Þetta er speilin um sjónamaðurir Ævar Örn Jósefsson.Í þættinum eru fjallaðum lóðamál trúfélagi Reykjavík og bóðaða niðurfællingunorskra stjórnvalda á einum helsta kvatanum til að flytja á hér að veraldarnána til tekið til Svalbardar en við byrjum í Þískalandi.Katastrófa er hugtæki sem húru tvekja þískir stjórnmálaskýrindurog Fridrik Mertz, Þískalandskanslari, notaðum úrslitt þingkostninganaí sambandslandinu Mecklenburg-Vorpommern í gær.Með því er í senn áttuði sögulega mikið fylgi í þjóðeirnisaukaflokksinsAlternatífi fyrir Deutschland, AFD, og enn frekar þá staðar enda flokkukanslaransKristilegi Demokrata, CDU, náðu ekki inn manni í fyrsta sinn í sögunni.Mertz hefur áttuði talsverðan mótbyrja stríða um hrýð, bæði í konunumog í innanflokkspolitikinni og róðurinn þingdist enn í kjölfar þess að flokkurinnmisti enn meira fylgi til AFD í kostningum í öðru sambandslandií austur hluta hins samin að Þískaland, Sakslandi, Anhalt, fyrir tveimur vikum.Úrslitt gerðagsins bæði í Mecklenburg-Vorpommern og í Berlín, það sem setjutapaði líka stort, hafa svo magnað enn rattirna sem kalla eftir afsökk Mertzsem segist þó hvergi ætla að fara.Jóhanna, ég er Bjarnardóttir, stjórnarflæðingur, býr í Berlín og höfðu búið þar um ára bil.Jóhanna, ertu samálaðið að katastrófa sé að réttu orðið um úrslitin í Mecklenburg-Vorpommern?Já, ég held þalandum gengi krislaða demokrata þá er eiginlega ekkert hægt að lýsa þessu neitt öðruþess að þetta er fyrsta skipti í söguflokk sem að kemst ekki enn í fylgis þing.Það er náttúrulega stórtíðin til sjálfu sig en hefur það eitthvað fórspárgildið um þróurinneða stöðunna hjá flokknum í Þýskalandi almennt?Já og nei, þetta er auðvitað svolítið, fylgin eru svolítið einstök stjórnmanlega séðog krislaðið demokratað hafa bara aldrei verið neitt sérstaklega sterkir í Mecklenburg-Vorpommern.Þannig að það er ekkit óauðlegt endilega að þeim gangi ekkit endilega vel þaren auðvitað er þetta líka þróun að fólk er mjög óanætt með frítrykk með þessog allar í raun og skoðana kannið sína það að fólk er óanætt með ríkistjórnaen sérstaklega líka með framistöðu kanslarans og það spila bara þannig inn í líka.Einhver komst svo orðið að kostinga helgarinn og líka þarna fyrir tveim vikum í Sakslandi anhaltog það snýrjast kannski ekki um hvernig mert stjórnaðið Þýskalandi heldur hvernig hann stjórnaðið bara alls ekki?Já, ég veit nú kannski ekki endilega með það en það er bara óveitsu tímarog það er margt fjárhæðslega svona hvernig þess að heimurinn stendur þá er fjárhæðurna ekki í góðu standiog síðan er þetta ríkistjórna líka að breyta mörgu varðandi til dæmis hvernig fólk getur farið ájá, hvernig fólk getur farið að ellir lífa og þetta eru mörguleiti nöðslegar breytingar á kerfinu í Þýskalandien það er svona mjög óvinnsalarog það hjálpar þetta ekki til að frýðis með að teka sér þetta fyrir hendurað tala allt um að hann ætlaði að vera kanslari breytingana og umbreytingaog það eru ekki mjög vinselar breytingarÞetta sambandsland, Mecklenburg-Vorpomun, þetta er næst fámænasta sambandslandÞýskaland sem eru umlega 1,6 miljónu íbúaog hluti af því sem þið skamst tíma var austur Þýskalandog þetta verðist nú vera svona þróunin í þessum nuta landsins enn í dagþað er að færast frá miðinni út á jæðarannaog þetta er staðan ennþá nær 40 árum eftir saminninguJá, sko, eina mörgum útskýringum að til dæmis aft ég gangi svona veli austrien þetta gengur flottinu líka