0:00 0:00
Í spilun núna

Umræðurit

Þetta er speillin umsonar maðurir Ingólfur Bjarni Sigfússon.Við skoðum samhengi, samsæriskenninga, samfélagsóanögu og fylgis við hægri aukaflokkin alternatífi fyrir Deutschlandi í Þískalandi síðar í þættinum.En byrjum á helstu áskoruninni í íslensku skólakerfi.Þeim er agalísi, hlutfall, inflytjenda, skortur á námskognum, afnámsamrændra prófa og áhugaverða bækur, skóli án aðgröningar og mentun kennara.Þetta er meðal fyrirsakna sem hefur verið slegið upp undan farna mánuði og ár þegar ættur um stöðu íslensks mentakerfis.Hver sem ástæðan er þá eru ljóst af niðurstöðum nýrar písakönnunar að einhverja breytinga er þörf í kjenslu barna.Niðurstöður písakönnunarinnar sem lögð var fyrir 15 ára grunnskóla.Niðurstöður písakönnunarinnar sem lögð var fyrir 15 ára grunnskóla.Niðurstöður písakönnunarinnar sem lögð var fyrir 15 ára grunnskóla.Það er verri en síðastegar könnunin var lögð fyrir árið 2022.Þá var niðurstöðun svo slakasta frá upphafi og neikvæð þróun heldur því áfram.Inga Sæland, menta og barnamálar á þeirra hefur bóðað aðgerðir til að bregðast við niðurstöðunum.Meðal aðgerða er að stór auka áherslu á grunnferðni í kjarnagreinunum,lestri, íslensku og vísindum, endur skoða aðalnamsgra og gera átaki í starfs þróun kennara.Þá á að auka faglegan stuðning við skóla landsins með áherslu á að huga betur af nemyndum af erlendum uppruna.Svo er það símafrýðurinn eins og Inga orðaði það sjálf á fundunum í morgun.Hún segir hann eiga eftir að skipta sköpum og bæta líðan barna til muna.En Písa mældi einnig líðan barna og þar má finna jákvæðar niðurstöður.Ísland er í fyrsta sæti meðal Norðurlandana þegar litið er til þrautsegu og því þriðja þegar litið er til lífs ánæju.Íslandskir nemyndir eru almennt ofarlega þegar kemur að félagslegum þáttum,líkt og félagslegum tengslum við skóla, sjálfstjórn í námi og stuðningi kennara.Samkampni niðurstöðunum hefur þraut segja barna aukist marktækt frá árunni 2022.Áhugja á námi stendur í stað hér á landi á sama tíma og hann hefur mingaði í flestum þáttuguríkjum.Neymyndir á Íslandi mælasteitni yfir meðaltali og þessi djuríkja í forvitni og markmiðarsetningu.Salver Nordahl, umbúðsmöður barna, segir þann hlut að vera ánægulegan.Það er nýðurstöður í þessari konun.Písakönnunin er alþjóleg og á vegum efnahags- og framfarafstofnunarinnar, OSJ.Könnunin er lögðfyrir á þryggjárafresti og mælir hæfni og getu 15 ára neymendaí leskilningi, læsi á nátturvísindi og læsi á starffræði.Ísland hefur tekið þátt í písa frá fyrstu könnunóri 2000, eða alls nýju sinnum.Í fyrra var sérstök áhersla lögð á hæfni og þekkingu neymendaþví vísinda. Sýðustu niðurstöður bárust í desember 2023þá úr písakönnunni sem var lagð ferir 2022.Þær síndu að færðni íslenskra grunnskóla barna hafi rakaðhratt síðustu ár en hún mæltist undir meðaltali OSETí ríkjana og Norðurlandana í öllum fögum.Inga segir þróunin að vera óásættanlega og að samfélagiþurfið að leggjast á eitt til að berja skegninni.Salver tekur undir þau orð.Þessar niðurstöður eru mjög alvarlegar og þar sem umfórst með barnaþá leyti ég að það að barna hafa rétt til mentunar.Mentun er eitt af likil atriði í uppvexti bars að fá góða mentunog það er likil að mörgu í samfélaginu í framhaldinu.Það er ekki hægt að segja annað en þegar við horfum á þess aðþessar niðurstöður að við erum að svíkja börnur okkar um þessiréttindi ef þau ná ekki grunn færni eftir mörg ári í skólakerfinu.