0:00 0:00
Í spilun núna

Umræðurit

Kæru hlustendur, verið velkomin í hlaðvarsdátt nr. 2Nú styrtist óðum í að við fáum svar frá þjóðinnium það hvort Íslandið er að klára aðelda viðraðnareða ekki. Það verið mjög verðmætt fyrir okkurí stjórnmálunum að fá þessa leiðsök. Mér finnstumræðana að verið fjörug og að mestuleiti málefnalegÉg hef styrst mjög í minni samfæringuen um leið skilum að líka aðeins betur hvaðanfólk er að koma og hvaða er sem sögum mér að hafaáhyggjur af. Og ég held sko eftirumræðu síðustu vikna að ef svari verið jáþá förum við mjög vel nestuðinn í þetta ferli að setjast niður meðhagaðilum og móta ítalegri samningsmarkmiðog leggja svo grunn að aðeldarviðraðum þar semhaksmunir Íslands verða varðir til hans ítrastaÉg ætla hérna í fyrirlöta þáttarins áður ég fæ til mínmjög góðan gæst að ranta aðeinssjálfur, taka smá snúning hérna áumræðu síðustu vikna og koma nokkur um punktum aðÞað sem stendur kannski upp úr í mínum huga eftir umræðu síðustu viknaer að efnahærslegu rökin fyrir jáinueru gríðarlega sterk og þá er ég að tala um aðhalda þessum möguleika á dýpramyndsamstarfi við Európið sambandið óttum. Ég held að þettasé gríðarlega mikilvægtFrá því að verðbólku markmið plusþetta fyrirkomulega penningamála sem við búum við var tekið uppog ef við horfum bara á tímabilið núnafrá aldamótum þá hefurverðbólka á Íslandi verið að meðaltali um 5%meginvegstir seglarbankar það verið að meðaltali um 7%og þegar á þessum tímabiliðþað sem verðbólka á vesti voru mikið lagriþetta var kannski aðlega tímabilið svona 2014til 80 án, 90 ánþá var það fyrst og fremst vegna ytri aðstæðinamjög óvenjulegra aðstæðinahérnaaðstæðinaaðstæðinaþað var ytna gríðarlega ferðamannabilgjasem olli mikilli styrkingu á krónunniog um leið vorum við að sjáolju og rávörðu verða á heimsvísufara lækandiog svo sjáum við bara hvað það þarfí raun lítið til þess að akkeriverðbólkuvendinga losniog ég held að við eigum aðstefna herraog gera kröfur ummeiri stöðuleika, lagra verðminni verðbólkuog lagri vexttil skamstíma er þettaauðvitað algjörlega í okkar höndummeð hagstjórnin í einna heimaog ríkistjórnin mun aldrei nokku tímanskorast undan því verkefnitil lengri tíma er þaðhins að vera alveg ljóst aðmynd samstarf við Európusambatiðgetur orðiðmjög stór breyta í því að tryggjaskaplegra vaksnafingur á Íslandiog ef viðtökum þetta bara í svona mikrosaminginu, þá er þettaeitthvað sem bara dæmi ger heimog fyrirtæki munum finnamjög rækilega fyrirþað er hafið yfir allan vafa aðvextir munum lækka á Íslandi með upptökuað það getur enginn haldið öðru framstóra breytingin viðenda gangana er þá svo að megin vextirþað er að segja bara það sem er kallað í daglegutalisegla bankavextir, þeir verða bara þessuömu á efru svoðinu, þetta sem geristá endan, en ef við skoðumreynslu á annara ríkjaþá er þaðað bara fyrir rækilanin umupptöku efru og trúverðu leið aðupptöku efru hefur hagfælt áhrifá verbólku væntingarog þar með vaxtastegog hérna á Íslandi munum við auðvitað sjá þaðað krónuálægið, að svonakrónu vaxta álægiðsem staðar með alveg að það sagði barahvað gældirismarkaður nokkar er grunnurþetta álæghverfur, þetta er það sem mun gerastog það sem mun líka gerast er aðsterkar og stöður í gældmeðilmundraga úr þörfinni fyrir verðtrykkinguþetta er mjög hjálp okkur aðafnema hana, að draga mjög rækilaúr vægi hennar, sem þýðir þá líkaað vaxtastækiðvirkar betur, aðvextir þurfa þá ekki að reyfast svona svakalegaskarpt hérna á Íslanditil þess að hafa áhrif á verbólkuog verbólku væntingarvið sjáum bara munin áþví hvernigEuróskisæðalabankin og Íslenskisæðalabankinnotar vextina til að breyðast viðáfélgumþannig að, ok, þetta er á reynuvextir læka við upptökuðurog þetta breytir auðvitað leiknum þegar kemur aðhúsnæðislánum og þegar kemur aðhérna að baraafborgunumað vaxtakostnaði dæmigerrafjölskyldna á Íslandiþá segir einhverjirhækkar ekki bara faststegnaverð á mótiog það er verið rétt, það er ákveð sambandmillir vaxtastegs og egnaverðsalmennt, en við verðum líka að takameð í rekningin að það verðuródýrar að byggja hús, verktakar fá lána og betrií kjörun og auðvitaðer að þannig að efru vegferðin mun ekkileysa ríki og sveita fjölu undan því verkefniað halda áfram að liðka fyrir eitthvað húsnæðisframbóðií landinu. Til lengri tímalítur auðvitað að veraþannig að húsnæðisverð ræðistaf byggingakostnæðiræðist af lóðaverði auðvitaðog byggingakostnæðiog það eru þarna þættir sem mun verða til þess aðlækka byggingakostnæði, bara það að allir dæmisverktökum bjóðist fyrirtækja lána áöfruvöxtum ogauðvitað samkjöfnimun auðvitað hjálpa til líkaskoen ef við horfum bara eins áekki bara mikrosamíkjöldu starfmyndinaþá liggur alveg fyrir aðinganga í myndsamstarf munalmennt hjálpa okkur að tryggja virkarí samkjöfni á Íslandi, ég held að það sé ekki hægt aðhalda öðrufram og halda vöruverðiþá í skefnum til lengri tímavið vitum að upptaka efrumyndi hafifyrir með sér lækandi viðskiptakostnæðauðvitað samkjöfni, minni gæld er í sáhættuaukin viðskipti við útlöndmeiri beina erlenda fjárfæstinguog greiðar er aðgangað fjármálamörkuðumog þetta eru allt saman þættirsem styðja viðmarkmiðin sem við hljóttum öllu að vera samála umum lagra verlagog lagri vexti, meiri ernaðslegan stöðuleikaog við mörum finna fyrir þessihversteginum, ekki bara með lagrivakstakostnæði vegna, húsnæðislána heldur líkabara þegar við erum að notatil dæmi skreiðslukortið okkar á ferðalögueða þegar við erum að versla á netinuég heflíka viljað nálgast þessa umræðuút fráhagvexti og hagvextargetu Íslandsþað er auðvitað þannig aðfyrir smáþjóður og fyrir örhagkerfieins og okkur, þá ræðist hagvextur ekki sístaf sambandinu við umheiminog ég held aðvið Íslandíkar ættum að grýpa til fullsþau tækifæri sem felast í því að verastaðsett í nágrunni viðstærsta og samþægtastaviðskipta bandalag heimsvið erum að tala um viðskipta bandalagmeð 450 miljónumneytinda, 26 miljónum fyrirtækjavið erum að tala um27 aðildaríki sem eiga frjálsviðskipti sín á millinen njóta líkafrívæðslanarsambands við meir en 70 ríkitil viðbótarog það eru dengin tilviljunaað þessi innri markaðurEvrópu er lang mikilvægastaviðskiptasvæðiÍslands, þang að fara70% af öru útflutningi okkar og þaðkom að hátta í 60% af þeim vörumsem við flyttum inn til Íslands, þannig aðmeð því að taka upp sama gjaldmiðilog þessi ríki notast viðog með því að eyða gjaldirisáhættunni kakkar þeimþá