veli vestrien það er ennþá heilmegill munursérstaklega stjórnmanlega séð í austri og vestrien það er líka fjárægslega erJú, austri er búin að færast alltaf nær vestri fylgjónumen það er samt þessi tilfinningmikið til staður í austriað fólk sé annars flokks borgarar í landinuog það sé ekki komið jamt fram með þá eins og þjóðverði í vestriþetta er mikið tilfinning sérstaklega sem að sér hjá fylgjónum aft égog þetta er líka eitthvað sem til dæmis aft ég reynir að íta sérstaklega undirog styrkja í rauninu undir enn svona, já, svona klumninguen þetta er samt líka, þetta er tilfinning að það marta þessu semsvona í, járaunveruleikarinn spilar inn íþetta er, eins og við tölum um, þetta er oftfylgi þessum fólk, unga fólk er að flytja í burtuþað er ekki uppbyggingheldur frekaraefnaharinn er að fara niður á viðþannig að það er svona nignuna eins ogí saksinn anhald, þetta erhvað var að tala um heldur, eitt fymti affólksfækun frásaminningu, þetta er auðvitað rúsalegaog meðeldra fylginu ífólki er með eldra svonaá meðalagi þar heldur enn annar staðarog þetta ermargir faktur sem spila þannig inn íhvernig fólk þá líka kýsÞað var líka kosið í Berlínþar sem þú byrð, þar fær AFTmunlí eleirurkostningun í hennu sambarslöndarum tveimur en bætir samt við þessi heilmönglu fylgiog endar er um 16%Kristilegi demokrata tapa þarhins veginn er í 10% stigumog það er ekki SBD heldur vinstri flokkuren linkið afsprengi gamlakommanistoflokk sem sé austur þísklandi sem ersigurverðurkostningana með tæp 26%og næri töfaldar sitt fylgifrá síðustu kostningum, er þetta ekki dæmumað þetta er að færast meiris í Berlíner þetta að færast út á jæðrana?Jú, þetta er kannski svona síniþað soltið að svona almennter þetta að færast svolítið út á jæðranaen líka þarf þettarosalega margir og það ervið hverja einastu kostningarað því að fólker meira tilbúð að skiptamelli flokka heldur en það varfyrir nokkrum áratöfumað það er bara svo mikil hreyfing á þessu líkaþað því að hverja einastu kostningareru, já, það erusvo margi faktur sem spilaða inn íog fólk er mjög áanægtverðla og íbúðum fer mikið hækkandi í Berlínogvinstriflokkurinn er búin aðsetja sestakar stefnurfókus á öll stefnumáli íhvað heitir það?Húsnæðismálumog það spilarstórt hlutverk hérna í Berlínþannig að það er líkaþetta, þessi einstöku faktur sem spilaða inn íþannig að það er bæði stóra myndinog síðan ofta svonahvað var það einstaka stjórnmálumennstjórnmálkonur og síðan líka einstöku stefnumálsem eru sestakari hvert fylkiÞessi þróun ef við horfum bara á landiallt, það er náttúrulega langt íþingkostningar og svo framvegis enfólk hefur áhugur þegarhorfur þessu úslitum að sé það víðaí fjölminútum allan heimað þetta séu einhver vestu úslitsem eru séð bara frá 1933og margir óttast að þeir skan að sé bara að faraaftur út í hegri öfganaEr þetta ástæðilös ótti?Nei, ég myndur ná ekki að segja þaðað þetta sé ástæðilös óttiÞað er nú bara þann að flokkar eins og AFDfara síð vaksandiog það hjálpar ekki til aðþað er einhvern veginn, þeir ná aðvera í kastljósinu með sínstefnumál og með sínjá, bara líka sjálfurog það gerir það líka að fólkeinhvern veginn sér þetta miklu meira semvennulega flokk og horfið framhjáð því að þaðer mikið að þeirra stefnumálinn semí raunni stangast á viðgildi frálslinns líðræðis og þettaer áhyggjumál ogþað er enþá, ég myndi segja svona frá stjórnmálafræðilegusjónarhörni, þá eru stjórnmálafræðingarenþá svolítið að leita