Þannig að auðvitað er þetta mjög alvarlegur hlutur og þarna ermjög margir kraftar sem eru að vinna saman að þessari niðurstöðuog þarna en við þurfum við sem samfélag og allir bara að taka ábyrða á þessuog hérna eins og kom fram hérna Bláman að fundurum í áðan að eins ogRáður að sagði við þurfum að spytna frá botnunum, við verðum að breyta þessuþví þetta skiptir náttúrulega hvern einstakling, hvern batt svo miklu máliað það fái að tækifæri til að blómstra og kannski höfum við verið að leggjaómikið eða sem sagt kannski er áherslan, ekki kannski ómikið enkannski áherslan sem við höfum verið að leggja á líðan batnasem skiptir gríðala miklu máli, hefur kannski verið á kostnað mentunarvið höfum kannski missjónar af mikilvægi mentunarinnarí þerri möguleg er það einn skýring, en eins og ég segi, ég ítrykkaþað eru marga skýringar og við þurfum að taka höndu samanog það er ekki einhverjum einum að kenna og hér þurfum við aðskólin og fóreldrar og stjórnvöld og þá þarfum við að setja mikla fjárminnií skólakerfið og þá þarfum við að í uppbyggingu á námsefni sem hæfaóleikum hópum og við þurfum að hafa metnað sem samfélagfyrir mentum banan okkarHlutfall nemynda með afbyrðahæfni var aðeins 2-4% og hefur lækkaðfrá 2022. Það er umtalsvært lagra á Íslandi en í samanbyrðarhópiÞetta er auðvitað mikið áhuggefni fyrir okkur sem samfélagog til dæmis ætti að vera mikið áhuggefni fyrir háskólanaog háskólakennara að þarna ykkurnið, ef uppbúr íslensku skólakerfier ekki að koma nægilega margir afbrannu myndurÞannig ég veit ekki hvernig við getum brúðist við þvíhefur við verið eitthvað að gera með námskognen alltaf mikið rættum það að það er skorti námskognÞað er kannski líka ekki nógu mikil kvartningog það hefur líka verið talað um það að skorti kennarasem hafi sérþekkingu í viðkomandi greinog það getur líka haft áhrif á, kannski meiri áhrif áafbrannu myndur, að þau finni það kannski að þau fá ekkifrá kennaranum að því að hann hefur ekki sérþekkingu á sviðinuÞannig að ég geti ímynda mér að það séu margar ástæði fyrir þessuen þetta er eitthvað sem við þurfum að skoða alveg sérstaklega fyrir mérog ég hef líka bara sem borgar í þessu landiog sem hafandi verið háskóla kennari og profesorað þetta er stórt mál fyrir okkurSæði Selvör NordalMérdóttir tók samanViðbröð við písa á Norðurlöndum hafa verið nokkuð samljómaog svipuð þeim hér heimaÁfall og skammarlegt er með allt þessum danir hafa haft að orðieftir að písa niðurstöðnar byrtust þarForsættisir áþrann Mette Fredriksson segir þar mikið áhugjefninöðsynlegt að styrkja skólarna og kennaranaog stuðlaða ró í bekkjunumVísar, líkt að menn hafa gert hértil þess að það þurfa að takmarka farsímanótt kunni í skólanumog setja aldursmörk á samfélagsmiðlaSkjáinnir, eigðileggi, hæfileika batna til að innbytta sérÁ fymtudaginn hefur verið búið að blaðamannafundur í kaupmannöfnum písaog þar verða forsættisir áþrannefnahags- og innanrikkisir áþrannutarrikkisir áþrannráþrann viðskipta og samkeppnismálaauk mentamálaráþrann stanskaMjög alvarlega niðurstaða segir Kari Nessa Nortúnmentamálaráþrann normannaog stýgur þær með inn í umræðunaþrátt fyrir að flokkarnir á stórþinginu norskahafi ákveði í sammenningu að setja pólitíkina til hliðarfram með virð út fyrr Norags konungs á morgunNortún segist helst hefðum vilja býða með að leggja fram niðurstöðunaren þær séu svo alvarlegar að ekki verði við unaðÞað gangi ekki að normenn séu undir meðaltalja OECDí leskilnistarffræði og náttúruvísindumorsakinnar séu margslungnar að dómi rannsakandaen meðal þessi megi benda á sérstafræna byltinginSænskum ungmennum hefur aldrei gengi verið pýsaAftur fyrr í leskilningi er þar líkt viðað heilt skólaár af þekkingu hafi tapastog líkt á í norrei eru símin og skjárin taldir til sökutólkaSímona Móamsen mentamálaráþrann segirvið SVFT Sænska Ríkisvarpiðað áhrifin af lengri skilningarskjátíma og minni lestri séu að koma framþað geysi skjáfaraldur sem séu á góðri leiðmeð að búa til ólæsa kynsluðOg þetta er vondi nýðustafið fyrir stjórnarflokkanaí svíþjóð fimmdögum fyrir kostningarsegir greinandi SVFTHún gefi stjórnarandstöðinu færi á því að hjóla í stjórnveldsérstaklega frjálsendaflokkiní málefnum sem skipti kjósendur mikluOg Magdalena Andersson leðt á að jæfna mannaskofið ekki utan að því viðtali við SVFTNeiðar