er alveg á hreinu að milliríkja viðskiptimun aukastbein erlend fjárfestingan á millimunaukast sem þýðirvirkari samkeppni, meiri framleginniog meiri hagvöxturVið getum horta á þetta svonaVið erum innan 400.000 að þjóðvið erum svona á stærfið þorpí stærri ríkjumVið erum afskekt, við erum staðsettí allansafiog þetta eitt og sér ermeiri hátar hindrunþegar kemur að viðskiptum og fjárfestinguog spurningin er þá kannski þessiaf hverju í óskubunum ættu að bú okkur tilenn eina viðskipta hindrunenn eina samkeppnis og fjárfestingarhindrunina með því aðþrjóskast við að halda útiminsta sjálfstæða gjaldmiðlií heimiKostirnir við að riðja burtessarí hindrun eru ótvíraðirog við skulum líka að tala ummögulega ókostiÞað er til dæmis alveg réttað hérna með því að takk uppevru myndum viðglata þessum sveijanleikasem fælst ífljótandi gengiþá þýðir þá að krónan verður ekki lengurþessi svona höggdeifirvið efnaðasáfölden minsta við þurfum að munaað við eigum líka fleiri tækitil þess að þjóna því markmiðitil dæmis eru við í miklu betri stöðuheldur um flestu önur Evrópuríkitil þess að beita ríkisfjármálunumtil sveifljóðunarog ég verð líka við ekki hérnaað þessi gengi sveikingaleiðtil þess að koma jafnvægi á þjóðarbúðiðhún er ekkit endilalveg jafn stórkostlegog sem við vilja verða látaog mér finnst ótrúlegt hvað sem við erum tilbúinir aðhorfa bara fram hjá fórnar kostnaðunumþessi leið felureinfallega í sérrisastóra tilferstlutil útflutum greina frá launafólkirisastóra tilferstlugæðaogfrá vinnuablitil fjármaksinshérna svo við tölum nú baraum svona stjættapolítikina sem fylgir þessuþað þýðir þáað launafólki sem var greitt í krónumþað verður fyrir kaupmáttar ríknunen þeir sem eiga erlendarignireða tekjur í erlendrimiþeir eru í algjöru skjóliog þeir sem eiga mikla peningalæri ríknirþeir geta bara hoppa út úr krónun þegar það gengir háttkoma svo aftur inn þegar það er látten þeir sem skuldaþeir eru bara pekkfastirí krónuhaugkjörfunalveg sama hvernig við þérþannig að skogengir sveiking og þýðir hvaðað verð á nöðsynuminnflutum nöðsynum hækkarog þetta er allt á kostnaðuloinafólks, þetta er með gerðara heimilaog svo sjáum við þetta verðtrygginginsem er svo allt um líkandiinn í haugkjörfunumtil þess að verðjast sveiplum krónunarverðtryggingin fleitirþessumþessum hækjörfunumút í lánin, út í leigunút í gjöldin, út í samningahvað gerir Sælabangi þá?Jú, hann svarar með hærri vöxtumsem leggja ennþá meiri byrðará skuldu, heimilu og fyrirtækiþetta er bara vítaringurog þessi ómyndanlegisveiganleiki krónunarhann viðheldur vítaringnumog grefur þar afleðandi líka undansvona allri festuog stöðuleika, því við getum alltaf búistvið enn einni gengistífunnigetum alltaf búist við enn einumringnum af lífskjara rýtnunauðvitað hefur þetta áhrifá verðbólku vendingarauðvitað veldur þetta sérstöku álægiá vaxtakjörn og svo framvegsog auðvitað er þettaauðvitað hefur þetta fælingamáttþegar kemur að til dæmisnýsköpun, alls konar spennandiatvinnustarðsemihérna útflutninshérna atvinnustarðsemi sem er viðkvamfyrir gengisveiflum og svo framvegsþetta veitu þetta fólki í nýsköpunað gera honum betur en égað sko kostnæðurinn, það er mjög erfitt að metan til fjárþví kostnæðurinn færst líka bara í öllumtækifærum, öllum viðskiptunum, öllum fjárfestingunumsem aldrei verða að veruleikavegna þessaraþessa óstöðuleikaen ósangirnin fælst kannski fyrst og fremstí þessum aðstöðumunég er að tala um aðstöðumunin millir þeirra sem eru skuldsettirog svo hinna sem eru með miklarpeningalegar egnirmillir fjármasegunda og launafólksvið erum með launamaninnhann á fastegn, hann skuldarfastegna lán, búin að sapna réttindumí lífrisjóðu og svo framvegsþegar gengið veikistþá er launamæðurinn bara fasturí krónuðagjörnu, hann getur óskupfátgjert til þess að verja sigen sá sem er skomeð mikla peningalega egnir, peningamæðurinnhann er í allt önum spór, hann geturmillir fært þessar egnir á millir krónunarog annar að gældmiðlan getur varið sigfyrirfram fyrir krónuveikingu með því aðkaupa gælderi, svo getur maður að stokkjaaftur inn í krónuðagjöru þegar aðstæður eruvið hagstæðar, hann getur að hagnast ágengis styrkingunniog nú er þettasvo komið á Íslandi að við erum meðmjög stóran og sterkan hagsmunahópvið erum með hóp, fjárfestaog fyrirtækja sem hafabeinlíni spilt uppviðskiptamótar sem gengur út á að græðaá verðbólgu, græðaá verðtryggðu krónunniog þessi maskínamá ekki til þess hugsaað víta ringur krónuðagjörusem verði rófin, þessi peningamaskínahræðist ekkert meiraen að svari verði já íatkvæðagreislunni 2009. ágústeins og Guðunni Fórsetti saði í Kastljósiþað er frábært að auða krónunaen ferletta skuldanaog eftir því sem nær dregur þjóðaratkvæðagreislunniþá verður þessi myndskýrariþá verður þessivíglína millir þeirra sem eigaog þeirra sem skuldaskýrari og núna erum við að horfa upp ásvakalega peningamaskínuvið erum að horfa upp áaðila sem verðast bara að hafa gefist upp á því að eigamálefnarleg skoðanaskiptiog eftir staðinn að reyna að hræðafólk með blekkingumog ránkvæsluvið sjáum þetta í blekkingunni um50 miljardar aðgöngumvið það að Evrópansambandirum. Þetta er bara ránkþetta hefur verið margleðrið réttnettokostnaðurinn er eitthvað í kringum 8-10 miljardarþað kemur þetta ekki ljós fyrir en að þetta samninguliggur fyrir og sákostnaðurbliknar í samanburðivið allan vakstakostnaríki sem sem sparastá hverju ári við upptöku Evrurhvað þá ef við förum að reknainn í þetta sko ábata heimil ogfyrirtækjaþarna er peningamaskinabara að treysta á að brexittaktikin geti virka á Íslandisvo sjáum við líka þess að upplýsingáriðuí blekkingunnivið maður við glötum forræðinuyfir orskuauðlundum. Þetta er þvæltingurí fyrsta lagi er það grundvalla reglaí þjóðarétti að forræði yfir auðlundumog auðlunda nýtingu liggur hjá hverju ríkifyrir sig. Þetta er líka bara grundvallaprinsip í Evrópuréttiþetta er skrifa mjög skýrt inn ígrunn sáttmála. Evrópussambandsem valdið liggureinfallega hjá hverju aðeldaríkifyrir sig. Evrópussambandið er yfir engarvaldheimildir til þess að knýja áum sæstreng. Þetta vargrannskoðað í umræðinu þriða orskubankanfyrir nokkrum árum og niðurstaðanmjög afgjörnandi. Við ráðum þessu sjálfog það gildirreyndarum orkumálin eins og svo mærtannað að í umræðinuer ítrekkað skauta framhjáðiað við erum nú þegarmeð annan fótinn inn í Evrópussambandinugegnum ES-sanningin.