Ísland er að liðStyrta reyningur útvarpsögu í Íslandsbanka á GrandaÚtubú 513, höfubók 26, reyningur 2.11.11Nánari upplýsingar á útvarpsaga.isTakk fyrir stöðninginÚtvarpsagaSýtiðis útvarpið á útvarpsögum í umsjón Pétur SkonlöksonarGóðir löstendurGóðir löstendurVið eruð að hlusta á útvarpsöguÉg heiti Pétur SkonlöksonOg gerstu minn í þessum þættiLilja Alfredstóttir, formaður Fransson DóflóksinsVelkominTakk fyrirNú, hérna, þú tótt stótt í barátunniÍ þjóðarallkvæklesunniSegður hvernig líður þér eftirÞau átökvæl, LiljaJá, þetta voru auða úrslitSem ég teila séu mjög til heitla fyrir land og þjóðJáOg égtil aðað okkurokkar hagsmunum sé betur borgiutan EvrópussambandsinsOg þetta er svonavekkferðeða skoðun sem ég hef komist aðsvona síðustu 25 árinbæði út fráút frá því að best sé að taka ákvarðanirsem næst fólkinuí landinu og best er að takaákvarðanir um málefniíslitinga á Íslandi en ekki í BrusselOg þetta eru auðvitaðbara náttengthugssjónum Jón Sigurssonarog þeirri frelsisog fullveldi sparáttu semháðu var hér á19. og 20.öldinniOg ég tel að í raun og verahagsaga Íslands séu svona skýrtmerkju um það aðað taki fólk eðaþjóðir ábyrðirábyrð á efnahastjórnog auðvitaðlögja vanum og domsaldin og frangandavaldinuað þá vegna þeim beturog hagsaga Íslands sínir þaðað svo um munarhvernig þjóða tekir að hafa vaksiðfrá fullveldis árunur19. og18. og svo afturlíðveldis áriðog svo þegar við náum í 200.000og allt eru þettaákvarðanir sem eru teknarsem yða því að auka vermaþetta sko uppinu í landinuog um leiðu að væri farið að þrengja þvíað segja þeim öðurlindumsem eru í kringum okkurhafið og landiðog orkanað þá gjurbreytast aðstæður á Íslandiþetta gerist ekki rættmyndi ekki gera straxdaginn sem við farum inn íEurópa sambandi, eldur þetta geristsvona hægfarað fólki sem býrhérmissirsvona stjórn áeigin örluEn Lilja, nú virðist að veraað ringjurstjórnin allir ekki að dratilbaka þessa umsokk á 2009Áttu vonað síðanað þetta hangi yfir okkuráfram með einhverjum hættimörgum finnst að vera að hafa veriðóþarf að fara þessa leiðþetta hafi bara við tapat orku á þessutíma og sannarlega ástæðitil að snú okkur öðruen hvað segir nú þetta?Er það þeir sem að viljavið göngu þarna til frekar á samstagsrúpumunið þið bara reyna að haldaþessu áfram?Ég geri mjög mikinngreinar mun á þvíað gangin íEvrópusambandiðannars vegar og hins vegarEvrópusamvinnog það er alveg ljóstaðií mínum hugaað góð samvinnavið ríki Evrópuog við ríki yfir höfuðer jákvæðog sérstaklegaað finnaþér er þjóð semsko lifir á því að seljafisk, orguhérna fegur landsinsog svo þetta háttækniog nýsköpun. Það er alveg nauðsildað því að markaðarinn hér er svo lítillog við þurfum öflugauðverkisviðskiptien það að faraí Evrópusambandið er baraallt og miklu stærralofvörðinn í framtíðina.Þjóðin hafnaðien ega er það ekki bara að segjanú er þessu lofgjur?Jú, ég hefði talið að það væribæðifallegt og virðingaverst af ríkistjórninihefði hún haft frumkvæðaað því að nálgastottvitahinna stjórnmálaflokkanaá þingiog segjanú allir við í saminninguað virða þjóðar viljaog dragaþessa umsók tilí þinglegri meðferðþað var enn til hennarí þinglegri meðferðog nú skulum við dragahana tilbakastjórnar anstæðaní utarrikismála nefndfulltrúar framsókna sjálfstæðisogmiðflokksinssögðu að þetta væri skýr viljiþessara flokkaog í stað þess að ráðfæra sigí framhaldinu við næstu skrefgafast Európa ráðinuog Európa sambandinuþá skrifar útrækisáþra brefdagset 18. septemberþar sem hún segir aðríkistjóðinu ætla ekki aðhafa ekki fengið umboðþjóðarinnartil þess að hefja aðeltaviðröðar á nýen umsókninstandiog auðvitaer það svo aðþegar þú far þessa niðurstöðuað þjóðin, 53% þjóðinnier ekki til þess að vega færðað þá hlýtur að gagn álugtaaðþjóðin vilji dragaumsóknina tilbakasumir í áhrifingunni seginein, nein, nein, það var ekki verið að spurja þessuen ef þú vilt ekkihefja aðeltaviðröðar á nýjuviltu þá ekki hætta þiðog viltu þá nokkuð vera meðumsókninaEn Lilja, telur aðað Európa samandi og þeir sem þareru, ráðamennhafa volið fyrir vombriðu með niðurstöðuþjóðratkvækvæðisunar og Íslandiþað er svar að segja ímyndað Európa samandi verður að hafa ákveðna ímyndog það var ekkigóð ímynd þegar að breyta segðu neyvið viljum fara útog það var, og núnasegjum við ney að tala viðá, veldum ekki að tala við áhvað heldur þú? Já, ég minnaég tel að, utdragis á þegar að hafigengiðbísna látt í þvíað tala viðhátsetta embatismenn í Brusselog greintin fráþví aðþað var í mikillhugur og meðal ísleitingaum að ganga inn íEurópa samandi og fyrstyrti aðfari þess að þjóðratkvæðigreiðslu um að hefja aðalda