0:00 0:00
Í spilun núna

Umræðurit

Þetta er Speillin, umsjón hefur Anna-Kristín Jónsdóttir.Og það verður kosi í svíþjóðum næstu helgi, skoðan að kannan þið þar að bendilis að verði mjótt á munnum.Það verður ekkert eittmálu verið ráðandi en listin kvað um það sem, yfir það sem talaður um er svona kannski óskup kunnulegur.Það er talað um skipulaða glæpastar sem er lestararvanda, byðlistagi, heilpuniskerfinu og fjárhæk heimilina svo eitthvað sín tínt til.En við ætlum að byrja á pólitíkinni hérna heima.Því að fjárlæðafræmvörfið var kynnt í morgun og fjármál ráð þeirra, ekki ráð þeirra heldaraf, koman verði jáka um 5 miljardar.Þann talaði um það að hallalauðs fjárlæg var ekki markmið í sjálf og séðan heldur fórsindu þess að draga úr verðbólgu og vaksta byrði.Og það má eiginlega segja að svona fjárlæðafræmvörfið og framleginn þess marki svona upp á þings, það kemur saman á morgun.Það er fjárlæðafræmvörfið og njáltrösti friðbört som sjálf það er flokki sem að setja úr í sömu nefnd.Kom við sælir og velkomnir.Takk fjárlæðafræmvörfið.Ég fjárlæða fjárlæðafræmvörfið, menn gerðu ráð fyrir því að það erði 15 miljardar halli í fjárlæðafræmvörfið sem að núna er eiginlega í sumingildi.Svo bættist við hann og fór upp í tæpla 30 miljardar.Markmiðum hallalís fjárlæðu, er þetta ekki bara svona fallegt markmið en kannski ekki mikið á það að treysta Sigur Jón?Þetta eru falleg og nöðsili markmið vegna þess að það er fossenda þess að við náum ég er saman í ríkisfjárlæðum, lækun vaksta og ég held að þetta sé eitthvað sem við ætum öll að samvinna stund.Og ég vonast þetta því að það veri góð samvinna þá stjórnar anstuðinu til þess að ná fram markmiðunum því að þau skipta máli.En nú er spurt, er þetta eitthvað sem er bara orðað blaði og ekki nær fram að ganga? Ég vil nú bara benda á að það er nýkomið nút ríkisreikningur fyrir ára 2025 og hann er nokkuð nærið því sem var lagt var upp með.Þannig að þetta skiptir máli þessi vinna og við verðum að taka hana alvarlega því að þetta er eitthvað sem markar þá afkomuna, markar það hvernig vakstakjórin eru og ég tala nú um fyrir bara þerðaþjónustuna sem skuldar mikið.Þá skiptir afar miklu máli að þessi vakstalæku ná að fram að ganga og að við náum saman í ríkisreiksturum.Það er nú ekki allir hoppandi gleyðir í fyrir þjónustunni yfir fjárlega fröðunprunni eins og það hefur verið kynnt.Nei, það er nú kannski fjárlega þjónustan núna sem að lendir svolítið yllilega í því og í þessu frumarpi þá er svona á tekju hlýðina, hlýðinni hjá ríkistjónunni í þessu fjárlega frumarpi.Það er fyrir þjónustu, það er 5 miljardar, badalónin eru 4 miljardar, svo getur við reiknaði gegnum kílometra gældi svona miljard, fjóruðunga af þessari 4 miljarda hækkun.Þannig að þarna liggja við skustið 10 miljardar á fjárlega þjónustuna og kannski samanbyrjuði það og höfum við hugað að eins og ég skildi að þá var hagnaðurinn í allir fjárlega þjónustunni fyrir að 20 miljardar.Þetta er helmingurinn allum hagnaði fjárlega þjónustunni í fyrra sem kemur bara núna í aukinni gæltöku á greinina sem er mikið skattbínt fyrir eins og við þekkjum.Já, já, en ef að menna ætla að vera með hallalust þá þarfum við þetta að taka einhverstaðar fyrir.Jú, jú, og það er nú kannski líka ákveðt að taka það fram að þetta er ekki eitthvað nýtt sem er að skella á heldur líkuð það fyrir allafanna síðan að fjárlega áallun var kengt í mars að þetta var ætlanriki stjórnarinnar og ég vil líka bara taka það fram og undistrekka til þess að ferða þjónustan náið vopnusínum þá þarf að nániðu vöxtum og hallalust fjárlega eru yfirlega líður í því aðferða þessu náttúrulega skuldar mikið með þessa háu vexti 12-13% sem fyrirtækjum er bóðið upp á að það er eitthvað sem er ekki hægt að búa við til frambúðar.En nú taka mér náttúrulega eftir því fylgdæmis að kílometragjaldið á að hækka tulluft mikið núna um áramóti.