svör um hvað er hægtað sérinni gera gegn þessu flokkumen þetta maður má heldur ekki gleymaþví að þó að eftir ekki ángi sérstaklega velnúna þá er kjósundur mjögflótir að breyta um skoðunþegar komið upp einhvernnýstefnumál eða það gerist eitthvað nýttog nú verður við líka að sjáhvernig flokknum gengur ef hann kemstí fylkistjórn í saksunni anhalthvað kemur út úr því að því það geturþetta líka haft áhrif að hvernig flokknum gengurá landsvísu og svonaþannig að það er svo rúslega margt sem getur breystað stutnum tíma en svona eins og staðanen núna þá er þetta ekki mjög órunsarþetta er áhegirsem eiga alvegVið raukast yðastJáSæði Jóhanna ír BjarnadóttirÍ liðinni viku bárustar frettirað meira hlutin í borgarstjórnvildiafturkalla lóðir sem rúsneska réttrúnarkirkjan og félag muslima fengi útlutaðfyrir allungu síðan á nendurgjaldsen það hefðu framkvæmdir ekki hafistinnan tilskilin að frestaÞriðja trúfélagið, ásatrúarfélagiðsem veik útluta lóð um svipalitibyrjaði að byggja fyrir 11 árumþar hafa framkvæmdir gengið hægten ólíkt hinu trúfélagunumþarf ásatrúarfélagið ekkert að flýta sérTillaga um afturköllin lóðanavar lög fyrir borgaráð á 5. dagen afgreistu hennar frestaðÁstæðin er svo að ekki tótti örugtað fulltrúar trúfélagana hefðu fengiðtilkynningum að þetta stæði tilað minnst okkurst ekki með formlega réttum hættiÞað er þó greinilegthver vilji meirlutans erEn eitt er að fá lóð, annað að byggjaog miða við þær upplýsingarsem leikja fyrir um tekjur og fjárhagstöðutrúfélagana, gæti þekkidákona tíma að sapna fyrir byggingarkosnaðiByrjum á rúsneskuréttrúnarkirkini eða Moskvipatriarkatunni svo söpnurinn heitir formlegaHann fekk lóðundir kirkjári2008 og eftirsóttum staðií Vesturbænum við Mýrargötu21-23Í samningi frá 2011 varhverð áum að hefja skildi framkvændirinn að þryggjára og þeim vera lokið inn aðþryggjára þaðin í frá, sem sagt2017. Fresturinn varframlengdur árið 2019 og aftur2021 en framkvændir eruenn ekki hafnarSvipaða sögur er að segja að félagimuslima. Árið 2013fekk félagi lóðundir Mosku viðSuðlandsbreyt 76 við hliðiná nýbyggingu hjálpræðsersinsFramkvændir skiltu hefjast fyrir 2016og vera lokið fyrir 2019Ekki er byrjað að byggjaTeikningar af Moskunum líkið þó fyrirog voru síða samþygtar af byggingafullþrú að 2024 sankat upplýsingufrá félaginu. Moskan á aðverða um 680 fermetrarað stærð, rúmlega helmingi minnien hús hjálpræðsersinsTeikningar af rúsnesku réttrúnarkirkjunumvið Mýrargötu fundust ekki í borgarvefsjáen útlisteikningar hafa þó veriðbyrtar á öfnum. Prestur kirkjunarsagði við fréttast og við vísisað stemt hefði verið að framkvændum í haustLóðasaga ásatróarfélagsinser lengri og öllu floknariFramkvændir við félagsinsí öskurlýð hófist 2015og þá reiknaði allsir að goði meðað þeim eru lokið strax árið 2016en það gekk ekki uppeins og farið verið yfir hér og eftirSankant því sem komiðu fram hjá félaginuvar ekki hveð á um að framkvændurskildi vera lokið fyrir tiltekin tímaHófið á að verða allsum440 fermentrar að stærðFyrst strýs helgidómur og í setniáfanga á að byggja félagseimiliAlda Vala ástýrsardóktirstaðgengil allsir að goða segir að vinnuvið uppsteipu hófsins hafi lokið 2019Þá gerist þaðað það kemur COVIDog miða við það sem hafði verið unnið aðþá að þá snar breytustallir kostnæðarliðirbara nánast í einu vetfangiþegar að bæði stálverðsem við vorum að reyna að gerasamningum erlends frá og ekki dreinaþað við vorum í vinnu við þaðað stálverð