viðræðirBrossnar vonirJá, og þetta séu að sjálfsöguter þetta brossnar vonirfyrir Európa samanvegferð viðræðisnarsog auðvitað er þau að bera sig velog það verður alveg að segja þetta eins og erog ég hef alveg sagt að við þurfum líkaað 47% þjóðarinnarsagði jáog við sem viljumhagð þjóðarinnarsem mesta, við þurfum líka að horfatil þess af hverju var fólkað segja jáí mínum huga er það frekar einfaltþað snýrað þvíað fólk vil nábetri tökum á verbulgu og vöxtumog taldiog margi töldu að með því að taka upp efruað það var í skjótfengnastaleiðin til þessað við sem svona lítu opiðhafkerfi, værum ekki að ráða við þettaog þannig að mér finnst þaðsvona, mér finnst þaðað pólitikin eigi svolítið að taka þetta til sínbæði já og neiað fólk vilforgangsraða í þáefnahagheimilana og fyrirtakjanaí landinuen ég segi svo hins vegarað það var þetta þannig þegar maðurvar að hlusta á málflutningjá til að sjá það sem var sagtviltu læri vexti? Við vitum að læri vextiþað er ekkert að koma morgunviltu átýra húsnaði? Viltu átýra eri mat?En við vitum það öllað þegar þjóðartekjur eru svona hágar eins og Íslandiað þá ermikið af þessum þáttumfyrir miður dýrarien það sem þjóðartekjur eru minnieins og til dæmis á Greiklandieðabúlgari og annað slíktog þannig ég held aðþetta hafi allt veriðmjög áhugavert að fara íþjóðartekjur eins og þjóðartekjur einsluen alveg sem þú segirþað er búið að tapa tímaþað er búið að tapa tíma í baráttunni verbulguorguog ég minnaþað voru sveiturkostningar líka og við mótum ekki að gleima þvíog við semstörnumí þessum geyraþað er bara þannig að þú leggur allt í sveiturstöndu kostningarekki sattog svo ertu í mjöghérnamínumatti mikilvægast að þjóðartekjurgreisla frá því að samþygt varaðstopna líðveldi á þingvöldum1944og þá er þessi atkaðgreislaeins og allra mikilvægastavegna þess að þetta snýruþetta stjórn áÍslands málum til langraframtíðarog maður veit aldrei skoef það hefði komið jáog jápilþó að við hefðum fengiðallar þær heimsins undan þáuren það kann að vera aðþær hefði ekki staðisteinn til framtíðar eins og Írar hefði lendu íog svo er það bara þannigað ég segi sko aðað ég er ekki hrifiná öllu þessu regluverki sem er búið að setja upp í Brusseltil þess að nástöðlunog samtíðarog samhæfingujá að því að þegar þúþegar þú gerir það með þessum hættiþá færi ekki sko þetta klassiskalögum áallþjóða hægfræðinar eins ogvið lærðum hjá Adam Smithog Ricardo um aðþú vilt reyna náeinhverjari sérhæfinguí framleiðslu á vöruog þjónustuog ég hefði þó að eitt ríkiser betri að framleiða báðaren þá er það kannskihessi hlutvarslimunur og þessi viðskiptisem eiga sér stað en ef þú allar einhvern veginn aðsetja allar einhvern veginn aðá sama stað þá dregurþú svolítið úr þessum þrótti sem þjóðirhafa verið með það er allavegmín skoðunen Lilja ef við snúum okkar í ríkistjórniniog hver erustærstu minnstök ríkistjórnarinnartýnum að þvíþað eraugljóðslegaþað erþað eru efnaðarsmálinnefnaðarsmálinnog núna ervar fósettur sá þeirraað tala í sinni þriðjustefnuræðuogþað er að mörgu að takaog ég hérnaætla nú kannski aðég ætla nú kannski bara að eins að byrjaerum við að byrja á verbúlgunni?já við skulum bara að byrja á henniþað eru þetta þannig aðþað var alveg ljóstþað var alveg ljósteftir jarðeldana og COVID-iðað hér er þið verbúlguskotog ég talaðifyrir því í ríkistjórnað við þurftum að taka þær efnaðarsaðgerðir og stuðningeins rættu auði væri úr hagkerfunumtil þess að ná tökum á verbúlgusumt gekk vel, sumt gekk ekki eins velsvo komum við auðvitað jarðeldanirog þaðég held að sælabankinu hefði reiknað þaðað það hefði veriðhvort það verið hálf prósent eða heilt prósentsem við varum að fá auðgælega þarég þarf að rifja þau upp til þess að vera alveg nákvæmen það sem gerist er aðþá kemurformaðu samfélkingarinnarog er með þetta mjög harðagaggrinn og skiljanlegaþað vildi engin, verðbólgan fór núbara eitt mánuði við tíu prósenten verðbólgan var umhá og það vissu viðog maður var mjögósátt við það sem ráð þeirra í ríkistjórnog ósátt við að við skildum ekkiná enni hratt niðurog það er auðvitað þannig aðþú sést í ríkistjórn eða sést að stýrastjórnmálaflokki, maður er ekkert alltaf ánaðmeð allt sem að gerir eða ánað með allt semríkistjórnin sem gerirþað gera þannig hugsað fólksem er með gaggrinnVar þessi verðbólga út af COVID?Já, já, já, hún var út af COVIDog jarðildunum, nummer 1, 2 og 3En sko, enþegar þið farið aðprenta segla og styrkaalls konar aðila til þess að komiðvekk fyrir atvinnleis og gældrókkomaður til að greina að baragangi gegnum þetta tímabildað þess að fara þá leiðs við að við erum