Það er 1,1 króna á kílometrið.Já, en það er svona, ef við umræðum það í 1% þá er það líka og þá er það næstu í 16% og þetta er nú verið, menn hafa líka veldið mikið fyrir sér og margir talað um það að kílometragjaldið sé, jújú, maður segja að það er bara sangjant að þeir eru borgir sem að brúka en þetta er kannski leggst þingra á fólk eftir því að hvort það hefur haft tækifær til þess að kaupa sér eða getur til þess að kaupa sér ramagsbíla sem ofta verið dýri eða þarf að keira mikið eins og vií nákveðin reykjaugur og að keira á hverjum degi inn til borgarnar og eru meðal annars að þá að forðast ég er hátt úsnaðisverð, ég hef ákjörðað þeim hópi og það er alveg rétt að þetta er leggst með mísjötum hætti nýður á fólk en þessar tölur og þessar uppæðir sem að veru nefndar að þetta er ekki meirinn 1,1 krónu á kílometri, þannig að það er ákveðt að hafa það í huga að ef einhver ekkur þá 15 km ári að þá hækka reykningium 16 krónur.Það er svona sveitafjölunum gerir sitt, fyrirtekin gerir sitt, er ríkið, kemur með þetta inn 5,2% í verðlagsfórsendum og það er eiginlega talan í þessu frumarpi sem stemmir ekkit við þegar við eru með kannski takmarkið er að lækka verðbólguna, ríkið er búið að setja svolítið viðmiðinn í 5,2%, þetta er eiginlega stæðsti punktur í nýjötu frumarpi.Það er það uppgjöf fyrir ríkjandi ástandi sígur?Við erum að stefna að hallalauðsum útgjöldum og ef menn allar ná hérna þessu saman að þá verða útgjöld og tekjur að það verður að vera svona nokkurt vegin að mætast og það líða hér á sumaði stjórnar andstöfunu og þá ekki hér, sessu nödd mér hér, ég að tala nýður þá tekju öfnur ríkisins og leggja síðan til jáfnvel aukin útgjöld, það fer ekki saman, þetta er ábyrg áallun sem dæði maur Kristófinsson legurhér fram og ég hlakka til og bara góð samstafs með stjórnar andstöfunu því þetta er ekki enga mál okkar í ríkistjórnini að ná þessu saman, þetta er fyrir þjóðinu alla að við náum hér þessu saman þannig að það skapist og þessu þossenda fyrir vaksta lækun og stöðuleiki samfélaginu.Við til þess oft verið vísað að eins og ég var að tala um hérna áðan að það er frumvarpið kemur fram, svo koma fjárlaugin, það eru bæst við, svo koma kannski auka fjárlaug þannig og það eru kannski oftar en ekki gerst í meðförum tingsins líka að ráð þeirra leggur upp með stramt plan sem að gengur svo ílda að halda.Vun þú halda fast við tauminn í nefndinni?Það er það að vinna nokkar í fjárlaugin nefndinni og við þurfum auðvitað að liðsyni allar nefndarinnar, ekki bara meirulhuttans eftir einni minnilhuttans í það að fjárlaugin séu haldi og það munum við öruglega að gera, það tókst ákjörlega á síðast ári og ég vonast til þess að við fáum einn þá sem eru þá ríkisæðlar og eru með útkjöldin í hendi sér og fara yfir það hvernig til tókst.Mér finnst það að skipta máli og það er eitt af því sem að fjármálar á þegar hann lagði áður slá á fundið með okkur í morgun.Mjöldrösti, eru því stjórnarhansunni tilbúinir að leggjast á áratna?Já, já, já, þetta vil ég vel sjá vextina fara niður og verðbólguna og ég verð að taka hér fram fyrst að þeim mitt sigur hún er að minnast hér á fjárlaugin 25 sem hún samtíkt raunlega höstið 24.Þá var ég að forma að fjárlauganæntar og það var ná aldrei sunnið að ég metta að passa upp á þetta hófsum fjárlaug.Þau hefðu ekki orðið hella laus en það komuð fimm fjárraugar á síðast ári, fimm fjárraugar á sama ári.Það er svipað eins og kom COVID árið 2020 í því neyðar ástandis þá var.Þannig að þetta er hægt en ég held að þessi grundvalla fórsenda hér um 5,2% velarsfórsendunar sem er gert ráð fyrir.Það er erfitt að sjá fyrir sér að ríkið, krónutöluhækkanu og annaði að hækkum 5,2% að ríkið náið ríkisjóði í pluss nýða við þessa fórsenda.En þetta er algjör grundvalla fórsenda fyrir öllu sama.En þú segir sko, hvar hefur þú viljað skera þú meira niður eða hvernig hefur eða hver hefur viljað hækka álugur?Já, ég hefði náttúrulega ekki viljað hækka álugur mikið og við sjáum það kannski hér í þessu að þetta þarf fyrst að koma fram í rekstri ríkisins.Það er á rekstra hliðinni.Við sjáum það í þessum aðhaldssakiru sem er búið að hér.Þetta er ósæðilega stæðstir hlutin í aðhaldinu, hann er alveg á fjárfestingum.Það er að fresta fjárfestingum.Þetta er ekki eiginlega farið nema takmörku leiti inn í rekstur ríkisins.