Þakk fyrir að hluta.Þakk fyrir að hluta.Þakk fyrir að hluta.Þakk fyrir að hluta.Þakk fyrir að hluta.Þakk fyrir að hluta.Þakk fyrir að hluta.Þakk fyrir að hluta.Þakk fyrir að hluta.Þakk fyrir að hluta.Þakk fyrir að hluta.voru metnar á rúmlega 226 ríkistali, skuldir um 115 ríkistalirog rúma 2 dali tóku skiptaðstjórar til sín fyrir allt ómækið.Eftir sáttu rúmlega 108 ríkistalir sem skiptar á milli þeirra þannigað ekkjan fekk helming eignabúsins þar að segja 54 ríkistalien restinni var skipt upp á milli barnana.Bróðurlóð Guðmundar eins og það var kallað var 27 ríkistaliren sístutnar fengið í sinn hlut sístur lóð rúma 13 ríkistali kvor.Bróðurinn fekk með öðrum orðum helmingi meira en þær.Nú fer maður að skilja hvað áttir við þegar sagtir einhver fái bróður partin af einhverju.Þetta var svo sem ágætt svo landsið að náði en nú þarf að hafa í hugaað þetta var ekki leist með millifæsluminn á reikninga í heimabankanum.Hér var verið að skipta fysiskum egnum.Í hlut ekkjunar kom þannig önnur kúaðira,ellöfu ær og rauðskjótt hross, grænt pils og kvennhempaog fleiri spjarir sem vantalega voru hennar eigin fyrir.Þá fekk hún ímsa búsluti, strokk og trók og mjölkurföturog fáinnar bækur af andlega tæginu.Í hlut Guðmundar sem var á tíundu ári kom meðalannar svart skjöldog kýr, brúnt hross og einn gemlingur.Einnig bættar bláar nærbugsur,rá peisa með koparnöppum,vaðmálseng með fyrri og sýtt hvað fleira.Jóhanna sem var á 11. ári fekk fjórar ær og gemling,klút af damaski og gul flekk áttan léröfsklútog fleira á því tæginu og hallgrím sálmanna góðu.Þorbjörg sem var 7 ára fekk einnig fjórar ær og gemling,aukveðs fekk hún messufött og bláa peisu,karlmannsból, bláa húfu, bláa vettlinga.Þetta var greinilega bláa tímabiliðí fatnaði landsmanna og leggjaböndog loks Guðsorðabókina einntal sálarinnar.Íminslegt fleira kom í hlut hvers og einsen þetta verður látið næja.Nú horfið heldurbálega hjá ekkunni önnu yngjumundardótturog ekki miklar horfur á að barnahopnumer því smalað undir hennarvæng í bili.Nýðustadann var það svo að fá inná skriðu í Hörgardal,stórbili og hrefstjóra setri.Það reykti þorlagur Hallgrímsson,Dannebróksmaður og hrefstjóri skriðuhrepsog var kunnumur fyrir nýjungar í ræktun,segirum hann í Íslenskum æfuskrám.Tók upp marganýbrekni í búskap,hafði kortsað nokkurt og svo trjáviðarplöntunen kálirkju og jarðeplarækt hennar mestuog fekk á ári 40 tunnur af jarðeplum og rótumog mikið kál hafði hann til nautgjafarog varð mjólkurselt.Reysti þó var að milnuog þæfði hún að meðal vaðmálieða einskiftu hundrað álnir á degi.Garður Þorláks er oft talin sá elstiaf því tæja á landinu,í það minnst að með þenn elstu.Náttúru fræðingurinn og skáldið Jónas Hallgrímssonkom að skriðu í rannsoknafærið árið 1839.Hann lýsir heimsóksinni þannig í dagbókinni.Kom að skriðu í Hörgordal þar sem ég gisti.Á þeim snotra bæ býr Þorlákur Hallgrímssondannebróksmaður, kunnur fyrir mjöghappadrjúa viðlittni til þess að epla gardirkju.Hann er nú öldungur, hálnýraðuren manna kátastur og erð.Hann leiti mig afar áhugasamur fram og aftur um alla garda sínaog síndi mér þá.Meðal annars var hann sérstaklega ánaðurmeð fáin reynitrið sem standa í mesta löfskrúði.