Þetta er speigillin um sjónhefur Anna-Kristín Jónsdóttir.Í þættinum verður fjallað um aðal námskrá og um mikla fjölgun þeirra sem fá endurgreðslur vegna hirnatækja,en við byrjum á samskiptum við bandaríkjafósita.Þegar Donald Trump byrti í vikunni mynd af landakorti þar sem Kanada, Grænland,hlutar mið Ameríku og Ísland voru sveipuð bandaríska fánanum,kallaði utaríkistra á þeirra sendiherra bandaríkjana hér á sinn fund og gerði honum ljóstað færslan á samfélagsmiðlunum Truth Social væri með öllu óviðegandi.Trump segir og skrifar eitthvað alla daga, skiptur um skoðun, kastar einhverju fram í gríni,oft hafaði verið landakort þakkin bandarískum fána eða nýjum nöfnum sem að vil kalla einhverjur landsvæði.En utaríkistra aðanæti tók kortinu með Íslandi ekki sem meilusu gríni,en það er Green Trumps stundum orðið að stefnu skömmu síðar.Og þetta er ekki fyrsta sinn sem Trump viðrar hugmyndur um að Ísland verði eitt ríkja bandaríkjana.Þarna var hann á Davos-ráðistöndinni fyrra á þessu ári og verðist rúgklæst á Íslandi og Greilandi,en hann hefur áður nefnt Ísland þannig að sumum þótti það óþægilegt.2017. november 2024 var Bjarni Benediktsson fórsættisrað þeirra.Þetta var fjóru dögum fyrir alþyggiskosningar.Hann var heima hjá sér þegar símin ringdi.Trump var sérstaklega áhugaðsamur um Ísland, bæðir sem ferðamanna stað og um sögokkar og menningu.Hann báð fyrir góðar hverðjur til íslensku þjóðarinnar.Sæði Bjarni á Facebook.Símtalið var nokkuð óvinnulegt.Venjulega ringir nýkjörin fórsætti eftir að hann er settur í ennbæti,sem í tilfelli Trumps var ekki fyrir hann í janúar 2025.En Trump er óhugbundin.Ringdi í metið Freireiksen fórsættisrað þeirra Danmörkur strax 7. november,tveimur dögum eftir kjördag vestra.Nokkrum dögum síðar voru Alexander Stubb fórsætti Finnlandsog Jónaskar Störi fórsættisrað þeirra Noregsa á símalistanum.Víku síðar Ulf Kristersson fórsættisrað þeirra Svíþjóðar.En svo leið lengri tími áðurinn komað Íslandi.Raunar svo að þótt óhefðbundið væri að ringja í þjóðarleitu að svo snemma,vakti fyrðu sumra viðmjölanda spilsins hversu aftaralega á listanum Ísland var.En 2017. november kom símtalið, oformlegt í Gjemsann hjá Bjarnarog ekki eftir hefðbundnum leiðum.Dæin eftir byrti fórsættisraðan eitthið stutta frettatilkynningu þar sem meðalanna sæði.Sýndi verðandi bandaríkja fórsætti Íslandi mikinn áhuga í samtalinuog var tíðrættum aðdráttar af landsins fyrir bandaríska ferðamennsem eru fjölmunasti hópur fyrir að tveggja milljóna ferðamanna sem heimsaki Ísland ár hvert.Var Trump afar áhuga samur um sögu og menningu þjóðarnar í samtalinuog baðan fórsættisraðan eftir góðar hveðjur til íslensku þjóðarnar.Þannig segja heimildarmenn Speilsins sem sé það var minnisbladiðað Trump hafi snemma í sýmtalinu talað um áhuga vinna og vandamanna á Íslandiog sagt í gaman sögmun tón að stundum hafi verið rættum að Ísland væri50. og fyrsta rík í vandaríkjana.Heimildarmenn Speilsins segja Bjarnar hafa gefið lítið fyrir þettaeitt þessu tali og tekið þessu sem letu gríni.En Trump hafi þá greið fram í og lagt að Bjarnar þugsa þetta velað verða 50. og fyrsta ríkið að loknum kostningaseyri.Speilin leitaði til Bjarnar um skýringar á því hvort orði þessa veru hefðu falliðen Bjarni vildi ekki fara á dýþá Salma og talti eðlalegt að hannsem fyrverendir á þeirra tjáði sig ekki ofenverlega.