöld líka að gera allt sem hægt er.Við erum að stiðja við hlæðsluginu við um allandsérstaklega hugaði að loka því sem við höfum kallað hlæðslugatitreykjaði sér hverki meirinn 100 km á milli hlæðslugstöðu áog það sé að finna hlæðslugstöði ákveðin með einasta þjættbílistad á Íslandi.Svo er heilmikið að gerast í landnótkunamálum líkaog varandi ETS-kerfið lósum frá stóriðjuog þegar kemur að fjárfestingastöðningi við bændur.Ef við höldum okkur við samfélagslósununaog stærsta þáttinni henni vegarsamgangunnarkilómetragjaldi hefur verið innlitt og þá að hækka verulegum áramóti.Það miðast engöngu við þingdögutækjaog er þess að játt fyrir minnstu og bara sparnitnistu smábílaog svo stóra þryggja og hálst tonna bensíl og dísilsvelgi.Og þetta er rétt að með því að lítill munu sé á slitfinusem ég valda á vegakerfinu.Látum þá útreikninga líka með því hlutaen skiptir að virkja í engum málu að þeir stórueiða og losa þar með markvallt meira en þeir litluog eru þannig í raun velun að þeir fyrir þaðað lagra að verði á eldsneitis lítanana þegar þeir eru uppe í staði.Er þetta ekki eitthvað skrítið?Eitthvað sem ráðar að loslásmála eftir að reyna að fá breytt?Jú, ég veit að sem loslásráðara beitt mérfyrir því að tala mjög skýrt við Ríkistöndarborðuum að gjaldtaka af aukutækjumeða taka miða á losun eftir því sem hægt er.En kyrrum við að tala um gjaldtöku sem við viljum auðvitað bæði beitatil þess að íta undir vistvæna ferðamáta.Þetta ítir ekki undir það?Nei, ekki þetta til þennan gjald, það er alveg rétt.En við erum auðvitað bæði í því verkefni að ná árangur í loslásmálumog í því verkefni að fjármærna vegakerfið okkarog nú er þróuninn þessi að það er að verða bara algjört normhjá almenningi að geyra um á rafbílumog ef farið er í að letta það líka gjaldtökuað fólki í stórum stíl þá verður erfitt að standa undir fjárfestingumí vegakerfnum til frambóður.Við erum líka bara að komast á þann stað smám samanað það er ekki lengur fórsvaranlegt að setja marga miljardar árií rafbílastyrki.Rafbílanir eru ódýrar í rekstri, þeir eru verið að sjá mjög fjölbreyttog mikið úrval af rafbílum.Þessi þróun er á flegi ferð og við erum inn á Íslandiþar sem bensinnið er dýrt, bæði vegna fjarlæða og flutningskostnaðurog vegna þess að það er ekki sérlega mikil samkjöpni á markaði.Meðan raforgan er ódýr, þannig að Ísland er, og sérstaklega eftir,það er aðgerri sem er verið að grýpa til þegar ekki mér að hlæsluðinuum allan, þá stennir bara í að það verði hverjumekki betra að vera á rafbíl heldur en á Íslandi.Átta að hverjum tíu nýskráðum bílum sem almenningur kaupirer ramarsbíl, segir Jóhann Páll, en hann segir heldur erfiðarað fá bílaleguna til að stökka á ramarsvagninþrátt fyrir tölverðan stöðning úr ríkisjóði, bæði beint og óbeintog er þá yðurlega að výsa til gloppbóts hlæslu netsog treyðu kunnana til að leia ramarsbíla.Jóhann Páll segist að hafa ákveðin skilning af þessu.Það er eiginlega engin leið að draga hratt úr lósun frá vegasamgöngumsem er stærsti einstakki lósun af flokkurinn sem heyrir undir þessa samfélagslósunþar sem eru þessar fjárhastlegu skuldmyndingarÍslandska ríkisinskakvart, Evrópu samstarfinu.Í spá, ungferðis og orkustofnunar er gett ráð fyrir mjög hraðirri útföðsum bílasem ganga fyrir jærðarneðisniti og því brinda hraða orkuskiptumþess stóra hluta bílaflottan sem bílalegu bílar eru.Jóhann Páll segir ráðinni til að hafa átt í góðu samtali og samráði við bílalegunar undar farði ársem þegar hafi getið af sér fyrirnefnda eblingu hlæðsluinviða, einfaldari greiðslulegir og fleira.Þannig að með tiliti til þessa þá finnst mér vera komið að bílalegunumog gefur forðast að fara í þingjandi geltökusérstaklega líka vegna þess að ég finn velvilja mjög víðatil dæmis bara er að þannig að sá aðilið sem hefurhefur núna verið við tölum síðustu dagafrangatastjóri Haldurs á Akureyrihann er yfir bílalegu sem er einna döglegustog hefur sínt einna mest frumkvæði í þessum málumþannig að ég held að margar þeirra síu allar að vilja gerðaren það er eins og er alveg skýrt af Háli Stjórnvaldað við mörum ekki að halda áfram að dæla peningum í þettaen núna er svolítið komið að þeim.Vegarsamgöngur falla undir samfélagslósunLandnótkun vegur hins vegar langþingst í heildarlósun Íslandseða 6,1 af samdals 10,6 tónnum af koldióksis í gildumog í þeim flokki er endurhengt vótlendisog vistkerfa algjört forgánsverkefni.Jóhann Páll segir því með að vel.Við erum loksins að ná árangrið þegar kemur að þvíað endurhengta vótlendi á ríkisjörnum.