aðtóla það nún í dag, sérstaklegaskuld og fyrirtæki, að þú eru að greiðamiklu, miklu hæri vextiog háaröin vextiog þeir eru þau, fyrirtæki erukannski bara góður leiði gældrókNei, ég minna að þúJá, en þúþað sem gerist og barasagaþess þegar svona krepparýður yfirað þú getur þá barafjölda gældrótin hefðu veriðí einna atvinnugreinog það hefðu verið ferðarþjónustaog ferðarþjónustan býr tilmestan gælderiog við hefðum verið íleiðs og þetta hefur tekiðmiklu, miklu lengri tímaen það semþað sem klikkaðier hins vegar að þú verður að nátökum og verðbólku vandingumog við förum í þaðvið lækkuðumlaun, aðstu ennbættismænabara breyttumreiknaðir í launatölu á okkurúr einhverjum5-6% í2,5% verðbólkumarkmií Sælabánku Íslandsvið pössuðum upp á þaðþegar við sáum að verðbólkan var ekki að lækkaeins og þetta viðvildum, þá sögðu við að krónutöluhækkanir, ríkisjós Íslandsvar í 2,5%þannig að það sem við gerum er að við náumá tiltölu að skömmum tímaþá fer verðbólkan mjög hrattniðurég bjóst við því aðríkistjóðin sem tóku við, að hún myndi halda áframað við varum komin í verðbólkumarkmiðiðen það sem ríkistjóðin gerirog nú byrja égá mistökum nummer eitthún fær fjárlegin2025 í hendunarfrá okkur og þar varí kringum, ef ég mann það réttum 60 miljardarhalliog hún teku við þessu og gerir ekkimiklar, eða svona gerireinhverja breytingaren það kemurað það kemur tekiauki upp á 73 miljardar73 miljardarog hvaðog þannig að strax árið 2025Péturþá gat þessi ríkistjórnverið komin í afgangþannig að allt þetta talKristun og Frost og Dóttur um þaðað þetta sé þvíleika afreikiðað ég baraég segið núáforsast þess á þeirraað líta á haksjóðu í Íslandssérstaklega frá 2000og það eru bara mjög marga ríkistjórnirog sérstaklega ríkistjórnir semframsunaflokkurin hefur setið íog sjálfstæðisflokkurin líkaþar sem við höfum bara skilaðhallalög sem fjarlögþað voru hallalög sem fjarlög frá2000 til 2007það voru hallalög sem fjarlög frá 2014til 2019þannig að allt þetta tal umað þetta séalveg opbóðslega mikið afreikþað eru bara mjög margið búin að gera þetta á þurog hafa gert þettahraður og fyrrþannig að hún fekk góðan heimamundbúið 73 miljardog það átt hún að nýtaog það höfum gett að sagt2025hallalöys fjarlögen í staðinþú meinar að fjarlögin2026 hefur ótt að vera hallalögnei 2025straxog svo þá afturen það sem þau gera svoþau höfum gett að ná þessu straxþað eru mistökk nummer 1að vera að aukaíauka hallanog þaðþað eru vegna þess að það eru aukin útgjöldjá þau auka veruleg útgjöldinog nummer 2að þegar þau eru að gera sín eigin fjarlög2026að þáer aukning í útgjöldumupp á143 miljardí hvað vorð þaðþað voruumhverjusmárjá ég menna barajá ég menna það voruþað voru verið að gefa íverðandi bæturímsumtóga eins oger vel þekkt og ég mennaog Petur við skulum alveg vera hérnavið skulum alveg vera hreinskilinnþú veist alveg hvernig þetta er Peturþað eru allir sem finna einhverja ástæðurfyrir því að alls konarútgjöld séu jákað fyrir samfélagiðog ég ætla ekki þetta núttið bara að tala umskoþjóðhagslegu hliðinaog bara fara yfir þessi hagstjóðna mistökksem eru að valda því að viðerum á svona stað í dagþannig að hún hefði gett að fórsættis á þeirraþannig að góð málefni réttlægtekki fjarlægahallannei, þú verður bara að ná þessu í afgangfyrir fólki í landinuef þú hefði gert það fyrrþá hefðu verðbólku vendingarfarið niður miklu fyrren það er haldast bara ummarkasaðilar, heimilinfyrirtækin, þú hafi ekki trú á þvíað þú náur þessu niðurað því hvernig búið að stýra þessuþannig að nummið tvöað þegar þú farið að gera sín eigin fjarlögárið 2026þá aukaðu svona verulegum 143 miljardarog þau sögðu aðhallin hjá þeim yrði20 miljardarveistu hver hallin erþegar það búið að fara yfirþegar útkoman er komin, uppkjöruðþá er hallin67 miljardarþannig að hallin árið 2026hann er búin að aukastum yfir340%og það á bara eftir að taka það fyrirþað eruumfram útgjöldí heilbriðsþjónustinniþá eftir að greina það hvaða umfram útgjöldþetta eru, þannig að í stað þessjápil þóðu jögu útgjöldinum 143 miljardarað þá er samtauka útgjöldupp á einhverja 40 miljardarPéturEn er raunhæft að búast viðhallalessum fjárlögum2027?Svo komum við inn á þaðtókum þú á næstu fjárlögafrimvarpinúnaþau segðað sér 5 miljardareigi að vera afgangurog ég segi barastæðstu mistöki sem hefur að gera akkur átt núnaþað tengist enn og afturaf verðbólkuvæntingumþau ætla að hækka krónutölu gjöldinum 5,2%sem er langt, langt yfir2,5% verðbólkumarkmiðSælabánkuÍslandsog hvað gerist?sem ég segi, ei þetta skiptir einhverjum máliþú verður að, þú veist, þú verður bara að fara eftirhérna verðbólkuspáður í verðbólkuen veistu hver verðbólkan er í fjárlögafrimvarpinu?hún er 3,6%en þau eru að taka eitthvað umframog þetta er umfram líkaspá Sælabánku Íslandsum það hvernig verðbólka þróastárunni 2027en hvað gerir verðbólkansreifingin?hvað gerir aðtjónurreikundur?