Ísland er að liðStyrta reikningur útvarpsögu í Íslandsbanka á GrandaÚtubú 513, höfubók 26, reikningur 2.11.11Nánari upplýsingar á útvarpsaga.isTakk fyrir stöðninginÚtvarpsagaSýteðis útvarpið á útvarpsögu í um sjón Artrúðar KalsdótturKomiði sæl Artrúðar Kalsdóttur hilsað ykkur frá útvarpsöguÞað er komin inga til minn Alli Lillendal, framkvæmastjóri sem að bjó í áratýju á Grænlandiog við nú rættum við áður hér, hann þekki vel til mála í Grænlandiog hann er nýkomin það núna og hefur heldur betur leitað upplýsinga og spustverirþví að það eru stór tíðind á Grænlandi auðvitað eftir samning bandarikjana Dana og GrænlandingaGóðan dag Alli, velkomin útvarpsöguJá, takk fyrirHvað segjur okkur núna frá Grænlandi og hvað búið að gerast núna í kringum þennan samningsem að menn heldur nú aldrei leisa, yrði aldrei hjapvelog þá að fara að ræða Íslandinga á Donald Trump og segja að við erum að passa okkur útækhvernig hann væri, hvað hann væri að gera viðGrænland, þetta voru við látið haldið hjapvelþegar við gengum á kjörborðinu í þjóðratkvæðagreyslunniþá ættu við að flýja Donald TrumpHvað segjur Grænlandingar, eru þeir á þeim byggsverðum að þeir þurfu að flýja?Nei, það er nú öðru nær, það er engin óttið þarog þetta er alls að það er svakalega mikið að gerast hérna þessa dagana og búið að veraog aðtiklis verðar tímasetningar með margtog núna, til dæmis, eru þeir lendir í New YorkMúti, Egiði og Jens Fredrikog þeir áttu nú að vera að gera allt aðra hlut í dagvegna þess að Grænlandsta þingið var sett á fyrsta einnog það átti að ræða, hérna, diskutera stefnuræðu Jens Fredriks fósensræðra í dagí þinginuJá, já, já, jáÞannig að það var, Trump hefði snarlega breytt öllum þeirra plunumÞannig að, það er, já, þetta hefði gestrætten maður líka mjög mikið var við það þegar ég var þannig að það var mikið af Amerikunum í nókJáOg ég talaði náttúrulega við marga og það var þannig að fjöldi manns frá verkfræðidildinniJáí ameriska hernumSem að voru þannig að skriðandum allt í NASAog Svöðu Grænlandimeð mælitæki að mæla flugvöllinog alla byggingarJáog þessáttarÞannig að, að þetta er náttúrulega búið að vera í gangiallan þennan tíma sem þessar samningaveðræðurhafa farið framJá, já, jáÞað er náttúrulega, ég veit það sem að nú hefur veriðgefið svona raungmynda þessuÞað er svona verið látið líta úteins og að grænlendingarþeir vilja ekkerteila að tala viðeinna en einnaí bandarinn og séu rættirog það sé ekkert að gerastnema hótanir og annaen svo segir þessu þettaað það margt búið að veraað byrja að framkamaá þessum samningstímaJá, já, það er búin að vera og eins og við vittumað þá voru þarnatörstuttu síðanerundreikarbandarengjastjórnarog sérstakur hérnagrænlands ráðgjafiTrumpsDF Landryog ég heimsóti núsama mann og hann heimsóti um daginnsem er fyrirverðandiborgastjóri í nók og vará þingin í ára ræðirJáog það varhann og margir aðri sem ég talaðivið þeim fannst þessi færðúrsúlu til grænlandsvera svona skemmafyrr af því það var mikiðí atvinnlifinuumræður í gangiþað voru amerski fjárfestar þarnaog þetta var svonaþeir sögða að þetta hefði haft svona aðeinstrublandi áhrifþannig að það heldu allir að sér höndumþanga tilað það var búið aðað er þið búið að skrifa undirhennar samningJá, akkuraten þannig að sko þeirraþeirra úrsula kemur aðnahún kemur 17. septembervið kvefti þjóraðhvað greiðsluna hennu í Íslandiþá kemur hún tilGrænlands með Mette Fririsenogþar ætlar hún aðhún lofar mér skostið fjárfestingum upp áMjög Háar upp aðeinslofa stórf égeða þeir fjallust á þaðog jápil að þeir fjallust á að skrifayfirlýsingu um að ervildu gangið ESBJá, þetta varnáttúrulega tilgangurferðarinnarog auðvitahafði þetta kannskiykkur áhrif hvernig kostningarna fóru hérað þetta hefði þá kannski veriðaðeins léttara að tala þá tilef að Íslendingar hefði veriðkónir í snöruna líkaen það eralveg ekki nokkur vafiaf því hvar Grænlendingar eruþað er alveg sama viktu talarþeir vil ekki sjá ESBþó að sé alltaf verið að blása það útí fjölmjölumen það hefði bara búið að veraofsalega mikil pressa áog alla þess að ungupólitíkus að hanna sem eru nú svonadoldið blöytur á bakviðeru nefn