Þannig að fólk getur haft alls konar skoðanirá regluverki Evrópussambandinsen það breytir ekki því aðnei við ESB-viðræðum2009. okkust, það er ekki neivið ESB-reglum nema fólk viljií alvörunni að við segjum okkur fráES-samlingum. Við erumnú þegar á bólakafií þessu regluverki og stórabreytingin við aðeldað Evrópussambandinuer einfallega svo aðvið verðum þá virkir þáttagendurí að móta þetta regluverkog við getum þá haft áhrif á þróðundis.Og þannig komum viðkannski að stóru spurningunnispurningunni um fullveldið.Hvernig styrkjum við bestfullveldi í Íslands? Hvers konar sambandvið Evrópu er besttil þess fallið að styrkja og verjafullveldi í Íslands?Og hérmá kannski segja aðvalkostirnir þegar kemur að sambandi í Íslandsvið Evrópussambandi séu í svonagrófin dráttum þrýr.Ég ætla að kalla þetta sjálfskaðaleiðina,neileiðina og jáleiðina.Sjálfskaðaleiðinég ætla ekki að eyða mörgumorðum í hana en það er bara Íslandska útgóðanabrexit að slíta okkur frá innri markanum.Í einhverjumskilningi, allavegaef við bara tökum fullveldi íþrengsta skilningi þess orðsþá kannski alltaf er fram aðþessi leið myndi hámarka fullveldiÍslands.Miðflokkurinndaður á stundu við þessa leiðen fæstir stjórnmálumen þú er að geraarmurkannski inn í sjálfskaðaflónumsem gerir af og til, en það sjá allirað þetta er uppskriftaf efnaðarslígu Harakíriog þegar einhver talafyrir að fara þessa leið þá er þaðbara ekki með hótun gegnatunlífu og neitundum á Íslandi.Þetta er ekki alveg valkostur, þetta er baraviðlisam.Þá standu eftir tverjur valkostur.Við getumtalað um bara hérna hefðbundnunei leið, það er þá status quoþað er bara EES samningurinn áframog ég því fælst aðgángurað innri markanum en um leið skuldbindingtil þess að taka upp og innleiða stóranhluta af reglum ESA án þessað við komum með beinum hættiað mótun þessara regluna.Og þetta þýðir auðvitaverulegt vald framsalt til yfirþjóðleira stopnana, rétt eins ogESB aðild myndi gera.Stóri gallin við þetta er kannski að hún setur okkuralltaf í þá stöðu að vera upp á náð og miskunerlendra ráðamann að komin.Við þurfum þá, við erum þá bara eins og hverannar umsagnaraðil í svolítið. Við þurfum alltaf að veraað senda einhver bænaskjöltil Brussel, við þurfum að býða í von og óvoneftir sérlausnumeftir að stóru ákvarðandnar hafa verið teknareftir að málamiðlandnar hafa verið gerðarog þetta er auðvitað meira áttarhérna okkurstur en þetta er bara, þetta eru fórnarskiptiní samningnum eins frábæruog hann er.Þriðja leiðin, það er jáleiðinþað er svo leið að klára aðild að veraað vera upp samandið og byrja samningút í þjóðina og þettaþýðir þá að við erum að freysta þess aðstór auka áhrif Íslands áEvrópulegjöfuna. Þessar reglursem við höfum nú þegar skuldbundu okkurá þjóðarittir til að taka uppog þau áhrif yrðuauðvitað einhverjulegt í gegnumFrankóta stjórnina og alla vinnuhópa hennarog Evrópu þingiðen áhrifin koma fyrst og fremst framí gegnum ráðherra ráðEvrópusamatsins að því þar vitum viðað smá ríki njóta góðsaf því sem er kallaðsamstöðumenning, það er rík hefð fyrirmálamiðlunum, það er alltaf reynd að finnalaust sem öll ríki getasætti við frekar en að láta aflatkvæða ráða.Og sem stoltfullvalda þjóð, þá held ég að við hljóðum að viljavera þáttakandií mótun þessara sameilu reglunafrekar en bara umsakmuræðili.Þannig að ég held sko að þóttþótt kannskiES-samstarfiðþað rannski ekki fullvalda okkar að formiðtil, þá held ég að jáleiðin sé í raunbetur til þess fallin aðstyrkja fullvaldið okkar og sjálfsögákveður rétt. Ég held að við verjumfullvaldið í raun og veruef við horfum á fullvaldið semsvona lifandi afl, þá held ég að við verjumþað betur með jáleiðinniheldur en með neileiðinni.Nú,ég ætla ekki að rætta hérna sjálfurendalaust. Í fyrsta þætti fekk égtil mín eina af stjórnum kostningabarotunarúr atunlífunni, það var mjög gott samtalsem við Greta Maria Greta stóttir hérna áttum.Í þessu þættiætla ég að spjalla við rokkstjórnurúr annari átt, það er hún Ása BerglindHjálmastóttir Þinkona sem hefurhérna vakið miklu aðtegli fyrirsín innlegg íEvrópu umræðuna síðustu vikuren áðuren við Ása Berglindsetjum við nýður og spjallum þá er tvent sem ég langar að komaþessi ná. Nú hafamargir haftnóg að gera síðustu vikur við aðleiðrætta ránkvæslur og svaraímsumháværum og oft svolítiðveikum rökum gegn því að tekna sér upp aðeldavið Ráður við Evrópu sambandi.Það er upplýsinga á reyðum að það sé engarsérlausnir eða undan þáer mögulegar. Það þurft að svaraþessu. Það þurft að svara fullinningumum 50 miljard aðgöngumeða svara fullinningum ummissum forræði við öðlindum.Þessu eru allur verið svaraðmjög rækilega og hérnaþað sem ég langar kannski að breyðast hérnavið eru tvoi atriði semsem heyrast gertna frá þeim semvið höfum að hafa efasendirum þennan Evrópu leiðangur.Í fyrsta lagi er þaðröksemd umað aðtiklinn muni þá barafærast frá málefnum semsem skipta máli hérnaá Íslandi yfir á Evrópuog Evrópu sambandi.Mínist þetta að vera málefnarlega rökmálefnarlega áökjur og þess að langameð breyðast það eins við.Í fyrsta lagi vil ég kannski segja aðþað er alveg rétt að Evrópuleiðangur mun útæmta mjög mikla vinnumun útæmta miklaaðtikli stjórnvalda og stjórnkerfisinsog ymmið þess vegna vildum við ekkit farahérna af staðið hérna leiðangurnema með skýru um bóði þjóðarinnarog með því að fara í þjóðaratkvæðakreslu.Þetta mun ekki yfirtakka alltþað er ekki þannigen það hins vegar er alveg ljósta að þetta verður þáeitt af stóru verkefnumeitt af stóru verkefnum auðaríkistjónastunarþað mun líka tölvert mæða áfórsetisráðara í þessu ferliog svo eru þetta stóru verkefni sem lendaá fagráðunutum, kannski mest áatvinnvögaráðunutunum sem fyrir með landbúnaðursjávart og smál, tölvertá mínu ráðunuti líka, en við erummeð stórt og sveigjanlegt stjórnkerfisem hefur marg sínt að það geturtekið stáðið mörg stór verkefni einuþað er alltaf í mörg horn að lítaþað er einfallega þannig, það var líka þannig þegar viðgengum í natta, það var líka þannigþegar við gengum í eftir, það var líka þannig þegar við gengum ístaðið alltaf verið hægt að segja þettaþað eru svo mörg stór verkefni einu heima fyrirvið höfum samthaft húrið að geta þess að taka stór skrefí alltíðamálum, hvudisilofen hérnastefnu yfir lýsing ríkisjónunar, hún er mjög skýrþað eru reysa stór verkefni þegar kemur aðinnviða uppbyggingu, þegar kemur aðetnaðsmálum, styrkingu, heilbriðis, mentakjæruvelferðamáluna og þetta eruverkefni sem eru á