0:00 0:00
Í spilun núna

Umræðurit

Þetta er speigillin um sjónunhefur Ástrós Signíardóttir.25 ár eru frá hriðiverka árosum á bandarikin og samband sem snýstumhagsmunni bandarikina fremurinn Íslands eru umfjöldunarefni dagsins.En við byrjum á þessu.Gertir aðferir að frumvarp atvinnivegar á þeirra um nýtt gælt áferðamannastöðum ég og þjóðarinnar sem á að skila 5 miljórdum ríkisjóðverði ofinberað og lagt fram í samráðskátt í næstu viku.Markmiðið með gæltökunni er að stuðlaði jafnari dreifinguferðamanna um landið og tryggja réttlát auðlindagjöld.Einnig á að stuðlaði verndu náttúrunar og sjálfberri nýtingu.Fjórmlaráðra hefur sagt að gæltið eigi eingungu að leggjast á erlenda ferðamenn.Samtök ferðathjónustunar hafa gaggrínt þessa nýju gæltökun.Þau hafa meðalann að spenda á að ferðamenn greiði nú þegar gistináttaskattog innviðagjöld sem eigi að nýtast til að byggja upp innviði og til náttúruvendar.Samkvæmt upplýsingum frá fjórmlaráðunitinu er gert ráð fyrir að gistináttaskatturskilir fjórum miljóruðum á þessu ári og innviðagjöld á skemmtiverðaskiprúmlega 900 miljónum.Þá benda samtökin á að bílastæðigjöld sem hafa verið lögð á við ferðamannastaðihafi verið ætlað að koma í stað náttúrupassans á sínum tíma.Og þessi bílastæðigjöld sem leggjast jænt á Íslandinga sem útlendingahafa reynst daggóður tekistofn, alls nefn að tekjur að þeim um einu miljardi á ári.Á þingvöllum er rukkaður þúsunkall fyrir að leggja venilögum bílog á bylunu 1200-1500 krónur á hinumstöðunum.Gjaldið hækkar eftir því sem bílunni stækka.Ekki hefur komið fram hvort hægt verða að rukka fyrir bílastæðinþegar nýja gjaldið verður leggt á, en það skýrist væntarlega eftir helgi.Á þingvöllum standa bílastæðigjöldin og aðrar sérteikjurundur um 85% af útgjöldum þjóðgarsins.Einar á eða sæmundsen er þjóðgarsförður á þingvöllum.Gjaldtaka á þingvöllum hefur verið í umsig formi alveg frá 2010.Það var að fara inn heimta gjald fyrir nótkunn og salernumog svo komuð gjald heimta í Silvru 2012.En svo í raunin 2016 þá koma inn gjald á bílastæði.Tekjur þjóðgarsins á bílastæðin voru 325 miljónir í fyrra.Veldutengt þóknun að verstun í þjóðgarsinum skilaði 130 miljónumog gjaldurna Silvru um 120 miljónum.Annað þetta líka til og samtals voru sérteikjur þjóðgarsins um 680 miljónir.Framlag ríkisins var um 120 miljónir.Einar segir að innheimta á bílastæði gjaldunum sé afar hagkvæmog nánast allar teikjunar reynir loðbynd í rækstur í þjóðgarsins.Þetta gerir það að verkum að við getum haldið út í alveg gríðarlegavöflur í starf sem er allt áriðum kring og við vitum hverja teikjunar eruog þetta er svona nánast í eins og lífandi fyrirtækja rækstur.Það sé reynilega eftir dag einn hvað er komið innog það hefur bara skipt sköpum í rækstur í þjóðgarsinsað við getum mannaðan vel og reykja særleirni í allansólarhenginog bara sinn tónum eins og með sóma.Í fjarlögum er bóðað að gjaldtaka verði aukin á ferðamannastöðum.Hefur þú eitthvað fengið upplýsingar um hvernig því verður haft allt?Já, þetta er nú bara það sem maður hefur heyrt afað það er að taka upp inn við auðlindagjöldog við þurfum bara að sjá hvernig frumvarpið lítur útog hvernig útfærslan verður og annað.Ég kannski vil nú segja sem minnst um það þar til að það verður skýrarí frumvarpið.Og hvernig það lítur út.En það skiptir náttúrulega máli bara hvernig deilist úr þeim sjóðitil þeirra staða sem að verða fyrir því.Náttúruvendastofnun úr innhemtir bílastæðigjöld á sex stöðum.Gert er að þyrra að tekið náttúruvendastofnunaraf innhemtir bílastæðigjöld á þessu ári verði alls um 700 miljónirog aðrar sérteikjur um 400 miljónir.Allstanda sérteikjur undur um 37% af heildar útgjöldum stofnunarinnar.Þetta eru þjóðgarðar og náttúruvættir, svona kannski einna helst.Við erum einhemta í snæfilsjókustjóðgarði, vatnajókustjóðgarði,dyrrólaeit, innjandi og landmannalögum.