það verður að hækka gjöldallstar, það verður að hækka gjöldþað verður að hækkakilómetrakjaldið, það verður að hækka gjöldá áfengi og tópagþað verður að hækka á allri þjónustuog þá býðurþetta lángi hérnahérna laun þeginhann segi, ég þarf að fá hærri launí takt viðhærri gjöldsem ríkið er aðinnheimta að méren er ríkistjórnina að gera selabankunumerfiðar af fyrir?hún segir alltafeittfólk myndur horfaþessi ríkistjórn myndur horfa í augun á þérog segjavið erum ekki að auka útgjöldþetta bara sagði fjármálefnæðisráð þeirraí viðtali við mig síðast í hittaná rúfog ég segi bara neybyttu byttu þaðþað stendur 143 miljardarogogaðaðhaldiðer búið að minka frá síðustu fjárljóen þú segi þetta baraég er bara þú á tölun að segjaeitthvað annað og þaðer alveg nýttí íslensku stjórnmálþað er nýttvegna þessþú verður auðvitað alltafég segi við þig hérna núnagerðu við allt rétt í kófutinu?nei, hefðu við geta gert eitthvað betra?já, en ég telað það sem ég gerðum einhverju að síðuraðfyrrafræðinað koma í vekk fyrir skohrun og fjölda gæltrótt í ferðarþjónustuþað hefur mjög mikilvægtvegna þess að ferðarþjónustanbýr til 32%til 38%á gæltrýstekjum þjóðabúttef það hefur gertþá hefðigæltrýstekjum mika verulegaog það hefur straxvegt gengi krónarog við hefum þá fengið verðbólguna upppétur í gegnumgengiskannalinen ekki í gegnumí raun og veru svona ríkisfjármála útgjaldakannalinog það hefur verið erfiðar að ráða við þaðaf því að það hefur farið baraeins og snjóflóð yfiryfir markaðinGóðirhlustendur, þið eruð að hlustaá útvart söguég heiti Pétur Bönnlókssonog gerstu minn í þessum þætti er Lili Alfreðsdóttirhún er formaðurframsóknarflóksinsog við ætlum núna að hlýðaá nokkrar auðlusingarog höldur svo um ræðin áfram eftirauðlusinga hliðSýtiðis útvart beðá útvart beð söguí um sjón Pétur BönnlókssonarGóðirhlustendur, þið eruð að hlustaá útvart söguég heiti Pétur Bönnlókssonog gerstu minn í þessum þætti er Lili AlfreðsdóttirformaðurframsóknarflóksinsNú Lili að þú hefur gæt grínt skattahækkanirríkistöfnarinnarhvaða skatta myndur þú lækka?Ég myndi byrja á krónutölugöldunumbyrja á því aðlækka þau úr2,5ífyrirgjöðulækka þau úr5,2í 2,5og þannig að við getum nátt2,0 verðbólgunég skal segja þér að þetta er rosalega mikilvægtvegna þess að þegar þú heldur verðbólgunhvað er að gerast á hínu mendunumhvað er að gerast á skuldahliðinuskuldahliðin er að hækka verulegaverðtrið að skuldi ríkisjóseru mögulega búin að hækkalegmur að það er reiknitaðeins í gæreru kannski búin að hækka um8 miljardarumfram það sem þið er hefðu þurft að hækkaen menn hefur nátt tökum á þessuog heimilónumí kringum15 miljardarþannig að þegar fólk segirég ætla að vera með afgangu upp á 5 miljardaren hann kannski kostarað skuldastappi ríkisjósog heimilón er að hækkaen ég myndi byrja þarég myndi líkaég myndi ekki fara svonahætti atunulífið eins og þau eru að geraþannig að það erog ég gera það út frálikilgildum framsóknar sem eruvinna, vöxturvelferðog ef við erum ekkimeð mikla verðmættasköpunog stert atunulífþá eru við með minni haugvöxtog ef við eru með minni haugvöxtþá eru við með minni tekið fyrir ríkisjóðog við eru með aukin útgjöldí tengslega atunuleysi og annars slíktog ég myndi reynaað því að atunuvega fjárfestingarað lækka samkvæmt spáSælabánku Íslandsað ég myndi frekar vera með kvata fyrir atunulífiðtil þess að fjárfestatil þess að haugvöxtu veri meiriþannig að ég myndi minka álögurá atunulífiðí stað þess að auka álögunareða eða þú ert að auka þér með þessum hættihvað gera fyrirtækinog í þess að háavaksta umhverfiþau eru að draga samanog enn frekarog segja fólkiog við sjáum að atunuleysi er að hækkaþannig að bara útá því sem ég er að segjaer í raun og veruíslenska leiðin sem þessi ríkistjórnhefurer svolítið tala mikið niðurhún tala niður vermaðtasköpun í ferðarþjónustuhún tala niðursjáarútiog við sem viljum upplugt atunulífþá hefur hann að vera að segjavið erum að tala fyrir almanna haksmunumég er að gera það hérá útvarpi söguað ég vil að sem flestir ísleitingarekki flestir, ég vil að allir ísleitingarhafi vinnuog þegar þú hefur vinnuþá getur þú hérna fjárfyrst í heimiliog þá ertu meðöll þessi grunn þarfir þínarog það sem þessi ríkistjórner að tala gegnhún er að tala gegn þvíað hér sésæmilur haugvöxturEn skoLilja, hvaða útgjöldríkistjórn finnst þér á mikilog hvernig