blúsandi syklingu og verða ekkiað setja á hilluna þótt við förum í aðeldaviðraður við Európa Samhættien svo hérnavil ég líka bara vekja aðtikla á ákveðinnisamleð við verkefni sem er nú þegar í gangiég held að kannskifólk átti sér ekki alltaf á því hvaða fergríðalegð púður íEES samstarfið inn í stjórnkjörnuvið erum í stöðugum samskiptumvið stofnanir. Európa Samhættivið erum í stöðugri innleidinguá reglum sem eru skuldbundi til þess að takaupp samlingunumog hérna að þessu leitierum viðkomin í svona ákveðinni Európuvæðingu stjórnkjörfisinsen þýðir þá líka að aðelda viðraðurer ekki nándarnærriíþingjandi fyrir Íslandi og það ereru fyrir hvert annað umsóknaríkitil dæmis í austurluta Európaskulum heldur ekki gleyma þvíað aðelda viðraðarnavoru bara þó nokkuð langt komnarþegar þau voru settar á pásu í norður 2013þannig að við erum ekki að fara að staðií einhverja splunkur nýja vegferðvið erum ekki að fara að byrja á einhverju núlpunktiheldur við erum að klára ferðlisem þegar var farið að staðvið erum að fá úr því skorið hvernigsamningu stendur Íslandi til bóðahvaða undan þá eruða sjálflausnir komandi greinaog hvort full aðeldaað Európa Samhætunum geti þjónað heldarhagsmunumÍslandség held að þetta sé ómagsinsverðtvið getum gert íminstilt fleira á meðanen ég held að það skiptir máli að gera þetta og gera þetta velþetta eruðu þetta samt bara eitt af stórumumbótaverkefnum ríkistöndarnarvið vorum kosin til að endurheimtaetnaðslega stöðuleikatil að rjúfa kerstöðuna í samgöngumálumorkumálum, velferamálumþessum verkefnummiðar velog fókusin fer ekkit frá þeimhittsem við langar svo aðeins að koma inn áí lokinþað ervið langar vikið aðeins að bara þessarisvonaþessari algengu, þessari útbrettunarratífu sem er ekki barafyrirfæra mikil í Íslandi heldur líkaþetta er svona ákveðin tískubilgjaþetta er verið í alþjóðlegu pressunnihérna pislum í hlaðvörpumog þetta er þessi narratífa umhnyggunun Evrópuþað er Evrópa sé einhvern veginn alvegalveg ömurleg eða verða ömurlegallt sé á niðurleiðsamkjæfnisæfni í Lamassessiog að Ísland hafi þessuna bara ekkiekki tangað að sækjaþá er ótt vitnað í Dragiskýrsluna, þetta er umbóta skýrslanafrá Mario Dragi sem er svonamaður sem ég myndi treysta fyrir lífið mínuþetta er fyrirverandi SæðlapankastjóriEvrópum, maðurinn sem bjargaði Evrunuhérna um áriðskýrslana um það hvernig Evrópusambatigeti styrft samkjæfnishefnið sínaþessi skýrsla hanshún er orðin svona eins og eitthvaðprík til þess að berja á Evrópusambatunummeð og við heyrum þettamjög ofta á Íslandi, ég veit ekki hveoftSBA skeptíkerá alltingi draga uppDragi skýrsluna, Dragi skýrslanaDragi skýrslana eins og hún sé eitthvað sönnunfyrir því að Evrópa sé ómögulegég tók mig til að þessum daginn oggluggaði bara aftur í þessa skýrslunaog þá fór ég bara veltaði fyrir mighvort þessir stjórnmálamennsem er alltaf að vittnatil skýrslunarhafi verið höfuð lesið hanaakkur ég segi það, ég vegna þess aðef við horfum bæði á útgangspunktskýrslunar og bara grunnforsendur skýrslunarog stórulausnina í skýrslunnihvort vekjastangast fullkonlega ávið málstað þeirra sem er að reykanúna neibarsko það er svonagrunnvalda fórsenda í dragið skýrslunum og bara kemur framstrax í ingámsórðanum aðEvrópussambandið er einstaktog Evrópussambandið hefuralla burði til þess að sækja framog styrkja samkjöfnisæfnisína vegna þess aðþetta er samvinumveitvangur ríkjasem hefur tekist að sammeinameð alveg einstökum hættifrjálfsviðskipti, virka samkjöfnirétta ríki, sterka ofinbjörðþjónustu, lítinn ójöfnuðog umhverfisvönd. Það hefur engin heimslutiekkert annað ríkjasambandekkert stórveldi í heiminumnáð þessum sama árangri og Evrópussambandiðþegar kemur að því að balanseraþessi markmið og þessi gæðiNúdragið drefuð fram að sko8 af 10 ríkjum heimsefstanda fremstegkemur að rétta ríkinu er aðelda ríki í ESBEvrópu búa að lifaalmennt lengur heldur en bandaríkjamanog kínverjar. Ungbarnadauðier lægri í ESB heldur en íbandaríkjaman og kína. Mentunastiger hærra í ESB heldurviðast hvar annar staðar. ESBer í farabrótt í umhverfisvönd, í sjálfbærnií þróun ringráðsarhaggerfisog við getum bara bætt einsum fleirimæli hverjum við á lífskeiðisog skipta máli. Til dæmis er Evrópaalmennt örug. Mórðtíðinnitil dæmis, orðum bara hana. Hún er skomarkfalt meiri í bandaríkjaman heldur en í EvrópuFángelsuna tíðinni líkamiklu, miklu lægri í Evrópu heldur en íbandaríkjánum. Evrópusambandistendur framælja þegar kemur að jafnrétti kynjanaog hérna þegar kemurað pólitísku jafnrétti kynjanaog nei, Evrópaer ekki einhver nýsköpunar eðimörkhún er einmitt einhver starstastöðuasta og hraðast vaksandi nýsköpunarumhverfið heiminum með skogríðarlega sterka rannsórnar innviði2000-ir affjármögnuðum teknifyrirtækjumog hérna sífeltmeiri og öflugri áherslu ásvona hérna virka innadarog tæknistefnu, stefnu um að haldasprótum og hugviti og vermaðasköpuninnan Evrópuhér er sko alltaf flegi í ferð. Evrópaer stórkostlegog Evrópusambandið ersamvinu vettvangur, einhverja best hefnuðusamfélagi í heiminum og við mögum aldrei gleyma þessuEvrópasambandið er langt frá þvíað vera fullkomiðþessi drakiskísla sem ég myndist í þetta áhún er, hérna, það er einhverjafjórundur plassir af ábendingum um það semmætti betur faraog líkur alveg fyrir að framleiðinnivöxtur hefur verið alltaf hægurorsku kostnæður og mikill, við erumvið höfum gríðalegð forskotá Evrópu þar, við erum hérna á Íslandiog það mér ekki breytast. Fjármærsmarkaðurí Evrópu eru alltaf svonafragmenteraðir skoað því leitum við til veikar heldurin í bandaríkjónumen lausnin á þessulausninsem, hérna, er bóðiðlausnin á áskorunum Evrópuog Evrópusamatsins, hún er ekki svoað þjóðir Evrópuhlaupi einhvern veginn hver í sína áttinalausnin er einmittþjættara samstarf og samstadaþað er eina leiðin til þess aðverja Evrópska samfélagsmóteliðog verja þennan árangursem hefur náðst í að byggja upp samfélögþar sem þrótt mikiðmarkaðsakerfi og virkallþjóðaviðskipti fara samanvið jöfnuð, öryggiréttaríki, umhverjusvendsterk velferakerfi, sterkofinbæra þjónustu og sem jæfnaða maðurog líðræðið sinni, þá verðialltaf samfærðar og samfærðarium að við eigum að hall okkurað Evrópu. Ég held að það skipti gríðalögummáli að við höllum okkur að Evrópuað í breytum heimi semeinkenist af stórveldaskakiviðskipta stríðummannréttindi undir höggasækjaþá eigum við að þjættasamstarfið við nákvæmlega þjóðir okkarþjóðir sem deila með okkur þessumgrunnigildum um líðræðiðiréttaríki og opiðog frjálst samfélag.Hæru hlustendur, veru velkomin ísjónarhort, þetta er Annar Þátturog hjá mér í dag er Ása BerglindHjálmarsdóttir, þinkona fráÞorlákshöfn, músikantlúðrasveitar, legendhún er búin að standaí ströngu, núna í kostningaparatusíðustu vikur og mánuðibúin aðgera færiðskan rappabaraeftir rétt og baka kökurog ringja ófá símtölmér rétt tóksta dragan út úrsímaverjunu. Hvernig erstemningin, Ása? Ég myndi að segja að hún væribara stórkosli. Það ersvo mikil andi í okkarsvona á okkar bækistöðummikil jákvæni, raunverulegjákvæni, því að við upplifum þetta svo störtað þetta er svo óbúslegt tækifæriog það er svo auðveld að tala fyrir tækifærivið erum ekki að hræðalífturinn og fólki eins ogneysinnatnir sko, heldur erum viðí raun bara að tala umtækifærin sem að gætu veriframöndan ef að þjóðum segir jáog hvað er tækifæri þetta?