Þetta er eitthvað sem hefur ekki verið gert.Áðurraunar hefur verið algjör kirstaðiþegar kemur að endurhengta vótlendis á síðustu árum.Það sem við gerðum strax í upphafi kjörtíðanbilsvar að leiða saman land og skó og framkvæmda sísluna ríkisegnir.Kortleggja í rauninni möguleika til endurhengtar á vótlendiog endurhengtu vistkerfa á ríkisjörnum.Við smíðum framkvæmda áætlun þarumog svo hefur við verið í framkvæmda fasanúna síðustu mánuði að abla leifa og svo leiðisog erum að fara að stinga niður skóplu bara í næstu leiku.Eitt af því sem við hefum verið að skoða þarnaer líka hvort þessi ekki tílefni til að gera það samaog við erum að gera í orkumálum að svona einfalda ferlanaog reyðja burt á hvernum stjórnsíslulegum hindrunumþegar kemur að þessu.Þetta eru ríkisjörnum.Þar eru menni starftólunum sem sagten hvernig gengur að fá engaðilega bændurog landegingundur í þetta forgámsverkefni?Það sem við erum að reyka núnaeða land og skófur er að reyka smiðsvökið áer nýtt vottunarkerfifyrir endurendvotlendis og vistkerfa á enga löndum.Það snýst á um að skapa kvata til þess að fara í svona framkvæmdirog geta þá talið ávinningi fram sem svona hákjæðakólefnis, einingar og selt.Þannig að ég bind miklar vonið við það.Komur líka upp sérstökku styrkjakerfisem land og skófur heldurutanum. Það er ekki mjög verulega fjárhæðiren þó þannig fjárhæðir að það er geta skapa kvataog stutt við svona verkefni þegar landegingundurfélagið samtökku og svo framvegisaf að huga á því að fara á stað.Það er vinsalt að tala um kólefnis hlutleysi.Að markmiðis er kólefnis hlutlust þetta og kólefnis hlutlust þitt.Ísland hefur ekki frekar ennur ríkieða í þannig að flest ennur ríki sett séreinn formleg mælaleg markmiðum samtrátt á heldalósun.Við erum með markmið og skuldmyndigunum samtráttí samfélagslósun en ekki heldalósun.En semst að það er oft talað um að loka markmiðisé kólefnis hlutleysi og það er endar formlegt markmiðþessar ríkistöldnarsangvættir stjórnarsáttnulega.Kólefnis hlutleysi fyrir árið 2040svo Ísland verði áfram í fremstu rauðibara áttu ekki að knattræðni hlínun.Heldalósuninni fyrir að var 10,6 miljónur tonnakoldiðjóksið í gilda.Ungverðis og orkustofnun reiknast til að hann verðief allar áallennar og framveiknisbár þeirra ganga eftir8,8 miljónur tonna árið 2040.Það eru 14 árið í það.Og við stöndum á náttúrulega síðst stað eins og ertú er bjassir náttu að halda því vel áframog við vonum að það gangi eftiren hvernig óskopunum átt að vera raunat.Og ef markmiðið er kólætnins hlutleysi fyrir 2040þá þarf það væntalega að vega upp á mótiðiðsem 8,8 miljónur tonnaeða hvernig er hlutleysi skilgrend í þessum vangaveldum?Kólætnins hlutleysi 2040 er lagbundið markmiðþetta var bundið í lög 21það lekkur alveg fyrir að þegar þetta var bundið í lögá sínu tíma þá var kólætnins hlutleysi ekki skilgrendþað lág aldrei fyrir hvernig þettahvað er þetta nákvæmlega þýtti?Við settum þetta í stjórnarsátmálaog höfum verið að fara yfir þetta í ráðunettinuog erum auðvitað með nýj loslast lög í smíðumþar eru við ekki að rópla við þessu markmiðs ákvæði laganaen mælum þó fyrirum í sérstaklega bráðabirða ákvæðiað það veri farið í markmiðsavinnu fyrir árið 2028Það ætlum að gera þetta samt fyrir þar semþetta markmið verið skilgrendsérstaklega en um leið tekið sérstaklega til skoðunarhvort þetta sé yfir höfuð raunhæftvegna þess að emaður alveg hreinskilnog emaður skoðar hvað höfuð verið gerthvernig losunatvöluðna líta útþá ég hef ekki séð almenlega leiðinaað því hvernig þá að láta það ganga upp að náalgjöru kólernis hlutleysi 2040en halda um leið áfram að vaksa sem samfélagog auka lífskjör á Íslandiþað er bara þannigþannig að þetta