Öll sprotar af hennu kunnu möðrufells hrýslu.Hún æfa gamall, stór og sjálfsbrottin reynirí möðrufellsraunni í eigafyrðiog ganga af hennu nokkra þjóðsjúur.Aftur á móti síndan við hryggur í lundtvær kirkingslegar greniplöntursem líktus kræklum sannast að segjaog eru eftir leifara lundisem smám saman varðað engu.Þessi vestlingar voru svo dapurlega ásikomnirað það bendi skýrt til þess að þarna væriekki þeirra rétti staður.En fremur hafið þorlokkur bóndigróður sett á litir byrkigöngsem voru ágættnema hvað öll tríen voru mjög kræklótog verða því aldrei með fallegan stopn.Þorlokkur rættiþótt háaldarhjóðumað miklum áhugaum þá áallin sína að breytaí skóarlund, plæðriog girtri landsbylduríflega fjögðúsund ferálnumer áður var kartablaugur.Hann hvaðs gladrivið því að geta orðið hinn umyngri mönnun til gaggsefndarenda þótt hann sjálfur, vitanlegagæti ekki vænst þess að sjáávöxt verka sinna.Það sem hann evaðist ekki um aðgrósku ríkur lundur á því tægisem hann taldi víst að hættiþað að koma upp, hefði í förmusér að aðri gjörðu fyriren ella nýja ræktuna til raunirstærri í snýðum semgengur miklu skár, þar er reynslanbesti kennarin ogaukin fræðileg þekkingmyndi leiða til þess að þær eruðugjörðar af meira viti en hannsjálfur treysti sér til.Sæði JónasÞegarJónas kom í heimsoknat skriðuvar Anna yngjumundardóttir auðvitalaungu farin. Hún stoppaðiraunar ekki lengi því fyrir varðistakk sorkin sér niður og ný í þessalang þjóði fjölskyldu.Einan árs frá því einar, maður ennarog fadir barnarna burt sopnaðigaf Anna sjálf upp öndina.Presturinn nótur er í bóksínasem dánar orsökdó úr meinnlæta ofillí.Meinnlæti er Annað heitiog sullaveiki þeim voðalegasjúkdómi sem þá var landlægurog lengi síðan.Talið var að um fjörðungur landsmannahefði sullaveiki. Sjúkdómisem er afleðing þess að ekk bandormaberast í meltingaveg og klekjastþaðan út. Þaðan borraormanni sig út og komast í blóðráðsinaog þaðan í ýmsa mikilvega vefiekkit síst lifur.Það sem ormurinn sest aðmyndast vögvafiltar blöðursvolendur sullur sem getaárið ógnarstórar.Lengi var ekki vita hvernigsjúkdómi eru smitaðist en meðrannsóknum hérlendis um miðja 19. öldtókst danskarlækninumHarald Krag að greina hvernigsmitið bærist á milli spenndýraog þaðan í menn.Þráttur það var þessum skelvilega sjúkdómiekki útrýmt hér á landið fullufyrir um komram á 20. öld.Þá var það orðið of seinanfyrir önnu yngjumjöndardóttur semsullaveiki, meinlætaofillli, dróð til dauða hinn3. november árið1802. Hún er sögð32 ára ekki.Þar með voru Jóhanna, Guðmundurog Þorbjörg orðin munadalus.En bræðurnir Jónatan og Jónlaungu dánir er svo framkom í fyrir þætti.En þurftu skiptastjórnar að koma til skjálananú að skipta mellir barnana rýrum eignumog mestan part þeim sömu og þeirhefðu nokkru mánuðum fyrr skamtað önnu.Hinn 19.júni 1803eru þau komnir að skriðu til að skrifaupp og meta og svo jafna á millirerfingjana. Bú önnuer metið á 64 ríkistalliog skipt eftir sömu formúlu.Það er að segja Guðmundurfær bróðarpartinn, 32dali, en sísturnar 16kvorum sig. Og núleggst hálgjart mirkur yfir þessa sögu.Heimildir bregðast,kirkjubækur detta kannski onni tjötnieða fari eldin og kannski ekki þótakand að leggja mikinn pappir undir slíknástrá sem þessi föður ogmóðurlösu börn óneittilega voru.Ekki verðu þó ráðið afreppspokk og skriðurrepps að börninhafi beinleginnist farið á reppin semómagar eða nýðusetningar.Væntanlega hafa ættingjar semauðvitað voru margir í auksnadaltekið í taumana. En nákvæmlegahvarðu lendu þessi næstu árer mikið til að huldu.Ef ég ætta að geta, myndi égað horfa til þess hverju voru fulltrú að barnanavið búskiptinn.