Það væri núverendi stjórnvalda að ákveða hvort byrta eitt í minnisbladið um samtalið.Speilin óskedði eftir því bæði hjá fórsettis og utarikisraðanætumað fá minnisbladið aðfend en því var hafnað með vísan til undanþáheimildari upplýsingalögum um samskipti við Erlend ríki og fjólkjóðastofnarnið.Umbiðið hefur að geima upplýsingar um milliríkja samskipti sem byggjast áGakkvæmu trösti milliríkjana er það að matraðunetisins að byrting þessværi til þess fallin að skafa þetta trúnaðarsamband og skerða þar meðhagsmunu Íslenska ríkisins. Er það matraðunetisins að mikilvægiralmennahagsmunir krefjist þess að gagninu sé haldið lindu og að þeirhagsmunir vegi þingra en almennir hagsmunir af byrtingu þess,segir í svari utaríkisraðunetisins.Speilin hefur rættið hóp heimildarmanna sem lesið hefur minnisbladið ogskilningur þeirra á eðli samtalsins er ólíkur. Sumir talið að Trumphafi verið að grínast. Aðrir lesa meiri alvöru út úr minnisbladiðnu ogbenda jafnframta á að Trump eigi til að grínast með eitt og annað, eneftir því hvernig viðtökutna verði breytist grínið í ofunböra stefnu.Að tekli vekur að skilningur viðmælata speilsins fyrir ekki eftir því hvaðí flokkið þeir eru. Málumun hafi verið kynnt á síðastafund tilutaríkismálanemdar og komið flatt upp á fundarmenn.2009. november 2024, nokkrum dugum eftir símtaliði Bjarnam, kom JustinTrudeau þávarendi fórsættisra á þeirra Kanada að hitta Trump í Mar-a-Lagovillu Trumps á Florida. Trump hafði skömmu á þurr hótað 25% af totlumá kanadískar vörur. Þegar kanadíska sendinettin útlistaði hversuskadlegir slíkir totlar yrðu fyrir kanadíska hafkerfið, var Trump meðlust. Kanada gæti þá einfalla orði 15. og 1. ríki bandarækjana.Kanadíski ráþurar sem sátufundin lístu þessu sem brandara hjá Trump.Tíu vikum síðar var Trump spurdur að því við tali hjá Fox News hvort honumværi alvara. Já, sagði Trump, mér er alvara.Og svo er það Grænland. Þegar fyrst frettist að því aðrið 2019 að Trumpværið velta fyrir sér að bandarækinn keiftu Grænland, hlóu sumir ágjafarhans og töldu þetta brandara. Aðrir í kvítahúsinu tóku hugmyndinaalvarlegar og rauðt er greindi frá þessu og sínum tíma eftir samtölviðheimildarmenn sem þekktu umræðuna innan stjórnarunar.Hvort sem Trump var í upphafi alvara eður ei er framhaldið vel þekkt,bæti með Kanada og Grænland, en vissulega sér ekki fyrir endaná þeim samskiptum.Yngolub Bjarni Sigfússon sagði frá.Það múið segja að við séum með rauðarspjandi.Það kemur að namsárangri barnar okkar í þeim mæli hverjum sempísafelur í sér.Þetta sagði Inga Sæland, menta og barnamálar á þeirra, á bladamannu fundiþar sem niðurstuður písakönnunarinnar voru kynntar.Íslenskra nemynda hefur aldrei mælst verri og niðurstuðunar í öllumgreinunum þremur, leskilningi, starðfræði og náttúruvísendum er verri ensíðastegar könnuninn var lögð fyrir árið 2022.Inga hefur bóðað aðgerðir til að snúa skútunni við eins og hún orðaði það sjálf.Hún vil kenna færri viðfangsefni en sinna þeim betur, auka áherslu árungreinar og aðrar kjarnagreinar grunnskóla.Og svo er það endurskóðun aðal námskrár.Inga hefur sagt vilja innfalda og skýra aðal námskrána til að tryggjasamfellu í námi barna þvert á skóla um allt land.Aðal námskrá grunnskóla tók gildi 1. ágúst 2011 eftir nokkur ári vinslu.Í henni er hveðið áum markmið og fyrirkomu lagskóla starfs á landsvísu.Greinar sviðin komu inn í aðal námskrá 2013 og þau skiptast í nýju kabla.Í útækt sem gerð var 2019 kom fram gaggrinni bæði kennara ogskólastjórnenda á skort á eftirfylgni með þeim breytingum sem gerðarvoru á hæfni viðmiðum aðal námskrárinnar.Í kjölfar útæktarinnar voru gerðar breytingar og endurbætt aðal námskrátók gildi hausti 2025.Magnús Þórjónsson er formaður kennarasambands Íslands.Hún hefur þessa sögu bak við sig og það eru hlutir í innleingaferðinusem að þýttu það að við náðum ekki eins sterkum tökum held í áhengibæðið sem við hefum mögulega hefum átt að gera gert.