Það hlýtur þetta að vera það sem þarf að gerast.Það er svona viðræðanlega í rekstri ríkisins.Það þarf að finna matarhólunir.Eins og hvar?Já, það er bara í launum.Það er fækkað ríkistartmennum þegar við höfum að fölga greið alveg mikið.Við erum mögulega einhver leiti inn í einhvers konar COVID-fróðu eftir öll áföllum síðast ára.Við þekkjum það á fimmara tímabili.Þá hefur hver ekki verið annaðins áfalla tímabil.Það var á 2019 á COVID-19, 2021 stríðið inn í Úkrænu, 2002 og við erum síðan með Grindavík, 2003 og 2004.Þannig eru gríðaláhættur, eða segja hekkanir sem að urdu þá í gegnum fjálugin og erfitt að gæta reksturum.En við þurfum kannski að gæfa þessa tölusoltið og fara í gegnum reksturum.Það skiptir málið þegar maður er allra árangri.Það er að maður setja ekki markið á hátt og mér finnst markið að vera með bara nokkuð hátt í þessu en þó ekki ofhátt.Það er hérna 2,5% hvernig maður ná fram í afhaldi og það er talsvöld.Og ég trúi því að ríkistjólinn muni gera það en við erum ekki aðeins að bóða afhald.Við erum líka að bóða að það sé gefið í til almannatrygginga, til aldraður og öryrkja og það muni verða hækkunum 7,3%.Þannig að þar er aukinn útgjöld, einni aukinn útgjöld í hjúkunaheimli.Þannig að þetta er allt nöðsileg útgjöld í samfélaginu þannig að ákveðinu hópar drægist ekki afturúl.Og ef við ætlum að ná árangrið sem samfélag, ná hérna endur saman í sameiglum og rekstri, þá þurfum við að standa saman um það.Stundu tala um það að fjárlaugin hafi ekki sama væg og þið geruð áður þegar fjármála áallin til 5 ára séu orðin svona yfir plaggið. Er þetta sammála því?Nei, ég er ekki sammála því.Nei, nei, fjárlaugin eru mjög stóra og mikið væg en við þekkjum að lögum upp í fjármál, þá færst svolítið mikið yfir á fjármála áallin, á 5 ára fjármála áallin.En fjárlaugin skipta verulegu máli og ég gerur aftur 18% við þetta sem 5,2% á velarsliðinni. Þetta er grundvallar mál. Við sjáum líka að það kemur á óvart það verið að skera niður fjárfestingar í samgöngumál um 3,2 millir það. Það er íms, það er margt að skoða þegar við verðum rétt fann að sjá þetta einu degi en það verður ímslega sem verður tekið á hérna næstunni.Við verðum hérna að koma með inn við að fjalla og bæta í og þannig að ég vonast til þess að við verðum að sjá hér uppbyggingu samfélagsins, meiri samhælni og meira jafna í fjármálu ríkisins. Það skiptir miklu máli ef við værum ekki með hann að mikla alla að þá værum við hérna með afgangu upp á vel og annað hundra milljarða króna.Mikl týtringur vegna þess hvorta að kjársafningum og almunum vinnumarkaði verður sagt upp núna hustinu, hafðu þið ágjörðið því?Nei, ég hef ekki ágjörðið því.Heldur það að verða ekki, mun ekki verða?Já, ég held að það verður bara gott samtalu, en það náir samkúmlega, ég bjart síðan það.Kanski rétt í lokin með þetta einmitt, með kjársafningana og þetta með 5.2% það er áhugavert innlegg inn í þá umræðu, það sem er að leggja línuðan til verðbólka næsta ári.Takk ekki fyrir njálf trösti Fridbergsson og Sigur Jón Þorðarsson.Takk fyrir.Takk sömulegis.Það verða þingkostningar, landstingskostningar og sveitarstjórnarkostningar í svíði og 13. september og skoðanakannanir benda til þess að mjókt verða á munum millir núverandi ríkistjórnaflokka og stjórnarandstöðu.Kosið er til þings, sveitarstjórna og landstings allt sama daginn.Kjósendur fá þrjá kjörsæðlega með sér inn í kjörklefan.Sænska þingið tekur ákvarðanir um fjárlög, landslög og þarsitur ríkistjórnin.Landstingin eru svo kjörin þing innan hverjar sveiðarstjórnar og tekur ákvarðanir fyrst og fremst um sveiðispundin málefni, svo sem almenningssamgöngur.Sveitarstjórnir ákveða svo skóla og leggskólamál, félagsþjónustu og sorpirðu sem dæmi.349 sæti eru á sænska þinginu.Til að ná sæti þarf flokkur að fá fjögur að prósenda fylgi á landsvísu.Yfirleitt er talað um að tvær blokkir takist á í Svíþjóð, Hægra og Vinstra megin við miðju.Núvenandi ríkistjórn er skeipið með Hægri flokkunum, Kristilegum demokrautum, Frjálfslyndaflokkunum og Hægri flokkunum mótið raterna með forsatinsráþurann Úlf Kristersen í fararbroti.Svíþjóðar