Það var þá þannig aðÞorlákur afið þeirra á Engimýrigætti haxmunna Jóhunu og Guðmundaren um álefni Þorlbjörgarsá Tómas Danielsson bóndiá auðnum í auksnadal.Út frá þessu mætti álíkta að þauGuðmundur og Jóhanna hefði verið hjáömmusinn og afa á Engimýrien Þorlbjörg á auðnum.Húsfriðan á auðnum, EngibjörgÞorlástóttir, var föðusistir Þorlbjörgarog þeirra sískina.En þetta skipti nú kannski ekki neinu höfumáli.Næstu ár er þessi sagasem sett í brotum og þörf aðráða í heildarmyndina út frá þeim.Við vitum til dæmisað Jóhanna fermdist árið1803 eins og löggerður ráð fyrirpresturinn gefur henni þá svofældaumsögn, lesa bók,sæmilega, kannu vel.Kannski hefur glænir aðstofað prestursér að Jóns Þorlákssonar á Bæðisásem viður að í mars þetta vorhripað þessa línur um Jóhannu.Hann hétt Hallgrímur Þorstenssonog settist fyrstakastit að á raunniá sondur rannvegu Jónastótturkonusinni.Þessir að vænta að japskjóttog búið var að ferma Jóhannuhafi henni verið fundið hlutverkigangverki samfélagsins.Hún var ekki lengur barn og þurft að vinnafyrir matsýnum, skjóli og eftirvitfatagörmum af og til, þóttöruglega að vera ekki gerðar ítrustukröfur um tískuströyma í þeim efnum.Kannski hefur Jóhannaí fyrstu haft ennbætisheiti á borðiðVigastúlka eða Eldúspíaen fyrir varði var húnsjálfsagt orðin fullgild vinnukonaen það var fremtíðastarfmargar þeirra kvenna sem gengum gólfí íslenskum bæjum í þann tíðþótt Jóhanna færi aðra leiðirframliðu stundir eins og komi verður að.Annars virðast þetta hafi veriðtíðinda lítil ár í íslenskum ádarlþó að Íslandsagan og Mankinsaganhefðu sinn gang annar staðar.Í auksnadal fættust börninog fólki dó,skeppnur þrýfust eftir tíðinniog ablabraugð voru upp og ofan.Meðal umtalaðarabarsfæðinga í sveitinni þessi missurinnvar að rannveg konafyrnæms Hallgríms aðstofarpressog raunni ól barninovember 1807, skömmuáður en Jóhanna myndi síns16 ára amælistags.Þetta var fjórða barn þeirra hjónaog var gefið nafn Jónassar móður af að síns.Jónass Hallgrímsson átteftir að láta rækilaði sér kveðinsog allir þekkja, en áður en hannfór í meikið á meðan hann sleitbarnskónum á raunni og síðar á steinstöðuþangað sem fjölan flutti þegar Jónassvar á öðru ári, hefur fundumþeirra Jóhannu öruglega oft bórið saman.En hvaðin fannsthvorum annað, vitum viðauðvita ekki bauðin.Þetta ár, þegar Jónass kom íheiminn, 1807,hafi fólkið í Öksnadal öruglegaum annað að hugsa en hvort sveitiná raunni myndi er framliðustundiryrkja fyrstu íslensku sonnettunaeða Gunnarsholmaður þríhendum hætti.Ísafóld klappaðibörnum sínum ekki beinlýnis með silkihönskumþetta ár, um það segirí annálum.Sífælt yllviðri voru þá á Norðurlandimeð grimdar frostog jarðbönnum frá því á jólaföstutil einmánaðar.En bændur mjög ylla undirbúnirbegna hinnar afarslæminýtingar árið áður.Þá var hitt mesta ísaárkom hafi sinn aðNorðurlandi og Þorra ogauðu hafþökk fyrir Norðan,Vestan og Östan,svo ekki sá út fyrir Ísinaf háfjöllum.Lagnaðarísar voru þá einnigafar miklir.Frá Norðurlandi fór hafi sinn ekki losnafyrir ný sextándu viku sumarsog eftir það var ís hróðaalltaf að reka fram með strandumþangað til eftir miðjan september.Bættist því ofaná önnur bájindiað skip gáttu eigi komistá hafnir fyrir ennum haustið.Jón Esbólin Síslumæðursegir í árbókum sínumað grímseyingar hafi þá komið gangandieftir Ísnum upp á fastalandiðen sumir hafa evastum þá söguað nokkur hafi dyrjumsta áræðaslíkt, segir Pétur Guðmarssonií annál 19. aldar.