Þannig að þetta eru svona þessi stærri staðir,það sem er mikil ásókn í að koma bæði á lálendi og hálendi.Við erum að innhetta fyrir fyrst og fremst kostnaði við að sjá um svæðin.Þetta eru þjónustugjöld og þá lítur það að bæði svonakannski unnviðum að einhverju leiti eða umsjón með þeim og líka landvörslunni.Þannig að það eru svona grunnurinn fyrst og fremst á bakvið,þetta er raun kostnaður þar segja.Segir Sigrun Ágústóttir, forstjóri náttúruvæntastofnunar.Mestutekjunar eru vegna bílæstaði við jökulsarlón eða átti um 300 miljónur ári.Minna kemur inn á öðru sæðum.Til dæmis koma bara 30 miljónur í kassan í landmannalögum,en kostnaður við landvörst og náttúruvænt þar eru um tvöfalt hærri.Þá fær ferðafélag Íslands um þriðjungateikunum,en það sérðað um ymsa þjónustu þar.Við erum að innhenda í gegnum græsluvilar eða upp,þannig að það er nú svona mjög oft sem að græslan er rafrænog við erum með þjónustu aðla sem sérum þá græslulöstog það er parka og það fer ekki nema svona1,5% af gældinu sem að fer í það.Auknar sértegjur gera það verkum að meðal annarshefur hægt að bæta við landvörðum og auka þjónustu.Fridlýstusvæðin í umsjón náttúruvæntastofnunareru auðvitað miklu fleiri en sex og það er ekki rukka fyrir bílastæði.Þótt umsjón með þeim feli í sér ímiskonar kostnað.Náttúruvænt er samfélagslegt verkefni sem við erum að standa vörðumog huga tengslónum við samfélagið heilt við atunveginna og annars likt.Það er að leiðandi þarfið þetta ákveði bara samfélagsframlegað renna til þar sem er eins og þessanar.Segir Sigrun Ágúst stóttir Rúnar Pálmarsson tók saman.Í dag eru liðin 25 ár frá hriðiverka árásunum í bandaríkjunumsem örkuðu djúb sár í þjóðarsál bandaríkjamanna og viðar.Ég var í sklurspill ungar að höfja að hægja einn l�ið.Og Andy Carhart, en ég finn 1. fl rock, hittar tjárahlutið sem ég að það varáchurlu.Og hlutin 1. fl rock hittar tjára og Því að méðttu ennum.Svonarísið er George W. Boos, fyrirvenandi bandaríkjefosseti,því þegar hann fjökk fregnir af hriðiverka árásum á tví bearatürunanaí New York aðlufta september 2001.Hann var í kjenslistofu að hlusta á Lesturbars þegar aðstofumadur hans kvíslaði aðunum að fluguvill hefði flóið á norðurturnin.Upphaflega hjælt bús að það hefði verið slis en þegar annari fluguvill var flóið á söðurturnin áttaði hans sig á því að verið væri að ráðast á bandaríkin.Heil kynnslóðir að alast upp sem þekkir ekki atbyrðina 11. september á sama hátt og þau sem munna hvarðu voru þegar árásirnar voru gerðar.Á minningaratbyrðum í dag bæði í bandaríkinum og Breitlandi hefur sérstök áhersla verið á eftirmálan,fórnarlömpin sem létust vikurnar og mánuðina eftir 11. september 2001,sömur veikindum vegna eitræðra lofthægunda sem fóru út í andrumsloftið við fall tvíburaturnana.En mannlegar frásagnir lifa, sögur þyrra sem týndu lífi og eftirlifenda,sögur af þeim sem fórnöðu lífi sínu fyrir samborgara sína,og sögur af björgunar afraugu.Líkt og frásögn Mike Benfante sem vann á áttögustu og fyrstu hæð Norður Törnsins.Í sjónvarpsvitali skömmu eftir að hann komst út, sagði hann sína sögu.Hann bað samstarsfólk setja að hlaupa niður stegana.Hann heyrði að fólki sem var fast á badherberginu, en hann fann engan þar svo hann lagði afstan niður.Hann stoppaði á hæð 68 þar sem kona í hjólastól reyndi að komast út.Hann fersti konuna í hjólastólinn og bar hanna niður allar 68 hæðirnar.Það var ekki sem bendi til annars en að framundan væri hefðbundin vinnudagur þegar þeirr Preimnath og Clark mættu að morgni.Preimnath vann á áttögustu og fyrstu hæð og Clark á þeirri áttögustu og fjörðu í söðurturninum sem var 110 hæðir.Klukkuna vandði 14.00.18.09. þegar flugvel Amerikan Airlines flög inn í norðurturnin.Clark lísir því þegar hann sá eldtungur út um glukkan á turninum og hann ótaðist að þar hefði orðið flugsliðs.17.00. eftir að vél Amerikan Airlines skalla á norðurturninum flög vél United Airlines á söðurturnin.Preimnath segjast hafa verið í símanum þegar honum var letið út um glukkan.