þáog náttúrulega fá ekkit aðvera að ræða við aðranefna að Danir sé til staðareins og við vitumaf því að Danir fara með utanrikkis nálþannig að þess vegna eru þeir alltaf með í förog auðvitaðer alveg greinilegt aðþað hefði búið að smitta þáaf glóbalessmannum doldið mikillfrá þessumeuropasambansfólki eins og metuog osuluen það fló allirað þessari ferð sem ég talaði viðog það var alveg samaþó að það væri eitthvað sem ekki vorulíka við Trumpen þeim fannst þetta að það fórsvona kjána róllur um þáað hún væri að gera þann að komaþann að allir vissu að þessi samningarvoru í gangiog svo kemur hún þann að bladskillandiog lofar hundruðummiljóna efratil hæru og vinstrieftir einhver áraf því að hún koma ekki meðveskið sitt með sérNei, nei, það er bara aðrið sem borgarJá, já, þannig aðen það er hún bestið íeða annar manna fyrirEn sko þetta er þettasko það að samningurinhafi verið svona langt kominog í raun og veru bara á endastöðbæði þegar hún fættirog líka þegar þjóðaráttpakriðsla fyrir fram hérnáttúrulega reikna með þvíog má reikna með því að okkarhelstur áðamenn hafi vita þaðÞað er nokkuð vístvegna þess eftirmínir heimildar mennsem eru náttúrulega nálagtþar sem hjartasla erí kringum Trumpað til dæmis þessi myndsem hann postaðisem hann setti allt á liðina hérog gerði það verkum að þorgirog sendi þær hann inn á teppiðJá, já, samdægusþá er það bara neyða til viðJá, jáað þannig er náttúrulegaað þannig setur hann þetta innfyrst og fremstsvona til aðgera eitthvað lítið úr úrsulvóndiðlægin, þetta væri nú fullt sendog þannig er hann búin að sjásamninginJá, þannig að veit hannað samkómulegaði er í höfnog þannig er tímasetningi þannigog þess vegna ákveður hannmeð þetta, já, já, góðlátlega greinÍslandin á þetta kortþað er einfallega af því aðað varna samningur okkarVið erum inn á línuVið erum inn á línu og þeir geta gert nánastþað sem þeim hendar hérnaJá, það er bara allt þetta sem þarf tilég meina, hafnir, flúhellir, veigirJá, jáaðstöður og annarslíktJá, þannig að þetta, auðvita hefur þettaykkur diplomatar á hæra planiverið búin að koma þessum upplýsingum áleiðisJáÞannig að það erþannig að þetta var baraallt spurningum um tæmingunJá, þannig að þetta ersvona svolítið grátt broslegt að maður fyrir að hugsa útþví að þá líka þettameð ráðamenn okkar sem vorufram á síðasta klukkutíma að segja okkurhvað við þurftum að passa okkur áTrump út af grælansmálinuhvað þetta væri sæðilegt ogvið þurftum, erum að komast í skjólJá, jáSérðu hvernigíslendingu, hvernig það farið með íslendingaí þessu?Svo er samningurinþau vita það ég velJá, ekki nóg með þaðSamningurin er í höfnSamningurin er í höfn og ekki nóg með þaðað bara svo sent semí gærer undanreikisráðurí Íslands ennþá að draga íeva að þetta sé eitthvað góðu samningurfyrir grælendinga, látum við að sjáog meður að segjaað draga það í evahvort að Amerika standi við hennar samningJá, það er, jálíklegastástæðu til að segja að það er neðskilursem hvernig er að komi vel framvið okkur öll áhrinað hún skulle láta þetta út úr sigþetta er átt að dæmi sér sjálfSvo er þetta alltaf líkasíðan að Trumptilkynnti þettaað þessi samningu væri í höfnað þá hefur dæði mettaog laslökiog Jens Freyri, góð mútisem fórsættir sér áhæraog undanreikir sér áhæra, Grænlandsog Danmarkurverið alvegþöglir sem gröfinþeir ætla ekkiað láta neitt lega útnema það er eittsem að þau hafaþórað að segja að í þessum samningumhafið þeir lagt mikla áhersluá yrkismálog það er svonaen ég held það aðsvona eftir sem aðég hef heyrt að þetta snýristólega mikið um það að Danirmöttu komast í gegnum þennan samningog nokkurt vegin meðsvona reysnþannig að það er ekki alvegmeð skóttið og millilagtneði, einhvern veginn skyrst mér þaðbara á trappað að hannallaveg að tala því máli aðað Danir séu ekki að neittniðurlega er á nokkurt náttalls ekki, það er ekki meiningimeð þessu, þetta er samvinnaog en baraskiptir alltaf gríðarlega miklu málií hernaðileguog örgislegu tillitiað bandaríkjumenn séu þarnabara fasti fyrirog það er líkasvo langt sem auðvitað eigireins og maður segir að eiglu aðminnen það er líka út af fjárfestingusem bandaríkjumennu