Árið 1809 varyfirleitt gott til lands og sjávarog engar stórsóttir stungu sig nýður.Þá var nokkur uppistandumsumarið þegar Jörgen Jörgensenjörundur hundadagakónugurstóð fyrir byltingu.Hann lísti sjálfan sig hæstkommanderandiog tók efir stjórnlandsins.Liður í því að leggja Íslandumundir sig var að leggja í mikla reysuog heilsa upp á helstu valdsmenn,síslumenn og amtmennaugur kaupmanna og verslunastöðumog tek á hollustu þeirra við málstabyltingarinnar.Rendi Jörgendur þá við hjá Stefónu Amtmannog maðurvöllum í Hörgardalog fórum Öksnadal og heiðin á heimliðni.Hvort Jóhanna verð heimaeða hvort hún leiti yfirleitt uppúr heiskapnum þegar skrautrið byltingarfóringa og mannaðs þeytstum sveitinaveitum við ekki neitt.En skömmu síðar var Jörgendur komin umborði skip og syldu burtog allt fjalli fyrra far.Jóhanna var þá átján ára.Árið sem Jóhanna Einarstóttirverður tvítur árið 811segir í annálu.Komið þar í byrjun hundadagaofsalega stórregningareða gerði mikinn skadaengum í eigafyrði.Spiltust hei og hús mannaog fjalli stóra skriðurog tóka fjögur bíli í eigafyrði.Slægjur skemmtustvið af grjóti og leirþví áralækir ættu langt útfyrir vanalega farvegi.Góðir þerri koma Norðurlandium ekkit íjusarmessuog varu því besta veður um haustið.Og um sumarið stangaðivíst nöyt konu til banavið eigafyrðin.Þannig líður tímin og Jóhannabætir ár við ári í æfitali sínuog bráðum fyrir að róða tilí sögunni.Heldar mantal árið 816bjargar, landsmenn eru þáliðlega 47.000.Þetta ár fær annarsekki háa einhverjum.Það er einhverjum í annálum.En hreta samt var í ágúst.Vetur sá sem þá fór í höndvar mjög mislegur.Voru víðast jarðirtil jóla þó snjóaryfir allmiklir og snemmalegði að.Tíðindi ársinnsað minnstakvæsti hvaðauksnadalvið kemur voru tvímæralaust hörmulegur atbörður semátti sér stað í ágúst.Sér að hallgrímur aðstóðað presturog fadur Jónassar ákvaðaskella sér á sílungsveðar eftir messusem aldrei skildi verið að hafa.Þið réttar þetta er okkar í grímsegi Pétur Guðmundsson tekur við.Hann segir í annál 19. aldar.Fjórða ágúst sem var sunnudagurmessaði hallgrímur Þorstenssonaðstóðað prestur að bakkaí auksnadal. Eftir messuréðstan um við Jónassbóndaá Hrauni að fara meðsónumans Jóni og Ólafier báði voru nálatvíktugsaldri til sílungsveðaí Hraunsvattni.Vatðar er þar uppi í fjalli.Fór prestur þá frábakka að Hrauni með Jónassiog þaðan með þeim bræðrumupp að vatninu.Net var við vatnið og bátkæna.Prestur fór í bátinog ætlaði að leggja út netið.Jón stóð eftirog hjælti í landtogiðen Ólafi réði fram kæninuog varð hún of örskreið.En en netið þraut stóðprestur upp og kvóldivið það kæninu og fjallu þeirbáðir, prestur og Ólafií vatnið.Prestur sökken Ólafi flöyt.Jón stóð á landi og sá slísið.Óð hann þá útí vatnið, fram með netinuupp í axlir og gatt náðibróðu sinn og dreyð hann á land.Síðan dróð hann upp netiðog kom prestur þá uppmeð djúptóginuer flagstáði um hann.Vistist þeim bræðrum hann vera dáinog lögðan tilán þess að hafa tilrönu nokkrarhúnum til endur lífgunarþví að þá skorti ráðdeiltog kunnóttu til þess.Fóruð þeir sé hann heimog sögðu tíðindin.Líkið var tavalist sótt,flutt að hrauniog það hann búið til grefturinnar.