hækkaði mjög mikillannars vegar og hins vegarþá hækkaði flutningskostnæðurmjög mikillþannig að þarna voru brosnar þær forsendurvið heldum áfram á þeim vegi í byrli2019 var semst að búið að steipabóttblötu, niðugrafna útvekkiog lítið þjónustuhúsí þjónustuhúsinu innrýttaði félagi lítinsaltið bráðabriða og er einnig með skrifstofurí gámum á loðunniþánga flutti félagið úr síðumúla í Reykjavík2021loðin er þó enn byggingarlóð og því afgiftog lokuð nefna á afgrystutímakostnar við þessa frankandir er um150 miljónir nettosegir AldavalaÞað sem er eftirer það sem áallunfyrir kólþakkiðog þann kostnað sem aðleggst þar áerværtanlegasvona á byljunu260-300 miljónursem við þurfum að leggja út þarsegir Aldavala en bætir viðað það sé lenska hér á landi að20-30% leggist ofan á kostnaráðanirreysa þarkólþakkið í einni atrænuog er stemt á að frankandir verði bóðanar útsetni hluta árs 2027Aldavala vonast til aðfrankandum utan hús og loðljúgi árið 2028miða við áallanir verður kostnar það orðiní kringum 450 miljóniren þá eru reyndar frankandir innandiraeftirþað kostar sem sagt sitt að byggja hófog þá er ekki úr vegi að fara yfirfjáraslega stöðu þeirra trúfélagasem ekki eru byrjuð á sínum húsumsangat ársreikningumfjálagsmúslima eru árlegar teikurfjálagsins um 13 miljónirað mestu vegna sóknargelda tæplega500 fjálagsmanna. Egnir fjálagsinssem er aðalega fastegni í ármúlaeru alls um 73 miljónirfjálagið skuldar ekki krónuSöpnuður Moskvi Patriarkatsinsfekk 9,5 miljónirfrá sínum 650 meðlumumí sóknargjöldi fyrrafrá 1. janúar það ár hefur veriðskilaskild á ársreikningum trúfélagaen réttrúnakirkjan hefur ekki skilaí sínum reikningi og þýlikur ekkitfyrir jómöru gögnum um aðrar teikureða egnir. Ásatrúarfjálagiðer lang fjölmennast þessara fjálagameð um 5500 fjálagsmenn16 ára og eldri sangat yfirlitifjársýstunar. Í fyrrafekk fjálagið 81 miljónisóknargjöld og voru það nánast einuteikur fjálagsins. Samkvæmt ársreikningifyrir síðasta reikstarár var afgangurinnmyndarlegur um 45 miljóniraf rúmlega 80 miljónuna teikimað sögnöldu er nú komnarum 200 miljónir í sjóðog mun fjálagið halda áfram að sapnaþanga til að það áná nægt fértil að hefja vinnu við kválstakit.Miða við aðásatrúarfjálaginu hefur ekki gengi beturen raunber vittni að sapna fyrir hófinumeð margkvælt fleiri fjálagsmennen hinn trúfjálagin og þar að leðandihærri teikur, hlýtur að mega álygtasten svo að það gæti tekið þaudágóðan tíma að sapna fyrir sínum húsumað minnstakosti efreglulegar tekjur fjálaganaeiga að duga fyrir kostnaði.Fulltrúar þessara trúfjálagasögust ekki hafa tökka á að talavið speilin í dag.Í skriflegu svari frá fulltrúafjálagsmuslima kemur fram að fjálagi munimótmæla mögulegri afturköllun á lóðinni.Þá vilji fjálagið ekkihefja framkvæntir við húsiðfyrir en fjármögnun er lókið.Rúnar Palmason tók saman.Það sem er því að búsetta á svalbarðaskapi ekki sömu tengsl viðnorskt samfélag og meginlandinu.Tillagan er þó ekki endanlegen frestur til að skila innumsögnumum hana er til 19. oktober.Ef breytingin verður samþygtverður tvekja ára aðlögunartímabil þar sem fyrir búsettaá svalbarða verður áframtalin með.Hver ersérstada svalbarða?Svalbarði er hluti af norska konungdæminuen hefur sérstakar jættarstöðusamkvæmt svalbarða samningnum.Sásamningur hefur verið í gildifrá 1925og yfir 40 ríki eru aðelaraðonum þar á meðal Ísland.Í fyrstugrein samningsinssegir að norraugur hafi fullt ogótakmarkað fullveldi yfir svalbarða.