demokrata eru í minni hluta en styðja ríkistjórnina á þingi.Anders Svensson er bladamaður búsettur í Svíþjóð og hefur fylst náið með umræðum í aðdragandakostningana.Hann segir ekkert eitt mál hafa verið ráðandi í umræðum en skipulögð glæpastarfsemmi og innflytendamál séu ofarlega á bögi.Og það eru viðaði líka svona rættum lestrafanda í skólum og langir býtlistar í heilbyrgdískærfinu.Og það eru natúrlega líka margi sem ræða eini og mjög.Um fjárhag heimilana og til dæmis verðbolga, hátverða mat og eldsneipi og svo, já, við erum líka með atvinuleysi sem er umdabil 8%sem er hát, það eru líka natúrlega ekvalíka sem er mjög mikil í umræðinu hér í Svíþjóð og svo bara orkumálin er sömulegði svona ofarlega á bögiog það kannski sérstaklega.Sérstaklega um hvort eigi að rýsa henni í kjarnorku við er Svíþjóð.Er hart tekist á um þessi mál? Er það skipta skoðanir bæði með LKþjóðsenda og stjórnmálaflokkana?Já, mér finnst að það eru bara alltaf mjög hart tekist á og kannski sérstaklega ef við erum að tala um glæpastafsemi og annlögun af inflytjanda og svo leiðis.Skoðanakannan er bentu lengi til þess að það stemti í örugan segur jafnaðarmanna í Sosialdemokratafloknum og stjórnarandstöðuflokkana.Í nýri skoðanakönnun Novus fyrir TV4 kemur fram að munurinn mittli stjórnar og stjórnarandstöðu mælist rúm 2% nú þegar minna en veka er í kostningarnar.Í fyrsta sinn síðan 2022 mæltist frjálslinduflokkurinn sem setur í ríkistjórn yfir 4% á landsvísu.Fylgi flokksins gæti skipt sköpum til að geta haldið núverandi ríkistjórnar samstarfi áfram eftir kostningarnar.Og áður virtið sem ríkistjórnin bara var að búast við að tapa kostningunum en nú lítur út fyrir að bara þann gæti orði bara svona nýv jafn og hins vegar verður mjög líklíka, verður þetta mjög erfið að mynda ríkistjórn.Mér finnst það líklíka að flokkan í fjóruð sem nú sitja í ríkistjórn missi meiri luta sína á þingi en jáfnveld þó kannski fjórnarastad að ná í meiri luta verður myndun svona nýjur ríkistjórna mjög flókið.Ríkistjórna myndun getur orðið flókin meðal annars vegna þess að sömurflokkar hafa líst því yfir í kostningabarrotunni að þeir útilogi samstarfið aðra flokka.Sósial-demokrætar segjast tilbúinir í samstarf með öllum nema svíþjóðardemokrætum.Mótið rættarinn af flokkur Kristersen fórsættisráþara vill ekki samstarf með vinstri flokknum Venstri partíið, Sósial-demokrætum nýja græningaflokknum Miljöpartíið.Því að líka rétt sko um mögulega minniluta stjórn, jafnandarmanna og annars flokks, líklega græninga en slíkt fyrirkommilaða gætið.Það hefði hins vega legt til mjög veik ríkistjórn og allir fjóri stjórnaranstöðu flokkanir hafa líka hafnað að starfa sama við svíþjóðardemokrætasem er með umdabíl 20% í skotana kannanir.Flokkur svíþjóðardemokræta er áhugaverður vegna þess hver hrattan hefur vaksið frá því að vera jæðarflokkur yfir í að vera einn af stærstu flokkumlandsins. Þetta er þjóðerni sinnaður og rótækur hægri flokkur og hefur einna helstnótið vinsælda fyrir harðar stefnu íinnflitendamálum og glæpamálum sem eru einmitt einn helstu málin í kostningabarrotunni.Flokkurinn hefur farið úr því að vera sá sem hinnir flokkanir vilja ekki vinna með yfir í að núverandi ríkistjórn hefur þurft á honum að haldatil að tryggja sér meiruhlutar stuðning á þinginu.Finnst þér líklegt að flokkur svíþjóra demokrata lendir þarna á milli eftir kostningannar?Það er að sjálfsöglu ekki ólíkleikt. Svíþjóra demokrata er að stjórna landinu, já þá er það bara nöytsinnleik til að þessi ríkistjórn sem við erum með núnaer með nóg stuðning til að halda áfram.Það er svona, en mér finnst kannski líka, og þetta hefur líka Jimmy Åkesson sem er leittógi í svíþjóra demokratahafði sagt að hann er bara, finnst þetta sko alltið lægi að vera í stjórnarans stöðu. Þetta kannski henda kannski flokkurinn best.Það stefnir því spennandi kostninganótt og líka mikla kostningaþáttögu.Það er svona, en mér finnst kannski líka að vera í stjórnarans stöðu. Þetta kannski henda kannski flokkurinn best.Það er svona, en mér finnst kannski flokkurinn best.Verðið sæl.Verðið sæl.