myndir þú viljadragu úr? Þú varst til dæmiðsuðaríkistráðurog ég vonið því að skoða þaðútgjöldin á þessum tímavoru bara mjög lágí dagsljóðastunniog hafa verið þaðallar tíð, verum ekki með hérog um sér ástæði fyrir þvíef varnarmálastarfið myndi heyru undirrúdaríkistráður eins og það gerir formulegaen þar, en skohvað finnst þér, hvaða útgjölder hægt, er til dæmið þessigíbulahækkun sem hefur áttsér stað hjá til dæmið suðaríkistráðunsem er hún eðlileg, spyr égþetta komið upp því ég var að skoðatölun núna, ég hef nokkiðskott minni varandi töluneins og þú kannski, en það bara kemur framað það er gíbulahækkunJá það er alveg augljósta formað viðreysnarer utdraglisáþraJá þetta erþetta er staðreinJá þetta er staðrein og þú sér þetta í tölunog hérnaog ég tel að þarna sévið erumað reyna ná tökumá ríkisfjármálumverbolgu og vöxtog hvernig gerum viðþað bestvið gerum það best með þvíað leiða með góðu fordamiþú tekur ekki þittráðuniti og seturbara einhvern drosalega vöxteins og við sjáumað þorkjöru Katrin Gunnarsdóttir er að geravið sjáum þetta í tölunog ég þekki það alveg líkaþað vendi setið í skoþremur ráþærastólumþað geta allir alltaf réttlætt allþú getur sagteins og við hefum heist mjög víðaheimurin er gjör breytturþað eru rosalega örgis áskorunirþað er þaðMöndið þú gera það öðruvísin sem ráþæraég skal bara segja hvernig ég myndi gera þettaþað er mérefst í hugaað við náum verbulgunniniður fyrir heimilog fyrirtækinu í landinuég myndi leiða mitt ráðunitimeð þaðað leiða ljósi allan tímanég ætti mjög erfitt með að mætahér og að útgjöldí mínu ráðuniti væru búin aðaukastlangt yfir verbulgumarkmi Sælabanka Íslandsaf hverju ætti ég erfitt með þaðað dregur úr mínum trúfuruleikaþegar ég er aðkalla eftir því að við náumþessu niðurog þetta skiptir mjög mjög máliog þetta gerðum við þegar við lendum í vandræmiverbulgunaþá barðist ég fyrir þvíog að við myndumná tökum áþessutil þess, ekki bara ég heldur baraöll ríkistjórnina sjálfsögðtil þess aðvið getum gengið frá langt yfirkjærasamningumog við heyrðum það til að mynda núna þegar við erum að tala umhagstjórninaég menna hér stíga bara framfórustu fólkí íslenskri verkefælisræfingusolvið Anna Jónsdóttirog Viljólmi Byrkíssonog segjaþað er verið ekkert verið rætt við okkurvið bara gerum þettaog fórstuð þess að þau eru að júhún vitnar einhver að funda gerðir og einhver hafa hýsten það er ekki búið að ræða við þauogogfórstuð ákvæði kjærasamningaþað er bróstiðogþú, ef þú ætlarað ná utanum þettaþá þartu að ná utanumþettaþessa þrjá aðilasem myndaeininguá íslensku samfélagiþú þart að násem ríkiðsem gegn alveg gríða að lega miklu hlutverkivar þetta í leiðsögn og hvernig þú ætlar aðsko fara í efnaðasmálinog verkefliðræfinginog svo aðtunurreikundurog þú þart að ná þessu öllu samantil þess að geta tryggten þú hefur talað yfir mitt um það Liljaað þú hefur talað um fjóðarsáttgegn verðbólkuog hvað er sýsta lægihvað áttu við með fjóðarsáttog hver á að gefa eftirí fyrsta lægiorður til allsfélþú byrjar auðvitað á þvíað ná þessum aðilum samanog þú setjur ákveði markmiðog það villum svo heppilega tilen þeir verða að vilja að taka það til þvíjá, ég held aðég held að standunum ekki þáverðkallisegningunniég er að tala umríkistöfnumhún hefur alltaf sagtog gerir eitthvaðvið erum nú búin að nefnanokkur sinnum að þetta sé eina vitiðog hérna sumið sérþað þýr ekki að tala um eitthvaðþjóðarsátt og ekki að vitni eitthvaðég segi jú, við verðum að tala um þaðvegna þess aðef við ætlum að bæta hérauðvitað kaupmátt og ná frekari stöðulegþá verðum við að horfa á þettaverðbólkamarkmi í Sælabanku Íslandsog verðasammála um að við ætlum að vera þarvið lögum tilí framsóknu okkar efnaðast til lögumað það ættiað samræmaverðskrárhækkanirhins og opimbera, bæði hjá ríkiog borgog með því í raun og veru að segjavið ætlum að hafakrónutölu hækkanir núnanæstu þrjú árin2.5, 2.5, 2.5og aftur 2.5að þá geta fyrirtækinreynt sig á þaðog geta þá reynt að nátökum á því launaskriði sem er í gangiþetta er baraþú þekkir það bara sjálfuref það eru nokkri sammála um eitthvað eittþá leggju þetta allir sittað mörgum til þess að ná þessu markmiðiað það er gott fyrir allt samfélagiðþannig að bara til dæmis með þessuofinbera hækkanir, þú getur líkasagt hérnajá við ætlum að reyka ríkisjóðmeð hérna10 miljardarhérna afgangi eðaog staði við það og sagthvernig við ætlum að gera þettaen er ekki kjarni málsins varandiþjóðasáttina Liljaað til þess að ná fram þjóðasátttilgangurinn er sáað þeir sem standaþjóðasáttinni, jú sem erhelstuðstofnanir og ráðanmeð þjóðarinnar, að þeir getatekið óvinnsælar