Í þriðjugrein samningsinssegir að aðeldaríkin hafi jæfnanaðgang til dvalar þar og megistunda þar sjávar útvekk til dæmis.Samkvæmt áttundugreinsamningsins segja skattar,gjöld og álögur á svalbarðaað vera í samrami við ákveðin skilirðiog skattegjurnar eiganýtast svalbarða.Í nýjundugrein eru svo sérstakar takmarkanýra á herrnaðarlegri nótkun svalbarða.Norraugur má meðal annarsekki koma þar upp flótastöðeða vikirðingum.Svalbarði er eigjaklassilangt norðan við megin land Norregum 1300 km frá Norðupólnum.Í Longyearbyensem er stærsta byggðinbúa um 2500 manns.En aftur að breytingartil lögun norsku ríkistjórnarinnar.Samkamp til lögunni er ekki veriðað gera breytingar á svalbarðasamningnumheldur á lögunum umnorskan ríkisporgararétt.Til lögan snýra því hvaða tegundbúsetu telst til grundvallarfyrir að fá norskan ríkisporgararétt.Í núgildandi lögumstendur beinlinnis að ríkisporgaralögingildi einnig á svalbarða.Ríkistjórnin vil breyta þessuþannig að í skilningilaganaverði megin land Norregseigjar innan grunnlínu ogjanmægin hluti af þeim, ekki svalbarði.En þetta er ekkieinu breytingarna sem ríkistjórninleggur til. Núna eru reglurnarþæra til að fá norskan ríkisporgararéttþurfa umsagendur að hafa búiðí Norregi í átta ára af síðustu11 árum. En ríkistjórninvil breyta því í átta ársamfelt. Þá er einnigætluninn að skilgrina betur hvað búsetaþýðir. En af hverjukoma þessar breytingar til lögur framnúna? Norska ríkistjórninhefur sagt að öryggis ástandiðí og við svalbarða séur þiðalvarlegra og ófyrirsjónlegra en áður.Í utanríkistefnuríkistjórnarinnar segir að norður slóðirog þar af leiðandi svalbarðiséu mikilvæg hafsvæði ef tilátaka kæmi milli Rústlands og Vesturlanda.Breytingarnar á lögumum ríkisporgari rétt þurfa þó ekki aðtengjast því. Rústlandhefur lengi haft lögulega og sögulegaviðveri á svalbarða. ÍBarandsburg er rústnest samfélag ogrústnest starfsemi sem erhlut af þeim réttendum sem fylgjasvalbarðasamningnum. Svalbarðiá að vera alþjóðlegt samfélagsamkamt samningnum ennorsk stjórnvöld vilja á sama tímahafa stert norskt samfélag þar.Og það hafa vissulegakomið upp deilur nú síðast íbyrjunsseftember þegar norskarlögulegan á svalbarða kyrrissettirústneska skipið professorMóltsjánófi í Barandsburg.Kyrrissetningin tengtist stríðirústlands gegn Úkræinu.Hún var gerðað beðinni Úkræinskaríkisfyrirtækisins Naftogassem reynir að inhemta úrskurðummiljardakröfur á hendur rústlandi.Rústnesk stjórnvöldbrugðust harkalega við og norskisendeherran í Moskvu var kallaðurá fundi í rústneska utaríkisráðunetinu.Þar sem því var haldið framað kyrrissetningin væri í andstöðuvið Svalbardasamningin og þvívoru norsk stjórnvöld ósamóla.Kyrrissetningin ernýjasta dæmið um hver flókinstjórnsýslan á Svalbardar er.Þar mætast norskt fullveldi,alþjóðleg réttindi samkantSvalbardasamningnum, sérstakar reglurum búsettu og stjórnsýslu,tengslin við rústland og sívaksandistrategist Mikilvægi Norðurslóða.Kanski er það einmittþað sem gerir Svalbardas og sérstakarn.Eijaklasin er norskuren reglurnar sem gilda þar eruað mörguleiti allt aðrar ennmeginlandi Noregs.Það var Ástrós Signiadóttirsem saði þrá. Fleira er ekki í speklinum.Erla Marja Markusdóttir hafði umsjónukvöldréttum. Nanna Guðrum Sigurðardóttirsagði um útsendingu þeirra en tegninað það var Jón Þór Helgason.Hlustam á þenn að þátt og aðra eldrispeklaði í spílaranum á verðnumokkarrúf.is. Verðið í sæl.Hlustam á þenn að þátt og aðra eldri