Ú, þau eru svo mörg en skoég horfi fyrst og fremstá krónun okkaríslensku krónuna sem aðer ansi veikbörða á lasinnog ég held að hún segií raun bara alveg að veratilbúin sjálfa að stimpla sig útog við getum þá að fara að nýtastarri og sterkari gjaldmiðltil þess að halda áfram að byggja uppframtíð landsins. Þau ger ekki væntum íslensku krónuna? Ég er alvegpínutilfenninglega bundin krónu, ég til dæmiseins og ég sýndin við einu myndandinuþá geym ég einn gamlan100 krónu siðil skoþannig að það er vel flotturen jú, mér þykir alveg svona væntumum krónuna enmér þykir ekki það að væntum hann að ég sétilbúin að borga, þú veist,100 krónu meira enn álánumitt í hverju mánuðiheldur en þjóðvöldnari kringum okkurer að gera fyrir sambarlegt lán, eins ogGauti Bjekkitsson sýndi svo vel fram á í sínum útrykningumEn hvað er svona fólk að hugsasem þú ringir í? Hvað er að semfólk hefur helst áhyggjur af?Sko það er mjög misjáft, það ernáttúrulega stór hluti sem er bara búin að gera uppsínu skoðun og ætla að segja já og vil barafá að útkljá þetta máli eittkiptifyrir öll, að fá að sjá hana samningog taka svo endal ákveðinÞað er bara erfiðukaplatnir sem þarf aðað åtna og sjá hérna hvað okkur býst þaðJá, en svo eru þeir semeru svona óokveðinþau náttúrulega eru kannski hlutfallstlegafærri heldur en þeir sem er ákveðin að segja jáog segja nei, en það er alveg sletti óokveðinen þá og mjög margir tilbúiner í bara að svonanýta tækifæri þegar við hingjumog fá bara tækifæri til að spurja spurningaog ræða þessi málþví að umræðin er náttúrulega alveg út og söðuren svo eru þeir sem að segja neiþað er svona mismunandi skoðinufyrir því, sumir tala um barajá, þetta er bara svona einhver tilfinning sem ég er meðaðrir er tala umfullveldið sem að mér finnst nú svonajá, við erum svona það mótt deilum þaðhvort við séum að veikjaað styrkja fullveldið okkar meðingangu í Európusambandiðsumir bara verðasthafa það mjög gottog svona bara líta á sína stöðubara sterkka og þú veist, ég menna við höfum við þaðmjög gott á Íslandi ogþetta er spurningum, kannski getum við haft það betrajáfólk hefur líka áhyggjur aforkumálum, fólk heldur aðhér munir bara verða strax slagðursæstrengur og orkuverð munir hækkaen ég var nú bara til ég að kannski heyra svona þín sjónummeð þaðí Íslandska ríkisins til þess aðákveða, til þess að við þjóðin ákveðum sjálfhvernig við nýtum orkuöðlendinarog hvernig hérnaskeipan eignaréttar er hátaþegar kemur að orkuöðlendumvið höfum auðvitað verið, það eru auðvitað langt síðanhérna orkupakarnir voruinnleitir hér og þeir hafahaft ákveðin áhrif áorkumarkaðin, það er bara hlut að því að tileraEES samstarfinu, við fengum ákveðnarundan þára á sínum tíma ogfölumst eftir því aðframlengja þæren í grunninnmun ósköp lítið breytast íorkumálum við fulla aðeldaað Európu sambandinu, við erumþað djúft sokin í þettaríkjasamstar nú þegarsvo við orkumála, en líka sérstaklegabara vegna þess að við erum ekki tengtorkumarkaði Európu meðbeinum hætti, það er enginn sæðstrengusem likur hérna á milliþað voru þetta uppi hugmyndirfyrirí ríkistjónatíð Seymunda Davidsum að tengjaÍsland og Breitland meðsæðstrengu og þá voru stjórnvöldsérstaklega að skoða þettaég hef ekkiekkert heyrt af þeim hugmyndumsíðan, en þá varþetta var líka, fóð fram ákvæmdusumræðu um þetta í samengi við þriðjaorkupakkan og þá var það neðurstaðaallraallra sérfræðingaá sviði Európuréttarog öðlindaréttarað það væri algjörlega útilokkaðað eitthvað íreglum Európusambandsinsgetur með einhverjum hætti knúiðÍsland til að liðka fyrireða tengjast Európu meðsæðstreng, það er baraþetta er allt af ákvörðun Íslandsog þetta er líka ákvörðun sem er barameð þeim hætti aðþað þarf svo mörg leifiþað þarf svo margt að ganga upp til þess aðsvoleis framkvæmt sem er notabenebrjálaðislega dýr ogog vant séð að hún sé hafkvæmþað er svo margt sem þetta ganga upp til þess aðslíkt gengi eftirað Vetoog punktarnir sem stjórnvöld hafaeru svo margir að þettaer í rauninni bara irrelevantað hafa áhugjörðaf þessu. Þetta skilum að fólkhafi áhugjörðþví við búumvið erum í þessar einstöku stöðuvið erum smáþjóðþað var ekki aðtegli mín að hvernigneysinnar talaniður Íslands semfiskveiði stórveldi, bæði þegar kemurað getu Íslands til þess að ná árangurí alþjóðasamvinnu og getuÍslands, eða stöðuÍslands sem fiskveiði stórveldisog getu okkartil þess að skara fram úrí viðskiptumvið nákvæmna þjóðir okkaren þetta er auðvitað því semþurft að skoða í samningum og kannskisvona eldfimmustu málin og synda þessirkaplar skild ekki að hafa verið ótnaðirá sínum tíma, sjáórúteskaplinn og landbúnaðarkaplinnJá, fólk verðist hafamikið af þeim sem ætla að segjanei, þeir verðast hafa mjögákveðna skoðunum að þarna eigum við bara ekkiað segja það og semja neitt, sko, þrátt fyrirmjög skýr orðaðilað Evropasambatsins um að það séviljið til að fara ákveðnaleiðir með okkur. Skapandi lausnir segja þauJá, okkur að, skapandi lausnirog hérna, og fólk segir barajá, gerðnan, já, það eru engar undathaguren við erum líka ekki endilega að tala umundathagur, við erum kannski að tala um sérlausnirsem að rata þá inn í samninginog er ekki að þetta gangatilbaka með, nema Ísland verði þáþáttakandi í þeirri ákveðunsem er náttúrulega, væri kannski ólíklegtef við erum að ná einhverju frábæri sérlausnfyrir íslenska sjáurútvötil þess að við séum áframmeð bara valdiyfir henni, að þá ernú ólíklegt Ísland myndi eitthvaðen jú, herðu, við skulum bara breyta þessu tilbakaen það er þetta alltaf