Þetta er rosalegt plagg. Hún er þikk og það er mjög mikið afupplýsingum þarna inni.Já, algjörlega. Það er að þú veist, nú er ég og þetta gammalt skoað þér að þessi umræðan verður um grunnþættina, það er fyrstkomað þessi hefti um þessa grunnþætti að þeir ætta að verðasvona þessi tón, allir mikið umræðum hvort að mannrættinþetta verður með líðraðið sko. Þá var held í grunnhjómitinekki svo að við yrðum með þetta stóru og mikla skjall.Þetta verður mikið lestur og þetta verður, bara ef við erumhreinskilinn og heiðarlega, þá verður verða viðfásarinnansi mörg og þau verður ansi við þeim og við kannskipínlítið missum okkur út í það að gera, ef við erumeinfaldið að þetta, að við vorum með matsegil það sem við vorumað beila með alla flórunna. Við vorum ekki með sko, við vorumí ítalskan og spanskan og hangikjötið og forréttin og allteinhvern veginn. Þannig að seðillinn sem við höfum fyrir framá nákvæmdi skólastofi varð rosalega stór og við feðmur ogþað var strax bara í sérstaklega ákvörðum þáttumgreinanáskarna var bara strax komið stór og sterkaggrínu það að þarna yrðum en aðeins að endurskóða og lesaog ég er að fráðja að greinanáskarna kom út að hafanefnilega kall eftir endurskóðun sem mér heyrjast nú aðséum svolítið fráðurinn núna og við höfum alveg tekið undirþað að við þurfum að hafa námskara sem að virka.Umræðanum, samræmingu, umræðanum, bera sama skóla,bera sama hluti, þetta er plaggi sem á að sjá til þess að viðséum með svona sömmu línuna.Inga talaðum að í ljósi nekværan neðurstana úrpísakunnum þá hvað var að námslega þætti að það þurfumað einfalda námskrána þess að þú erum búin að mynnast áen það þurfur að leggja meiri áherslu á kjarnagreinar.Myndur þú talja að það væri þá kostnað annara greinog hvaða greinar væri það þá?Þetta er náttúrulega bara góð spurning.Hluti af aðlámskóla okkar sem hefur nú stundumsvona að vera umdeild er svona það sem er kallaðviðmjönastundarskrá. Hvað á að kenna marga tíma í íþróttumá viku íslensku starfhraði og hvað allt það er verið.Þetta er verið svolítið umræðum það hvort við eigum að veraförst í námsgreinum og það eru þetta bara misjanteftir samfélugum. Það er allur gangur á þvíog það sem ynga hefur verið að vísa ísem að hún kannski svona lifti nú kannski lítilegaá þrjöðu daginn sem við trefstum að kallaá hvaðið samráð held ég að sé ekki endilegaþað að breyta viðmjönastundarskráni.Ég held að við til dæmis höfum vorum að hlustaá nöðustöðu sem að koma í písavarandináttúruvísind og náttúrufræði. Þó er það alveg þannigað það getur farið mjög mikið íslensku nám ogleskilningur þó ég kenni tvo tími náttúrufræði.Þannig að það er einhvern veginn að skýraog gera markmiðin klár. Þá er ég ekki vissumþað að við þurfum endilega að fara íkernagreinar. Ég skil hvað ynga var að faraen við erum ennþá með þannig samfélag aðvið viljum kenni í mislegt og eins og þú kemurinn á og slúst að það er það auðvitað þannig aðef við tökum þetta bara svo exelskjælið,ef við myndum bara að segja að ég er með nýjutíma íslensku í þriðabæk, nú ætlum ég að faraupp í 11. Þá þarf ég að taka einhverst þartvo. Það ætlaði að hætta að kenna mynd oghandmynd sem við viljum kjara eða ætlaði aðhætta að kenna íþróttir, af því að við erummeð þennan ramma.En ef við hugsaum að þessum nemyndirnar semer á sikkur um endanum ásnum, þá bæðiaf þar að nemyndirna og svo nemyndirnar semná ekki hefni við miðum.