er eitt af því sem við erum að vinna aðað skilgreina kólernis hlutleysiog um leið meta raunhæfi þessa markmisþannig að eins og staðan er í dageins og við skiljum eða skiljum ekkikólernis hlutleysi í dagþá er þetta hugtak bara nánast markmistjá, ég myndi segja þaðsæði Jóhann Boll, JóhannssonJens FredrikJens FredrikJens FredrikJens FredrikJens FredrikJens FredrikJens Fredrikblóðbyrðir og sprengi efni til Granlæs til að bræðast við mögulegum hernaðraðgjurum.Ellingu telur að líktinn að síni að degurbarkalegari yfirlýsingar Trumpsmildist þegar tekið á móti, það hafi Danir, NATO-ríki og Evropasambandi gert.Neðustuðan er að sumuleiti út af góðri diplomasi og góðri samstöðu Evropaþjóðana.Nú, það er gefið eitthvað eftir.Bandaríkinn fá að hafa skoðun á því hvernig fjárfestingarannar ríki auðan NATO geti orðið á Granlændi við námuvinnsla og slíkt.Og svo er þarna ákvæði sem að reyndar blasti við að hefði aldrei verið liftum að herlið annarraði NATO-ríki megi ekki aðtapnist á Granlændi.Það var svo sem óhugstandi fyrirfram.Þú nefnið námuvinnsluna og greinindur hafa svona látið að þýlika þetta.Það hafa ekki bara snúist um hernaðli ítök heldur líka aðganga öðlindum.Það hefur náttúrulega verið í gegnum tíðina alls konar þreyfingar um óljúvinnsluog námuvinnslu það voru gefin út rannsvonuleifi til kínuverska fyrirtækiog einhverju tímabili sem voru síðan afturkölluð eða ekki virkuð.Þannig að bandar ekki mænir að vænta lánað með það að þannig er lokað fyrir slíktað mestuleiti og þar með gerst þeim færi á að hleypa bandariskum fyrirtækjumað því að leitað og vinna á náttur öðlindir.En það er ekki svo að þessi samningur veitið um einhver réttindi hvað það varðar.Yfirlýsingar og framganga bandar ekki fórsta hefur verið ótreiknanleiken vonandi fara samskipti ríkjana nú í góðan farvegsegi í reylingur.Svo er að sjá hver þrónin verði þegar tekið verið að byggja herstöðarna sem hvið er áum í samningnum.En menn munna áfram held ég vanda sig mjög við þessum samskiptumog þó að Daniel og einhverju hafi talað um að þetta hefur verið sigurþá sér maður líka að Danska Ríkisvöndi passa sig mjög að segja ekkiað þarna hafið Tramp verið lagður í gras.Það hefur verið einhver diplomatiskur ósigur þarna að ferðinni fyrir bandar ekkiað það geti vissulega rennst ílda því að hann er mjög hörundsár.Danska leiniðjónustan byrti í morgun mat á hættum þeim sem að Danmarku stedja.Það er lögð áhersla á ógnina frá Rúslandi.Búist er við að rússar bæti á næstu mánuðum í þær fjölþótt aðróssirsem þeir hafa byndað Allansarsbandalæinu og vestrænum ríkim undanfærið.Það sé lítill en vaksandi hægt á bytni hernaðar innráðsrússa í Natórikistryði úkrænu geysi áfram og þótt að sé ólíklegt að rússar ráðist inn í Natórikisé ekki hægt að útilokka það.Þarna hefur ekkit breyst og þessi ógn hefur verið farið vaksandiog það er mat flestraða evróska leinithjónustar sem hafa uppljóstrað um þaðlíka hér í Breitlandi þar sem ég set.Er þessi ógn sé mjög auki nú, sérstaklega því að rúsum gengur ekki velí stríðinu gegn úkrænu eins merkilist og það kannar hljómaað þá leitað er mögulega leiða til að hrista þess upp í vikstöðinniog riðla mögulega stuðningi Natóriki við úkrænuog þeir getur haldið áfram þessum óhefbundna hernaðieða fjöldstáttahernaði sem er að vera rekið um alla Evrópubætt í þar eins og menn hafa miklar ávikið af líka á Norðurlandunumeða reynd einhvers konar svona ævindýra mennsku eins og þau gerða á krímá sínum tíma, mögulega hvert Íslandi eða eitthvað slíkt.Allt þetta er mikið áhugjefni en menn eru mjög viðbúinir að bregðastvið slíka krafti og það er verið að senda mjög sterk fælingarskilað bóð trúi ég til Moskvu að þetta sé ekki vannlegt til árangusog það gera ráð fyrir því að heimsokna yfir manns bandariskuleeinu þjónustuna nýlega til Moskvu hafi tengst í að senda þessi skilabóð.Saði Ellingur Ellingsson, Anna Kristín Jónsdóttir talaði við hann.Fleira er ekki í speiklinn, Erla Maria Markusdóttir hafi umsjörmeð kvöldfréttum, Hildur Sigubarstóttir stjórnaði útsendiku þeirraen tæknum aður var Kári Guðmundsson.Veriði sæl.Kári Guðmundsson