ástand í sænskum skólumog landsvísu segir húnStjórnveld hafa svikið sænska skólaog sænska nefendurskorið niður í staðis að bæta íOg jáfnvel í Finnlandisem lungum hefur Tróndefs Norðurlandahafa meina áhyggjur af gengin nefendaFinnar eru yfir meðaltaliOECD-ríkjana í náttúrvýstumÞað eru sænski nefndur líkaen norski, danski og íslenskir eruundir því og af þeim gekk þeimíslensku verstOg þrátt fyrir að neðurstöður finnasé yfir meðaltalnuhafa þeir dalað á öllumvikstöðum jæmt og þjættundar nára týjiFinnskum stúlkum gengur betur en drengjumí leskilningi og náttúrvýstumen drengjunum betur í starfræðiLíkt og Íslandi að lítillmunur milli finnskra skólaá landsvísu en vísbendingareru um að munur á nefendum innanhver skóla aukist og að sérstaklegasegt að tengja félagslegaog efnagslega stöðu nefendanavið útkominna760.000 nefendurí um 90 landum tóku þátt í písakönnuniní fyrra vorþeir eru fulltrúar um 33.000.00015 ára nefendaog hæstaskór fengu nefendur í Kínaog Singapurreyndar er það svo að í Kína er könnuninaðinsláð fyrir í fjórumtiltöllega velmegandi héröðumEistneskum nefendumgekk best af vestrænum nefendumog heilt yfir var útrúlegakoma nefenda í ósiti ríkunumslakari enn í síðustu könnunmeðalskór í vísindum starfræð og leskilningihefur aldrei verið lagraþó eru til land þar sem að neðustöðnareru betri en síðastmeðal annars Costa Rica, Sloakia, Tyrklandog Bretlandog Brett hafa betri útkomi í vísindumhalda sjó í leskilningi og starfræðisérstaklega til þess tekiðí skýslunni þar sem heldað neðustöðnar er að setja framað leskilningi hefði mikið rakaðá þeim árum sem liðin eru frá síðustu könnunhæfni nefenda á sviðumsem skipta miklu á tímum gerfugreindarhafi minkað það að meta upplýsingartengja þeir saman og mismunandi heimildumog að vera gaggrínirá leshefniðþá sé mikil fjölgun tilfella þar sem nefendurlesi eitthvað í hasti en miskilja þaðnæri helmingu nefendasegist nota gerfugreindí hverju viku við lærdominum 28% segjaði næstum hverjuvísinda kennslustundláti samnefendur þeirra tröflastaf símum eða tölvumen það telst í ákvætt að þremur fjóruðuallra nefenda í könnunni finnst þeir tilheyraí skólanumog eins og aður sæði þú voru finnar á toppnumþeir voru á toppnum þegar Písa var fyrstlaugfyrir maldamóttinn og finska skólakerfiðvar fyrirmynd margra enniðu stöðnarhafa dalað. Í greiní Economist undir augrandi fyrirsöfnþar sem spurtir hvort táningarsé að verða vittlausarier leitar að því líkur að árangur finnahafi ekki endilega mátt þakkafremsækinni mentastefnu og aðferðumheldur frekar gamaldags áherslumsem hafi eint eftirí finnskum skólum fram á tíund áratvíinnlíka bent á aðenglandingar sé að uppskýra eftir að hafafyrir 15 árum undir stjórn íhaldsmannaþar að leggja aftur áhersluá staðareindir og lærdómog undirbúning fyrir prófSpurningu fyrir sagnarnarer reyndar ekki svarað í Economisten niðurlegagengur út á að það séu ekki margtsem stiði það að gerfigreindin veri til þess að dragaúr ávinningi góður mentunaren það sé greinilegt að tækninfari illa með þá sem ekki búiyfir grunnfærni til að greinaog skiljaAnna Kristín Jónsdóttir sagði fráKorsninga úrslutin í SaxlandiAnhalt þar sem hægri aukaflokkuren alternatífi fyrir Deutschland fekk langmestfylgi aðraflokka varpaljósi á fyrirbæri sem salfræðingarog stjórnmálafræðingar hafa rannsakaðæg meira undan varin árhvernig vantröyst á stofnunum getursmámsaman breyst úr afstöðu tilInstagram ála í heila heimsmyndAFD fekk 43,8%aðkvæða í Korsningunumúr 37% um 2025Hölda Þóristóttirstjórnmálasalfræðingur hefur rannsakað áhrifsamsæriðskinninga og fylgni við stjórnmálaskoðanirvar raunar á málfingi í Pólandiþar sem þessi mál voru að askra á þegarspeilin náði að vinni taliÞó að sko það séu tengslan á milliþá mögum við ekki draga það álugtunað 43,8%kjósendaí sambandslandinu trúi samsæriðskinningumen þettasínir sko við vitumað sko svonasamsæris hugarfarog vantröyst