Ég hef pín ágjör áðví að við séumeinmitt ekki nógu mikið að horfa út til endana.Að við séum svolítið á þeim stað að viðeinmitt verum eldast ykkur meðaltörl semég finnst alltaf hættulegt í skólastarfi.Við viljum hafa sem fæsta í neðstakablanumog við viljum hafa sem flesta sem getafarið umfram námskyttuna.Og þá þrjú við að horfa til þess aðjöfnurinn má ekki verða til þess að viðdraugum úr kraftunum í skólastarfinu.Og ég hef alveg lengi haldið því framog við hefum kennarsamböndinu verið að bendaá það að þar höldum við að hugmyndafræðumþað að vera með minni námsópa.Við brjótum upp og gefum bönnunum meiri tímasérstaklega á yngstu stígónumþar sem hefur verið kallað snemntakki í hlutu.Og myndur það geturskipta í þá hópa?Efðvart með, efðvart með skoþú getur gert alls konar.Geturskiptinga hluta til getur höglust virkaðen geturskiptinga einu sérheld ég að sé ekki svarinnen hins vegar er það akkurat þannig aðvið erum í dag að fá einn hópasem að eru með mjög breyttbreyða getu og breyða þekkingarmöguleika og þá þurfum viðeinhvern veginn að gefa kennaranummöguleika því að geta að gefa virkjalaaf sér inn í hópin sem aðaðarfiðast og þá eru við líka með krakkasem eru að fara á hinn endanþannig ég held að það sé einaþeim, hvað það sé eina þeimsóknarfærum sem við höfum til þess aðverða betri og þá er ekki bara að talameð allt að leiði písa sem að má ekkiþað má ekki verið eitt og síðan markmiðen það, ef við okkur tengst að gera þetta velþá það fylgja í leiðinniSæði Magnustóri Jónssonformadur kennarasambands ÍslandsÁstrós Signíadóttir tók samanFjöldi þeirra sem fóð styrk frá sjúklatryggingum til að kaupa hirtartækihefur umlega tvöfaldast á um tíu árumÁrið 2014 fegur tæbla1100 mann styrken í fyrra var fjöldi komin upp í2300. Um leið þaðvoru útgjöld ríkisins aukistúr um það byrjum 100 miljónumuppbreknað með að við neistu verðs vísitöluupp í um 270 miljónirKristján Særiðsson leta starfiforstjóra hirtnar og talamennastöðarÍslands í vor en er það endir ráðgjafarVið spurðum hann hvernig stæðiá þessari fjölkunÞað er, kemur ímislegt tilfyrsta lagi er náttúrulegahefur hirtartækjasala verið í gangihérna síðustu halvaöldin eða svosvo að það smá bætistí hópin og þeir sem aðkaupa sér hirtartæki þeir þurfuðað nota hirtartæki æfi lántþannig að þeir þurfuð að síðan endun íá nokkur ára frestiRúmlega helmingur þeirra sem fá styrkverið hirtartækja eru aldrinu 60-79 árainnan við 10%eru yngri en 60Tækinn kosta sitt eða frá um100.000 krónum upp í um800.000 fyrir pariðEf viðkomandi þarf tæki í bæði eruer hægt að fá 120.000 krónurí styrk frá sjúkratryggingunKristján segir að líklega ættu enn fleiriað nota hirtartæki og hann gaggrinnirað styrkir hafi ekki haldið í við þróunog aukinn kostnað við tækinÞað má reikna með aðum 80-10% þjóðarinnað sé með það skerta hirtnaeða hirtnavandamál sem kallar á hirtartækiog þá myndum viðreikna með að það þurft að vera 30-40.000mann sem þurftumog láðu þess að haldaen okkur reiknast til að þetta séu svonakannski 15-16.000 mann sem aðnota hirtartæki reglulegaFyrir um 20 árum hafi ríkiðafnum með einokun og sölu hirtartækjaog það hafði einnig haft sín áhrifog þá komu til nokkarareyngarstöðvar og þeim eru fjölgadhægt og bítandiog eru núna fjórar sem að seljahirtartæki til viðbótarríkistofnunniog það eru náttúrulega ekkiheftar afþað er ekkiþetta nýtt sem markaðslögumálinólíkt ríkistofnun, þeir geta auglýstog auglýsa hirtartækií gríð og erg í náttúrulegalopinni samkjæfni, svo það er ekki skrítiðþó að það fjölgi svonaþess og frá mínubæðatirumséð sem hefur verið að velkjastí hirtartæki vandamálumsíðustu þretan árinþá er þetta rauðsleika merkiþað er