ákveðun Íslandsþetta er ekki, þetta er rétt skiljaertu eitthvað inn í þessumeð sjáurútvöinn, var þetta þessusérlausn versus undathagurég minnst þetta að vera svona orðengilsátturhérnaþað er svolítið allt undirí svona aðelta samningumog hérna, og Sólis Viðræðursnúast ekki umbara um einhverja lögfræði, heldur líkaum pólitík, sko, og þá barakemur í ljós hversu langt aðilartilbúinir að tegja sighérna, en svo er þaðlandbúnaðurinn, sko, það eru þettaþar hefur fólk líkaáhengjur, en við vorum nú að fara yfir að hérnaí síðasta þætti, sko, hvernigdreifbílistöðningi og byggðastöðningi erhátt að annars vegar á Íslandi og hins vegarí Evrópu, ég held skohérna, allir sem að ferðast umEvrópu og eru meðÍslenska samanbjörðin, það sem viðþað sem bara yllu helliðhöfum við reykið Íslandsoltið eins og borgríkieinhvern veginn áratu um samanég held allir sem hafin að samanbjörð sjáog ég held sko að Evrópusambatistendur sig af eitthvað er beturí byggðastöðningi og í því aðhalda uppi hérna kraftmikludreifbíli. Já, ogmeð styrki til aðtunnsköpunar ogmenningar starf sem mig og annaðég nefnilega sko að náttúrulega er utan að landiog er með alveg óbóðslega stórt landsbegð hértaog ég elska að fara um Íslandog finna kraftin semer við það og maður sér eins og þess að nýsköpunamiðstöðar og svona hvaða fylgirþessu mikil svonainnspýting inn í samfélagin og ég hérnasko, þú veistég held að mikið af fólki sem maður hefur baraalltaf búið í höfuborginni, viti ekkihvað er mikil lífskeiði fólkinni að búút á landi. Hugsaði bara ef viðhefðum fjölbreyttari störf oghérna öflugribara atvinni út um allt landhvað það er mikil tækifæri á Íslanditil þess að byggja upp byggðirnar okkarsem eru núna svona, þú veistþað er svo mikil pláss á fallegum stöðumá Íslandi til þess að bara faraog eiga sitt allra besta lífí náttúrunni með börnunum sínumég meina börnin er bara eitthvað með frjálstþau hjóla um oggeta á sama tíma bara unniðvið það sem þú elskar, af því að það erþað sem að reyku svo marga til reykjavíkurað þau eru bara ekki að fá atvinnueftir að þau eru búin að mennta sigsem að henda þeim. Og ég eralveg samfærum það að þarnagæti Európa Sámbæti komiðstert inn í þaðað hjálpa okkur að keira munöflugri byggðarstefnu og ekki barastefnu heldur sko aðframkvæmanna, að komaþessari stefnu í barakraftmikla framkvæmt skoég hérna, þetta erallavega eitt af því sem að reyku mig áframí að tala fyrir þvíað við segjum já, núnaJá, nú er umræðað umgjaldið sem þurfa að greiðafyrir reyngungu í, fyrir að veraaðilegað Európa Sámbætinuog hérna, um daginn voruauglýsingar frá neyrreifingunum5-10 miljardarsvo sá ég í morgun, þegar ég var að flettamorgunblæðunum, sko, það er komið nýju auglýsingþað sem er talað um 500 miljardará næstu 10 árumÞað er að, ég nefna, ef þú hefursvo vondan málstæði að verja, þú þart aðsetja fram blekkingareins og þessar, þú veist ég, þetta eru bara blekkingarþó að þetta sésko, segjum sér svo að meða viðútrekninga ásins í fyrra eða eitthvaðað þá þyrtu við að greiða 50 miljardar bruttóen þá er bara ekki verið að takaheilt að myndina fyrir, þú veist, núverandikostnafi EES-samning, hvað viðmyndum fá út úr sjóðumEvropasambatsins í staðin, þú veist, þannig aðþetta eru bara, þetta eru bara blekkingarog þetta er svo... Það heldur ekki verið að taka meðreyningina, sko, kostnaðurinn að því að reyka1000 miljardar kjaldiris var að forðaog vaksta kostnaðuríkisinsí dag, í dag eru við með, skoí dag erum við ótið ekki almenlegagóðs af því að veraþað Evrópuríki sem er með einnalægstu skuldinnar sem hlutfallaverður í landsframlegslu, að þvíþrátt fyrir þessa góðu skuldastöðueru við að greiða, sko, miklu, miklumeiri vakstakostnað, heldur en gengur og geristí, hérna, meðalannara EvrópuríkiJá, ég sá, hérna, samabörðumdaginn frá Hæfraeng, það semhann var að bera saman, sko, vakstakostnaðokkar við Ítaliog Greikland, sem eru mjög, mjögmjög skuldsættari landheldur í Íslandivið erum að borga meira í vakstakostnað, heldur þauÞetta er brúttal, af því að þarna komum viðnáttúrulega að... Þetta eru, sko, meira en hundramiljardar á ári í vakstakostnað, skoHérna, það er að tala um 50miljardar sem er raungtala, tala umer eitthvað nær, hérna, 8 miljónum, skoEn vakstakostnaður í Íslandskaríkis í dag er yfir hundrahundra miljóruðum og væri talsvett lægri, skoJá, hugsaðirÞú veist, ég menna, Ölfussárbrúer ótrúlega dýrfrankan sem kostar8 miljardar. Hvað getur viðbyggt margar solist á einu ári fyrir bara þennanTakkjöfum til viðbótar við byggðastöðningisem við erum að tala um, sko, það er barastöðuri og lægri vextirvegna franklæmda og fjárfestingavið erum að ná svo út á landi, skoJá, og hérnadagur, ég er nú búin að ræða mikið við hannerum við búin að liggja svolítið yfir greiningumá, hérna, styrkjummeð mitt í innviði ogsamkvæmt því sem hann hefursagt mér, þá er þettastyrkjir upp aðsko, 30% af franklæmdþú veist, það eru bara styrkjir og þá erum við eftir aðtala um það að við getum svojármagnað franklæmdina með munlægri vangstakostnaði, þú veistþannig að bara þessi innviðaskuldsem er að byrtast okkur sem ég auðvitað kynntistmjög vel við meðferð samgönguallunarnúna í vorþú veist, það vandar svomikið upp á innviðanaveilandsins brýr, allar einbrýðubrýrnar sem við erum ennþá eftir að klára á allt þettaég menna, við erum barasvo miklu, miklu sterkar stöðuef við værum ekki að bera þennan vangstakostnaðalla daga. En svo náttúrulega ákveðin svonaáhættu deiling og trikkingfólkin í þessu líka vegna þess aðþað sem kannski hefur ekki fariðhátt í umræðinu hérna er aðEvrópussambandið er með mjögsterkar mekanisma til þess að taka á þvíþegar aðildaríkier að glýma við náttúruhanfarirog við erum hérna þetta mjögberskjöldu fyrirnáttúruvá af ymsutægi, fyrir eldgóðsumjæra skjáltum, snjóflóðumskriðuföllumog eins og við þekkjum þá náttúrulegaauka loslaðsbreytingarnar líkurnará þessu ogvið erum alltaf að gera okkar bestatil þess að vera skrefi á undannáttúruveflónum en hlutiaf því er þá líka að tryggja okkurað byggja upp sterk kerfi til aðtaka á þessuog mér finnst alltaf læg að vekjaaðteglega á þessu hvaðþað getur þýtt fyrirlítil ríki að hafa aðgangaað þessum sjóðum Evrópussambandsinsvið erum meðí grönnsáttmálaEvrópussambandsinsum starfsætti Evrópussambandsinsþá er hverðið á um þettaað ríkiað standa samanef aðildaríki verða fyrirnáttúruhamförumað mannaveldum eða hriðiverka árásog þetta hefur þýtt svona