Þessi sorglegi atbyrðurhafið án Eva djúbstæð áhrifá alla íbúa sveitarinnarog skaldið Jónas myndist þesssíðar er hann stóð nýjára gamallyfir láttum föður sínum.Þá var ég ungurer unnir löku föður augumfyrir mér saman.Mann ég þó missi minní heimi, fyrstan og sástaner mér faður kvarf.Og ætla má að slýsiðhafi ekki síður haft langvinnáhrif á þá bræður og rauniJón og Ólaf Jónas síni.Sá síðar nefndi á eftir aðkoma heilmikið við okkar sögu og verðalíkil persona.En tökum við til réttri rauð.Ólafur Jónasson fær að jafna sigog með við reyngum þráðin áframog hann verður svo kallaðið fram á nýþegar það þar að kemur.Þegar við finnum Jóhunu Einastótturfyrir árið 816eru söguð vinnukonna hjá Jóni Hermannsíni smið og vefaragóðum bonda og gegnumsegir í búskaparsögu í skrýðurheppiog valgerið Björnstóttur konaþess að þverbrekku.Þar eruðu þau ódæmiárið 828 að smalinngufað upp og húsbóndin vargrunaður um að hafa fyrirkomið honumþótt ekkit er í því sannaðþví að drengurinn fannst aldrei.Þetta er sagan sem varð Arnaldiindriðað síni viðfóngsæfni í bókinni Ferðalok.Þegar þeir aðbyrður áttusér stað var Jóhunu auðvitaðbak og burt og kominn í allt annað standisvo grintverður frá.Í mandalinnu 816er Þorbjörg sýstri Jóhunueinningi vinnukonu standihjá Jónatan Þorsten sinni og HelguSigurðardóttur og Engi Mýri.Hún er 21 árs.Miðjubarnið Guðmund Einarssoner hins vegar ekki að finna í mandalinnu 816og kemur auðvitað ekki tilaf góðu eins og nærim að geta.Skýringin á þessu kvarfi finnstá óvendum stað.Nefnilega í skjálasafni síslumarseigafjara síslu, skipta bóknánatiltekið, þar segir.Annó 815þann 23. júnivorum við undirskrifaðir statir á Engi Mýrií auksnadal til að virðaog uppskrifa eftirlátna fjömunni GuðmundarSálega Einarssonar semdrukknaði í hrúta fjörðar áþann tíunda þessa mánadará sínu 20. og öðrualdursári.Druknun nr. 2 í þessari söguog výst ekki allt upp talið.Egnir búsins voru nú vandlegaskrifaðir uppog kallaði eftir skuldumegnalistinn var nú ekki mörgum liðumfyrir utan kindur og kú, mjölkur, tróog gömlu sangina muniði langmestumegnar hluta í Engi Mýrien þar áttu Guðmundur Helming Jardarinnarsem var að mestu arfa hlutiEinars föðuras eftir að Þorlagurog Engi Mýri og Þóra fjöldu frá1811 og 1812.Engi Mýri skiptist þá í sjöparta á milli barna þegar hjónaþannig að Einarsálu í 82 partaÞorlagur bróðuras 2og sístunarHelga og Guðrún 1 hverGuðmundur tók hlutaföðursins. Í logg skiptaá búi þeirra Þorlagur og Þórasegir Brím SíslumadurHvað snertir sundurdeilinguJardarinnar Engi Mýri?Þá virðist þeim sístrumlítill þarfi að eiga svo lítinnpart í óútborgaðrijörðu þó skiptar jætturhafiðs forsvaranlegaálitið að ánafna þeim samaHvað á mótipassanlega stværi að þeir letusig af eign þessari útleisa?Helst svolið þess að þeir frændurGuðmundur og Þorlagurættu eða eignuðusthvorsinn helming í hverjuskiptaforvaltarihér með fyrirslær að Þorlagurleysi Guðrúnar ogHálfan Helgupart og GuðmundurIngi Bjarkar og HálfanHelgupartHálfan Helgupart og GuðmundurÞar með var Guðmundur Einarssonbróðir Jóhunuorðin järðilegandi að hálruyngi míri20 hundraða jörðAf einhverjum ástæðumtekur hann þó ekki við þessari ekkséðiði