Stefnt að hallalausum fjárlögum og kosningar framundan í Svíþjóð

mán. 7. sep. 2026, 18:10 · 20:10

Fjármálaráðherra gerir ráð fyrir fimm milljarða afgangi í fjárlagafrumvarpinu. Það á eftir að fara í gegnum þingið hver verður niðurstaðan eftir það. Rætt við Sigurjón Þórðarson (F) formann fjárlagane

Samantekt

1. Þátturinn fjallar um komandi kosningar í Svíþjóð, þar sem skoðanakannanir benda til mjórrar mismunar milli ríkistjórnarflokka og stjórnarandstöðu.

2. Fjárlög ríkisins voru kynnt og umræðu kom upp um hallahlutfall, verðbólgu og nauðsyn þess að skera niður útgjöld til að ná fram stefnu um lækkun vaxta.

3. Umræðan snýr einnig að efnhagslegum áhyggjum, þar á meðal hækkuðum matvöruverði, eldsneytisverði og atvinuleysi, sem eru há í Svíþjóð.

4. Flokkar í stjórnmálunum eru að takast á um ýmis málefni, þar á meðal innflytendamál og glæpastarfsemi, sem eru ofarlega á baugi í umræðunni.

Lykilorð

Svíþjóðkosningarríkistjórnarflokkarstjórnarandstaðafjárlöghallahlutfallverðbólgaútgjöldinnflytendamálglæpastarfsemieldsneytisverðatvinuleysimatvöruverðstjórnmálandstaðan
Stefnt að hallalausum fjárlögum og kosningar framundan í Svíþjóð
Spegillinn
0:00 0:00
♪