Þar hafa hann séð flugvel koma beint í áttinað sér,svo nálegt að hann gætt lesið merki flugverðins.Hann kastaði sér undir skrifbúrðið og bað til guðs.Á örfáum sekundum var skrifstofa hans rústir einar,vekkir hrundu, eldur kviknaði og rýmið fyltist af reik.Preimnath misti hirnum stund vegna höggsins þegar flugvelinn skalla á turninum og hann ótaðist um lífsitt.Clark þremur hæðum ofar, fann sama högg.Skrifstofa hans fór líka í rúst en hann komst á samstarfólki sínuað eina stegaganginum sem enn var fær og hópurinn hóf að ganga niður.Þegar þeir komu niður á áttugustu og fyrstu hæð heyrði Clark mann hrópa á hjálp.Sá sæðist vera fastur og gæti ekki andað.Clark fór inn í skrifstofrými hæðarinnar með vasaljós og kallaði á mannin.Skömmu síðar fannst Preimnath fastur uppi vekk.Clark tegði sig í hönd hans og dróð hann undan braginu.Þeir Clark og Preimnath hjældu gungunni áfram niður stegan.Samstarsfélagar Clarks sem áður höfðu fylltónum ákvaðu heldur að fylgja öðrum upp á þakturðsinsí vonum að þaðan yrði þeim bjargað.1623 síðar komur þeir Clark og Preimnath út úr turninum, sekundum áðurinnan hrundi.Þeir hljupu inn í nærlegjandi byggingu til að verja sig fyrir riki og bragiafspöldum áðurinn leiðir þeirra skildu í ringunriðinni.Preimnath glýmdi lengi við eftirkvöst áfalsins, þegar Clark hafa verið nánirvinir í þau 25 ársem liðin eru frá 11. september 2001.Í viðtali við The Guardian segir Preimnath að stjórnmálaskoðinir eða litarhátturhafi ekki skipt máli þannan örlega ríka dag.Þeir voru bara tveir menn að reyna að bjarga lífið sínu og hvors annars.Í beISAlagandi maður sem eru ekki ekkið,í beisaður sem er ekkið,í beisaður sem er ekkið,Þetta násgjörði stænir með þessari hoursöfum даf serpentan á Þorbirúi og Jeffersonsíðan.Þetta er brotur ræðu sem bús hjált 14. september,þremur dögum eftir árásýrnar við rústir tvíburatörnana.Hann ávarpaði þar slekkvillismenn, lauruglumenn og björgunar menn sem unnu við rústirnar.Ræðan fangar vel aðstæðurnar í New York,en í henni kvatti bús bandar ekki menn til að standa saman.Þjóðin varði sorgmætt en staðræði henni í að standa aftur á fætir.Hann sagði þjóðina byggja fyrir þeim sem týndu lífi,fyrir björgunarfólki og þeim fjölskyldum sem sirðu.Hugur allra væri hjá íbúum New York, New Jersey og Connecticut.2977 af 90 þjóðurnum létust í árásunum.Fjórum fljóðulum var rengt á innan við klukkustund og þeim flóið á tvíburatörnana í New Yorkog bandaríska varnarmálaráðun neytið Pentagon.Fjórðafljóðvillin brotlengti á Berangri í Pensylvannju.Árásurnar eru mannskeiðurstu hriðiverka árásur í sögunni.Aðeins átján fundurst á lífi í rústunum og sá síðasti fannst dægin eftir.Mikið hreinsunarstarf beigð borgarbúan úr Jörgborgar eftir árásurnarog hreinsa þurfti um 1,8 miljónir tonna af rústum burt.Hreinsunarstarfi lög formlega í lokmæ ári síðar.Sapp og minnisvarði um fórnarlömp árásuna 11. september var opnað 15. mæ 2014.En þann dag í dag hefur ekki tekist að finna líkamsleifar yfir þúsund sem létust hennan dag.Bandaríkjaforsetti hafði í flintingum að Ísland gæti orði 50. og 1. ríki bandaríkjanaþegar hann ringdi í þáverandi forsetisráðara fyrir þingkostningar 2020.og fjögur eins og fjallað varum í spiklunum í gæðir.Símtalið vekur meðal annars spurningar um hvort Ísland sé á ratar bandaríkjaforsetta á einhvern nátt.Danskur stjórnmálafræðiprofessor sem þekkir vel til á Íslanditelur Íslandinga ekki lesa áhuga bandaríkjana rétt.Sögulega séð hafið sambandið ávalt snúustum hagsmunni og varnir bandaríkjana, ekki Íslands.Rasmus Getse Bertelsen er danskur profesor í norðurslóðafræðum við Norðurslófa.Það er hans skólan í Trómsu í Nóri.