og það er þá að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það er að það erustrax heldur byggjir öðrumsinn hluta. Árið semskiptin fara fram siturÞorlókur Þorlóksson jörðina ennæsta ár Tómas Danielsson máurÞorlóks og árið 814eru þeir máatnir báðirmeð búskap og engimýri til helminga.En nú á að kýla á þettaog voruð 815drýfur Guðmundur sig á stað.Hann er statur vestur á landi einhverja erindaog í byrjun júni hefur hann skrifaðupp á skuldarviðurkenningu við Pál Sigurssonog kaðalstöðum í staðfólktungumþar sem hann lofar að greiða skuld sínaí kindum og smjöri þá hún hustið.Svo er lagt í að norðurþar sem Guðmundur hyggst taka við búið sínu.Hinn tíunda júnileggur hann á hrútafjörðar áen kemstar ekki yfir heldurdruknar í ánni. Það var21 ás ókvæntur ogbartlaus. Meðal þeirra semer telja til skuldar í búið erÞorbjörg sístir hans. Skuldir tilÞorbjörgar einastóttur á Engimýrisem átt að verða bústýra bróðusíns Guðmundar og hafði kostat uppá fluttning sínað Engimýriog sitt uppheldið þar í5 vekur, 11ríkisbongadalir og 48skildingar.Þar meður útsið með það. GuðmundurEinarsson verður aldrei góðbúndií Öksnadal og Þorbjörgaldrei bústýra hans á Engimýri.Þetta ár sittur ÞorlákurÞorláksson Engimýri en þau næstuJónatan Þorstensson og þá hefurÞorlákur pompað nýðir í að verðavinnumæður sangkvæmt mantælinu 1816og jörðinni sem hann átti sjálfurtil háls.Nú veist þú ágættir hlustandisjálfsagt ekki álið þitt rjúkandi ráð.Allt í einu hefur allslags skiptarráðið til sviðið og heinir og þessiren minst bólar og Jóhannu sjálfursem átti sangkvæmt dagskrá að vera aðanúmerið. Ég byðum svo litlaþólumæði. Þetta er allt undirkontroll og með ráðum gertog innan skams far Jóhannaláta ljósið sitt skýna.En nú er Þorbjörg að leggja stáðút í lífið sitt og við þurfum að fylgjahenni spölkorn eftir áður við snúumaftur til Jóhannu.Það átti sem sé ekki fyrir Þorbjörgueinastóttur að lykja að verðabústýra bróðu síns á engimýrien bústýra varðun engað síðurvar raunar tilluð húsholdiskasem er luxusútgáðanaf því starfsæti.Þorbjörg barst sem sé söður á landþegar vinnukonu standi lindi aukstadalallaveg söður í mósfellstallað pressetrun á mósfelli.Það ríkti sér að Benedikt Magnússonsem varð fyrir þeirri raun aðmissa konu sína, Þorbjörgu Petustóttur.Þetta var árið1890, einmitt samaáru jón gamlega og bæið sá hrökk uppafog prestur var núallsendis bæði bjargar ogÞorbjörgarlaus.Þá kom þar siglandi Þorbjörg okkareinastóttir og var nú tafalustgerða bústýru sem presturinnkallaði húsholdisku í kirkibókinnisinni af því að það var fítna.Svo var ekkit verið að flækjamálinn mikið heldur gekk sér að Benediktbrátt að eiga sína húsholdisku.Það var sinn 17. júniárið 821.Hann var 38 áraen hún 24.Í morgungjöf gaf prestur brúðisinni 80 ríkistalliog 500 í jörðinni Hallgerseií landegjum.Um sér að Benedikt segri í íslenskumæfiskrám, hann var talinn velgefin en mjög dríkkfeldur.