ákvarðanirsem að er erfiðara að geraundir öðrum kringustafaverðum við ekki að koma saman til þesstil dæmis að gerir ráðfyrir að laun, hækkiekki ræðar heldur um framleiðinuog annars lífþannig að þetta er eitthvað sem að kallarfram mjög hörð viðbröðfrá ákvöðunum aðen það er hins vegar svoað sagan kennur okkurþað að þegar við erummeð þannig stuðurleika, ég menna við vorum meðverðbólgu frá árni2014, nei 2012 til2020, veistu hvað verðbólgan var þáhún var undir2,5%og við vorum baraog það gekk barabýstna velog ég held aðþað aðná þvíog ná hérstuðurleika á krónunnisem er líka búin að verakrónan hefur bara veriðbýstna stuðu síðustu5 árin, síðustu 5-6 árinþetta skiptur auðvitað málifyrir fólki í landinu alveg gríðalega málien það er til dæmistil að koma ájafnvægi á ríkisfjármálinþá þarf að gangakannski um of inn ávelferðarkerfiðog ég var að tala við hérnaHagfræðing viðskiptaráðs á þannog hann var að talaþað í samarburði viðönnulönd hér hjá okkurþá hefur sko, hafa útgjöld til félagsmálaverðandi öryrkjánafarið miklu, farið maksandiog mjög meir eldur enní öðrum nágrunaröndu hérnaþetta er náttúrulega mál sem eru mjög viðkvæmfyrir stjórnmálamenneða er alltaf að takaog til dæmis þeir geta sett við náðu samfram sumu þjónustuen það sé tímabundi nöðsynlegt að takaá þessu, hvað segir þú?Er verður ekki og er ekki alltaf verðurfyrir stjórnmálamenn núni í dageða að taka alltaf en það eru þettahelbriðsmálin ogfélagsmálin og svo náttúrulegamentamálin sem eru sannlega í uppnáminúna, eins og þú veistJá, en þú verðurbara líka að veratilbúin til þess að takaóvinnsælar ákvarðanirJá, og það er hægt að taka óvinnsælarákvarðanir nema með þjóðarsáttog þetta er rétt hjá þér, það er þar þjóðarsáttEr það ekki þetta sem...Já, og ekki bara það að því að þúþart líka að ákvæða það sko, hvað ætlar aðhvað ætlar að gera til að mynda tilþess að kæra samningar haldimér er ekki þar þá eitthvað að gefa eftirog hvað ætlar að gefa eftir? Það ætlar að gefaþess að rosalega hækkan er eftirsem þú ætlar að gera á þjónustugjöldinég segði bara í mínum hugamenn verðaað ná tökum á þessuað því að það sem gerist í verðbólguer að þeir sem skuldaþeir fara ítlóti verðbólgunniverðtrýðri verðbólguen þeir sem eigaþeir hafa það bara þægilegtog þeir sem skuldaer fólk á aldrunumþeir sem skuldaverðtrýðarskuldirog ég menn þetta er fólksem er búið að verða í námi, þetta er fólk á aldrunumhérna frá svona30 til myndi ég segja60 eða eitthvað svo leirs50og það er fólkog við erum bara líkaað því við erum að tala um aðég menn að þú heyri hver ég er varandisko hérnaeuropasambandsmálinen þetta fólk upp til hópavar miklu líklegaðaratil þess að kjósa jáað því að það var streikt á því að sjáverðtrýða höfustólinsinn hækkaog þetta er pjendureitt stæðstafiðbara stæðstafið fóngsefnií Íslandsí Íslandsefnaðarsmálaþað er aðég er raun að vera afnumþess að verðtrykkinguþess að verðtrykkingun býr tilsvona smáfallstörykení okkar kerfiþað sem eru samsteypusjörnirþá er svo erfitt fyrirflokka að gera einhverja framtíðará allanirþað er svo mikið vandamálþví aðkjóðsandir kæmi að þértil þín, Liljaog við fáum kostningarí síðasta lagi eftir tvö ár held égvonandi eftir árog þá spyrkjóðsandir, hvað myndir þú gera Lilja?Já, ég veit alveg hvað ég myndi geraég myndi setja allabara alla þá vinnusem bara til þess aðvið þurftum ekki að vera í þessu verðtryða kerfiog við getum tryggtég skal segja bara hverhvað eru minn dröymurég ánum með marga dröymaren eitt svonaheitastu dröymurer að við getum hér veittlangtímaförst lánsemer á bilinu3-4-5%sem er sambærilegtþví sem er að gerastí löndunum við hlenasambærilegum löndumog þetta er bara kerfiþannig að við getum séðaþegar fólk er að greiða af lánunumað það sjáum við bara höfustólinsinlækka í takt við þaðVið segjum hvernig verðbólguhérna raunsláka í úslýtingAkkur ætti þetta að breytastef þú erði ráðherraAkkur breytist það þá?Það sem ég er að segja er að viðvið náðum góðum tökumá verðbólgunni núna frá 2014til 2020og þá eru við að sínasíndu við það að þetta er vel hægten galliðiðhins vegar er að við þurfum auðvitavið erum viðkvömmara fyrirsvona svokallum ídri áföllumþjóðabúsinsen við erum bara orðinég myndi segja aðþað er breytingarsem voru gerðar á peningastefnuvið sælum okkur Íslandsnúna eftir fjármálarsunniðog taka gildi svona 2012-2013það sem er verið aðhorfa til svona þjóðhagsvarðu að tækjaað fylgjast betur meðfjármálarsreyfingumtil og frá landinuog svona meira aðhaldog eftirlittmeð fjármálarkerfinuog til þess að búa til fjármálastöðuleikaog gengi stöðuleikaað það bara gekk mjög velfram á