Það rannsakar hann og fylgist grann með þróun mála á norðurslóðum undanfærið,ekki síst öryggis og varnarmálum.En Rasmus Ólstað hluta upp á Íslandi og hann segist förða sig á umræðinuog Íslandi um öryggis og varnarmál í fræðasamfélaginu og stjórnsíslu,ekki síst um velja bandaríkjana til að verja Ísland.En hann segir það þú dæmi gert fyrir umræðina á Norðurlöndum og í Evrópu.Það er að verja Evrópu okkar vegnar og til þess að vera góð við okkur.Við hefum ekki skilið að bandaríkin er bara í Evrópu út af sína eigna hagsmöna mál.Breitlanda og bandaríkin spurðu ekki Ísland um leifi til þess að hersetta Ísland í setin heimsturöldog það sem er alveg, það fyrir mig sem er alveg klárt,það er að bandaríkin mun aldrei nokkur tíma leifa annað stórveldi að vera með aðsetu á Ísland.Svo það er ekki spurning um að bort bandaríkin mun verja Ísland hernvægilega eða ekki.Ég meina, einfallega Ísland hefur bara ekkert að segja í þetta mál.Breitar komu vissulega ofæntingatilans í setin heimsturöldinni,en bandaríki her kom 1941 samkvæmt samkúmulegi við Íslandsk stjórnmöld.En sín rasmusar er ekki endilega svo sína málinn sem Íslandingar eru vanir í umræðinni.Opinberlega er ávald rættum að varnar samningurinn frá 1951 sé skoteldur,enginn vafi leiki á því að varnir Íslandsíu þar með tryggdar og við það bætist þú aðald að NATO.Ísland er í miðju gíukliðinu, hafsvæðin á milli Grænlands, Íslands og Breitlands ega.Rúsneskir, Kavbátar og herrskip Norðurflótans þurfað sigla í gegnum þetta hlið til að komast út á Allansafiðog hugsanlega ógna þaðan meginlandi bandarreikina eða Evrópu.Rasmus vísar til þessara stöðu sem ástæði þess að bandarreikin hugi að vörnum Íslandsog til marksum það er raunar mikil uppbygging hernaðarmann virkja í Keflavík.En um leið má rivja upp að því að bandarísk yfirvöld töldu hernaðarlega hagsmunni bandarreikinaekki lengur kalla á fasta hernaðarviðvöru í Keflavík, pakkaði herliðið saman og fór með manni og múst 2006.Og þegar herafingin Norðurvíkingur fór framfyrir nokkrum vikum,dok við engin bandarísk herskip þátt í henni.Jöfnvel þótt æfingin sem haldin er annað hvert ár, hafi uppæðilega verið að undirlægi bandarreikina.Sko, ég meina, fyrir mig það er bara engin umræða hvort bandarreikinmun hernaðarlega verja Ísland og líka Grænland.Ég meina, það er bara, hvorki Ísland niður Grænland hefur nokkuð að segja um það.En ef við litum tilbaka hérna til haustuð oktober 2008, fjármálakreppuna,ég meina, þegar Ísland var að beðja bandarreikin um gjaldæri steyningog bandarreikin bara, ég veit ekki hvort einu sem er hvort bandarreikin svaraði til þessi spurning,það eru þetta dæmi um að þegar Ísland er undir óg sem kemur ekki haxmjölamál bandarreikina við,það, ég meina, þá er spurning hvort bandarreikin gerir eitthvað.En sko þarna varnasamningin og svona hernaðarlega vörn Íslands, ég bara, ég skil ekki þessu umræðu,ég skil ekki að hérna, fólk getur haft nokkur vafi um það.Beini Íslands 2008 var raunar tekin til aðtúanar.Í fundagerð bandaríska sælabankans frá oktober 2008 kemur fram að starfsfólk hans hafi meldt gegn gældmiðla skiptasamningi við Ísland.Þar vó meðalana stungtaði upp aðeins sem Óska var eftir, stóðaði lítið,gagvart gríðar stóru bankakerfi sem hefði mist allt tröst.En rastmenn stelur jáfnframt að hefðbundin öryggis og öryggismála öfl í Washingtonhefðu tekið aðvilt Íslands að Evrópa-sambandinu nokkuð vel.Ég er alveg vissum að svona vennjulega bandaríska öryggis og öryggismála kerfihefðu auðvitað verið mjög jákvægt því að Ísland myndi ganga í Evrópa-bandalegið.Ég meira að allt sem Evrópa er að gera núna, það er jákvægt fyrir svonavennjulega bandaríska öryggis og öryggismála kerfið.Auðvitað Trump og söm fólki í kringum hans er mjög öðruvísi og mjög óhefðbundið.Og því er erfitt að segja hver viðbröðin þar hefðu verið.Ingólfur Bjarni Sigfússon tók saman.Og þá er ekki fleira í spiklinum verið í sæl.