Þess að við verið getið tilað presturinn í hvæði einastBenediktssonar, Messan og Mósfellibyggjist á sér að Benediktog veikleikans. Hvaðið hefstsvona?Einn saga er geimtog minningar merk um messuhjá gömlum sveitaklerk.Hann satt á Mósfellisíðra. Hann sögen hann smau umSatans skarð. Í sálbar hann trú en drók kjóliní skarð. Eittherrans þjótt og eitt heimsinsbarð með hjarta semkunni að yðra.En hvað semsegja mátum sér að Benediktþá var það ekki á hann um tekiðað það var hann sem hýfið Þorburgueinastóttur uppi að vera prestsfrúog hún er framvíðist tillið Madameá öllum pappirum.Og Benedikt gaf sér tíma til að getavið konu sína Þorburgu setnisjö börn áðurinn hann dó árið843. Þorburgufluttist á um í skeiða Mógilsámeð börnin sín en árið846 kemur MadameÞorburgu einastóttir frá Reykjavíkað Hallgeirs eig í östur landegjumþar sem hún rátti jarðarpartisog fyrir var getið. Og þar dóÞorburgu árið 852.Sem ég horfuog eftir Þorburgu einastótturhverfár sögunni hugsa ég með mérhver var þessi kona?Akkur veit maður svona lítið?Um eigin manna ennarsér að Benedikt Magnússon á Mósfellisem kemur þessari sögu auðvitaðlítið sem ekkit við er annað uppúr teninum. Við vitum eiginlega allt umæfifyrirlans að hann var talinnvelgefin en mjög drikkveldurhann er í íslenskum æfiskráumhann er í prestaæfum sig hvað bórskvíðingsog svo framvíðis og svo framvíðisÞorburgar er hverki getiðnefnast sem konu mannsins.Þetta segi í saga.Svo fór ég að googlaog rakst eftir nokkurt gramsá grein eftir Sveinbjörn Bindinssonfyrir um allsirargoða sem byrtistí lesbók Morgublaðsis árið 1971.Greinin heitirMataman á Mósfelli.Þar segi Sveinbjörnfór leiðsynni að höfundi bændarímuum búendur í Mósfellsveitsem barn hafa lært einavísu úr rímunni og satum þarförst.Mataman á Mósfelli myndað hefurljóðin um sekkina í sveitinnisem eru þar búandi.Sveinbjörn regur þar hvernigengin annar komið til greina sem höfundurbændarímunar en Þorburgar einastóttirsem lísti pressjónum á Mósfelliþar að segja þeimsér að benedikt með þess morðun.Ítar líta á Mósfellistóra benedikt sér aðbastli í bestmennkonanvalda því.Nú já já, höfundur sveitarímuhafa skárin ekkerten þar með hverjum við Þorburgueinastóttur og höldum aftur heimí Ögsnadalinn þar sem Jóhanna býðurog er farin að ókýrast nokkuðog lengið þrjá að koma stað.Það var árið 816mantalsáriðsem við tilkynntu Jóhanna við þyrtum aðeinsað skreppa. Hún var þá vinnukonog þverbrekku. Nú erum viðkomin aftur í Ögsnadalinn og Jóhannasegir kannski, mikið var að beljaen bar. Þetta varkirstætt líf hjá Jóhannu og fátttók breytingum. Hluðskiptií vinnukonunar var eins og þúsundaannara sem einst stóð áumí föstum skorðum og ekki margtsem benti til þess að umskipti erðu þar á.Hvað Jóhannu viðveikhafði hins vegar orðið örlægriríkur atbörður, reynd ekkigleðilegur, nefnilega aðbróðurinnu dó sviplegið svo fyrir var getið.Skipti á egnumhvudmundarmilli erfingja, þar aðsegja sístrandstvekja Jóhannuog Þorbjörgar fóru framþannum höstið, 17. september1816 nánatiltekiðog fekk hvór sístranda í sinnhlut, reypi og mjölkur, trógeða sæng eða eitthvað annað smálegten það sem munaði mestu umvar þó egnar hlutur bróðu vera í jörð.En jarðegn vará þessum tíma nánast að einaað vera allega um auði sem máli skipti.Helmingur af jörðinni Engimírikom í hlut sístrandasvo hvór átti orði sinn fjörðung500 af2.100 jörð.Nú var það ekki alveg fáhertað vinnukonu kynnt erði eðaegnaðist með öðrum hætti eitthvað smástykjabújörð og sjálfnast breyttiðþetta miklu um kjörinnartil eða frá. Við höfum séðað Þorburglétsir fátum finnasthefur sennlega byggt öðrumþennan jarðarbúti sinn barstsöður á land og gerðist húsholdi skámósfelli. Þeim Jóhannugengdi öðru máli.Raunan mátti segja að þegar Jóhannavar annars vegar þú gengdiyfirleitt allt öðru máli.Og eins og sagt er á vefmiðlunumþú trúir ekkihvað gerðist næst.Hvað ætlaðist Jóhannaeiginlega fyrir?Allaveg ekki að hýrast um vinnukonaog þræla fyrir aðra til langframar.Nú áttum þó að þið hlutijörðu og þá var eins gott að gerasér eitthvað gagn úr því.