ánægulegt að sjáað fólki er farið að gefaþessari föllum göymog þið tekur til sinna ráðaþví að það er því meðurallt og mikið af fólki sem þjáistí þakkninni, ég geta sagt svoer mjög ylla heyrandien leitar sér ekki hjálparMeð auknu heilsulegsiá Vesturlundum hafi nótkunn hirtartækiaukist mikið, sumstaðar sénótkunn þeirra þó enn feimnis málNú er allir með eitthvað eira núþú ferði í stræt og það eru80% af mannskapnum með eitthvað eirunumþannig að fullunna fólkisem áður skammaði sín fyrir að vera meðhirtartæki hangjandi í eranuþað er núna miklu ófimnara við þettaTil að fá styrkþarf heyrnin að mælast undirtiltegnu lámarki, en er einhver hættaog að vandir sér ofgreindurog þarf maður endilega að fá sér hirtartækiþó týrnir sér ekki eins og besturá kosið. Þessi viðmiðsánefnirþau eru þannig að það ríkir greiðirekkert, til dæmis ef aðþú ert með hirtartækningu baraá öðru eira, það er alltaf miðaðvið betra eiraðog þetta er mjög ósangjöndég tala nút fráað ég er neysli, ég er mjög stjertur á vinstra eiraen hefur fulla hirtn á hærasem þýður að ég nýtt yngrar greiðslu þáttökuen ég verð að kaupa mér hirtartækiá vinstra eirað og þá verð ég að greiðað það fullu verði. Þetta viðmiðað þú þurfir að faraniður fyrir svolítið 30 decibilamörg ábetra eira núeða vera með mjög miklahátíðnisgerðingu. Þettaheldur fólki frá þvíað kaupa sér hirtartæki. Það er enginn aðfjárfesta í rándinumhirtartækjum á þess að það er þurfið þessen það er því miður svo aðfólk kemur og hefur ekki efni á hirtartækjumfólk sem virkilega þarf á þvíað það er það að haldaellilífuristegar, fólk sem er hægt að vinnanýtur ekki styrkja frá vinnuveitundog svo framvegis, aðþetta fólk treystir sér ekki til aðkaupa tækja sem þau virkilegaþarf á að halda. Þannig aðég held að svari sér nei, það erekki ofgreining, það er frekar vangreiningaf því að fólk kemurekki í hirtarmælingu. Þú áttirraunin að láta mælaði reglulegatil þess að fá úr því skóriðhvar þú er. Því að fólkkemur yfirlega tíu árum of synd.Þú kemur ekki fyrir nallir ífjölskyldunotni brjálaðir. Þú ertmeð og hátt í sjómaruppinu, þettagengur ekki. Svo aðhérna, fólk þyrttiað koma fyrr og þáværi greiningin herri en hún er.Það eru eitthvað afleiðingar. Ef að þúfærðir ekki hirtamtæki, aðraraunin það er að þú bara heyrir ílla.Þú rannsóknir sína það aðómeðhandlu hirtnaskerðing og hirtnatabsérstaklega eldra fólki, þaðstór eigu líkunar áelliklöpum, þunglindi,aukinni læknisnótkun.Já, yngra fólki er þetta skertirtegjumöguleikar, skert atvinnutækifæri,þau eru oftar í hlutastörfumog svo framvegis. Þannig að van meðhandluhirtnaskerðing kostar ríkið,það kostar einstaklingana og það kostarí verulega skertum lífsgæðum.Krisjóf segir að á undanförðumáratöfum hafi verið betur hugaðað hirtnarvend vinnandi fólks.Og um áður fengum við inn mjög mikiðaf eldra fólki sem hafa voru játsmiðir,sjómen, smiðir og hitt og þettasem voru stórskattarað vinna í mikluháværi umhverfi. Þetta er að mingaen við höfum verulegaráhugir á unga fólkinu sem að er meðdundrandi tónlist íeirunum náðan að statlan sólaringinog þaðþýðir jafnvel þó aðáreiti á eiraðsé ekki nema kannski60-70 decibelef það er stöðut og langvarandiþá hefur það áhrifungt fólk hvartari í auknumæluundan því að það er með erna suðog það er byrjun á hernar skerðingu.Saði Kristján Sverissonfyrirverandi fórstjóri hernar ogtalmennastöðar Íslands Rúnar Pálmarssontók saman. Og fleiriekki speklinum um sjónmaður frétta varÁstalín Magnúsdóttir og Margret JúliaIngemarstóttir stjórnaði útsendingu.Tæknimaður var Markus Hjaldarssonveriði sæl.Tæknimaður var Markus Hjaldarsson