verður heimiltað gera, þeir verða að vitaþað að hvort að þeirséu var með varanlega viðverðuþarna út af fjárfestinguJá, og ekki nóg með þaðvið verðum líka að tjóaað nú erÚsula og Európusambatibúin að lofa hérna stórkvöldum fjárfestingunog nú erí þessum samningiþað er þó allafanna vitaðað bandaríkjumenn fara með allar varnirog öll örgismálþannig að allar fjárfestingarannaraverða flokkuðundir þaðþetta erörgismál í hverjur verið að fjárfestaþannig aðbandaríkjumenn fá að lesa allarþessar og það eru þeir sem verðaað samþykja þessa fjárfestingarþannig að Európusambatigetur bara ekki komið setn og allar við að fjárfestián þess að bandaríkjumenn samþykja þaðJá, þetta erákvæðið er þannig aðsankomulegaað það erað vera komið veg fyrir að ríki sem bandaríkjumennlíti á sem handstængagetur komið sér upp herstöðumannari hernaðilegriviðfur og grænlandiþeir verða að samþykja alltþeir verða að samþykja alltþetta er þannig að ykkur að koma sér fyrirsem að geti ógnað öryggi þeirraeða starf sem er þeirra á grænlandiJá, og þeir getur ekki heldur ráðist í viðkvæma fjárfestingarNeieins og að malmum á þeirra stíkuNei, nei, og það er líka þannig að getaþeir farið og það ermjög stutt í þaðað þeir fara þannig í námiðvinslursem að þeir geta flokkaðsem nöðsynlegarvegna öryggi landsinsog heimsólunarþannig að þettaþeir eru þannig að komirmeð alveg beinan aðgangaþví það er svo margtækt aðsópa undir öryggismálJá, já, já, við sjáumþað helst á fjárlegunum hérnahefur verið að beina að láta að geragrein fyrir reikningumþá er það varnamálþannig að við erum búin að sjá þaðen sann sem áðurþá er það mjögaðtílisvert margtæðisuog raunverulegasko friðar á áferðinsem er á þessuþetta er svona ákveðu öryggiog það er ósalega mikið friðar svona áferðþannig er þetta bara skýrtað það er ekkert verið þú getur kannskiog þú fær kannskiheldur það er bara skýrtJá, já, það er mjög skýrtog þess vegna er þetta enþá meirasvona hjákáttlegt vegna þess að þessi sömu aðilarsem að voru meðyfirlýsingarþað er eins og formaðurfélagsatvinnureikanda og garænlandiskog bara einnig Ragnar Reykjás á þettaJá, nú þeir eru til það líkaJá, þeir eru allir til það líkavegna þess aðvikunni áðurog er bara að vera að tala um hvað mikiðog við friðinTrump væriog svo allt í hennu bara eftir helginaþá voru þetta orðið mesta öryggisem það er gáttu fengilþannig að það er nú heldur betur Ragnar ReykjásJá, já, hann er mætturen þetta er einmitt nálegaen þetta er gríðarallt öryggifyrirJá, já, það er þaðNú sjáum við að Norður slöður og allt þettasvæði, heimsko það svæðiþetta er baraframtíðar svæðiJá, já, og það er líkaþeir eru orðinir þreyttirá þessu, ég segiþeim líka er ekki þetta að vera mikiðí seinsljósin og þeir vilja bara vera að fá í friðog ég held að þeirséu bara mjög feignir að ok, nú er þessilókiðJá, já, þeir finnst það að veratottinn svona hjá þeimJá, algjörlegaog það er líka margireða ekki notið að það varsvona sem að er á komundu skápnumbara þeir fyldu svolítiðfjöldanum og þessari pressumassífu pressufrá danskaríkisútarpinu og danskaríkisturninuog það er erfitt að skjerasig úr hopnum í svona litlu samfélagog það er reyndur um að lendi í klemeitthvað stafJá, jáaf því að sko munum er það bara líkamistyndi fjölmjölum eðaað skjera sig og að komaað anstað sjónamiðJá, já, já, já, ég hef vel verið aðhindra fyrirtækjueinstaklinga í að ná í gegneinhverjum fjárfyrstingum og þess að þettaog fyrirgresluJá, já, þannig að þetta erheilmikið mál envar það eitthvað aðfannst þetta svona á þenn sem þú varst að talavið allir. Heyrður eitthvaðofan í þá með það aðbandarinkin myndi nú svonameð tíð og tíma að hjálpaþess að öllast sjálfstæðieins og okkur íslendingunÞeirallir sem ég talaði viðog þaðvar líka, ég reyndiog reyni alltaf að fá meðþess að yngri kynnslóðnú er þetta mjögungar ríkistjórn, þannig að til dæmis íGrænlandi, ég minna þetta er strákast meðfættir í hrengu 90og síðanhef ég talað við þá sem er ornir aðans eldriog eru jæfnilega hættir á þingiog talaði viðmann sem er búin að setja lengisem fulltrúi Grænlandinga áþingi í Danmörkurog eins og ég fyrirværandiborgarstjóru á politíku sem er orðin 