ástofnunir er algjörleganá tengt í pólitisku samingiAlmenningur íSakslandi, Alnhaltir og annaðuren það er áhugavert að líta tilannarsambandslands þar sem margar líkiltölur eru sveipaðarÍ Slesvík-HolsetalandiÍ báðum sambandslöndunum eru skráðum8.000 afbróta á hverja 100.000 íbúaNý greiningEFÒ stofnunur reynar sínir aðótti við glæpi er mjög lítill í Slesvík-Holsetalandien ofinu mikillí Sakslandi-AnhaltMunurinn verður enn aðteglisverðariþegar innflindita máli eru skoðuðað einsum tíundu hver íbúi í Sakslandi-Anhalter með innflindita bakgrunnsamanborð við tæplega 1.5í Slesvík-Holsetalandien AFD fjekkur um 43%í Sakslandi-Anhalt í kostningunum núog annars 16.3%í Slesvík-Holsetalandi þegar síðast var kostið þarSaksland-Anhaltglýmir vissulega við efnahags- og líðfræðisvandaað þau löysir 8.2%með við 6% í Slesvík-Holsetalandiog íbúum þar fækkar ræðaren gjáinn í pólitískri afstöðuog því hvernig almenningur upplifirsamfélagið verður ekki útskýðmeð þeim breytum einumLíklegra er að raunvörulega reynslaaf fnignun og valdalísi blandist þar samanvið miklu dýbra vantraust á stjórnmálumfjölumöðlum og öðrum stofnunumÞegar það gerðist verður bara þannigí lengur að þessum staðrindir heldur umhver hafi rétt til þess að skilgrina sannleikanÍ fyrsta lagi vitum við velúr rannsóknum að það erósköp lítið sambandá milli raunvörulegratalna, hvað sem það er glæpatíðnieða fjöldi innflitjendaog hvernig fólk upplifir ástandiÞetta vitum við mjög velEn af hverju er þetta þá?Það er minst okkarstu tvent sem kemur tilÞað er annars vegarþetta almennavantraust og upplifunum að allt sé ómögulegtog öllum sé sama um þigEn þarna þarf líka að koma tilstjórnmála aðblegaleiðtogi sem aðkynda undirþessum hugmyndum og það má ekkivannmynda það. Það er oft talað umað þessa grunn hugmyndir likirkannski smá íláginni þar tilað upplugur, flokkur eðaleiðtogi kemur og virkjar þærog elur á þessuog þegar þú ert kominbúin að tilenga þérþetta ákveðinniramma til aðtólka samfélagslega atbyrðií gegnumramma sem er mjög mótaaf samsæðiskenningum og vantraustinú þá tólkaru alltí kjölfæriði gegnum þennan rammaÞegar svona er komiðþegar er viðt að vinda ofan að þvíog fá dæmi um að það hafi reynlega tekistsegir Hulda. Vænlega sé að koma í vekkfyrir að fólk þrói með sér vantraust og samsæðiskenningarSvo eru reyndareinhverjar rannsóknir sem sínaað mögulegaþegar svona öllkomast til valdaog verða parturaf kerfinuað þá missir þessi svonasamsæðiskenninga narrativasvolítið mátsinnog það veikist aftur trúin á samsæðiskenningarEn kjósindur AFDer ekki bara að segja allt erömurlegt. Í vaksendi mælitellir þeir AFD hafa efnislega mest fram aðfæra í líkil málaflokkumÁrið 2021töldu aðeins 8% af AFDhefði bestu efnahalslöstinnarNú eru það 30%Í kannunum segja flestir í Sakslandianhaldað flokkurinn sem er bestu stefninaí baróttu gegn glæpum, hælis og flottamannamálumég að berjast fyrir haxmunumausturþískalands, í orkumálum, atvinnumálumog jáfnvel því sem snýrað félagslegurréttlæti. Þetta er sérstaklegaáhugavert í tölum sem snúaður Úslandi57% allra kjósendaí Sakslandi anhalt stuttuafstöðu alternatífi fyrir Dóitslandgegn frekar í vapnasendingum til Ukrænumeðal AFD kjósendavoru það 92%aðeins 31%AFD kjósenda töldu Rúslandmikla okn við öryggi Þískalanden 66% ekkiAðrir stjórnmálaflokkar í Þískalandihafa til þess að ekki vilja starfa með AFDmynda svo kallaðan eldveggeða brandmáiren Hulda segir að það getur verið tvíbentEitt af því sem rannsóknir sínisé að ekki með í jæðarsetti þá sem aðhyllastsamsæri skenningar, þá hartni fólkiafstöðu síni og þetta geti gilt umeldveggin, samstað að allraannara gegn AFD getistyrkt flokkin og herrt fylgjundur hansí afstöðu síniFleira er ekki í speglinumUmsjönum aður frett að var ástallínMagnús Dóttir og nannaguður húnSigurðardóttir stjórnaði útsendingu þeirraTækni maður var Jón Þór HelgarssonVerðið sælÞakka fyrir að hluta