Í Repsbók Skriðusrepsárið 1817 er að sjásem Jónatan Þorfinnssonsiti enn Engimíri allaen Jóhanna er talin meðan búlöysara þarog Þorlaugur föðurbröðarinnar líka.Árið 1818telur sóknarpresturinJóhannu meðal heiminisfóksog þverbrekku en skrifar síðan til hliðará Engimíri.Hún er kallið hústúlkaí Sálnareikistri pressins.Það ár er hún hins vegar sögðbúandi í Repsbókinni og gert að greiðaskatta og skildur í samræmi við það.Jóhanna einastótturer með öðrum orðumorðin bóndi á eigin jörðeða nánar tiltekkið á sínum eiginjarðarparti fyrir að hún átti einungisfjörðung. Þorlaugurföðurbröðarinnar er líka búandiá sínum hlutta sem var helmingurog um fjörðungir sem Þorburg hafi fengiðarvetri bróðu sinn sá Ólaugurnokkur Einarsson sem áður hafi búið á Gíli.Þessar tíðu stöðuhækkanir úr vinnukollumí hústúlku í búandahafa sjálfsagt þótt allmengil tíðindií sveitinni. Í búskaparsöguí skriður heppi fornasegir Eður Guðmundsson um þetta.Samma fyrirkomulegavar haft ári síðar1890. Það er að segjaÞorlaugur og Ólaugur Einarsson byggjaengi mýri á samt Jóhannu.Næsta ár, 1820verður hins vegar breyting áþá er Jóhanna farin að slá sér uppog fyrir varir er svo lukkulegifluttur inn.Ástmögur Jóhannu er engin annaren bondasónurinn Ólaugur Jónassonsónur Jónassar Jónssonar á Hraunien um Jónas segirí búskaparsögu í skriður heppivar talin semdarmadur og bjóvelauk þess sem þessar getiðað Jónass hafi verið einna efnuðustu bænduhrepsis. Ólaugursónur hans er náttúrulega sá samiog hafi farið með hallgrími föður Jónassarskálts til sílungssveiða íHraunsvati og bjargast þegar bátirað kvoldi en hallgrímur druknaðieins og áður var sagt frá.Til þess að allt væri núskikkanlegt var drifiði aðpúsa skötu hjúin saman og presturinnfærir í pressjónastubókina aðþeim 12. mæ hafi verið kópilöðirvið kirkjunni. Ólaugur Jónasson23 ára bondarsónur á HrauniJóhanna Einarstóttir20 ára húskona áEngimíri. Svaramann hans, hans fadirJónas Jónsson á Hraunihennar, hreppstjóriJónatan Þorfinnsson á Gili.Einnum að teki framað þetta sé fyrsta hjónabandþeirra begja. Í árslog1820 var því þannigskipað á Engimíri sangat sóknabandÓlaugur Einarsson búandi47 ára. ÞurriðurEiriksdóttir hans kona 49 áraBergþóra Ólaugstóttirþeirra barn 14 áraJón Ólaugson sama12 ára. Margreit Ólaugstóttirsama 8 áraÞorlaugur Þorlaugson bondiógiftur 29 áraHelga Þorlaugstóttir hans sýstir43 ára. Guðrún Þorlaugstóttirsama 33 áraog Guðni Guðmjörnstóttir húskona71 ás.Og loks Ólaugur Jónasson búandi23 ára og JóhannaEinarsdóttir hans kona 28 áraÞau Ólaugurog Jóhanna bjöku áEngimíri næstu ár og búnaðistvel. Vorið1822 gerist að hinsvegarað Jónaskamli og Hraunifadir Ólaugs rekkur upp afog úrverður að þau Ólaugur og Jóhannataka við búinu og flytjaHrauni árið 1823og þar með varJóhanna Einarsdóttir orðinog Jóhanna á HrauniHrauns JókaÁheyrandi sælvið tökum nú stuftlíjaen hittumst vonandi sem fyrstog þá á Hrauni í auksnadalHrauns Jókas Blæsir KaffiÉg heiti Bjarni Guðmarssonog ég heiti Jóhanna PálsdóttirÞetta er næstTakk fyrir samfélgina