87 áraog þeir vorueiginlega allir sammála því aðog þeir þekkja, sérstaklegaþess að það er eldri, þeir þekkja þess að bara áttuvið danninaen þannig að er komin ykkur von vegna þess aðþeir hafa miklu mjög trú á þvíað þeir geti náðu ykkur í gegnum bandaríkjamanaf því aðþað hefur ekkert gengiðen yngri kynslu og natturkannski sem ekki hefur sett sigjafnvel inn í hlutinaog enn þákannskieitthvað að trúa þessu sem kemurfrá engrúpusambandinuen það er yfirleitt allir og sérstaklegaþeir sem er ykkur reyster íog þurfaá halda mörguðumtil að selja sína vöruog þess áttar að þeir viljaþað er ekki spurning hvaðþeir velja og halda það semer náðu meiri árangriþað er við bandaríkjumjájáþað er svonamaður setja bara nýjum frettur núnaog ég myndi á okkur hér út ásagapunkturins aðbandaríkið hefur þegar í staðhefði umfansmikla hernaveribyggingu í Greilandi núnaþeir eru byrjaðirjájá þeir eru byrjaðirog það eins og ég sagði þaðþeir eru hérna með verkfræðidildin alvegá fulltþannig að þetta er baraspurning umeins og segja vikur eða eitthvaðþá kannulega hefur það gefið útjájáen hérnaDanirnirþað erhefur eitthvað heyrst svonafrá þeimfinnst þérfinnst þér að hafa heyrst svonaeitthvaðeitthvað viðböru frá dönunumþað eru ofsalga lítilþað er baraMetta hefur sagthún hefur verið spurðer þetta góður samningurfyrir Danmark og Greilandjáog hún hefur bara alltaf svarað þvíég væri ekki að fara að skrifaundir hann samningurþannig að hann væri ekki góðurakkuraten akkur ég hann er góður fyrir Danmarkþað hefur hver ekki komið framþannig að það er baraofsalga lítið sem hefur leikið útjáog það verður ekkit fyrir að líkaþeir vilja ábyggjilega ekkiteltur styggja bandar ekkimeð því að veraað koma með einhverja yflýsingarfyrir að búður að skrifaað hýtta bæðið Jens Freyrík og Mettuþau hýtast núni í New Yorkog það verður stu að veraalveg grótart samkominlegaað vera ekki að leikaykkur úr þessu samningifyrir að búður að skrifa undirjájá jáþað er endaþað er alltaf réttiðþví að maður sé nú samtsvona í danskuað þeir eru svonaað reyna að lesa í þettaogMettu Freyrir sem segirer með þettanúna viðþví erhún segir skoað það séalveg á reynuog alveg afgerandiaðokkar rauða línaer viðkjöndjá, nákvæmlegaþannig að þeir setja rauða línasem er bara þið besta máljá, jáþannig að þábara með góðusvona samkominlegaþá er alltafjá, jáog þetta hefurþetta vargreinilegaþeir lögðulögðu mesta áhersluaf því að haldaandlitinujáað þeir fá ennþá að veraað þettaverði ennþá konunskrikiðDanmörkjáog þeir fá ekkifái að áfram að verapartur af þessuen þeir eru verulegabúinir að missaskovöldjáþað segir sér sjáltjá, jáþannig að það verðurfrúlegt að fylgjast meðþeir að færakoma detailsúr þessum samlingijá, jáen er það ekki líkaað það sé baraað setja sér í spórhennarmettiog kannskiog dananaað þeir sjáað til dæmisgrælendingavilja ekki færií erupsambandineiað þessi konfliktverðurmjög mikiljáverður mjög erfiðtvirið áað vera sjáeins og umörgis og varnamálinlíkajáofan á sjálfa sigog meðerupsambandihinn um einnog úsulufondilæginsem fylgjifiskajá, jáþetta ersvakalit álafyrir daniað þurfa að hafaþað örgum einnog svo síðangrælendingaþvert á hinn um einnjá, jáþetta er gríðalegtálaog hérnaþetta ernáttúrulegaverið svakalegaerfitt fyrir þáað þeim hefurnáttúrulega veriðstilt upp í veggjáþað er barasem sagtþað var alveg ákveðuhvert bandarækjumen ætluðujáen síðan hefurþessi ferðmettuoghérnaúrsuluhún var náttúrulegaalgjörlegamisslökuðjáog það eru margisem halda framþegar akkverjuallt í enu núnaskellur þessi sammingur áþað var einfallegaaf því aðþetta var þaðsem það þurftigrælendingar fenguþarnatækifæritil að segjaupp í opikeðið á mettuog úrsuluvið viljum ekki sjáþetta er verið uppið sambandjá, jáþað er bara ekki þádaskarjáog þar meðvoruvar ósku blítiðað geraannað en aðog þeir byrjaá því að veraað lofa þessum miljörðumhérnaí fjárfestingarog styrkiog svo er fariðaðkannahvort þeir vilja nú ekkikoma inn í umsóknaferlien þar mænta þeirbara algjörleganei, viðeigðum ekkit samlegameð einhverneiþannig aðþá var baraþá hröndið þettajá, jáen hugsaður allirþú varst nú útiðaf því grælandiþegar þetta varnúnum daginnjáað það