COVID-19COVID-19 ristiað mínum að þetta er of mikið upp í þessuvið lendum auðvita í þvíað landsframlegslega hérhún drogst samanef ég manna réttu på 6,8%meðan hún drogst samanhjá sambærljum ríkjum um 3%og þarna munum við ferðarþjónustunaþannig að ferðarþjónustan hún er cirka8-9%landsframlegslumeð nú kannski Noregi fjögurþannig höggið varð íktara hjá okkurað því þetta tengtist ferðarþjónustuen erspurningin þessier stjórnmálamenn á Íslandireyðubunni til þess að skera niðurog við sjáum það hjá borginniþar er meilhutinframsunaflokkun er þaðlíka á samtá samt viðreysn og sjálfstæðislokkisjálfstæðislokkun leidir þaðí svoþetta heilaðum, ég myndstu fara mjög vel á staðjá, þú heyrður hvernigganglinn er út af þessuog það tóða sér ekki meirahún boðar það borgarstjórnborgarstjórn í því að þetta mun halda áframþannig að þeir þurfa að taka margarerfiðar ákvarðanir núna á næstumissunumjá, en þá komum við aftur á þessusko, borginnReykjavíkuborgir stæðista sveitafélagiðogog aðmiðtels líka stæðisti18. reykjandi í Íslandimeð flestahérna, flesta starfsmennogþeirbúa við þaðað verbaað það sérst álag, að þaðvaxta álag á skuldabriReykjavíkuborgar erueru bara mjög háog þannig aðþað er svoerfitt fyrir þetta stæðista sveitafélagokkarþeir skulda svo mikiðá slæmum vöxtumog á slæmum vöxtumogjá, maðurstu þeir voru að gefa út grænubrifinjá, jáþað átt að gera að veraeinhvers svona kraftaverkað vera með græn brifþá bara gerð krafumað það væri hærri vexturá brifunum til þess að það er seldusten það er en búist afjá, en það sem núverandi meiri hlutier að gera, er aðná tökumá þessu til þess að svonabara, þú veistþetta líti, þannig að þetta séekkihérna, að rekstursé ekki í þessum hjárnumog ég veið bara hælahérna einariog Hildi og Björgufyrir það að vera svona mjögskýr þess að fyrstu hundra dagaog ég held að sé nú bara akkurat hundra dagarí dag, sé hann að þauhérna voru kosinen værið þú reyðubúinn að auka framleiðinniinnan óbyrra geyransmeð því að innlega gerfugreintþróuninn er mjöghröð á þessu sviðiog það var búist við því að það verið hægtað skera verulega niðurog segir fólkihvernig listir að það, hvernig verður staðanverður þetta ekkiværið framsóttanflokkurinn og þúreyðubúinn til þess að nýtaþessa gerfugreinttil þess meðal annars að skera veruleganiður í óbyrra geyrungerfugreintin eru auðvitað kominog við erum þegar að byrju að notaog ég held að við sem öll aðnota gerfugreintinaog það sem muni auðvitað eigaststað, bara eins og meðöllum öðrum tæknibildingumað störfin breytastþetta kallast á enskucreative destructionog það er ekki eitthvað semvið munumþetta bara eins og vera hérna að standafyrir framann íðandi fljótog þú verður bara undireða þú ætlar að einhvern veginn að horfa framhjá þessum óbáslegu breytingumJá, ég er ekki að tala um það, ég er að tala umað mér geta að fara, sko, sumir fararaðar í þetta naður, skilurJá, já, ég held aðég held aðeins og ég segi, skomér finnst baramest umverst að þeir sem er að starfahjá húnu óbyrraað þeirséu að það sé verið aðhefur óbyrraekki stakka það mikiðað kerfið einhvern veginn og ríkissjóðirað borga, já, að ráði ekki við þaðJá, já, jáog þá auðvitað eins og við erum að geraí Reykjavík og borg og við hefum auðvitað gertþá þarf að fara yfir það með gaggrínumhugaog égstýð það sem þau eru að gerahjá Reykjavík og borgtil þess að ná tökum á þessumrekstri, vegna þess að þegarhlutinu verða svonaverða ósjálfbærirað þá er alltaf bara bitnarða líkaá þjónustu við borgarbúJú, en ég er bara að tala um það að það hægt er að segjaupp þúsund mann sjá nopimberatil dæmis, sjá ríkinu, vegnagerfugreindar á kannski sex mánumeð eitthvað svo leiðisÞað er svona hluti sem geta komið uppí frúna bara á næstu misseruJá, envið horfum baraVið vituð það að það er svo metakerfið erþá er stól hlutiaf því fólki sem er að ljúkaháskólanámi er aðljúka námi í þögumþað sem hefur uppimbera ræðurþað til sínMarkaðurinn tekur ekki endilega mótiöllum þessum sem eru þar erÞess vegna hefur fjölga svo gífulahjá uppimbera gerinufyrir að það hefur verið að taka þetta fólkinsem er að ljúka háskólanámiá umsum greinumsem að eiga bara heima einar ykirskerumJá, ég vil segja það líkaPetur, að hérnauppimberi starfsmennsinnamjög mikilvægu hlutverkií íslensku samfélagiJá, það hefur verið að tala meðÉg vil alveg að það komi skýst framÞetta er fólki okkar í framlíninuallstæðar, kennararhérna heilbríðstjónustunnihérna topp embætismennog allt slíktHafandi sagt þaðþá finnst mér auðvitað rosalega mikilvægtað við sem að mannaí þessa stöður mjög velog það er aldrei gottef það er ofmönnun eða eitthvað