í framkvæmtað hérnaað ríki getur þá að fengja beinhardanfjárhastlegan stuðningúr sjóðum sambandsinsog ég tók saman nokkur dæmiþá stuðningu sem er veittu til þess aðendurreisa mikilvæga innviðigera við vegi, hafnir, rávork og veitukerfifjármagna hreinsunastarfþetta er þaðvið sáum þetta hjá Kroatíuárin 2020 og 2021þá fengur Kroatar 683miljónir evrafrá Euróska samstuðu sjóðunumþetta er sem nefnir 143 miljórdumíslenskra krónaSlovenia2023þá gengur hamfara flóðiyfir í Sloveniuog þá fengsslovenska ríki styrku upp ásem nefnir 60 miljónumíslenskra krónaog þetta er úr þessumsamstuðu sjóðisvo eru fleiri sjóðirsem veitastuðninguef að skaðin er ekkief að tjónið er ekkinæri ekki upp í þessi viðmiðuna mörgsem gerir tjónið styrkæftúr þessum sjóðiþannig að þetta er bara eitt af þessumfjölmörgu atvinnum sem ég held að við ættum aðhafa í huga sem smá ríkisem er bestkjald að fyrirnáttúrgáþetta er ennáttúrulega samfélagog samfélag standa samanþegar eitthvað bjáttur á hjá öðrumþannig að ef við horfum á hann árilega kostnað8 miljardarþá væri hann og ansi fljóturað borga sig uppog þegarvæntalega þegarhann farirbara að koma fyrir aftursem við vonum að þetta gerist ekkien við vitum bara að við búum í þessu landiog þetta er því miður fylgifiskur þessað búa í landi í svo eldaog nú talum við á þaðhvernig neiliðin er alltaf að talaniður Ísland og Íslenska höfsmunnien það sem við sjáum líkaer náttúrulega þessi tendens til að tala niðurEvrópu og það er bara búið að verasvolítið í tísku finnst manni á síðustu árumog bara það er alltaf að talabara eins og allt sér umörlegt í Evrópueins og Evrópa sé að fara til helvítisen hérnafælum bara þessu í þessu, við erum með þrjústórveldið, við erum meðbandaríkin, stórkostlega mörguleitiþeim hefur aldreitekist að byggja uppalmenlega velferðog svona saðmæðinlega öryggisnettog til dæmi stertheilbreyðiskerfi sem almenningursem hefur aðgangaðog háð aðstöðuog svo fram viðbara fæðingarjájájásvo erum við Kína sem erallraðisrikigríðarlega öflugtskofyrir mig og mínam rálaflokka er náttúrulegamagnaða fylgjast með því sem er að gerast íloslasmálumþað er ekki bara orsku skiptabyldingunni í Kína sem bara seittlar umallan heiminsvo erum við Evrópumog það er alveg rétt aðEvrópa hefur sko vaksið hæðarheldur en bandaríkin og Evrópa brendisem mjög ítla á svona harkaleriniðurskurðastefnu eftir Evrókrísunaen sko það breytir ekki þvíog þetta er bara dreyið fram ítil dæmis innganginum aðskýrsluna strakium samkettinsæfni Evrópuað skoEvrópa og Evrópusambandi er algjörlega einstaktþegar kemur að því að samena skofrjálsveiðskipti, virkasamkettnisterk heilbríðis ogmentakerfi og jöfnudlíka umhverjasmálþetta er bara algjörlega einstaktí heiminum og leiðin til þess aðauka samkettinsæfni Evrópuer ekki að sko þjóðirna hlaupeinhvern veginn hver í sína áttinaheldur einmitt með því að búa tilsterkari umgjörð og það erþróuninn núnaég menna það er fát sem nýturmeiri stöðningstildafins á Evrópuþinginu núna heldur enþessari omnibúspakkarog öll þessi einföldun regluverkssem er í gangi og er á fleigi ferðog þar erum við hérna á Íslandi að velja að fálánaðar hugmyndi frá Evrópusambandinu þegar kemur aðeinföldun regluversi í orskumálumog svo framvegisog meðan sjáum við bandarikineinmitt vegna ójöfnuðar einsog svo leiðis ég myndist að á þannað þóttu hafivaxið stórkostlega og ekkiframleginni þá hefur ábatin af því bararatað með hluti til 0,1%og hérna viðbræðivið því eru þettapopulismi sem er þá farin að grafa líka undanfrjálsum viðskiptum ogegnar réttarvenn, líðræfiréttaríkis prinsipumog þá er að spurning sko hvert eginn var hall okkurí heimi þar semalþjóðaviðskipti eruvopnvætt, þar semstaða smárikja erallt allt önnur heldur nún varMark Harney talar umthe middle powers, að þau verði aðstanda saman í þessumbreyta heimi en það sem hann segirá þúsundsinnumfrekar við um smárikiþau eru ennþábergskjaldariþá er spurningin hvert við höllum okkurAlgjörlega og var hann ekkiemill líka að tala umhvað það þýðir að vera fullvalda í dagað það er í raun og veru að þú geturstaðist þristingog í þessu samhingiþá getur ég nú ekki annað en bara að tala eins umvinn okkar í Grænlandi, því ég er líkaí Vest-Norrenarraðinu og hef þar kynstgrænlænsku þýkmanumog verið bara í miklu samskiptu veinaþinkonu þar og fengið að skinja þar mjög velí gegnum hanahvað það er átakalagtað vera í þessumaðstæðum sem grænlænska þjóðuner í núna, að það er bara einnvaldamaður, mestir maður heimshann vil solsa undir sig landiðittog þau hafa veriðmjög lengur á grænlandildurum viðhér á Íslandi, þannig að grænlænska þjóðunþau eru bara náttúrulega þekkt fyrir þaðað lifa á sínu landi og með þvíog þykir óendarlega væntu um landið sitten nú bara er fyrirtækitengt drömp sem ætlar að fara og bóra fyrirólíu án þess að vera meðtilskinn leifi frá grænlandi og ætlar bara að gera þaðí óþökk þyrraog þú veistVið sáum bara hvaða Európa-sambóti líka stóðþjátt við bakið á Danmörkuþegar þetta kom fyrst uppÉg minna var það ekkiþú veist, algjörlegaþað var bara grundvallar atriðifyrir Danmuog grænlandinga líkaað fá þann stöðningMér myndi líða betur allavegainn í því samfélagief hans sjónahort færist örlitiog þegar við erum barahansinn nálagt grænlandiog í þessu samingi þegar maður er að ræða þettavið fólk sem er svona svolítið ákveðið í að segja neyþá segir því að við erum með natúrsamninginen það viljum þannig til aðgrænlandi líka meðskrifaðundir samningog hvað er það semBaldaríkin eru líka að segja? Þau eru að kalla eftir þvíað Evrópastyrki sig þegar kemur að varnasamstafistandi betur samanbrettu bærmarnar þegar kemur að varnarog öryggismálumog það er einmitt það sem er að gerast núnaþví leytinu til var, þetta er jákvæðliðá Trömpismann um aðþetta var svona wake-up callfyrir leitu að í Evrópuum að styrkjasínar varnirog einmitt þetta samstafiðrétt eins og við vorum að gera meðsamningi við Evrópusambandið um öryggisog varnarmálen sko þessibörnmóður um Evrópu, það er bara svolítið að gerameð brjála þannig að þvíég nefndi að náðan bara það semDragi tekur fram í seneskísluum það sem gerir Evrópueinstaka og einmitt þetta að skapagrundvall fyrir Evrópu aðað vaksa ennfrekarog auka samgjörninsæfni sínaen sko, svo eru bara fleiri þættir en svo skoEvrópa er ljósárumá undan öðrum heimslutunum þegar kemur aðkennja jafnbreytti, þegar kemur aðvend minni hlutahópa, þegar kemur aðmannréttindumEvrópameina, prófum