var lítiðsem er ekkit sagtfrá þessu hérna á Íslandineiþaðþað vurst að faraþetta var svo skamba leittskiljuðuþað var fariðþað var ekki þettasem var hamrað áí fréttaflutningiþað var einmitthvaðhvað væri gott samstará milliEurópusambandsins og grænlendingaog svonaenþessog þetta sem errauða línaní þessu ölluaðþað er náttúrulegabara að gera þaðverkuðum aðþetta varalgjörfíluferðjáhjá þinn báinnog þar meðvar líkabandarækja mennbúin að fá staðfestjánú baranú klárum við þetta daginnmhmaf því aðnú vitum viðað við erum ekki að faraá mótiviljafólksinsvið erum ekki aðþað er ekki við sem er að hindraþeirrahindra grænlandiaganguní Európusambandineiþeir vilja það ekki sjálfmhmþannig að þá þeirnum ekkiþað ágjör á þvínei neiþér svo kemur annaðþarna inn íog einlega á sama tímaaðsem er alltaf búið að planaþví við vissum allavegaað þaðað Kanadaalltaf koma alltaf inn meðsvona auka aðildinn í ESBjá jáá sérðusko kortisem er búið að leggjamhmþað er grænlandþað er ÍslandKanadaNorrugurog jafnvel Breitlandjáað þetta varsem átt að vinnagegn bandaríkjumjá jáþetta varvar planiðog plottiðjá jáog ég sáða núeinmitt núnaað það er aðJónáska Störifórsett sáþara Norisogog hann Karneyí Kanadamæðurinnjáþeirraer svonamuskust að tala umað eflaöryggissambandiðenþað núeftir að breytasljótlega því aðþetta eruþað reyðast lagfyrir Kanadaað bandaríkjumennsé búinn ásem samningivið landjá jáþetta veikirþetta veikirþeirra stuðumjög mikiðogþetta breytirbara öllusérstættí balansnumaðöll þessi áformhjá Evropasambandinþau eruþað er búið að skjótaþau niður núnameð þessum samanað það er ekkertogvið erumnákvæmlegaþarna líkaaðþettalíkavið erum inn á þessarvið erum inn á þessarog erum ekkitá leiðin útþannig aðen það hefðu bandaríkjumen aldreief lustláti þaðóáreittef við höfumalltaf að fara gælaþað erum barameð góðanvarnasamningsem aðskovið erum nú að talaþað svolítiðsvona í morgurhérnahvernigsamningurvið bandaríkjumvarnasamningurerum værihvað við hefumlátiðhendiog sko framvegsþetta er svipað þvíog einmið þorgirKatrínuthverfisáþragerði svonavilja yfirlýsinguvið þjóðverjaað þeir veru meðvarnasamninguÍslandsog hátt tókkemint eftir þvíað þeim samningiað það er náttúrulegaþeir hafa aðgangaöllum höfnumogfljóðöllumogvegumog öllu slíkuog þeir móttugeimaskogeimavoðí höfnumog hafnarsvæðiogég þá ekki alveg að segjahvers konar vopnþað voruen ég var svonadaldi hissaþví aðég sá skoellenda umfjöldunumum þaðað Íslandingaværi heimila þjóðverjumað felasvonavopnabúrinn í höfnumhérnaá landurumen það varþessumjáskosamningi semvarvilja yfirlýsingí kringumhann er aðvið mögum þakka fyrirþað sem við höfummeð bandarikasamninginvarnasamningu við þáþannig aðþeirra var aldrei reyndaná okkur landsvæðieðanýta orkunna hjá okkureðahyrða fiskin í sjónumá okkurnei neiog svo er Anna líka sem aðhefureitthvað leikið útí sambandiðþennan sammingsem aðáundirskrifajá einn dageða á morgunað það er skoeða líkisömur eru barahérnahalda því framað þetta sé baraað það er skoað sami samningurinnog var áðurjánáttúrulega þeir sem aðer að reynaþetta er svona eins ogí kostningumþeir veilja lítiðað vera báðirönnujástríðiðjáað í gamla samningumþá varþessi réttinditaldrei mikið bundiNATOjáþetta var alltháð NATOjáen í þessumer búið að klippaá naflastrenginá melli bandaríkjamérnaog NATOjáþannig að þeir verði ekkiþeir verði ekkiháðir því aðhafa samþyggjinnNATO til að geraeitthvað hlutineiþað er nefnilegaog þettaþetta sínanáttúrulega líkaeins ogþeir sem fylgjast meðvitahvernighugdrömphefur tilhérna NATOríkjanajáog þetta gefurþeim miklu meirafrjálsraðaþurfa ekki að faraí gegnum þaðjáþað vist reygin munureftir því sem aðhefursumirþessum fræðingumhafa verið útskýrameð þennan samlingjáeinmitten það er líkaskoþað er sérstaklegasko þess að tengjikaKanadaNóraNATOESBsko vegna þess aðKanadaerháþvíaðbandaríkin er meðalla loftvarnifyrir Kanadajáí gegnum Nóraog þetta ernáttúrulegarosalega mikilvægtfyrir þáþví aðhvað áttiBrusselaannarsloftvarnifyrir þáneðaég seginú svoþað er núljóta að segjaen þettamenn verðurnáttúrulegahugsalúteni til endaskoog hvernigmeð þessariaukaaðlsem við verðumað tala umen Kanadaþeir eruskoalgjörlega