slíkten ég segi bara varðandi allar breytingasem teikjast gerðugreindinu og öllu slíkuég mun alltaf semráð þeirraþegar að því kemurfara í alltmeð að gera þaðskynsemi og gera það heiðalegaog með að gaksa íleiðaljósi. Við vitum alvegað ég mennagerðugreindinu er til að mynda að það eru kominalveg upposlu á öllu fyrirtækisem er á aðstómialls konar skýstlu gerðtaka niður hérna fundagerðog annað slíkt. Allt þetta verðurá sjálfsöðu nýtt og við erum byrjuðað nýta. Það sem geristþá líka þú getur að einhverjuleiti fært líka tilí þjónustu og veit kannskiaðra þjónustu betur. Kannski verðurlíka hliður inn í kerfinuhjá okkur. Það er sumt semgerðugreindin getur ekki gertmargt getur hún gert. Svonaannar sem á eftir að koma sem eru mjög spennandiog ég held að framtíðinsegir okkur það að við verum öll komið rópog teimt til okkar og sem verðasjátt því þess aðheiminlefnaséur hrein og fín.Það er eftir að taka við störfihjá mjög mörgum.Þannig að við erum áspennandi tímumen því fylgjum þetta líka áskonarauðvitað fer það ekki fram hjá mér Péturhverjar en þér að þegarhelstu tæknigúruar veraldanar að segjaÞetta er svohröðþröðmiklu meira en ég held að fyrir kannski halva árasíðan. Var ég búin að segja, ég veikindukannski að því aðþegar við vorum að fá íslenskun inn í gerðagreindinaég menna það var eitthvað sem við þurftum að sækjaþað var ekkertalveg sjálfgefiðað íslenska var með eitt af fyrstu tungumólumsem fara inn í, sem fór inn íopen AI og svonaog við erum að hafa sem fundiog við vorum í sendinemdini, við fórsett í Íslandsþá vorum við að dykkum um til að háJóhannesson og ásatt mérog mjögöllu sendinemdog ég veið bara segja, ég veið segja ekki hvernig sammalltmann var þásamm alltmann sem er fórstjóruopen AI, sem er alltaf bara mest leiðandigerðagreinda fyrirtæki veraldarinnaren að þessimaður sem satt einmittbeint á móti mér ogfór að sína mér, þá voru við ekkert mann að sjá hvað gerðagreindingætt gert, þetta var sex mánuðumáður en þeir kynntu, open AIog hann segjabara, hvað vilt það hún geriég segja, getur það látið hann að semjaljóð í anda JónassarHallgrímssonarsvona óð til Íslandsog þeir gerði þettaog það bara komið þetta fína ljóðog við, ég veið fórsettinnvið bara horfðum á hverst annaðog þetta voru svo góðriíslensku og hann segja, vilt það hún máli myndfyrir þig, já, ertu til ég að málamynd af Jónassiþá var hann máli mynd af Jónassiog þarnaþarna, Peturþarna, erum við bara að sjá þettaog ég menna, ég vargjörsamlegaorðlusog svona, ég menna, hvað er núnú fjóra á síðanen áður en við hættum núna, við erum að falla á tímaþá, það sem þú varstauðvitað ekki srá þeirraog það er svona, mennir að velta því fyrir séraf hverju hefum við ekki gert fríverðsna samningivið bandar ekki í Norður Ámuríkvið getum gert það og við höfum fulla heiminn til þesseflópa getur ekki stoppaen ég held að það hafiég held bara, ef ég segiralveg svo er Petur og þetta er nú eitthvaðsem ég myndi að taka uppvið fyrsta tækifæriþú erum að hokka, erum við grindið mjög það líkaég held að hafiég held að bandarikinhafi ekki syngti mikið náhvena var reyndið að gera þaðreyndið þú það?nei, ég reyndið ekkien það sem gerist á minnibara svo ég segið, það sem gerist á minni vaktvið uppfæriðum tvílheða varnasamninginog við sentum þjóðrörgisráðiog þjóðrörgisstöfniþeir hafa sendtskilabó til okkar núna30. ágústaþeir vilja hafa meiri samskipt fór okkurþað skilabó fröðar yfir svonasvo hvers vegna ættu þeir ekki verið að hægt að byrjaað þú veist að spyrja meðen hvað er það að stjara á það?mér er list mjög vel að við gerum frívæslansamning við bandarikinbara eins og við erum líka meðvið erum eitt fyrsta ríki sem er með frívæslansamning við Kínanú þurfum við að uppfæra þann samningSviss er búið uppfæran, við erum að få beint flugþess að settEr Tjæna er að fara að flytjafljúa til Íslandsog það verður mikil búbótfyrir ferðarþjónustunaeins og ég segi baravið þurfum að einblýna ávermaðarsköpuntil þess að sé góð atvinnaog til þess að við getum styrtvelferakerfi okkarJáþannig aðþannig aðheldur að sé ekki baraalmenn sátt um þaðmeð allþingsins og stjórnmálamannaað við fáum þennan frívæslansamning við bandarikinJú, ég myndi að halda þaðbandarikin eru það ríkiþar sem við erummeð mest viðskipti viðEvrópu svæðiðþað er að segja mörg ríki þarþað er okkar staðistaviðskipta svæðien ef við horfum bara á eitt ríkiþá eru bandarikin með mest viðskiptiVið erum að hljúka þess að þaðþakka þér fyrir að koma til okkarLilli Andrústóttirformadur framsóknarflokksinsog ég þakka hlustendum útvar sögu fyrir að hlustaverðið sælTakk fyrirTakk fyrir