PISA-könnunin og fylgdi samsæriskenninga og stjórnmálaskoðana.

þri. 8. sep. 2026, 18:10 · 20:00

Niðurstöður nýjustu PISA-könnunar voru kynntar í dag og voru verri á flestum sviðum en í síðustu könnun. Umboðsmaður barna telur niðurstöðurnar, sem ná líka til þess hvernig börnum líður, mjög alvarle

Samantekt

Í þessum þætti er fjallað um núverandi stöðu íslenska skólakerfisins, þar sem helstu áskoranir eru gerðar grein fyrir, ásamt niðurstöðum písakönnunarinnar sem sýna að árangur íslenskra grunnskóla hefur versnað. Kannað er hvernig menntun nemenda, sérstaklega þeirra með erlendan bakgrunn, er sviði barnamálaráðuneytisins. Inga Sæland, menntamálaráðherra, hefur greint frá aðgerðum sem eiga að styrkja grunnfærni í kjarnagreinum. Einnig er rætt um áhrif streitu og líðan barna í námsumhverfi, auk lífsanægju í samanburði við Norðurlöndin. Þá er snúið að pólitískum málefnum í Þýsklandi og vaxandi fylgi hægri flokka þar, rannsóknir á vantrausti á stofnunum og tengsl þess við samsæriskenningar.

Lykilorð

PISA-könnunin og fylgdi samsæriskenninga og stjórnmálaskoðana.
Spegillinn
0:00 0:00
♪