uppá bandaríkjamankomnirloftvarnirvarðarjáog þaðég veit ekkiheldurhvernigEvrópusambandiðáað hafabörðitil þess aðað bjargaKanadamönnumíísvoleðismálumég held aðþað sé nú baraalgjörlegavonlustæmijáþannig þar sem þeiren allirvið ætlum að fáauðlýsingarað keraá útarpisöguog við ætlum að fáfleiri frettirá Grælandihvað menn er að geraeða hvað er að veiðaog svo leiðisvið ætlum að fáað heyra það keraeftir auðlýsingarallir LillindalFrankúndarstjóriog búsettu lengiá Grælandiog nýkomið þaðnúnaog við erum að fánýjastu svona tíðintihjá hann um út af þessumstóra samningisem er að geraá milli bandarikjanaDana og Grælendingaog við komumaftur þetta skamastundSýtðeðis útvarpiðá útvarpisöguí umsjónArndþrúðar KallstótturKomiðið sæl afturtil að hlusta á útvarpsöguArndþrúðar Kallstótturað tala viðallar LillindalFrankúndarstjórasem bjó lengiGrænlandiog var að komaþannig sem ég saðiog hérna er aðsvona ræðaþennar samningsem aðbandarikjanaDana og Grælendingahafa gengið fráog er aðundurita núnaí dagið á morguní WashingtonNew Yorkþeir er alltaf að faraNew York, jáen já, þeir er alltaf aðeittast í New YorkJáNú, allir er ekkihvita áhersynisÞað er í New YorkJáÞetta er hérna í stammaten þeir er ekkií ráðstefnog samnuð þjóðanJá, það er þaðí sambandi við það líkaJá, ég meinaég held aðþetta er alltaf tilfaratil WashingtonÞað sem er á notaferðinaþess að sagtirJá, notaferðinaJáHeyrðu, en allavegnaþau eru þarog hérnaþetta ersvonaþetta er svona spennandað sjáen áttu búin aðkomi eitthvaðbakslaðNei, það kemur eitthvaðbakslað í þettaNei, ég hef núynga trú á þvíég held að þetta sénokkuð seifen samteina sem aðmaður trúur ekkitsvona þaðhérnaauðvitað erueinhverju sem hafasínarsemtir og segjaað það geti komiðeitthvaðþað sé ekkit í höfnen þáog er að vittna í þaðhvað Trump er útreiknilegursvonaen það er baraþessi klísjasem aðþetta er ekkitþeir væri ekkit að geraþessar breytingarog dagskráNeií báðumÞingónum í Danmörkuog Grænlandiog kalla allattil New Yorkeða þetta væri ekki í höfnþað er ekkimeggar engarNeiþað er náttúrulegavið það er náttúrulegadeginljósvaraen hérnaen þetta erjá þetta er alltafennum svonaen hvernig svonaþau eru vastaðnanúna útiog varst svonaheimsækja ímsaðnahvað eru mennsvona að gerahvað eru menn að vinnahvernig svonagengurlífið fyrir signúnasko akkurat núnaþað er alveg samahérnavið hvernig þú talarog ég er vissum þaðað þessi strákarsem er í New Yorknúnanýlendirjáef að þeir hefðu máttað ráðaað þá væru þeir uppá fjöldumað skjóta reyndirakkurat núna skojáþað var engin óskjóðþeim að verahægt í New Yorkjáeitthvað svonaaf því að það er baraþetta tímabiltekur huggrænlendingaallrafrá1. ágústog til 15. oktoberþá er ekkir talaðum eitt annaðheldur reyndir að við þarjáog hvað er sá og stýrog hvað ég veit í mörgog myndirnar gangaþess ogsocial mediaog þess að það erhann erað þeir eru ekkiþeir hlusta ekkiá frettirsvona langt flestþetta er baraþeir eru þarnaí sínum heimiogþetta erekkert að tröfla þáogþannig aðþetta er barasvona þetta samfélagiað þeir viljabara verið friðþetta er ósann beinfaldt máljá jáog leiðist þetta sviðsljósen þetta erjújúog auðvitað erþeir sem aðþað erumikiðí gangií sambandi viðfjárfjörfestingarfrá að við bæðií námugreftiog vass útflutningiog allavegahanaflutumsem aðá eftir að komiljós baramjögfljótt núnaeftir að þessi sammingueru undir þettaen skiljanlegahefur það veriðá holdá meðan aðlætinga ángefirþannig aðá meðan var verið að breytatrömpurúryfir ífriðarvendaraþannig að núætti þetta farahérnaaðeins aðað gangaeðlila fyrir sigjáen vitaðiröskum finnst þeirriþurru tala við þáfinnst þeirriöskum viðgera þessi grein fyrir því aðhvernig skoárauninnisettur á staðog hvernig þeir erunotaðin íþví skynnigralindiðan þvíþað verið aðsæða með trömpogog svo fram með þvíþeir eru alvegskonógu skynsamirtil að sjáí gegnum þettaþað er alvegá hreinuogog það ereins og við sæðið áðanþað bara fyrir kjánarholdurum þáþegar þeir eru að sjáþettaþegar þeir eru að veraað lofa hinn og þessuog þeir hafa séðsvona lovoroft frá dögnumog það hefur aldreiverið emnætt af þeimogþannig aðað það ereins og viðþað eru margir að koma útí skápnumsem að baranúna er