bara að bera samanlífs líkur í hérnabandaríkjónum og lífs líkur í Evrópusambandiðmiklu að hér í Evrópusambandiðhvað er ung barnadauði meirier hann, við getum út frámorðtíðni, glæpatíðnifjöldi íbúa í fangelsumEvrópuríkinstanda miklu beturheldur en hinn, hérna, stórveldinþegar kemur að þessuþannig aðþannig að mér leiðist þessi tendenstil að einhvern veginnhrauna yfir EvrópuEvrópa er frábærEvrópusambandið þarf aðtaka til í sínum ranniog er að gera þaðog er að gera þaðjájáþannig að, hérna, og þá er spurninginViljum við sem erum, nú þegarhérna, mjög djúft sokin í þettaEvrópusamstafsku og ég er bara þekkið það semráð þeirra hvað fyrir gríðalegtpúður í, hérnahvernig bara, hvernig EES-samningurnú framkvæmt, hann seittlar um alltstjórnkerfið, þá er spurningin, viljum við taka þáttí þessari, hérnaí þessu uppbyggingarog umbótastarfi, eða viljum við bara halda áframað vera áskrifundur að reglumsem einhverju aðri semjaog, hérna, standa fyrir utanutan herbergiðmeð svona, og byggjumsérlausnir og undan þáur eftir aðbúið er að gera stóru málamélanþetta er stóra, svona, fullveldi spurningin ímínum huga. Já, og svo, sko, það ersvo mikið hamra á því að við eigum bara sexþingmenn hann inn á þessu stóra þingi, en það ermeira sem að mér finnst, hérnasvona vanda inn í umræðina, eins ogaðkoma ráðherrana og fósöldsráðherranaokkur að ákvörðanatökunni ogöllu þessu, þannig að, hérna, þú veist, við erumklálega að mínum að þið aðstyrkja okkur sem fullvalda þjóðmeð því að faraþarna inn og taka þetta í þessuen ég hef ekki veriðað harður Evrópu sinni, ég raun hefekki nefnt að setja mig vel inn í þessu málfyrir en bara var ákveðið, þú veist, að þetta fær ádagskrá núna, þá auðvitað byrja ég aðkynna mér þetta allt saman mjög velog eftir því sem égkynna mér þetta betur og beturþá bara styrkist ég þegar égtrú að við erum á réttri veffer með að farastað núna í þettasamtalsku og ég vona svo innlega að koma ég áþví að ég held að það sýttir svo mikils að vinnafyrir þjóðina að fáþessu skorið, auðvitað, þú veist,emmar ekki tilbúin að fara inn sama hvaðvið þurfum auðvitað að fá svörin varandisjáurútvegin og við þurfum að fá svörin varandilandbúnaðin til þess að geta að tekiðþessa heiltstæðu ákverðog ég nefnilega, sko, ég skil alvegbændur að vera óttastleikniryfir þessu, þú veist, því að auðvitaðþú veist, þú værið að horfa á breyttstuðningskerfi, en það er áframverðað tala um stuðningskerfiog það stendur skínu stöfum íí hérna samlingsmarkmiðunumað það á að halda áfram að vera hérmeð blómlegan landbúnaðum allt land og stiðja minnstakonstijá, vel, vonandi betur við landbúnaðþví að við erum öll samanlun það að við viljumhalda áfram að rækta okkarhreinu landbúnaða vörursko, þess að það er græmitið eða kjöteða hvað, sko, þú veistog þetta skiptir líka bara máli fyrirbyggðið landsins, þannig að ég erógísla bjart sín fyrir þessum viðræðumog ég væri svo til við fengjum baraað klára þetta í eitt skipti fyrir alltþví að þetta verður hangið yfir okkur, þessi umræðaöll mínu fullanis árog því að nú er eitthvað tiljá að fara að staða meðeitthvað nýtt slagvörð, bara nei fyrir friðeða eitthvað, ég man ekki hvernig orða þettasem er ógísla að fyndiðþví að við erum búin að vera ræðið í tvo áratíueða eitthvað, sko, bara, hérnaog umræðin er ekki að fara aðslokna nema við fáum bara þannig samningog sjáum, eruhaxmunum Íslandsbetur borgið enn í Árbúrsambandinueða utan þess og til þess þurfum við náttúrulega aðheilt stæða haxmunum aðt sem er samningurum sínur okkurÞetta er bara ljómandir lokavörðHefurðu, hættum við áfram að ringjaHefurðu, ég fer á ringiJá, bara bjóðu på samtalsHlusta á áhyggjurog hérna tökum það sá með okkurJá, bara flottu þér að fara að staðmeð þennan vettvang, bara við þurfum meirilíra að slaða umræðuJá, það má ekki leiðahaugri nötturinn umeinn okkar þennan vettvangHerðið, ég var að segja, það er svo fyndiðað því að ég fóð nú að stað meðá mínu miðlumað fjallið mér sem málog ég var alveg reynskilin með það strax frá byrjunað ég væri bara að byrja að kynna mér sem málog bara bauð fólki að taka þátt í þvíÞú veist, ég var til ég að miðlaþví áfram sem ég var að læraog fólk hafið spurningar, þá skuld ég reyna að leggja mig framvið að svara spurningumog hef bara, held ég, nánastundatæningalöst vísað í heimildirtil mér fróðara fólkstil þess að stiðjum til það sem ég er að segjaen sko, hægri podcastarþeir vilja nú aldrei smála mig uppsko þannig að ég sé að gefa mér út fyrir að verasérfræðingur í hagfræðiog ég veit ekki hvaðað felða að sári ef ég skuld ekki koma í þáttintil þeirra til þess að tala um þettaen ég ætla bara að halda áfram að miðla til fólksþví sem ég er að læra vegna þess aðég finna að fólk hérna úti er barafróðleikstist, það vil fá aðkynast þessum málumpólítikusar tala mjög oftbara alltaf flókinháttfinnst mérEn er það ekki þín upplifin aðþjóðansi klófin í herðan yfirfólk séu jafnvel hægt aðmæta í jarðarfarir tilnáinn að ættingja og jafnvel líkbara geimt eitthvað stafið fram ágangiFram yfir þjóðratkvækrisliJá, baraNei, neiÉg held að viðkomum út úr þessu sömribara margsvísarimjög mörgog þau sem að hafaverið að setja sér í málinuað fylgjast með umræðinuþau hafa ruggla komist að ímsusem er gottTakk fyrir spjalliTakk fyrir spjalli

Sjónarhorn - Þáttur 2 - Ása Berglind Hjálmarsdóttir

fim. 27. ágú. 2026, 08:30 · 57:19

Jóhann Páll ræðir um þjóðaratkvæðagreiðsluna og hvað það myndi þýða fyrir Ísland að taka upp evru. Eftir ávarp fylgir viðtal við Ásu Berglindi Hjálmarsdóttur.

Samantekt

1. Umræða um aðild Íslands að Evrópusambandinu hefur verið fjörug og málefnaleg. Hlustendur og stjórnmálamenn hafa látið í ljós áhyggjur og vonir um framtíð Íslands innan sambandsins.

2. Efnahagsleg rök fyrir já-svari eru sterk, sérstaklega í ljósi þess að samstarf við Evrópusambandið getur tryggt stöðugleika, lægri vexti og betri aðgang að alþjóðlegum mörkuðum.

3. Íslenska krónan er talin veikburða og margar umsagnir benda til þess að upptaka evrunnar gæti verið hagkvæmari leið fyrir Ísland, þar sem hún dregur úr gengissveiflum sem hafa áhrif á efnahaginn.

4. Ríkið þarf að íhuga hvernig aðild að Evrópusambandinu myndi hafa áhrif á ýmis mál, þar á meðal orkumál og landbúnað, en mikilvægt er að tryggja hagsmuni landsins í öllum samningum við sambandsríkin.

Lykilorð

Sjónarhorn - Þáttur 2 - Ása Berglind Hjálmarsdóttir
Sjónarhorn
0:00 0:00
♪