Gjaldtaka á ferðamannastöðum, sögur eftirlifenda 11.september og Íslendingar hafa ekkert að segja um varnir landsins

fös. 11. sep. 2026, 18:10 · 19:40

Tuttugu og fimm ár frá hryðjuverkaárásum á Bandaríkin og samband sem snýst um hagsmuni Bandaríkjanna, fremur en Íslands eru umfjöllunarefni dagsins. En við byrjum á gjaldtöku á ferðamannastöðum. G

Samantekt

1. Hlaðvarpsþátturinn fjallar um nýtt frumvarp um gjaldtöku á ferðamannastöðum á Íslandi, sem á að stuðla að jafnari dreifingu ferðamanna og tryggja réttlát auðlindagjöld. Samtök ferðatjónustunnar hafa gagnrýnt frumvarpið og bent á að ferðamenn greiði nú þegar gistináttaskatt og aðra gjöld.

2. Bílastæðagjöld á þjóðgörðum, eins og á Þingvöllum, eru einnig tekin fyrir. Þau hafa verið til staðar frá 2010 og skilað verulegum tekjum sem nýtast til að viðhalda innviðum og náttúruvernd. Mikilvægt er að finna jafnvægi í innheimtu á gjöldum til að halda úti þjónustu.

3. Þátturinn fer einnig í að skoða minningar um 11. september 2001 og áhrif þessara atburða á Bandaríkin og heiminn. Fyrirheit um samstöðu og minnisspennur eru nauðsynlegar til að heiðra fórnarlömbin og björgunarsveitir.

4. Að lokum er rætt um samband Íslands og Bandaríkjanna, sérstaklega eftir hrun 2008, þar sem hugað er að hernaðarlegum hagsmunum og öryggisáhyggjum. Ráðgjöf um að Ísland muni alltaf njóta varnar Bandaríkjanna er sett fram, en einnig er áhersla á að Ísland eigi ekki bein áhrif á ógnir sem Bandaríkin geta staðið frammi fyrir.

Lykilorð

ferðamenngjaldtakanáttúruverndgistináttaskatturbílastæðagjaldÞingvellir11. septemberBandaríkinöryggisamskipti
Gjaldtaka á ferðamannastöðum, sögur eftirlifenda 11.september og Íslendingar hafa ekkert að segja um varnir landsins
Spegillinn
0:00 0:00
♪