óhættað fara að segjaþað sem aðhugsa þvíjá jáþetta er svolítiðeins og hérna á Íslandjá já þetta er svolítiðvið erumorsalið fylgjendurjáþað erjá við erum svona meðverkvið erum svona meðverkskoég menna að þú kaupar erfraþá verður ég að gera líkajáog þetta er baranákvæmlega þannigsem að þetta erþú ferði ekki á mótí strömnumað þetta er svona lítill samfélugjáað það getur komiðþér í kolljá að mitthagsmanna gæslaner svona mikilagstjáþað er nú þetta sem erjáog hverjá hver eru hagsmannaþví aðþetta sem ég hugsaði að það er sagtjáenneiég menna nú svonaþess að kjá þeimeða út að lýsa þettaþessi og ekki þaðog upptegnumað fylgjast með fréttumeða þannigogog vilji bara fá að veraá sínum veiðumog reyndir af veiðumogog allar slíkten þeir eruen hvernighvað með kvalveðarogselinog þaðhvernig er þeirhvernigjújúþað erþað er náttúrulegaþað ereitthvað í gangiallt áriðjáogþað erþað er alltafeitthvað tímabilnúna máttuskjóta þettaog núna máttu skjóta hittog núna máttu veiða þettajáþannig að það er aldreihlýi í raun og veruneiogauðvitað kemur svo tímiðað þessirsem eru í sportveiðum og þess sotarað þeir taka bátana sína uppenen þetta er bara svodjúftí þeirri tradisjónaðað líkaað kynsklóðunkomandi kynsklóðurlærið þettajáog ég get til dæmisætti bara svonaörstuðutnú var ég nýkominég var hann í veiðfyrir með nokkurfélögum mínumhérna af söðurlandinuogsónum minn varmeð hannogsíðaner sónur hansbadnarbadn meittjálíka meðog það eigaallir sinnreyfyljáog,þá er sleið uppveysluog þá er fagnadjáog þetta ersvohérnaríkjandií þjóðastoltinuog það er líkametnaðurog metingurogog stundumhérnakannski getum aðímynda séraðhérnaaðkannski að það séeitthvað veri aðpunta upp ásannleikanen eins oggóðu maður sagðiað sannleikurer aldrei eðilegagóða sögunei neinei neien þetta erofsalegahérnadjúftí þeim aðað allir læri þettajáog þess vegna er þetta baraalgjörlegaþetta er innprentað íég sé skoí mín börní gegnum þeirraafar og ömurogog svobarnabörnum mínþarna í gegnumsinni mínaog þess að þaðjáað það er baraþú slítur ekkitþessaþessa þróunog þennan kulturakkuratjá jáþetta erþetta erþaðþað er alveg magnaað heyraenen hvað með kvalveðnirerueru þeir enna veiðakvaldjá jáþeir erunáttúrulega ekkiað veiða stórkvellineiþað er alveg sáralítiþeir eru ekki meðneinn kvalveðiskipþetta er alltsmákvalirsem að þeir eru með kvótasvo kallan frumbikja kvótaþannig að þeir mega veiðákveði magnaf nákvæðiákvalogháhegningumogog allaf enna smákvaljáen er það þájáþað er baraþeirer það kannski fyrst og fremstað þeir hafa ekkikvalveðiskipjá þeir eru ekki með neinn kvalveðiskipog þeir eru ekkitþeir eru ekkitog það er náttúrulegaþessi kvalir eruá minnsmjöndu stöðumog þess vegna eruþróastákveðin kulturað viðog hérna sér þekkingekki að veiðaeitthvaðnákveðin kvalastofjáeins og á norðugrannlandiþar veiða eruog alveg upp til túliþar veiða er mikið nákvaljáogog það er baraþessir kótarsem eru útgefniren svo er þaðþannig að þeirveiða náttúrulega ekkiþað er ekkit flutt útmeðþað kvalgirþeir veiðaþað sem er borðajá já jáen enga síðurerEvróparsambandiðmeðhérnaþess aðá bannlistaþegar þúer búin að skjótanákvalog þú er búin að getaára tennurmeð réttirog ímislegtsem er mjögeftirsónavertfyrir allavegaskarripasmiðiogþað er búintil hálsmennog erna lokkastég sé að þín erbleið með svonajá jáég er alltaf meðnákvalog allavegajánema þaðþetta er á bannlistaEvróparsambandiðþannig að þeir geta ekkiselta þettajá já jáþað er búin aðskjóta dýriðog geta þaðog þannig að getuþeir auki tekiusínar alvegheilmikiðvegna þess að svonaeinn svona tönngengur á svona250-300.000íslenskarjá jáen það er enkið markaðaraf því að maður ekkiflytja þetta úr landiaf því aðþað er veiðirbanná nákvaliðí Evrópujáog þetta ernáttúrulegaáhiggjefniaðþetta sésvona hjá Evrópusambandinjá jájú júþetta erá sama tímasem er að gefa þeimfrömbingja kótaog meðar ekki notaeða seljaþað sem er veiðanei akkuratjáþannig að það erjá jáþeir náttúrulegaþeir náttúrulegaþetta er barasvona aðursem maður segiren meðan þeirfallast ekki áað fara þar innen það myndir ekkigera það núnanáttúrulegahann er aðað þvíað því sem verður undangengiðenbara er þörfiðþá getur viðekki að verða sem mestí friðijáog þetta er náttúrulegabara spurningin umað ég segja það afturallir aðbandarikamennvinni að því aðstyrkja á það mikiðtil sjálfspjörðunaað þeir geturað verða sjálfstæðirjáþaðþað er náttúrulegaverður að komaeins og við höfum rætt áðurþað erekkifræðilegu sénsað grænlendingargetináð sjálfstæðinema meðverulegum stuðningijáogþað erhvað hann á hanakomaþað ernáttúrulega helstbandarikamennsem hafabólmagt til þessjáþú veist að Danirhafa náttúrulegasendt þarnaog reykaen þáímsa inn við þvíreykaðdómsmálakerfiðog lögruglunaog allt þaðogþað erþannig aðþannig aðþað þarfeitthvaðeitthvað pinningtil þess að verðaaf því að þeir hafanáttúrulega alltafhóta því aðþann dag sem þeir verasjálfstæðiþá fá þeir ekkikrónu lengurog það hefurhaldiðtilbakaakkuratþannig aðjá jáþetta erþetta er barasvonasvona þessi tróðsem við verumað horfa upp áenallavegnaþá vonum viðuminskustiðþessi samningurjá verðuundaræntaðsem við núalltaf líkur áog þetta veiðtil góðaað ég segi núgærnafast þettaþetta er ekkivera tóninsvona hjá þeimjá jáalgjörlegaog svo líkaannaðkannski semmaður gleimiraðeinstalandumsjálfstæðiogþað hefuraldrei veriðlátið á þaðreynaþað hefuraldrei veriðkósið um þaðhjá grænlendingumhvort er villiekki þessaþjóðaratkvæðagreyslusem aðein maðurlofaðþegar þeir eruinnleimaðurí konungsríkiDanmarkjá1953þeir vissunumminnst um þaðí rauninni sjálfiðog bara búiðinnleimaðurþannig að það er eins ogþessir hörðustusem viljafara undandönumþess að við erumbara að byggjaum þessaatkvæðagreysluhvort við viljumvera parturaf þessueða ekkiþetta erþetta er ekkiengi gimmisindinei, neiþeir búin alltafdaldi út smögní Danirnýraað þeir þaðsittit inn í stjórnarskánaja, jainnleimaðurskojá, jáþað er náttúrulegaþað er alltafrosalegt í rauninniskoþað er alvegenþað er nú bara svonafyrir tíðamáluog eins og það varen þeir eigaalltaf mögulegkannski að núnameð góðumsamstagsamningivið vandaringinog þettaað þeir sé að farafjörfest að skapaatvinnuog byggja uppað þaðgetur á þaðaukinni líkunará því aðaðtækifærinnifyrir þáaðhalda sínu fólkí landinu allavegajá, alltafog það sem aðégfinn líkaverulegaað þeir eruað fá miklumiklu mæra sjálfströstjáút af þessumáhuga vandargjörmanaaf því það er búið aðí svo margaúratujiað kúaog þeir getið ekkit án okkarsko frá dögnumjá, jáþeir er algjörlu upp á okkur kominjáog ef við förum með þettaþá farið bara inn í snjónsnatturjá, akkuratog þeir getið ekkitán okkarþannig að það er búið aðvera hammar á þessunon-stopjáen núnasjáðurherðu, við erum baraáhugaverðirog það er bara vist fleirisem hafa áhuga okkurog þar meðeruðu konumfólitíkusumog líka á þessum eldrijáað sjálftröstiðer bara aukstakkuratþað er nú þar sem eren bara aðeinsallir að lókumhérna ég vennu baraað spurja þvíhérna erudanni farnir að borgakonunumsem aðvoru gerðar ófríðarí raun og verumeð lykjunniogmálaferlinogbyðin þareru þeir farnir að borgakonunum bætirtalandum tímasetningarþað voru borgaður útfyrstu bæturna dagináður en úrsula vondilægin og metta komu til núkjá, segðu þaujáer það ekkiaf því að þaðsko égþað hef náttúrulega ekki verið skotnaren það erhún hef verið mjögerfiðuhérnaerfiðu erið stöðuað koma til grænlasef að það hef ekki verið byrjaðjáþannig að það er byrjaðjáen það erlangur vegur en þáþað er ekki búið að samþyggjaallar gröfur og þess áttaren það voru nokkara búinar að fá greittdagin áður en aðað það er byrtust í núkjá, já, jáþetta er nú svolítiðdæmi gertþað erþetta er alveg ótrúðiðþað er alliralveg stórfróðlegtað fá þigog gamað að heyrahvernigmálinmálin er í raunað vera á grænlandiogog hvernigþetta horfi grænlendingumnúnaog kannski búið að geraallan tímaþó að fréttir að þvíhafi ekki veriðlátna berastjá, það erofsaðlegaeitthvaðmismunandi áherslurá fréttafluttingihérnasem við vitumþað er nú þaðen við allarverðum að segjatil hamingjúgrænlendingarmeð þettaog dannir og bandarækjumen við bara ósköðumtil hamingjúog vonum það bestasvo sannarlegavið íslendingareða ekkijá, það er barabestu þakkifyrir komunatil okkar hingaá söguog segja okkurfrá þessusem merkis viðburði á grænlandiog artrúðukallstóðiþakkar okkur fyrirog með mér hérþóstuðiðSigurssonverðið sæl
